Sorularınız mı var? Yardımcı olalım! İletişime Geçin
info@betakim.com.tr

Benzalkonyum Klorür, Benzalkonium Chloride, Alkil Dimetil Benzil Amonyum Klorür (ADBAC), Benzil Lauril Dimetil Amonyum Klorür, Dodesil Dimetil Benzil Amonyum Klorür, BC50, BC80, BKC, BAC 50, 63449-41-2, 139-07-1

Benzalkonyum Klorür, Benzalkonium Chloride, Alkil Dimetil Benzil Amonyum Klorür (ADBAC), Benzil Lauril Dimetil Amonyum Klorür, Dodesil Dimetil Benzil Amonyum Klorür, BC50, BC80, BKC, BAC 50, 63449-41-2, 139-07-1

BENZALKONYUM KLORÜR (BKC / BAC)

Alkil Dimetil Benzil Amonyum Klorür / ADBAC

CAS Numaraları: 63449-41-2, 139-07-1, 8001-54-5

1. KİMLİK BİLGİLERİ

Özellik Bilgi
Kimyasal Adı Benzalkonyum Klorür
Diğer İsimleri Alkil dimetil benzil amonyum klorür (ADBAC), Benzil lauril dimetil amonyum klorür, Dodesil dimetil benzil amonyum klorür, Lauril dimetil benzil amonyum klorür, BKC, BAC, Kuaterner Amonyum Bileşikleri (QACs)
Kimyasal Formül (Temsili) C₂₁H₃₈NCl (C12 alkil zinciri için)
Molekül Ağırlığı 340 g/mol (C12 için tipik)
CAS Numaraları 63449-41-2 (Karışık alkil zincirli – en yaygın)
139-07-1 (Saf C12 – Dodesil dimetil benzil amonyum klorür)
8001-54-5 (Tarihsel, daha az yaygın)
EC Numarası (EINECS) 264-151-6 (CAS 63449-41-2 için)
Görünüm (Katı) Beyaz ila sarımsı toz veya jelatinimsi topaklar
Görünüm (Çözelti) Renksiz ila soluk sarı berrak ila hafif puslu sıvı
Koku Hafif badem kokusu; zor algılanır

2. TİPLER VE SINIFLAR

Sınıf / Tip Aktif İçerik Görünüm Birincil Uygulamalar
BAC 50 %50 çözelti Renksiz ila soluk sarı sıvı Dezenfektanlar, sanitizerlar, kurumsal temizlik, ilaç
BAC 80 %80 çözelti Renksiz ila soluk sarı viskoz sıvı Endüstriyel dezenfektanlar, yüksek konsantrasyonlu formülasyonlar
BAC 100 (Katı) ≥ %95 toz/pul Beyaz ila sarımsı toz/jel Katı formülasyonlar, özel endüstriyel uygulamalar
Farmasötik Sınıf %50 veya %80 (yüksek saflık) Renksiz, berrak sıvı Oftalmik solüsyonlar, nazal spreyler, enjekte edilebilir adjuvanlar
Teknik Sınıf %50 veya %80 Soluk sarı sıvı Genel dezenfeksiyon, endüstriyel uygulamalar, su arıtma
Gıda Sınıfı %50 Renksiz sıvı Gıda işleme ekipmanı sanitizerları

3. FİZİKSEL ÖZELLİKLER

Özellik Değer (%50 Çözelti) Değer (Katı)
Fiziksel Hali (20°C) Sıvı Katı (toz/pul)
Görünüm Renksiz ila soluk sarı, berrak ila hafif puslu Beyaz ila sarımsı toz/jelatinimsi topaklar
Koku Hafif badem kokusu Hafif badem kokusu
Yoğunluk (20°C) 0.96 – 1.00 g/cm³ ~0.98 g/cm³
pH (%5 çözelti, 20°C) 7.5 ± 1 7.5 ± 1
Erime Noktası -5 °C (çözelti) 50-60 °C (katı)
Kaynama Noktası ~100 °C (su buharlaşması)
Suda Çözünürlük Tamamen karışabilir Çok yüksek
Organik Çözücülerde Çözünürlük Etanol, aseton, metanolde çözünür Etanol, aseton, metanolde çözünür
Parlama Noktası Uygulanamaz (sulu çözelti) Yanıcı olabilir

4. KİMYASAL ÖZELLİKLER

Özellik Bilgi
Kimyasal Sınıf Kuaterner amonyum bileşiği (QAC) / Katyonik yüzey aktif madde
İyonik Karakter Katyonik (pozitif yüklü)
Moleküler Yapı Benzil halkası + kuaterner nitrojen + alkil zinciri (C8-C18)
Yüzey Aktivitesi Yüksek – yüzey gerilimini azaltır
Oksitleyici Özellikler Oksitleyici özelliği yoktur
Yanıcılık Yanıcı değildir (sulu çözeltiler); katı yanıcı olabilir
Kararlılık Normal depolama koşullarında kararlıdır
Geçimsizlik Anyonik yüzey aktif maddeler (çözünmeyen çökelti oluşturur); Nitratlar; Kuvvetli asitler; Sabunlar; Salisilatlar; Pamuk (adsorpsiyon)

Tipik Alkil Zinciri Dağılımı (CAS 63449-41-2):

  • C8 (Kapril): %5-15

  • C10 (Kaprik): %5-15

  • C12 (Lauril): %40-70

  • C14 (Miristil): %15-30

  • C16 (Setil): %1-10

5. ANTİMİKROBİYAL AKTİVİTE

Mikroorganizma Tipi Duyarlılık Yaygın Kullanım Konsantrasyonu
Gram-pozitif Bakteriler Yüksek duyarlılık 50-200 ppm
Gram-negatif Bakteriler Orta duyarlılık 100-400 ppm
Funguslar (Maya ve Küfler) Duyarlı 100-500 ppm
Zarflı Virüsler (HIV, Herpes, İnfluenza) Duyarlı 100-500 ppm
Zarfsız Virüsler (Norovirüs, Polio) Daha az duyarlı 500-1000+ ppm
Algler Duyarlı 10-50 ppm
Bakteri Sporları Etkisiz

Etki Mekanizması:

  • Negatif yüklü mikrobik hücre yüzeylerine adsorbe olur

  • Hücre membran bütünlüğünü bozar

  • Hücresel içeriğin sızması

  • Hücresel proteinlerin denatürasyonu

  • Hücre ölümü

6. KULLANIM ALANLARI

6.1. Dezenfeksiyon ve Sanitizasyon (Birincil Kullanım)

Uygulama Sektör Tipik Konsantrasyon
Yüzey Dezenfektanları Hastaneler, evler, kurumlar %0.1 – 0.5
El Dezenfektanları Kişisel hijyen %0.1 – 0.13
Islak Mendiller Tüketici, kurumsal %0.05 – 0.2
Medikal Ekipman Dezenfeksiyonu Sağlık hizmetleri %0.1 – 0.5
Alet Sterilizasyonu Diş, cerrahi %0.1 – 0.2

6.2. Farmasötik ve Medikal

Uygulama Fonksiyon
Oftalmik Solüsyonlar (Göz Damlaları) Koruyucu (%0.004 – 0.02)
Nazal Spreyler (Burun Açıcılar) Koruyucu, mukoza dezenfektanı
Kulak Damlaları (Otolojik preparatlar) Koruyucu, dezenfektan
Topikal Antiseptikler Cilt dezenfeksiyonu, yara temizliği
Veteriner Aşı Adjuvanları Bazı veteriner aşılarında immünostimülan
Akne Tedavi Preparatları Aktif bileşen (salisilik asit, kükürt vb. ile)

6.3. Gıda ve İçecek Endüstrisi

Uygulama Fonksiyon
Gıda İşleme Ekipmanı Sanitizerı Yüzey dezenfeksiyonu (toksik değil, aşındırıcı değil, leke bırakmaz)
Süt Endüstrisi Süt depolama tankları, soğuk depo tesislerinin sanitizasyonu
Bira Üretimi Ekipman sanitizasyonu
Şişeleme Tesisleri Şişe ve ekipman sanitizasyonu
Balıkçılık ve Deniz Ürünleri İşleme Genel dezenfeksiyon, parazit kontrolü
Mezbahalar ve Et İşleme Yüzey dezenfeksiyonu

6.4. Su Arıtma

Uygulama Fonksiyon
Yüzme Havuzları Algisit, dezenfektan
Soğutma Kuleleri Biyosit, balçık kontrolü
Atık Su Arıtma Mikrobiyolojik kontrol
Su Ürünleri Yetiştiriciliği (Balık Çiftlikleri) Genel dezenfeksiyon, parazit temizleme, bulaşıcı hastalık kontrolü
Endüstriyel Su Sistemleri Biyofilm önleme

6.5. Hayvancılık ve Veterinerlik

Uygulama Fonksiyon
Çiftlik Dezenfeksiyonu Hayvan barınakları, ekipman, yüzeyler
Veteriner Antiseptikler Ameliyat öncesi cilt dezenfeksiyonu
Ayak Çürüğü Tedavisi (PDD) Koyun, sığır, toynaklı hayvanlar için antiseptik ayak banyoları
Hayvan Yara Bakımı Yaralı hayvanlar için dezenfektan

6.6. Endüstriyel Uygulamalar

Uygulama Sektör Fonksiyon
Korozyon İnhibisyonu Petrol ve gaz boru hatları Boru hatlarında korozyonu önler
Demülgatör / Emülgatör Petrol ekstraksiyonu Gelişmiş yağ geri kazanımı için emülsifiye edici madde
Ahşap Koruma Kereste endüstrisi Koruyucu aktif bileşen (MEG ile kullanılır)
Balçık Kontrolü Kağıt ve selüloz endüstrisi Balçık oluşumunu kontrol eder, koku yönetimi
Tekstil Endüstrisi Tekstil işleme Antimikrobiyal işlem, antistatik ajan
Deri Endüstrisi Deri işleme Antimikrobiyal koruyucu
Boyalar ve Kaplamalar Polimer endüstrisi Antistatik ajan, emülgatör, koruyucu
Elektronik Elektronik üretimi Antistatik ajan

6.7. Faz Transfer Katalizi

Uygulama Fonksiyon
Kimyasal Sentez Faz transfer katalizörü
Çöktürücü Ajan Kimyasal işleme
Emülgatör / De-emülgatör Çeşitli kimyasal uygulamalar

7. TİPİK FORMÜLASYON KONSANTRASYONLARI

Uygulama Konsantrasyon (aktif)
El Dezenfektanı (alkol bazlı) %0.1 – 0.13 (1000-1300 ppm)
Yüzey Dezenfektanı (kullanıma hazır) %0.1 – 0.5 (1000-5000 ppm)
Islak Mendil %0.05 – 0.2 (500-2000 ppm)
Göz Damlaları (koruyucu) %0.004 – 0.02 (40-200 ppm)
Nazal Sprey %0.005 – 0.05 (50-500 ppm)
Yüzme Havuzu Algisiti 10 – 50 ppm
Endüstriyel Soğutma Suyu 50 – 200 ppm
Gıda Ekipmanı Sanitizerı 100 – 400 ppm
Veteriner Ayak Banyosu %1 – 5

8. UYUMLULUK

Uyumlu Olduğu Uyumlu Olmadığı
Non-iyonik yüzey aktif maddeler Anyonik yüzey aktif maddeler (çökelti oluşturur)
Alkoller (etanol, izopropanol) Sabunlar (anyonik)
Polietilen glikoller (PEG) Salisilatlar
Asitler (sınırlı konsantrasyonlarda) Kuvvetli oksitleyiciler
Bazı non-iyonik polimerler Nitratlar
  Pamuk (adsorpsiyon – etkinliği azaltır)
  Organik madde (aktiviteyi azaltır)

9. DEPOLAMA VE KULLANIM

Parametre Bilgi
Depolama Koşulları Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan; 5-30°C önerilir
Korunması Gerekenler Donma (-5°C altı ayrışmaya neden olabilir), doğrudan güneş ışığı, anyonik yüzey aktif maddeler
Kap Gereksinimleri HDPE, PP, cam, paslanmaz çelik, astarlı variller
Raf Ömrü (%50 çözelti) 24-36 ay (uygun depolamada)
Raf Ömrü (Katı) 24-36 ay (hava geçirmez kaplarda)
Ambalaj Seçenekleri 20 L bidon, 200 L varil, 1000 kg IBC, flexibag, dökme tanker (çözeltiler için); 25 kg varil (katı için)

Depolama Notları:

  • Ayrışmayı önlemek için -5°C'nin üzerindeki sıcaklıklarda saklayın

  • Düşük sıcaklıklarda çözelti bulanıklaşabilir veya kristalleşebilir; 20-30°C'ye hafif karıştırarak ısıtın

  • Kontaminasyonu önlemek için kapları sıkıca kapalı tutun

10. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ

GHS Sınıflandırması (CLP)

Tehlike Sınıfı Kategori
Akut Toksisite (Oral) Kategori 4 (H302)
Akut Toksisite (Dermal) Kategori 4 (H312)
Cilt Aşınması/Tahrişi Kategori 1B (H314)
Ciddi Göz Hasarı Kategori 1 (H318)
Akut Sucul Toksisite Kategori 1 (H400)
Kronik Sucul Toksisite Kategori 1 (H410)

Zararlılık İfadeleri (H-Codes)

Kod İfade
H302 Yutulması halinde zararlıdır
H312 Cilt ile teması halinde zararlıdır
H314 Ciddi cilt yanıklarına ve göz hasarına neden olur
H318 Ciddi göz hasarına neden olur
H400 Sucul yaşam için çok toksiktir
H410 Sucul yaşam için çok toksik, uzun süreli etkiler gösterir

Güvenlik İfadeleri (P-Codes)

Kod İfade
P260 Buğu/buharını solumaktan kaçının
P280 Koruyucu eldiven, koruyucu giysi, göz koruması, yüz koruması kullanın
P301+P330+P331 YUTULDUĞUNDA: Ağzı çalkalayın. Kusturmayın.
P302+P352 CİLT İLE TEMASINDA: Bol su ile yıkayın
P305+P351+P338 GÖZ İLE TEMASINDA: Su ile birkaç dakika dikkatlice durulayın
P310 Hemen ZEHİR MERKEZİ veya doktor arayın
P501 İçeriği/kabı yerel düzenlemelere göre bertaraf edin

Toksikolojik Bilgiler

Parametre Değer
Oral LD50 (sıçan) 240-500 mg/kg (zararlı)
Dermal LD50 (tavşan) 1,000-2,000 mg/kg
İnhalasyon LC50 > 5 mg/L
Cilt Tahrişi Aşındırıcı – ciddi yanıklara neden olur
Göz Tahrişi Ciddi hasara neden olur
Cilt Duyarlılaşması Alerjik reaksiyonlara neden olabilir (duyarlı bireylerde kontakt dermatit)

İlk Yardım Önlemleri

Maruziyet Yolu Yapılacak İşlem
Soluma Temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi devam ederse tıbbi yardım alın.
Cilt Teması Kirlenmiş giysileri çıkarın. En az 15 dakika bol su ile yıkayın. Tıbbi yardım alın.
Göz Teması En az 15 dakika bol su ile hemen durulayın. Derhal tıbbi yardım alın.
Yutma Kusturmayın. Ağzı çalkalayın. Su için. Derhal tıbbi yardım alın. Bilinci kapalı bir kişiye ağızdan bir şey vermeyin.

Kişisel Koruyucu Donanım (KKD)

Ekipman Öneri
Solunum Koruması Çözeltiler için gerekli değildir; katı/toz için: toz maskesi
El Koruması Kimyasala dayanıklı eldivenler (nitril, neopren, bütil kauçuk) – lateksten kaçının
Göz Koruması Kimyasal güvenlik gözlüğü
Vücut Koruması Kimyasala dayanıklı önlük, lab önlüğü, koruyucu giysi

11. ÇEVRESEL BİLGİLER

Parametre Bilgi
Sucul Toksisite Balık, alg ve sucul omurgasızlar için çok toksiktir
Biyobozunabilirlik Düşük ila orta (yavaş biyobozunur)
Biyobirikim Orta potansiyel
Kalıcılık Sucul ortamlarda kalıcıdır
Mevzuat Endişesi Yüksek (sucul yaşam için çok toksik olarak sınıflandırılmıştır)
Atık Bertarafı Yerel düzenlemelere göre tehlikeli atık olarak bertaraf edin. Doğal su kütlelerine deşarj etmeyin.

12. TAŞIMA BİLGİLERİ

Parametre Bilgi
UN Numarası 3266
Tehlike Sınıfı 8 (Aşındırıcı madde)
Ambalaj Grubu III
Doğru Taşıma Adı AŞINDIRICI SIVI, BAZİK, ORGANİK, B.A.G. (Benzalkonyum klorür çözeltisi)
ADR/RID Sınıfı 8
IMDG Sınıfı 8
IATA (Hava) Sınıfı 8
Deniz Kirletici Evet
EMS F-A, S-B

13. MEVZUAT BİLGİLERİ

Bölge Durum
AB BPR (Biyosidal Ürünler Yönetmeliği) onaylı; REACH kayıtlı
Türkiye (KKDİK) Zorunlu uyum; biyosidal ürün düzenlemeleri
ABD (EPA) Antimikrobiyal pestisit olarak kayıtlı; belirli farmasötik kullanımlar için FDA onaylı
FDA (Farmasötik) Oftalmik, otik, nazal preparatlar için onaylı koruyucu (max. %0.02)
Kozmetik Yönetmeliği (EC 1223/2009) Koruyucu olarak izinlidir (max. %0.1)
Gıda Teması Gıda temas eden yüzeylerin sanitizasyonu için onaylı (USDA/FSIS)

İzin Verilen Maksimum Konsantrasyonlar:

  • Kozmetik (AB): Koruyucu olarak %0.1

  • Göz Damlaları (FDA/AB): %0.004 – 0.02

  • Gıda Temaslı Sanitizer (USDA): 100-200 ppm (200 ppm'de durulama gerekmez)

14. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR

Türkçe İsim İngilizce İsim
Benzalkonyum Klorür Benzalkonium Chloride
Alkil dimetil benzil amonyum klorür Alkyl dimethyl benzyl ammonium chloride (ADBAC)
Benzil lauril dimetil amonyum klorür Benzyl lauryl dimethyl ammonium chloride
Dodesil dimetil benzil amonyum klorür Dodecyl dimethyl benzyl ammonium chloride
Lauril dimetil benzil amonyum klorür Lauryl dimethyl benzyl ammonium chloride
BC50 / BC80 / BKC / BAC 50 BC50 / BC80 / BKC / BAC 50
Kuaterner Amonyum Bileşikleri Quaternary Ammonium Compounds (QACs)

Veritabanı Tanımlayıcıları:

  • CAS (karışık): 63449-41-2

  • CAS (saf C12): 139-07-1

  • CAS (tarihsel): 8001-54-5

  • EC: 264-151-6

  • MDL: MFCD00043369

  • PubChem CID: 2884 (C12 için)

  • RTECS: BO3151000

15. ÖZET

Benzalkonyum Klorür (BKC / BAC, CAS 63449-41-2 / 139-07-1) , geniş spektrumlu antimikrobiyal aktiviteye sahip, katyonik bir kuaterner amonyum bileşiğidir. Dezenfektan, koruyucu, biyosit ve katyonik yüzey aktif madde olarak birçok sektörde yaygın olarak kullanılmaktadır.

Temel Özellikler:

Özellik Açıklama
İyonik Karakter Katyonik yüzey aktif madde
Antimikrobiyal Spektrum Geniş (bakteri, fungus, zarflı virüsler, algler)
Suda Çözünürlük Tam (tüm konsantrasyonlarda)
Sert Su Toleransı İyi (sert suda etkilidir)
Oksitleyici Yok
pH Aralığı 7.5 ± 1 (%5 çözelti)

Başlıca Kullanım Alanları:

Sektör Uygulamalar
Dezenfeksiyon Yüzey dezenfektanları, el dezenfektanları, ıslak mendiller
Farmasötik Göz damlaları, nazal spreyler, kulak damlalarında koruyucu
Gıda ve İçecek Ekipman sanitizerı (süt, bira, şişeleme)
Su Arıtma Yüzme havuzları, soğutma kuleleri, balık çiftlikleri
Hayvancılık Çiftlik dezenfeksiyonu, veteriner antiseptikler
Endüstriyel Korozyon inhibisyonu, ahşap koruma, balçık kontrolü, tekstil/deri

Temel Güvenlik Noktaları:

  • AŞINDIRICI – Cilt/göz yanıklarına neden olur

  • SUCUL YAŞAM İÇİN TOKSİK – Uzun süreli etkilerle çok toksiktir

  • ZARARLI – Yutulması veya cilt teması halinde

  • UYUMSUZ – Anyonik yüzey aktif maddelerle (çökelti oluşturur)

  • ORGANİK MADDE – Antimikrobiyal etkinliği azaltır

16. ÖNEMLİ UYARILAR

  1. Sert Su Toleransı: Birçok dezenfektanın aksine, benzalkonyum klorür sert suda (400 ppm CaCO₃'e kadar) etkili kalır. Bu, endüstriyel ve kurumsal uygulamalar için önemli bir avantajdır.

  2. Anyonik Uyumsuzluk: Benzalkonyum klorür anyonik yüzey aktif maddelerle (sabunlar, sodyum lauril sülfat, sodyum lauret sülfat) UYUMLU DEĞİLDİR. Karıştırma, inaktif çökelti oluşturur.

  3. Organik Madde Etkileşimi: Organik madde (kan, serum, toprak, protein kalıntıları) varlığı, antimikrobiyal aktiviteyi önemli ölçüde azaltır. Ön temizlik önerilir.

  4. Pamuk Adsorpsiyonu: Benzalkonyum klorür, pamuk ve diğer selülozik malzemelere güçlü bir şekilde adsorbe olarak mevcut konsantrasyonu azaltır. Uygulama için non-iyonik veya katyonik kumaşlar kullanın.

  5. Farmasötik Kullanım Konsantrasyonu: Oftalmik preparatlarda, konsantrasyonlar tipik olarak %0.004 ila %0.02 (40-200 ppm) aralığındadır. Daha yüksek konsantrasyonlar tahrişe neden olabilir.

  6. Kozmetik Düzenlemesi: AB'de benzalkonyum klorür, kozmetiklerde maksimum %0.1 (1000 ppm) oranında koruyucu olarak izinlidir. İçerik etiketlerinde beyan edilmelidir.

  7. Direnç Endişeleri: Uzun süreli kullanım, mikrobiyal dirence yol açabilir. Uzun vadeli uygulamalar için diğer biyosit ajanlarla rotasyon önerilir.

  8. Alerjik Reaksiyonlar: Benzalkonyum klorür, özellikle tekrarlanan maruziyette, duyarlı bireylerde kontakt dermatit ve alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Uygun KKD kullanın.

  9. Çevresel Hususlar: Yüksek sucul toksisite ve yavaş biyobozunabilirlik nedeniyle, benzalkonyum klorür içeren endüstriyel atık sular deşarj öncesinde arıtılmalıdır. Birçok yargı bölgesi çevresel salınımı kısıtlamaktadır.

  10. Sıcaklık Etkileri: Düşük sıcaklıklarda (0°C altı), %50 çözeltiler bulanıklaşabilir veya kristalleşebilir. 20-30°C'ye hafif karıştırarak ısıtın; ürün yeniden yapılandırıldıktan sonra tamamen etkili kalır.

  11. Ürün Varyantları: Farklı CAS numaraları şunları temsil eder:

    • 63449-41-2: Alkil zinciri uzunluklarının karışımı (C8-C18) – en yaygın ticari form

    • 139-07-1: Saf dodesil (C12) – araştırma/özel uygulamalar için daha yüksek saflık

    • 8001-54-5: Tarihsel CAS – artık daha az yaygın

  12. Biyosidal Ürünler Yönetmeliği (BPR): AB'de benzalkonyum klorür, Biyosidal Ürünler Yönetmeliği (AB Yönetmeliği 528/2012) kapsamında 1-4. ürün tipleri için onaylı bir aktif maddedir.

Önemli Beyan: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS) başvurun.

 

Resimler

Sorularınız mı var? Yardımcı olalım!

Etkili İş Çözümleri? — İletişime Geçin
Sürükle