Etil Akrilat, Etil Akrilat Monomer, Ethyl Acrylate, Ethyl Acrylate Monomer, Ethyl-2-acrylate, Ethylpropenoate, EA, 140-88-5
ETİL AKRİLAT (EA)
CAS Numarası: 140-88-5
EC Numarası (EINECS): 205-438-8
Moleküler Formül: C₅H₈O₂
Moleküler Ağırlık: 100.12 g/mol
Kimyasal Sınıfı: Akrilat esteri (monomer)
BÖLÜM 1: ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK
| Parametre |
Açıklama |
| Kimyasal Adı (IUPAC) |
Etil prop-2-enoat |
| Diğer İsimler |
EA, Etil-2-akrilat, Etil Akrilat Monomer, Etil propenoat |
| CAS Numarası |
140-88-5 |
| EC Numarası (EINECS) |
205-438-8 |
| Moleküler Formül |
C₅H₈O₂ |
| Moleküler Ağırlık |
100.12 g/mol |
| Kimyasal Sınıfı |
Akrilat esteri (monomer) |
| Yapı |
CH₂=CH-COOCH₂CH₃ |
| Görünüm |
Renksiz sıvı |
| Koku |
Keskin, acı, karakteristik |
| Stabilizatör |
10–20 ppm Hidrokinon monometil eter (MEHQ) |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer / Aralık |
| Moleküler Formül |
C₅H₈O₂ |
| Moleküler Ağırlık |
100.12 g/mol |
| Görünüm |
Renksiz sıvı |
| Koku |
Keskin, acı, karakteristik |
| Yoğunluk (20°C) |
~0.917 g/cm³ |
| Erime Noktası |
-71°C |
| Kaynama Noktası |
~100°C |
| Parlama Noktası |
~15°C (kapalı kap) |
| Kendiliğinden Tutuşma Sıcaklığı |
~345°C |
| Buhar Basıncı (20°C) |
~29 mmHg |
| Buhar Yoğunluğu (hava=1) |
3.45 (havadan ağırdır) |
| Suda Çözünürlük (20°C) |
~%1.5 (az çözünür) |
| Organik Çözücülerde Çözünürlük |
Alkoller, eterler, ketonlar, hidrokarbonlarda çözünür |
| Kırılma İndisi (n²⁰D) |
~1.406 |
| Patlama Sınırları |
%1.4 – 14.0 (v/v) |
| Viskozite (25°C) |
~0.5 cP |
| LogP |
~1.34 |
| Polimerizasyon İnhibitörü |
10–20 ppm MEHQ |
BÖLÜM 3: ÇÖZÜNÜRLÜK PROFİLİ
| Çözücü |
Çözünürlük |
Koşul |
| Su |
Az çözünür (~%1.5) |
20°C |
| Etanol |
Tamamen karışabilir |
- |
| Metanol |
Tamamen karışabilir |
- |
| Aseton |
Tamamen karışabilir |
- |
| Toluen |
Tamamen karışabilir |
- |
| Etil Asetat |
Tamamen karışabilir |
- |
| Dietil Eter |
Tamamen karışabilir |
- |
Kritik Not: Etil akrilat, suda az çözünür ancak çoğu organik çözücü ile tamamen karışabilir. Düşük su çözünürlüğü ve yüksek buhar basıncı, onu uçucu ve potansiyel olarak yanıcı yapar.
BÖLÜM 4: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKSİYONLAR
| Özellik |
Açıklama |
| Kimyasal Sınıfı |
Akrilat esteri (monomer) |
| Fonksiyonel Gruplar |
Ester (-COOR) ve vinil (C=C) |
| Reaktivite |
Çok yüksek; kolayca polimerleşir |
| Polimerizasyon |
Serbest radikal polimerizasyonu (kütle, çözelti, emülsiyon, süspansiyon) |
| Kopolimerizasyon |
Birçok vinil monomer ile kopolimerleşir |
| Transesterifikasyon |
Alkollerle reaksiyona girerek diğer akrilat esterlerini oluşturur |
| Termal Bozunma |
> 200°C'de CO, CO₂ ve tahriş edici buharlar açığa çıkarır |
| Oksidasyon |
Havada peroksit oluşturabilir |
| Hidroliz |
Asidik/bazik ortamda akrilik asit ve etanole hidroliz olur |
4.1. Başlıca Reaksiyonlar
| Reaksiyon Tipi |
Açıklama |
| Radikal Polimerizasyonu |
Isı veya başlatıcı tetiklemeli → Poli(etil akrilat) |
| Kopolimerizasyon |
Akrilatlar, metakrilatlar, stiren, vinil asetat ile |
| Transesterifikasyon |
Alkol + EA → Diğer alkil akrilatlar |
| Michael İlavesi |
β-karbonda nükleofillerle reaksiyon |
| Hidroliz |
Asit/baz → Akrilik asit + Etanol |
4.2. Polimerizasyon İnhibisyonu
| Parametre |
Bilgi |
| Stabilizatör |
10–20 ppm MEHQ |
| Stabilizatör Fonksiyonu |
Erken serbest radikal polimerizasyonunu önler |
| Çözünmüş Oksijen |
Ek inhibitör görevi görür |
| Depolama Sıcaklığı |
15–25°C |
| İnhibitör Çıkarma |
Distilasyon veya inhibitör çıkarma kolonu ile yapılabilir |
BÖLÜM 5: BAŞLICA KULLANIM ALANLARI
5.1. Polimer Üretimi (Ana Uygulama)
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Poli(etil akrilat) |
Homopolimer için monomer |
Yüksek |
| Akrilik Kopolimerler |
Diğer akrilat ve metakrilatlarla komonomer |
Yüksek |
| Akrilik Emülsiyonlar |
Su bazlı kaplamalar için komonomer |
Yüksek |
| Akrilik Dispersiyonlar |
Yapıştırıcılar ve sızdırmazlık malzemeleri için komonomer |
Yüksek |
5.2. Kaplamalar ve Boyalar
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Mimari Kaplamalar |
Lateks boyalar için komonomer |
Yüksek |
| Endüstriyel Kaplamalar |
Solvent bazlı kaplamalar için komonomer |
Yüksek |
| Otomotif Kaplamalar |
Son kat ve şeffaf katlar için komonomer |
Yüksek |
| Koruyucu Kaplamalar |
Dayanıklı kaplamalar için komonomer |
Yüksek |
5.3. Yapıştırıcılar ve Sızdırmazlık Malzemeleri
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Basınca Duyarlı Yapıştırıcılar |
Yapışkanlık için komonomer |
Yüksek |
| Sıcak Eriyik Yapıştırıcılar |
Akrilik sıcak eriyikler için komonomer |
Yüksek |
| Laminasyon Yapıştırıcıları |
Esnek ambalaj için komonomer |
Yüksek |
| İnşaat Yapıştırıcıları |
Yapısal yapıştırıcılar için komonomer |
Yüksek |
5.4. Tekstil
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Tekstil Kaplamaları |
Kumaş kaplamaları için komonomer |
Yüksek |
| Dokunmamış Bağlayıcılar |
Dokunmamış kumaşlar için komonomer |
Yüksek |
| Lif İşleme |
Lif modifikasyonu için komonomer |
Yüksek |
5.5. Ambalaj
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Esnek Ambalaj |
Laminasyon yapıştırıcıları için komonomer |
Yüksek |
| Gıda Ambalajı |
Gıda temaslı yapıştırıcılar için komonomer |
Yüksek |
| Etiket Yapıştırıcıları |
Basınca duyarlı etiketler için komonomer |
Yüksek |
| Kağıt Kaplamaları |
Kağıt kaplamaları için komonomer |
Yüksek |
5.6. Diğer Uygulamalar
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Plastikler |
Darbe modifikatörleri için komonomer |
Yüksek |
| Elastomerler |
Akrilik kauçuk için komonomer |
Yüksek |
| Suni Deri |
Deri kaplamaları için komonomer |
Yüksek |
| Baskı Mürekkepleri |
Mürekkep bağlayıcıları için komonomer |
Yüksek |
BÖLÜM 6: SEKTÖREL UYGUNLUK MATRİSİ
| Sektör |
Uygunluk |
Açıklama |
| Kaplamalar |
Yüksek |
Akrilik lateks ve solvent bazlı kaplamalar için komonomer |
| Yapıştırıcılar |
Yüksek |
Basınca duyarlı ve laminasyon yapıştırıcıları için komonomer |
| Tekstil |
Yüksek |
Kumaş kaplamaları ve dokunmamış bağlayıcılar için komonomer |
| Ambalaj |
Yüksek |
Laminasyon yapıştırıcıları ve kağıt kaplamaları için komonomer |
| Plastikler |
Yüksek |
Darbe modifikatörleri ve akrilik kauçuk için komonomer |
| Baskı Mürekkepleri |
Yüksek |
Mürekkep bağlayıcıları için komonomer |
| Kozmetik |
Uygun değil |
Kozmetiklerde kullanılmaz |
| Gıda Katkısı |
Uygun değil |
Doğrudan gıda katkısı olarak kullanılmaz |
BÖLÜM 7: AKRİLAT MONOMERLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
| Özellik |
Etil Akrilat (EA) |
Metil Akrilat (MA) |
Bütil Akrilat (BA) |
2-Etilhekzil Akrilat (2-EHA) |
| Moleküler Ağırlık |
100.12 g/mol |
86.09 g/mol |
128.17 g/mol |
184.28 g/mol |
| Kaynama Noktası (°C) |
100 |
80 |
145 |
215 |
| Cam Geçiş Sıcaklığı (Tg) |
~-22°C |
~10°C |
~-54°C |
~-70°C |
| Homopolimer Sertliği |
Yumuşak |
Sert |
Çok yumuşak |
Çok yumuşak |
| Yapışkanlık |
Orta |
Düşük |
Yüksek |
Yüksek |
| Suda Çözünürlük |
%1.5 |
%5.0 |
%0.2 |
<%0.01 |
| Tipik Kullanım |
Kaplamalar, tekstil, yapıştırıcılar |
Kaplamalar, kağıt |
Yapıştırıcılar, kaplamalar, tekstil |
Yapıştırıcılar, kaplamalar |
BÖLÜM 8: DİĞER İSİMLER VE TANIMLAR
| Türü |
İsim / Açıklama |
| IUPAC Adı |
Etil prop-2-enoat |
| Ticari İsimler |
EA, Etil Akrilat Monomer, Etil-2-akrilat |
| Eşanlamlılar |
Akrilik asit etil esteri, Etil propenoat |
| CAS Numarası |
140-88-5 |
| EC Numarası |
205-438-8 |
| RTECS Numarası |
AT0700000 |
| HS Kodu |
29161200 |
BÖLÜM 9: TOKSİKOLOJİ VE SAĞLIK ETKİLERİ
| Parametre |
Değer / Açıklama |
| GHS Sınıflandırması |
Tehlike |
| Sinyal Kelimesi |
Tehlike |
| Tehlike İfadeleri |
H225 (Çok kolay alevlenir), H302 (Yutulması halinde zararlı), H311 (Cilt teması halinde toksik), H315 (Cilt tahrişine neden olur), H317 (Alerjik cilt reaksiyonuna neden olabilir), H318 (Ciddi göz hasarına neden olur), H331 (Solunması halinde toksik), H335 (Solunum tahrişine neden olabilir), H400 (Sucul ortamda çok toksik) |
| Oral LD50 (Sıçan) |
~800-1,000 mg/kg |
| Dermal LD50 (Tavşan) |
~1,800 mg/kg |
| Soluma LC50 (Sıçan) |
~2,000-3,000 ppm |
| Cilt Tahrişi |
Tahriş edici |
| Göz Tahrişi |
Ciddi göz hasarı |
| Cilt Duyarlılaşması |
Pozitif (alerjik kontakt dermatit) |
| Mutajenite |
Negatif |
| Kanserojenite |
IARC Grup 2B (insanlar için olası kanserojen) |
| Hedef Organlar |
Cilt, gözler, solunum sistemi |
| Mesleki Maruziyet Sınırı (TWA) |
5 ppm (ACGIH), 25 ppm (OSHA) |
BÖLÜM 10: EKOTOKSİKOLOJİ VE ÇEVRESEL DAVRANIŞ
| Parametre |
Değer / Açıklama |
| Balık Toksisitesi (LC50, 96 saat) |
~10-20 mg/L |
| Daphnia Toksisitesi (EC50, 48 saat) |
~10-20 mg/L |
| Alg Toksisitesi (EC50, 72 saat) |
~10-20 mg/L |
| Biyobozunurluk |
Kolay biyolojik olarak bozunabilir (OECD 301) |
| Biyobirikim |
Düşük (LogP ~1.34) |
| Hidroliz |
Akrilik asit ve etanole yavaş hidroliz |
| Su Tehlike Sınıfı (WGK Almanya) |
WGK 2 (suya tehlikeli) |
BÖLÜM 11: GÜVENLİK ÖNLEMLERİ VE KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMAN
| Parametre |
Bilgi |
| Solunum Koruma |
Organik buhar kartuşu (yüksek konsantrasyonda) veya SCBA |
| Eldiven |
Kimyasal dayanımlı (nitril, butil kauçuk, Viton) |
| Göz Koruma |
Kimyasal koruyucu gözlük + yüz siperi |
| Vücut Koruma |
Kimyasal dayanımlı önlük, tam koruyucu giysi |
| Havalandırma |
Yerel egzoz havalandırması ve genel havalandırma |
| Özel Önlemler |
Statik elektrikten arındırma; patlamaya dayanıklı ekipman |
| Mühendislik Kontrolleri |
Kapalı sistemler; inert atmosfer (N₂) |
BÖLÜM 12: DEPOLAMA BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Depolama Koşulları |
Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Sıcaklık |
15–25°C (inert atmosfer altında depolayın) |
| Kap |
Sıkıca kapalı, koyu, paslanmaz çelik veya alüminyum kaplar |
| Özel Gereksinimler |
İnhibitör (MEHQ) içermelidir; aşırı sıcaklıklardan kaçının |
| Geçimsizlikler |
Isı, ışık, peroksitler, güçlü oksitleyiciler, kuvvetli asitler, kuvvetli bazlar |
| Raf Ömrü |
6–12 ay (önerilen koşullarda) |
| Ambalaj |
200 kg varil, 1000 kg IBC, dökme tanker (N₂ altında) |
BÖLÜM 13: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| UN Numarası |
1917 |
| Tehlike Sınıfı |
3 (Yanıcı Sıvı) |
| Ambalaj Grubu |
II |
| Doğru Taşıma Adı |
Etil Akrilat, stabilize edilmiş |
| Etiketler |
3 (Yanıcı Sıvı) |
| ADR/RID |
UN 1917, Sınıf 3, AG II |
| IMDG Kodu |
UN 1917, Sınıf 3, AG II |
| IATA (Hava) |
UN 1917, Sınıf 3, AG II |
| Deniz Kirletici |
Evet |
| Taşıma Notları |
Isıdan ve ateşten uzak tutun; statik elektriğe karşı önlem alın; inert atmosfer altında taşıyın |
BÖLÜM 14: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Yangın Tehlikesi |
Çok kolay alevlenir (parlama noktası ~15°C) |
| Söndürme Maddeleri |
Alkole dayanıklı köpük, CO₂, kuru kimyasal, su sisi |
| Özel Tehlikeler |
Buharlar havadan ağırdır (3.45×), patlama sınırları %1.4–14.0 |
| Bozunma Ürünleri |
CO, CO₂, tahriş edici buharlar |
| Koruyucu Donanım |
Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi |
| Patlama Riski |
Buhar/hava karışımları patlayıcı |
| Su Kullanımı |
Yangın söndürme sularının çevreye karışmasını önleyin |
BÖLÜM 15: KAZARA DÖKÜLME VE TEMİZLEME
| Parametre |
Bilgi |
| Kişisel Koruma |
Eldiven, koruyucu gözlük, yüz siperi, koruyucu giysi, SCBA |
| Havalandırma |
Havalandırmayı artırın; alanı tahliye edin |
| Kontrol |
Kaynağı durdurun; buhar yayılımını önleyin |
| Temizleme Yöntemleri |
İnert emici malzeme ile emdirin; kapalı kaplarda toplayın |
| Çevresel Önlemler |
Drenajlara ve su kütlelerine girmesini önleyin (H400) |
| Atık Bertarafı |
Yerel düzenlemelere göre; yakma (tehlikeli atık) |
BÖLÜM 16: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu |
Yapılacak İşlem |
| Soluma |
Temiz havaya çıkarın. Solunum zorluğu varsa oksijen verin. Tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması |
Kirlenmiş giysileri çıkarın. Bol su ve sabun ile en az 15 dakika yıkayın. Tıbbi yardım alın. |
| Göz Teması |
Bol su ile en az 15 dakika durulayın. Hemen tıbbi yardım alın. |
| Yutma |
Kusturmayın. Bol su için. Hemen tıbbi yardım alın. |
BÖLÜM 17: MEVZUAT BİLGİLERİ
| Bölge / Kurum |
Durum |
| AB REACH |
Kayıtlı |
| Türkiye KKDİK |
Kayıt zorunluluğu vardır |
| ABD TSCA |
Listelenmiştir |
| ABD FDA |
Gıda teması için onaylı (dolaylı) - 21 CFR 175.105, 175.300, 177.1010 |
| AB Gıda Teması |
Onaylı (belirli koşullar altında) |
| IARC |
Grup 2B (insanlar için olası kanserojen) |
| EINECS |
205-438-8 |
| RTECS |
AT0700000 |
| WGK (Almanya) |
2 (suya tehlikeli) |
BÖLÜM 18: ÖZET VE KRİTİK UYARILAR
Ürün Özeti
| Parametre |
Değer |
| Ürün |
Etil Akrilat (EA) |
| CAS |
140-88-5 |
| Görünüm |
Renksiz sıvı |
| Yoğunluk |
~0.917 g/cm³ |
| Kaynama Noktası |
~100°C |
| Parlama Noktası |
~15°C |
| UN Numarası |
1917 |
| Ana Sektörler |
Kaplamalar, yapıştırıcılar, tekstil, ambalaj |
KRİTİK UYARILAR
-
Çok Kolay Alevlenir: Parlama noktası ~15°C. Isıdan, kıvılcımdan ve açık alevden uzak tutun. Havada patlama sınırları %1.4–14.0.
-
Polimerizasyon Riski: Kolayca polimerleşir; her zaman inhibitör (MEHQ) içerir. Isı ve ışıktan uzak tutun. İnhibitörsüz depolamayın.
-
Buhar Yoğunluğu: Buharlar havadan ağırdır (3.45×), zemin seviyesinde ve alçak alanlarda birikir.
-
Toksik ve Tahriş Edici: Solunması, yutulması veya ciltten emilmesi halinde toksik (H302, H311, H331). Ciddi göz hasarına neden olur (H318).
-
Cilt Duyarlılaştırıcı: Alerjik cilt reaksiyonlarına neden olabilir (H317). Uygun KKD kullanın.
-
Kanserojenite: IARC Grup 2B (insanlar için olası kanserojen). Dikkatli kullanın.
-
Sucul Toksisite: Sucul ortamda çok toksik (H400). Çevreye salınımından kaçının.
-
Depolama: İnert atmosfer altında, serin, karanlık, iyi havalandırılmış alanlarda depolayın. 25°C'yi aşmayın.
-
Taşıma: UN 1917, Sınıf 3, Ambalaj Grubu II olarak taşıyın. Deniz kirleticidir.
-
Düzenleyici Durum: REACH kapsamında kayıtlıdır. FDA dolaylı gıda teması için onaylıdır (21 CFR).
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Etil akrilat çok kolay alevlenir, kolayca polimerleşir ve olası kanserojen (IARC Grup 2B) olarak sınıflandırılmıştır! Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Kullanıcı, ürünü kendi proses ve uygulamalarında test etmekle sorumludur. Etil Akrilat ile çalışırken tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uyulmalıdır.
