Deterjan, Kozmetik
Sorularınız mı var?
İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderKalsiyum Hidroksit, Sönmüş Kireç, Calcium Hydroxide, Slaked Lime, Portlandite, Pickling Lime, Hydrated Lime, E526, ACS, 1305-62-0
KALSİYUM HİDROKSİT (Sönmüş Kireç / Hidrate Kireç)
CAS Numarası: 1305-62-0
EINECS Numarası: 215-137-3
Gıda Katkı Kodu: E526 (Salamura / Turşu Kireci)
1. KİMLİK BİLGİLERİ
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Adı | Kalsiyum hidroksit |
| Diğer İsimleri | Sönmüş kireç, Hidrate kireç, Kalsiyum hidrat, Salamura kireci (E526), Karbür kireci, Portlandit (mineral formu), Kireç suyu (sulu çözeltisi) |
| Kimyasal Formülü | Ca(OH)₂ |
| Molekül Ağırlığı | 74.09 g/mol |
| CAS Numarası | 1305-62-0 |
| EINECS Numarası | 215-137-3 |
| MDL Numarası | MFCD00010901 |
| RTECS Numarası | EW2800000 |
| UN Numarası | 3262 (Aşındırıcı katı, bazik, inorganik, b.a.g.) |
| HS Kodu | 2825 90 19 |
2. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Görünüm | Beyaz toz veya renksiz kristaller |
| Koku | Kokusuz |
| Yoğunluk (20°C) | 2.21 – 2.24 g/cm³ |
| Erime Noktası | 580 °C (CaO + H₂O'ya bozunur) |
| Kaynama Noktası | 2,850 °C (kaynama olmadan bozunur) |
| Suda Çözünürlük (20°C) | 1.65 – 1.73 g/L (az çözünür) |
| Çözünürlük | Gliserin, asitler, amonyum klorür çözeltisi, şeker çözeltilerinde çözünür; alkolde çözünmez |
| pH (doymuş çözelti, 25°C) | 12.4 (kuvvetli alkali) |
| pKa | 12.6 (20°C'de) |
| Çözünürlük Sabiti (Ksp) | pKsp = 5.26 |
| Buhar Basıncı | İhmal edilebilir |
| Depolama Sıcaklığı | +5°C ile +30°C arası |
| Kararlılık | Kararlıdır; havadaki CO₂'yi emerek CaCO₃ oluşturur; kuvvetli asitlerle geçimsizdir |
Farklı Sıcaklıklarda Suda Çözünürlük (g/100mL):
| Sıcaklık (°C) | Çözünürlük (g/100mL) |
|---|---|
| 0 | 0.189 |
| 10 | 0.182 |
| 20 | 0.173 |
| 30 | 0.160 |
| 40 | 0.141 |
| 60 | 0.121 |
| 80 | 0.086 |
| 90 | 0.076 |
Not: Çözünürlük sıcaklık arttıkça azalır (ters çözünürlük).
3. TÜRLER / FORMLAR (AYNI CAS NUMARASI)
Tüm formlar aynı CAS numarasını (1305-62-0) paylaşır; farklılıklar uygulama, saflık veya fiziksel formdadır.
| Tip / Form | Açıklama |
|---|---|
| Saf Kalsiyum Hidroksit (Portlandit) | Doğal mineral formu, kristal yapılı |
| Sönmüş Kireç / Hidrate Kireç | CaO'nun su ile reaksiyonundan üretilir; inşaat ve su arıtmada yaygın kullanılır |
| Kireç Sütü (Milk of Lime) | Kalsiyum hidroksitin su içindeki süspansiyonu; şeker rafinasyonu ve gıda endüstrisinde kullanılır |
| Salamura Kireci (E526) | Gıda katkı maddesi sınıfı, özellikle turşu ve gıda işlemede kullanılır |
| Laboratuvar Reaktifleri (ACS, USP, EP, BP, JP) | Analiz ve kimyasal sentez için yüksek saflıkta formlar |
| Teknik Sınıf | İnşaat, baca gazı arıtımı vb. için endüstriyel kalite |
4. ÖZELLİKLER VE REAKTİVİTE
-
Kuvvetli Baz: Sulu çözeltileri kuvvetli alkalindir (25°C'de pH 12.4).
-
CO₂ Absorpsiyonu: Havadaki karbondioksiti kolayca emerek kalsiyum karbonat (CaCO₃) oluşturur.
-
Termal Bozunma: 580°C üzerinde kalsiyum oksit (CaO) ve suya bozunur.
-
Asitlerle Reaksiyon: Asitlerde önemli miktarda ısı açığa çıkararak çözünür.
-
Amonyum Tuzlarıyla Reaksiyon: Amonyum tuzları ile reaksiyona girerek amonyak gazı açığa çıkarır.
-
Aşındırıcı: Tahriş edici ve korozif etkileri olan kuvvetli alkali bir maddedir.
5. KULLANIM ALANLARI
| Sektör | Uygulama |
|---|---|
| İnşaat | Harç, sıva, çimento katkıları, badana |
| Su Arıtma | pH ayarlaması, su yumuşatma, flokülasyon, dezenfeksiyon ve berraklaştırma |
| Tarım | Toprak pH düzeltmesi (kireçleme maddesi), pestisit taşıyıcı |
| Gıda Endüstrisi (E526) | Salamura / turşulama maddesi, sertleştirici, şeker rafinasyonu (karbonatasyon prosesi), kalsiyum takviyesi |
| Kimya Sanayi | Ağartma tozu (kalsiyum hipoklorit), kalsiyum tuzları (kalsiyum nitrat, bromür, peroksit), propilen oksit üretimi |
| Atık Arıtma | Baca gazı kükürt giderme (SO₂ uzaklaştırma), çamur arıtımı |
| İlaç Sanayi | Antiasit, tampon, formülasyonlarda kalsiyum kaynağı |
| Petrokimya | Yağlama yağı katkıları (koklaşma önleyici, korozyon koruma) |
| Laboratuvar | CO₂ emici, analitik reaktif, tampon hazırlama |
Üretildiği Ürünler (Alt Akış):
-
Lityum hidroksit
-
Kalsiyum hipoklorit (ağartma tozu)
-
Kalsiyum nitrat
-
Kalsiyum nitrit
-
Kalsiyum bromür
-
Kalsiyum peroksit
-
Glifosat
-
Propilen oksit
6. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ (MSDS ÖZETİ)
GHS Sınıflandırması
| Tehlike Sınıfı | Kategori |
|---|---|
| Cilt Aşınması/Tahrişi | Kategori 1 (Ciddi yanıklara neden olur) |
| Ciddi Göz Hasarı | Kategori 1 (Ciddi göz hasarı riski) |
| Hedef Organ Toksisitesi (Tek maruziyet) | Kategori 3 (Solunum yolu tahrişi) |
Zararlılık İfadeleri (H-Code'lar)
| Kod | İfade |
|---|---|
| H314 | Ciddi cilt yanıklarına ve göz hasarına neden olur |
| H315 | Cilt tahrişine neden olur |
| H318 | Ciddi göz hasarına neden olur |
| H335 | Solunum tahrişine neden olabilir |
Güvenlik İfadeleri (P-Code'lar)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P260 | Tozu solumayın |
| P280 | Koruyucu eldiven, koruyucu giysi, göz koruması, yüz koruması kullanın |
| P302+P352 | CİLT İLE TEMASINDA: Bol su ile yıkayın |
| P305+P351+P338 | GÖZ İLE TEMASINDA: Su ile birkaç dakika dikkatlice durulayın; kontakt lens varsa çıkarın |
| P304+P340 | SOLUNMUŞ İSE: Temiz havaya çıkarın |
Maruziyet Sınır Değerleri
| Kurum | Sınır Değer |
|---|---|
| ACGIH (ABD) | TWA: 5 mg/m³ |
| OSHA (ABD) | TWA: 15 mg/m³ (toplam toz); TWA: 5 mg/m³ (solunabilir fraksiyon) |
| NIOSH (ABD) | TWA: 5 mg/m³ (tavan sınırı) |
Toksikoloji
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Oral LD50 (sıçan) | 7,340 mg/kg |
| Oral LD50 (fare) | 7,300 mg/kg |
| Göz Tahrişi (tavşan) | 10 mg – şiddetli |
| Toksisite Sınıfı | Düşük toksisite (ancak aşındırıcı) |
NFPA 704
| Sağlık (Mavi) | Yangın (Kırmızı) | Reaktivite (Sarı) | Özel |
|---|---|---|---|
| 3 (Şiddetli) | 0 (Yanmaz) | 1 (Isıtıldığında kararsız) | ALK (Alkali) |
7. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Temiz havaya çıkarın. Solunum zorsa oksijen verin. Tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Kirlenmiş giysileri çıkarın. En az 15 dakika bol su ile yıkayın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika akan su ile hemen durulayın. Ardından %5 amonyum klorür veya %0.01 EDTA çözeltisi ile durulayın. Derhal tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Kusturmayın. Bol su veya süt için. Tıbbi yardım alın. |
8. YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Parlama Noktası | Yanıcı değil |
| Kendiliğinden Tutuşma Sıcaklığı | Uygulanamaz |
| Söndürme Maddeleri | Su, CO₂, köpük, kuru kimyevi toz |
| Özel Tehlikeler | Yüksek sıcaklıkta bozunarak CaO (tahriş edici) açığa çıkarır |
| Koruyucu Donanım | Basınçlı solunum cihazı (SCBA) |
9. TAŞIMA VE DEPOLAMA
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | 3262 |
| Tehlike Sınıfı | 8 (Aşındırıcı madde) |
| Ambalaj Grubu | III (düşük tehlike) |
| Ambalaj Şekli | 25 kg'lık çok katlı kağıt torbalar, PP dokuma torbalar veya FIBC (büyük torbalar), paletli |
| Depolama Koşulları | Serin, kuru, iyi havalandırılmış depo; nem ve CO₂'den koruyun (karbonatlaşmayı önler) |
| Geçimsiz Maddeler | Kuvvetli asitler, flor, nem, CO₂ |
| Raf Ömrü | Uygun depolandığında 12-24 ay (havadan koruyun) |
10. MEVZUAT BİLGİLERİ
| Bölge | Durum |
|---|---|
| AB | REACH kapsamında kayıtlı; E526, (EC) 1333/2008 sayılı Yönetmelik kapsamında gıda katkı maddesi olarak onaylanmıştır |
| ABD (FDA) | GRAS (Genel Olarak Güvenli Kabul Edilir) – 21 CFR §182.1205, §184.1205 |
| Türkiye | Türk Gıda Kodeksi (TGK) Katkı Maddeleri Yönetmeliği'ne uygundur |
| Japonya | Maksimum kullanım: %1.84 (kalsiyum olarak %1) |
| FAO/WHO | ADI belirtilmemiştir (GMP kabul edilir); krema, peynir altı suyu kreması, üzüm suyu, bebek maması, kazeinatlarda izinlidir |
11. ÇEVRESEL BİLGİLER
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Ekotoksisite | Yüksek konsantrasyonlarda (yüksek pH) sucul yaşam için zararlıdır |
| Kalıcılık | Kalıcı değildir; CO₂ ile reaksiyona girerek CaCO₃ oluşturur |
| Biyobirikim | Beklenmez |
| Atık Bertarafı | Asit ile nötralize edin (kontrollü koşullarda) veya yerel düzenlemelere göre bertaraf edin |
12. DİĞER TANIMLAYICILAR
| Tanımlayıcı | Değer |
|---|---|
| InChI | InChI=1/Ca.2H2O/h;2*1H2/q+2;;/p-2/rCaH2O2/c2-1-3/h2-3H |
| SMILES | [Ca+2].[OH-].[OH-] |
| Merck İndeksi | 14,1673 |
| TSCA Durumu | Evet (listelenmiştir) |
| WGK Almanya | 1 (su için az tehlikeli) |
13. NOTLAR VE AÇIKLAMALAR
-
E Numarası: Gıda katkı maddesi olarak kullanıldığında E526 (Salamura/Turşu Kireci)
-
Ksp (pKsp): 5.26
-
pH İndikatörü Aralığı: 12.4 (doymuş çözelti)
Önemli Uyarı: Bu TDS yalnızca Kalsiyum Hidroksit (Ca(OH)₂, CAS 1305-62-0) içindir. Kalsiyum Oksit (CaO, sönmemiş kireç, CAS 1305-78-8) veya Kalsiyum Karbonat (CaCO₃, CAS 471-34-1) ile karıştırmayınız. Acil durumlar veya detaylı Malzeme Güvenlik Bilgi Formu (MSDS) için üretici/tedarikçi ile iletişime geçiniz.
