Lityum Stearat, Lithium Stearate, Lithium Octadecanoate, Lityum Sabunu, Lithium Soap, 4485-12-5

LİTYUM STEARAT (LITHIUM STEARATE)

Lithium Stearate / Lithium Octadecanoate / Lithium Soap / Lityum Sabunu
CAS Numarası: 4485-12-5
EC Numarası: 224-772-5

1. ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK

Lityum stearat, stearik asidin (oktadekanoik asit) lityum tuzudur. Beyaz, kokusuz bir toz, pul veya granül formunda bulunan bir metal tuzudur (yağ asidi tuzu). Bir "lityum sabunu" olarak sınıflandırılır ve en önemli uygulaması, mükemmel termal stabilite, su direnci ve mekanik kararlılık sağladığı lityum bazlı yağlayıcı greslerde kalınlaştırıcı ajan olarak kullanılmasıdır. Lityum stearat, lityum hidroksit veya lityum karbonatın stearik asit ile reaksiyonu yoluyla üretilir. Yüksek erime noktası (220°C) ve suda çözünmemesi, onu yüksek sıcaklık uygulamaları için uygun kılar. Lityum stearat ayrıca kozmetik ürünlerde emülgatör ve stabilizatör, plastik üretiminde salma ajanı ve yağlayıcı, ilaç endüstrisinde yardımcı madde olarak kullanılır. Diğer metal stearatlara (örneğin, kalsiyum stearat, çinko stearat, magnezyum stearat) kıyasla, lityum stearat daha yüksek bir erime noktasına ve daha iyi su direncine sahiptir, bu da onu yüksek performanslı yağlayıcı uygulamaları için tercih edilen kılar.

2. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER

Lityum stearat, beyaz, kokusuz bir toz, pul veya granül formunda bulunur. Gerçek yoğunluğu yaklaşık 1,02-1,05 g/cm³ iken, yığma yoğunluğu formuna bağlı olarak 0,2-0,5 g/cm³ arasında değişir. Erime noktası yaklaşık 220°C'dir ve bu sıcaklıkta dekompozisyon başlar. Suda pratik olarak çözünmez, ancak sıcak alkol, hidrokarbonlar, yağlar ve ketonlar gibi organik çözücülerde çözünür. Sulu süspansiyonunun pH değeri yaklaşık 9-10 olup bazik karakterdedir. Yüksek derecede hidrofobiktir (su itici). Serbest yağ asidi içeriği ≤ %0,5, kurutma kaybı ≤ %0,5 ve külleme kalıntısı yaklaşık %25-28'dir. Lityum oksit (Li₂O) içeriği yaklaşık %5-6'dır. Ağır metaller tipik olarak ≤ 20 ppm'dir (Pb olarak). Normal koşullar altında kararlıdır, ancak güçlü asitler ve güçlü oksitleyiciler ile geçimsizdir.

3. KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKSİYONLAR

Lityum stearat, bir lityum metal tuzu ve yağ asidi sabunudur. Kimyasal davranışı, stearat anyonu ve lityum katyonunun özellikleri tarafından belirlenir.

Asitlerle Reaksiyon:

Lityum stearat, güçlü asitlerle reaksiyona girerek stearik asit ve karşılık gelen lityum tuzunu oluşturur:

C₁₇H₃₅COOLi + HCl → C₁₇H₃₅COOH + LiCl

Hidroliz:

Suda çözünmemesine rağmen, lityum stearat yüksek sıcaklıklarda veya aşırı asidik veya bazik koşullar altında hidrolize olabilir.

Termal Bozunma:

220°C'nin üzerindeki sıcaklıklarda, lityum stearat bozunarak lityum karbonat, karbon dioksit ve hidrokarbonlar oluşturur.

Kompleks Oluşumu:

Lityum stearat, çeşitli organik bileşikler ve polimerlerle kompleksler oluşturabilir; bu özellik, yağlayıcı ve kalıptan çıkarma uygulamalarında önemlidir.

Sabunlaştırma:

Lityum stearat, bir sabun (yağ asidi tuzu) olarak, yüzey aktif madde özellikleri gösterir ve emülsiyonları stabilize edebilir.

Yanma:

Lityum stearat yanıcıdır ve yandığında lityum oksit, karbon dioksit ve su oluşturur.

Redoks Reaksiyonları:

Güçlü oksitleyicilerle reaksiyona girerek oksidasyona uğrayabilir.

4. ÜRETİM YÖNTEMLERİ

Lityum stearat, endüstriyel olarak lityum hidroksit veya lityum karbonatın stearik asit ile reaksiyonu yoluyla üretilir.

Detaylı Üretim Prosesi (Doğrudan Reaksiyon - En Yaygın):

1. Hammadde Hazırlama: Stearik asit, lityum hidroksit (veya lityum karbonat) ve gerektiğinde katalizörler hazırlanır. Stearik asit tipik olarak eritilir.

2. Reaksiyon: Eritilmiş stearik asit, lityum hidroksit veya lityum karbonat ile reaksiyona sokulur. Reaksiyon, tipik olarak 150-200°C sıcaklıkta, inert atmosfer (örneğin azot) altında ve karıştırma ile gerçekleştirilir:

C₁₇H₃₅COOH + LiOH → C₁₇H₃₅COOLi + H₂O

2 C₁₇H₃₅COOH + Li₂CO₃ → 2 C₁₇H₃₅COOLi + CO₂ + H₂O

3. Su Uzaklaştırma: Reaksiyon sırasında oluşan su veya karbon dioksit, vakum veya inert gaz akışı ile uzaklaştırılır.

4. Soğutma ve Katılaştırma: Reaksiyon karışımı soğutularak lityum stearatın katılaşması sağlanır.

5. Öğütme ve Eleme: Katı lityum stearat, istenen partikül boyutuna öğütülür ve elenir.

6. Paketleme: Nihai ürün, 25 kg torbalarda, varillerde veya büyük torbalarda (FIBC) paketlenir.

Reaksiyon Denklemi (Lityum Hidroksit ile):

C₁₇H₃₅COOH + LiOH → C₁₇H₃₅COOLi + H₂O

5. LİTYUM STEARATIN DİĞER METAL STEARATLARLA KARŞILAŞTIRILMASI

Lityum stearat, diğer metal stearatlara kıyasla daha yüksek erime noktasına, mükemmel su direncine ve üstün termal stabiliteye sahiptir. Bu özellikler, onu yüksek sıcaklık ve ağır hizmet tipi yağlayıcı uygulamaları için tercih edilen kılar. Kalsiyum stearat, çinko stearat ve magnezyum stearat daha düşük erime noktalarına sahiptir ve daha çok plastik, kauçuk, kozmetik ve farmasötik uygulamalarda kullanılır.

6. KULLANIM ALANLARI VE ENDÜSTRİYEL UYGULAMALAR

Lityum stearat, benzersiz özellikleri nedeniyle çeşitli endüstrilerde geniş bir uygulama yelpazesine sahiptir. En önemli kullanım alanı, yağlayıcı greslerde kalınlaştırıcı ajan olarak kullanılmasıdır.

6.1. Yağlayıcı Gresler (En Önemli Kullanım)

Lityum stearat, lityum bazlı yağlayıcı greslerin üretiminde birincil kalınlaştırıcı ajandır. Lityum-12-hidroksistearat ile birlikte, yüksek sıcaklık dayanımı, mükemmel su direnci, iyi mekanik kararlılık ve uzun hizmet ömrü sağlayan gresler oluşturur. Lityum bazlı gresler, otomotiv (şasi, yataklar, süspansiyon), endüstriyel (konveyör bantlar, motorlar, redüktörler) ve havacılık uygulamalarında yaygın olarak kullanılır. Lityum stearatın yüksek erime noktası (220°C) ve mükemmel termal stabilitesi, onu yüksek sıcaklık uygulamaları için uygun kılar. Hidrofobik özelliği, suya maruz kalan uygulamalar için mükemmel su direnci sağlar.

6.2. Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri

Lityum stearat, kozmetik ürünlerde emülgatör, stabilizatör, kıvam artırıcı ve yağlayıcı olarak kullanılır. Kremler, losyonlar, makyaj ürünleri, güneş kremleri, deodorantlar ve bebek pudralarında bulunur.

6.3. Plastik ve Polimer Endüstrisi

Lityum stearat, plastik ve polimer endüstrisinde kalıptan çıkarma maddesi, yağlayıcı, yapışmayı önleyici, stabilizatör ve dispersiyon maddesi olarak yaygın şekilde kullanılır. PVC, polietilen, polipropilen, polistiren ve diğer polimerlerin işlenmesinde kullanılır.

6.4. İlaç Endüstrisi

Lityum stearat, ilaç endüstrisinde yardımcı madde olarak kullanılır, ancak magnezyum stearat kadar yaygın değildir. Tablet üretiminde yağlayıcı olarak ve bazı ilaç formülasyonlarında stabilizatör olarak kullanılır.

6.5. Boya ve Kaplamalar

Lityum stearat, boya ve kaplama endüstrisinde düzleştirici, süspansiyon maddesi, yağlayıcı ve su itici olarak kullanılır.

6.6. Kauçuk Endüstrisi

Lityum stearat, kauçuk endüstrisinde kalıptan çıkarma maddesi, yağlayıcı ve yapışmayı önleyici olarak kullanılır.

6.7. Diğer Uygulamalar

7. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ

Lityum stearat, genel olarak düşük toksisiteye sahip olarak kabul edilir, ancak toz halinde solunması hafif tahrişe neden olabilir.

7.1. Toksikolojik Veriler

7.2. Sağlık Etkileri

8. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ

9. GÜVENLİK BİLGİLERİ (GHS SINIFLANDIRMASI)

Lityum stearat, GHS kapsamında tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır. Ancak, ince toz formu solunum tahrişine neden olabilir.

Sinyal Kelimesi: UYARI

Tehlike İfadeleri (H-Codes):

Güvenlik İfadeleri (P-Codes):

10. YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ

11. KAZARA DÖKÜLME ÖNLEMLERİ

12. DEPOLAMA VE KULLANIM

Lityum stearat, serin, kuru, iyi havalandırılmış alanlarda, orijinal ambalajında sıkıca kapalı olarak muhafaza edilmelidir. Isı, nem ve tutuşma kaynaklarından uzak tutulmalıdır. Güçlü asitler ve güçlü oksitleyiciler ile temasından kaçınılmalıdır. Statik elektrik birikimini önlemek için uygun topraklama kullanılmalıdır.

Kullanım Notları:

• Toz oluşumundan kaçının (kapalı sistemler, yerel egzoz havalandırması kullanın)

• Cilt ve göz ile temasından kaçının (koruyucu eldiven ve gözlük kullanın)

• Tozu solumaktan kaçının (toz maskesi veya solunum cihazı kullanın)

• Tutuşma kaynaklarından uzak tutun

13. TAŞIMA BİLGİLERİ

Lityum stearat, tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır. 25 kg torbalarda, varillerde veya FIBC'lerde sevk edilir. Taşıma sırasında neme, darbeye ve aşırı ısıya karşı koruyun.

14. MEVZUAT BİLGİLERİ

Düzenleyici Durum:

15. DİĞER ADLARI VE VERİTABANI TANIMLAYICILARI

Veritabanı Tanımlayıcıları:

16. ÇEVRESEL BİLGİLER

17. KULLANIM ALANLARI ÖZET TABLOSU

18. FİZİKSEL FORMLAR

19. LİTYUM STEARATIN LİTYUM-12-HİDROKSİSTEARAT İLE KARŞILAŞTIRILMASI

Lityum-12-hidroksistearat, lityum kompleks greslerde kullanılan daha yeni bir kalınlaştırıcı ajandır ve lityum stearata göre üstün performans sağlar.

20. ÖZET VE ÖNEMLİ UYARILAR

ÖZET:

Lityum stearat (C₁₈H₃₅LiO₂, CAS 4485-12-5), stearik asidin (oktadekanoik asit) lityum tuzudur. Beyaz, kokusuz bir toz, pul veya granül formunda bulunan bir metal tuzudur (yağ asidi tuzu). Moleküler ağırlığı 290,42 g/mol, erime noktası ~220°C'dir. Suda pratik olarak çözünmez, ancak sıcak alkol, hidrokarbonlar, yağlar ve ketonlar gibi organik çözücülerde çözünür. Lityum hidroksit veya lityum karbonatın stearik asit ile reaksiyonu yoluyla üretilir. En önemli kullanım alanı, mükemmel termal stabilite, su direnci ve mekanik kararlılık sağladığı yağlayıcı greslerde kalınlaştırıcı ajan olarak kullanılmasıdır. Ayrıca kozmetik ürünlerde emülgatör ve stabilizatör, plastik üretiminde salma ajanı ve yağlayıcı, ilaç endüstrisinde yardımcı madde olarak kullanılır. Düşük toksisiteye sahiptir ve GHS kapsamında tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır. Serin, kuru, iyi havalandırılmış alanlarda saklanır. Ambalaj: 25 kg torbalar, variller veya FIBC'ler.

Temel Özellikler:

Başlıca Kullanım Alanları:

Temel Güvenlik Noktaları:

• DÜŞÜK TOKSİSİTE: Akut toksisitesi düşüktür (LD50 > 5.000 mg/kg)

• YANICI TOZ: Toz bulutu oluşumundan kaçının; patlamaya dayanıklı ekipman kullanın

• HAFİF TAHRİŞ EDİCİ: Hafif cilt ve göz tahrişine neden olabilir

• SUDA ÇÖZÜNMEZ: Suda çözünmez; organik çözücülerde çözünür

• DEPOLAMA: Serin, kuru, iyi havalandırılmış alanda, ısı ve nemden uzakta saklayın

• KKD KULLANIN: Toz maskesi, eldiven, koruyucu gözlük (toz oluşumu varsa)

KRİTİK UYARILAR:

Yağlayıcı Greslerde Kalınlaştırıcı: Lityum stearat, lityum bazlı yağlayıcı greslerin üretiminde birincil kalınlaştırıcı ajandır. Yüksek erime noktası (220°C), mükemmel termal stabilite ve su direnci sağlar. Lityum bazlı gresler, otomotiv, endüstriyel ve havacılık uygulamalarında yaygın olarak kullanılır.

Diğer Metal Stearatlara Göre Avantajları: Lityum stearat, kalsiyum stearat, çinko stearat ve magnezyum stearata kıyasla daha yüksek erime noktasına, mükemmel su direncine ve üstün termal stabiliteye sahiptir. Bu özellikler, onu yüksek sıcaklık ve ağır hizmet tipi yağlayıcı uygulamaları için tercih edilen kılar.

Kozmetik Kullanım: Lityum stearat, kozmetik ürünlerde emülgatör ve stabilizatör olarak kullanılır. Cilt üzerinde yapışmayı önleyici ve kayganlaştırıcı özellikler gösterir. Kremler, losyonlar, makyaj ürünleri, güneş kremleri ve deodorantlarda bulunur.

Plastik Kullanım: Lityum stearat, plastik üretiminde kalıptan çıkarma maddesi, yağlayıcı, yapışmayı önleyici ve stabilizatör olarak kullanılır. PVC, polietilen, polipropilen ve diğer polimerlerin işlenmesinde kullanılır.

Toz Patlaması: Lityum stearat tozu, havada patlayıcı konsantrasyonlara ulaşabilir. Patlama riskine karşı patlamaya dayanıklı ekipman, uygun topraklama ve toz toplama sistemleri kullanılmalıdır. Statik elektrik birikiminden kaçınılmalıdır.

Çevre: Lityum stearat, yağ asidi bileşeni nedeniyle kolay biyobozunurdur. Sucul organizmalar için düşük toksisite gösterir. Su kütlelerine büyük deşarjlardan kaçınılmalıdır.

Önemli Beyan: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sağlanan bilgiler mevcut verilere dayanmaktadır ve doğru olduğuna inanılmaktadır. Ancak, kullanıcı ürünün kendi özel uygulamaları için uygunluğunu belirleme ve tüm geçerli düzenlemelere ve güvenlik gerekliliklerine uyma konusunda tek başına sorumludur. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurun. Kullanıcılar ürünü kendi proses ve uygulamalarında test etmekle yükümlüdür. Lityum stearat ile çalışırken tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uyulmalıdır.