İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderLityum Hidroksit, Lithium Hydroxide, Lithium Hydroxide Anhydrous, Lithium Hydroxide Monohydrate, 1310-65-2, 1310-66-3
LİTYUM HİDROKSİT (LiOH)
Lithium Hydroxide / Lithium Hydroxide Anhydrous / Lithium Hydroxide Monohydrate
CAS Numaraları: 1310-65-2 (Anhidr), 1310-66-3 (Monohidrat)
EC Numarası: 215-183-4
1. KİMLİK BİLGİLERİ
| Özellik | Anhidr | Monohidrat |
|---|---|---|
| Kimyasal Adı | Lityum Hidroksit | Lityum Hidroksit Monohidrat |
| Diğer İsimleri | Lityum hidrat, LiOH | Lityum hidroksit monohidrat, Lityum hidrat monohidrat |
| Kimyasal Formülü | LiOH | LiOH·H₂O |
| Molekül Ağırlığı | 23.95 g/mol | 41.96 g/mol |
| CAS Numarası | 1310-65-2 | 1310-66-3 |
| EC Numarası (EINECS) | 215-183-4 (her iki form) | 215-183-4 |
| HS Kodu (GTIP) | 2825.20.00 | 2825.20.00 |
| Görünüm | Beyaz toz veya granül | Beyaz kristal katı |
| Koku | Kokusuz | Kokusuz |
2. FİZİKSEL ÖZELLİKLER
| Özellik | Anhidr | Monohidrat |
|---|---|---|
| Fiziksel Hali (20°C) | Katı (toz/granül) | Katı (kristal) |
| Görünüm | Beyaz ila hafif kirli beyaz toz | Beyaz kristal katı |
| Erime Noktası | ~470 °C (bozunur) | ~462 °C (bozunur) |
| Kaynama Noktası | ~925 °C | ~920 °C |
| Yoğunluk (20°C) | 1.43 – 1.46 g/cm³ | ~1.51 g/cm³ |
| Suda Çözünürlük (20°C) | ~71 g/L | ~109 g/L |
| pH (1M çözelti) | ~12 (50 g/L @ 50°C) | 12 – 14 |
| Alkollerde Çözünürlük | Sudan daha az çözünür | Sudan daha az çözünür |
| Higroskopiklik | Yüksek derecede higroskopik | Higroskopik |
| WGK (Almanya) | 1 (düşük su tehlikesi) | 2 (orta su tehlikesi) |
3. KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Sınıf | Alkali metal hidroksit (kuvvetli baz) |
| Molekül Ağırlığı (Anhidr) | 23.95 g/mol |
| Molekül Ağırlığı (Monohidrat) | 41.96 g/mol |
| Baziklik | Kuvvetli baz (molar bazda NaOH ve KOH'den daha güçlü) |
| pH (1M çözelti) | 12-14 |
| Kararlılık | Normal koşullarda kararlıdır |
| Higroskopiklik | Havadan nem ve CO₂ emer (Li₂CO₃ oluşturur) |
| Reaktivite | Asitlerle reaksiyona girerek lityum tuzları oluşturur; metallere aşındırıcıdır |
| Geçimsiz Maddeler | Kuvvetli asitler, CO₂, nem, reaktif metaller (Al, Zn vb.) |
Karbon Dioksit ile Reaksiyonu:
2 LiOH + CO₂ → Li₂CO₃ + H₂O
Asitlerle Reaksiyon (Nötralizasyon):
LiOH + HCl → LiCl + H₂O
4. ÜRETİM PROSESİ
| Aşama | Açıklama |
|---|---|
| 1. Hammaddeler | Spodümen konsantresi (Li₂O ~%6) ve kireçtaşı (Ca(OH)₂) veya lityum karbonat (Li₂CO₃) |
| 2. Karıştırma ve Öğütme | Spodümen ve kireçtaşı karıştırılır ve öğütülür |
| 3. Sinterleme (Kalsinasyon) | Karışım 1150-1250°C'de sinterlenir |
| 4. Liç (Suda Çözme) | Sinterlenmiş ürün su ile liç edilir |
| 5. Filtrasyon | Lityum alüminat ve kalsiyum silikat süzülür |
| 6. Konsantrasyon ve Kristallendirme | Süzüntü konsantre edilir ve kristallendirilerek LiOH elde edilir |
| 7. Kurutma | Anhidr form için monohidrat kurutulur (dehidrate edilir) |
Reaksiyon Denklemi (Sinterleme Yöntemi):
Li₂O·Al₂O₃·4SiO₂ (Spodümen) + Ca(OH)₂ + Isı → LiOH + CaSiO₃ + Al(OH)₃
Alternatif Yöntem (Karbonat Yolu):
Li₂CO₃ + Ca(OH)₂ → 2 LiOH + CaCO₃↓
Formlar:
-
Monohidrat (LiOH·H₂O): Çözeltiden doğrudan kristallendirilir; kullanım için daha kararlı
-
Anhidr (LiOH): Monohidratın yüksek sıcaklıkta kurutulmasıyla elde edilir
5. KULLANIM ALANLARI
5.1. Batarya Endüstrisi (Birincil Kullanım – En Önemli)
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Lityum-iyon Batarya Katot Üretimi | NMC (Nikel Mangan Kobalt), NCA, LFP (Lityum Demir Fosfat) katotlar için hammadde |
| Lityum Metal Batarya Elektroliti | Elektrolit formülasyonlarında bileşen |
| Batarya Öncüsü | Diğer lityum bileşiklerinin üretimi için |
| Alkali Akümülatörler | Bazı alkali akümülatör bataryalarda elektrolit |
Neden Lityum Hidroksit? Lityum hidroksit, belirli katot kimyasalları (özellikle yüksek nikel NMC) için lityum karbonata tercih edilir çünkü daha düşük sinterleme sıcaklıkları ve daha iyi performans sağlar.
Tercih Edilen Form: Monohidrat (Lityum Hidroksit Monohidrat – tipik batarya sınıfı)
5.2. Yağlayıcı Gres Endüstrisi (Lityum Sabunu)
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Lityum Gres Üretimi | Yağ asitleri (stearik asit, 12-hidroksistearik asit) ile reaksiyona girerek lityum sabunu oluşturur |
| Yüksek Sıcaklık Gresleri | Lityum bazlı gresler mükemmel yüksek sıcaklık kararlılığına sahiptir (150-200°C'ye kadar) |
| Çok Amaçlı Gresler | Otomotiv ve endüstriyel gresler |
| Suya Dayanıklı Gresler | İyi su direnci özellikleri |
Gres İçinde Tipik Bileşim: %5 – 15 lityum hidroksit (lityum sabunu olarak)
Reaksiyon:
LiOH + C₁₇H₃₅COOH → Li(C₁₇H₃₅COO) + H₂O
(Lityum hidroksit + Stearik asit → Lityum stearat + Su)
5.3. CO₂ Emilimi (Hava Temizleme)
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Denizaltı CO₂ Yıkayıcıları | Kapalı ortamlardan CO₂'yi uzaklaştırır |
| Uzay Aracı Yaşam Desteği | NASA uzay görevlerinde CO₂ uzaklaştırma için kullanılır |
| Sualtı Solunum Cihazları | Kapalı devre rebreather'ler |
| Dar Alan Hava Temizleme | Sığınaklar, barınaklar, madenler |
CO₂ Emilim Kapasitesi: ~0.85 g CO₂ per gram LiOH
5.4. Seramik ve Cam Endüstrisi
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Cam Üretimi | Akış düzenleyici, stabilize edici |
| Seramik Sırları | Erime noktasını düşürür, akışı iyileştirir |
| Özel Cam | Lityum-alüminosilikat cam-seramikler |
| Portland Çimentosu | Bazı çimento formülasyonlarında katkı |
5.5. Organik Sentez ve Kataliz
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Baz Katalizör | Knoevenagel, Michael ve diğer kondensasyon reaksiyonlarını teşvik eder |
| Esterleştirme Reaksiyonları | Esterleştirmede kimyasal ajan |
| Reçine Üretimi | Reçine üretiminde katalizör |
| Pigment Üretimi | İnorganik pigmentlerde akış düzenleyici (parlaklığı artırır) |
5.6. Nükleer Endüstri
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Füzyon Reaktörü Soğutucusu | Yakıt temini için trityum üretimi |
| Basınçlı Su Reaktörleri (PWR) | Korozyon kontrolü için reaktör soğutucusunu alkalize eder |
| Radyasyon Koruması | Serbest nötronlara karşı iyi radyasyon koruması |
| Erimiş Tuz Reaktörleri | Erimiş tuz soğutucularında bileşen |
5.7. Kozmetik ve Kişisel Bakım
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Saç Düzleştirme Ürünleri | Saç düzelticilerde tamponlama maddesi |
| pH Düzenleyici | Kozmetik formülasyonlarında pH ayarlar |
5.8. Diğer Uygulamalar
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Elektronik | Elektronik/elektrikli ürün imalatında bileşen |
| Çinko Galvanizleme | Galvanizleme banyolarında iletkenliği artırır |
| Boyalar ve Kaplamalar | Boyalar ve inorganik pigmentlerde katkı |
| Sabun Üretimi | Suya dayanıklı sabun üretimi |
| Reçine Katalizi | Belirli reçine formülasyonları için katalizör |
6. TİPİK KALİTE SPESİFİKASYONLARI (Batarya Sınıfı – Monohidrat)
| Parametre | Spesifikasyon |
|---|---|
| Saflık (LiOH·H₂O) | ≥ %98.0 – 99.5 (sınıfa bağlı) |
| Lityum Hidroksit (LiOH) İçeriği | ≥ %56.5 (eşdeğer) |
| Karbonat (Li₂CO₃) | ≤ %0.5 |
| Klorür (Cl) | ≤ %0.005 |
| Sülfat (SO₄) | ≤ %0.02 |
| Demir (Fe) | ≤ %0.001 |
| Sodyum (Na) | ≤ %0.05 |
| Potasyum (K) | ≤ %0.01 |
| Kalsiyum (Ca) | ≤ %0.01 |
| Magnezyum (Mg) | ≤ %0.005 |
| Suda Çözünmeyenler | ≤ %0.01 |
| Kurutma Kaybı (anhidr için) | ≤ %1.0 |
7. KARŞILAŞTIRMA: ANHİDR vs MONOHİDRAT
| Özellik | Anhidr (LiOH) | Monohidrat (LiOH·H₂O) |
|---|---|---|
| Lityum İçeriği | Daha yüksek (%28.9 Li) | Daha düşük (%16.7 Li) |
| Reaktivite | Daha reaktif | Daha az reaktif |
| Higroskopiklik | Yüksek derecede higroskopik | Higroskopik (ancak daha kararlı) |
| Kullanım | Dikkatli nem kontrolü gerektirir | Kullanımı daha kolay |
| Tercih Edilen Uygulama | Laboratuvar, özel kataliz | Batarya üretimi (endüstri standardı) |
| Maliyet | Genellikle daha yüksek | Genellikle daha düşük (daha yaygın) |
8. DİĞER ALKALİ HİDROKSİTLERLE KARŞILAŞTIRMA
| Özellik | LiOH | NaOH | KOH |
|---|---|---|---|
| Molekül Ağırlığı | 23.95 | 40.00 | 56.11 |
| Baziklik (molar bazda) | En güçlü | Güçlü | Güçlü |
| Suda Çözünürlük | Orta (71-109 g/L) | Çok yüksek (~1000 g/L) | Çok yüksek (~1120 g/L) |
| Erime Noktası | ~470°C | 323°C | 360°C |
| Maliyet | Yüksek | Düşük | Düşük |
| Birincil Kullanım | Bataryalar, gresler | Kimya endüstrisi | Kimya endüstrisi |
9. DEPOLAMA VE KULLANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan; hava geçirmez kaplar |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapatılmış, neme dayanıklı kaplar (HDPE, astarlı variller, paslanmaz çelik) |
| Korunması Gerekenler | Nem, CO₂ (hava), kuvvetli asitler, reaktif metaller |
| Raf Ömrü | 12-24 ay (kapalı kaplarda uygun depolamada) |
| Higroskopiklik | Yüksek derecede higroskopik (özellikle anhidr) – nem ve CO₂ emer |
| Geçimsiz Maddeler | Kuvvetli asitler, CO₂, su (reaktif), reaktif metaller (Al, Zn vb.) |
| Ambalaj Seçenekleri (Toz) | 25 kg varil, 50 kg varil, 500 kg/1000 kg FIBC |
| Ambalaj Seçenekleri (Sıvı – çözelti) | 200 L varil, 1000 kg IBC, dökme tankerler |
Özel Kullanım Notları:
-
CO₂ Emilimi: Lityum hidroksit havadaki CO₂'yi emerek lityum karbonat oluşturur. Sıkıca kapatılmış kaplarda saklayın.
-
Neme Duyarlılık: Nemden uzak tutun. Anhidr form özellikle hassastır.
-
Aşındırıcı: Lityum hidroksit cilt, gözler ve metaller için aşındırıcıdır.
10. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ
GHS Sınıflandırması
| Tehlike Sınıfı | Kategori |
|---|---|
| Cilt Aşınması/Tahrişi | Kategori 1B (H314) |
| Ciddi Göz Hasarı | Kategori 1 (H318) |
| Hedef Organ Toksisitesi (Tek maruziyet) | Kategori 3 (H335) |
Zararlılık İfadeleri (H-Codes)
| Kod | İfade |
|---|---|
| H314 | Ciddi cilt yanıklarına ve göz hasarına neden olur |
| H318 | Ciddi göz hasarına neden olur |
| H335 | Solunum tahrişine neden olabilir |
Güvenlik İfadeleri (P-Codes)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P260 | Tozu solumayın |
| P280 | Koruyucu eldiven, koruyucu giysi, göz koruması, yüz koruması kullanın |
| P301+P330+P331 | YUTULDUĞUNDA: Ağzı çalkalayın. Kusturmayın. |
| P302+P352 | CİLT İLE TEMASINDA: Bol su ile yıkayın |
| P305+P351+P338 | GÖZ İLE TEMASINDA: Su ile birkaç dakika dikkatlice durulayın |
| P310 | Hemen ZEHİR MERKEZİ veya doktor arayın |
İlk Yardım Önlemleri
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Kirlenmiş giysileri çıkarın. En az 15 dakika bol su ile yıkayın. Tıbbi yardım alın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika bol su ile hemen durulayın. Derhal tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Kusturmayın. Ağzı çalkalayın. Su için. Derhal tıbbi yardım alın. |
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD)
| Ekipman | Öneri |
|---|---|
| Solunum Koruması | Toz maskesi (N95) toz halinde kullanırken |
| El Koruması | Kimyasala dayanıklı eldivenler (nitril, neopren, bütil kauçuk) |
| Göz Koruması | Kimyasal güvenlik gözlüğü + yüz siperi |
| Vücut Koruması | Kimyasala dayanıklı önlük, lab önlüğü, koruyucu giysi |
11. ÇEVRESEL BİLGİLER
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Sucul Toksisite | Sucul yaşam için zararlıdır |
| Biyobirikim | Beklenmez |
| Biyobozunabilirlik | Uygulanamaz (inorganik) |
| Atık Bertarafı | Asit ile nötralize edin ve yerel düzenlemelere göre bertaraf edin. |
12. TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | 2680 (Lityum hidroksit, katı) |
| Tehlike Sınıfı | 8 (Aşındırıcı madde) |
| Ambalaj Grubu | II |
| Doğru Taşıma Adı | LİTYUM HİDROKSİT |
| Deniz Kirletici | Hayır |
| ADR/RID Etiketi | 8 |
13. MEVZUAT BİLGİLERİ
| Bölge | Durum |
|---|---|
| AB | REACH kayıtlı |
| Türkiye (KKDİK) | Zorunlu uyum; kayıt gerektirir |
| ABD (TSCA) | Listelenmiştir |
| Kanada (DSL) | Listelenmiştir |
| Avustralya (AICS) | Listelenmiştir |
| Japonya (ENCS) | Listelenmiştir |
| Kore (KECL) | Listelenmiştir |
14. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türkçe İsim | İngilizce İsim |
|---|---|
| Lityum Hidroksit | Lithium Hydroxide |
| Lityum Hidrat | Lithium Hydrate |
| LiOH | LiOH |
| Lityum Hidroksit Anhidr | Lithium Hydroxide Anhydrous |
| Lityum Hidroksit Monohidrat | Lithium Hydroxide Monohydrate |
15. ÖZET
Lityum Hidroksit (LiOH, CAS 1310-65-2 / 1310-66-3) , batarya endüstrisi ve yağlayıcı gres endüstrisi için en önemli lityum bileşiğidir. Kuvvetli bir bazdır ve iki formda mevcuttur: anhidr (LiOH) ve monohidrat (LiOH·H₂O).
Temel Özellikler:
| Özellik | Anhidr | Monohidrat |
|---|---|---|
| Görünüm | Beyaz toz/granül | Beyaz kristal katı |
| Lityum İçeriği | %28.9 Li | %16.7 Li |
| Higroskopiklik | Çok yüksek | Yüksek |
| Tercih Edilen Kullanım | Laboratuvar, özel | Bataryalar (endüstri standardı) |
Başlıca Kullanım Alanları:
| Sektör | Uygulamalar |
|---|---|
| Batarya Endüstrisi | NMC, NCA, LFP katot üretimi (Li-iyon bataryalar) |
| Yağlayıcı Gres | Lityum gres (otomotiv, endüstriyel) |
| CO₂ Emilimi | Denizaltılar, uzay araçları, dar alanlar |
| Seramik ve Cam | Akış düzenleyici, stabilize edici |
| Organik Sentez | Baz katalizör |
| Nükleer | Reaktör soğutucusu, trityum üretimi |
Temel Güvenlik Noktaları:
-
AŞINDIRICI – Ciddi cilt yanıklarına ve göz hasarına neden olur
-
HİGROSKOPİK – Havadan nem ve CO₂ emer
-
ZARARLI – Yutulması halinde toksiktir
-
SIKICA KAPALI SAKLAYIN – CO₂ emilimini ve nem alımını önler
16. ÖNEMLİ UYARILAR
-
Batarya Sınıfının Önemi: Lityum hidroksit monohidrat, batarya katot üretimi (NMC, NCA) için tercih edilen formdur. Batarya sınıfı, yüksek saflık (>%99.5) ve düşük safsızlıklar (özellikle Na, Ca, Mg, Fe, Cl, SO₄) gerektirir.
-
CO₂ Emilimi Uyarısı: Lityum hidroksit havadaki karbondioksiti kolayca emerek lityum karbonat oluşturur:
2 LiOH + CO₂ → Li₂CO₃ + H₂OBu, saflığı ve etkinliği azaltır. Uzun süreli depolama için inert atmosfer (azot) altında sıkıca kapalı kaplarda saklayın.
-
Higroskopik Yapı: Her iki form da higroskopiktir. Anhidr form yüksek derecede higroskopiktir ve nemli havadan hızla nem emer. Düşük nemli ortamlarda hızlıca tartın ve kullanın.
-
Lityum Gres Üretimi: Lityum hidroksit, yağ asitleri (özellikle 12-hidroksistearik asit) ile reaksiyona girerek lityum sabunu oluşturur. Lityum gresler, mükemmel yüksek sıcaklık performansı (150-200°C'ye kadar) ve su direnci nedeniyle en yaygın çok amaçlı greslerdir.
-
Bataryalar için Monohidrat vs Anhidr: Monohidrat formu batarya üretiminde kullanılır çünkü:
-
Daha kararlı ve kullanımı daha kolaydır
-
Tutarlı, iyi tanımlanmış stokiyometriye sahiptir
-
Katot öncül sentezi için endüstri standardıdır
-
-
Maliyet Faktörü: Lityum hidroksit, sodyum veya potasyum hidroksitten önemli ölçüde daha pahalıdır. Sadece lityumun benzersiz özelliklerinin gerekli olduğu yerlerde kullanın (bataryalar, gresler, CO₂ emilimi).
-
Aşındırıcı Özellikler: Lityum hidroksit cilt, gözler ve metaller için aşındırıcıdır. Uygun KKD ve korozyona dayanıklı ekipman (paslanmaz çelik, HDPE, PTFE) kullanın. Alüminyum, çinko ve diğer reaktif metallerle temastan kaçının.
-
Çözelti Hazırlama: Lityum hidroksit çözeltileri kuvvetli alkalidir. Çözelti hazırlarken, şiddetli kaynamayı önlemek için her zaman lityum hidroksiti suya ekleyin (asla katının üzerine su eklemeyin).
-
Batarya Uygulamaları için Alternatifler: Bazı katot kimyasalları (LFP) için lityum hidroksit yerine lityum karbonat (Li₂CO₃) kullanılabilir. Bununla birlikte, yüksek nikel katotlar (NMC 811, NCA) için lityum hidroksit, daha düşük sinterleme sıcaklığı gereksinimleri nedeniyle tercih edilir.
-
Sürdürülebilirlik: Lityum hidroksit üretimi önemli miktarda enerji ve su gerektirir. Sürdürülebilirlik ve tedarik zinciri güvenliği için kullanılmış bataryalardan lityum geri dönüşümü giderek daha önemli hale gelmektedir.
Önemli Beyan: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS) başvurun.
