Kalsiyum Stearat, Kalsiyum Distearat, Kalsiyum Sabunu, Calcium Stearate, Calcium Distearate, Calcium Soap, 1592-23-0

KALSIYUM STEARAT (CALCIUM STEARATE)

Kalsiyum Stearat / Calcium Stearate / Kalsiyum Distearat / Calcium Distearate / Kalsiyum Sabunu / Calcium Soap
CAS Numarası: 1592-23-0
EC Numarası: 216-472-8

1. ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK

Kalsiyum stearat, stearik asidin (oktadekanoik asit) kalsiyum tuzudur. Beyaz, ipeksi ince bir toz formunda bulunan bir metal tuzudur (yağ asidi tuzu) ve "kalsiyum sabunu" olarak da bilinir. Kalsiyum stearat, stearik asit ve kirecin (kalsiyum oksit veya kalsiyum hidroksit) reaksiyonu yoluyla üretilir. Suda çözünmez ancak sıcak organik çözücülerde (alkol, benzen, toluen, ksilol) çözünür. Yüksek termal kararlılığı, mükemmel su direnci ve toksik olmaması nedeniyle gıda katkı maddesi olarak bile kullanılabilir. Kalsiyum stearat, plastik ve kauçuk endüstrisinde stabilizatör, yağlayıcı ve kalıptan çıkarma maddesi olarak; kozmetik ürünlerde emülgatör ve stabilizatör olarak; ilaç endüstrisinde tablet üretiminde bağlayıcı ve kaydırıcı olarak; boya ve kaplamalarda düzleştirici ve kumlaştırıcı olarak; inşaat malzemelerinde su itici ajan olarak yaygın şekilde kullanılır.

2. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER

Kalsiyum stearat, dokunulduğunda ipeksi bir his veren beyaz, ince bir tozdur. Gerçek yoğunluğu yaklaşık 1,03-1,08 g/cm³ iken, yığma yoğunluğu formuna bağlı olarak 0,2-0,5 g/cm³ arasında değişir. Erime noktası yaklaşık 180°C'dir ve bu sıcaklıkta dekompozisyon başlar. Suda pratik olarak çözünmez, ancak sıcak alkol, benzen, toluen, ksilol ve aseton gibi organik çözücülerde çözünür. Sulu süspansiyonunun pH değeri yaklaşık 9-10 olup bazik karakterdedir. Yüksek derecede hidrofobiktir (su itici). Serbest yağ asidi içeriği ≤ %0,5, kurutma kaybı ≤ %2,0 ve külleme kalıntısı yaklaşık %8-12'dir. Kalsiyum oksit (CaO) içeriği yaklaşık %9-11'dir. Ağır metaller tipik olarak ≤ 20 ppm'dir (Pb olarak). Normal koşullar altında kararlıdır ve yüksek sıcaklık koşullarında çok kararlıdır. Güçlü asitler ve güçlü oksitleyiciler ile geçimsizdir. Toksik değildir ve gıda katkı maddesi olarak bile kullanılabilir.

3. KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKSİYONLAR

Kalsiyum stearat, bir kalsiyum metal tuzu ve yağ asidi sabunudur (kalsiyum sabunu). Kimyasal davranışı, stearat anyonu ve kalsiyum katyonunun özellikleri tarafından belirlenir.

Asitlerle Reaksiyon:

Kalsiyum stearat, güçlü asitlerle reaksiyona girerek stearik asit ve karşılık gelen kalsiyum tuzunu oluşturur:

(C₁₇H₃₅COO)₂Ca + 2 HCl → 2 C₁₇H₃₅COOH + CaCl₂

Üretim Reaksiyonu (Stearik Asit + Kalsiyum Oksit):

Kalsiyum stearat, stearik asit ve kalsiyum oksit (kireç) veya kalsiyum hidroksitin reaksiyonu ile üretilir:

2 C₁₇H₃₅COOH + CaO → (C₁₇H₃₅COO)₂Ca + H₂O

Hidroliz:

Suda çözünmemesine rağmen, kalsiyum stearat yüksek sıcaklıklarda veya aşırı asidik veya bazik koşullar altında hidrolize olabilir.

Termal Bozunma:

180°C'nin üzerindeki sıcaklıklarda, kalsiyum stearat bozunarak kalsiyum karbonat, karbon dioksit ve hidrokarbonlar oluşturur.

Sabunlaştırma:

Kalsiyum stearat, bir sabun (yağ asidi tuzu) olarak, yüzey aktif madde özellikleri gösterir ve emülsiyonları stabilize edebilir.

Yanma:

Kalsiyum stearat yanıcıdır ve yandığında kalsiyum oksit, karbon dioksit ve su oluşturur.

Sert Su Toleransı:

Kalsiyum stearat, sodyum stearat ve potasyum stearatın aksine, sert suda çözünmeyen kalsiyum stearat olarak zaten mevcut olduğu için sert su ile çökme problemi yaşamaz. Bu, onu bazı özel uygulamalarda avantajlı kılar.

4. ÜRETİM YÖNTEMLERİ

Kalsiyum stearat, endüstriyel olarak stearik asidin kalsiyum oksit (kireç) veya kalsiyum hidroksit ile reaksiyonu yoluyla üretilir.

Detaylı Üretim Prosesi (Doğrudan Reaksiyon - En Yaygın):

1. Hammadde Hazırlama: Stearik asit ve kalsiyum oksit (kireç) veya kalsiyum hidroksit hazırlanır. Stearik asit tipik olarak eritilir.

2. Reaksiyon: Eritilmiş stearik asit, kalsiyum oksit veya kalsiyum hidroksit ile reaksiyona sokulur. Reaksiyon, tipik olarak 80-150°C sıcaklıkta ve karıştırma ile gerçekleştirilir:

2 C₁₇H₃₅COOH + CaO → (C₁₇H₃₅COO)₂Ca + H₂O

2 C₁₇H₃₅COOH + Ca(OH)₂ → (C₁₇H₃₅COO)₂Ca + 2 H₂O

3. Su Uzaklaştırma: Reaksiyon sırasında oluşan su, vakum veya inert gaz akışı ile uzaklaştırılır.

4. Soğutma ve Katılaştırma: Reaksiyon karışımı soğutularak kalsiyum stearatın katılaşması sağlanır.

5. Öğütme ve Eleme: Katı kalsiyum stearat, istenen partikül boyutuna öğütülür ve elenir.

6. Paketleme: Nihai ürün, 25 kg torbalarda, varillerde veya büyük torbalarda (FIBC) paketlenir.

Reaksiyon Denklemi (Kalsiyum Oksit ile):

2 C₁₇H₃₅COOH + CaO → (C₁₇H₃₅COO)₂Ca + H₂O

5. DİĞER METAL STEARATLARLA KARŞILAŞTIRMA

Kalsiyum stearat, yüksek termal kararlılığı ve mükemmel su direnci ile bilinir. PVC stabilizatörü olarak yaygın kullanılır. Magnezyum stearat, farmasötik uygulamalarda en yaygın kullanılan metal stearattır. Çinko stearat, kozmetik ve boya uygulamalarında yaygındır. Lityum stearat ise yüksek sıcaklık yağlayıcı greslerinde kullanılır.

6. KULLANIM ALANLARI VE ENDÜSTRİYEL UYGULAMALAR

Kalsiyum stearat, mükemmel termal kararlılığı, su direnci, yağlayıcı özellikleri ve toksik olmaması nedeniyle çeşitli endüstrilerde geniş bir uygulama yelpazesine sahiptir.

6.1. Plastik ve Polimer Endüstrisi (En Önemli Kullanım)

Kalsiyum stearat, plastik ve polimer endüstrisinde en yaygın kullanılan katkı maddelerinden biridir. PVC ve diğer polimerlerin işlenmesinde stabilizatör, yağlayıcı ve kalıptan çıkarma maddesi olarak kritik bir rol oynar. Isı ve ışık gibi dış etkenlere karşı plastiklerin dayanıklılığını artırır. İşleme sırasında malzemelerin akışkanlığını artırarak işlenebilirliğini geliştirir; ürün homojenliğini artırır, enerji tüketimini azaltır ve hammaddede tasarruf sağlar. Daha iyi şeffaflık, iyi renk muhafazası, uzun vadeli stabilite ve hava koşullarına direnç özellikleri elde etmeyi mümkün kılar.

6.2. Gıda Endüstrisi

Kalsiyum stearat, gıda katkı maddesi (E 470) olarak emülgatör, stabilizatör, topaklanma önleyici ve kayganlaştırıcı olarak kullanılır. Gıda ürünlerinde yağ ve su fazlarının karışmasını sağlayarak ürünlerin homojenliğini artırır. Toksik değildir ve gıda katkı maddesi olarak güvenli kabul edilir.

6.3. Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri

Kalsiyum stearat, kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinde emülgatör, stabilizatör, topaklanma önleyici ve kayganlık sağlayıcı olarak kullanılır. Kremler, losyonlar, pudralar, deodorantlar ve makyaj ürünlerinde bulunur.

6.4. İlaç Endüstrisi

Kalsiyum stearat, ilaç endüstrisinde tablet üretiminde yağlayıcı ve bağlayıcı olarak, ayrıca yardımcı madde ve emülsiyon stabilizatörü olarak kullanılır. Ancak magnezyum stearat kadar yaygın değildir.

6.5. Boya ve Kaplamalar

Kalsiyum stearat, boya ve kaplama endüstrisinde düzleştirici, kumlaştırıcı, süspansiyon maddesi ve su itici olarak kullanılır.

6.6. İnşaat ve Yapı Malzemeleri

Kalsiyum stearat, inşaat malzemelerinde su geçirmezlik ve dayanıklılığı artırmak amacıyla katkı maddesi olarak kullanılır. Derz, sıva ve su izolasyon ürünlerinde su itici ajan olarak görev yapar.

6.7. Kauçuk Endüstrisi

Kalsiyum stearat, kauçuk endüstrisinde kalıptan çıkarma maddesi, yağlayıcı, yapışmayı önleyici ve hızlandırıcı aktivatörü olarak kullanılır.

6.8. Tekstil Endüstrisi

Kalsiyum stearat, tekstil endüstrisinde yumuşatıcı, yağlayıcı ve su itici olarak kullanılır.

6.9. Diğer Uygulamalar

7. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ

Kalsiyum stearat, toksik değildir ve gıda katkı maddesi olarak bile kullanılabilir. Genel olarak düşük toksisiteye sahiptir.

7.1. Toksikolojik Veriler

7.2. Sağlık Etkileri

8. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ

9. GÜVENLİK BİLGİLERİ (GHS SINIFLANDIRMASI)

Kalsiyum stearat, GHS kapsamında tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır.

Sinyal Kelimesi: UYARI

Tehlike İfadeleri (H-Codes):

Güvenlik İfadeleri (P-Codes):

10. YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ

11. KAZARA DÖKÜLME ÖNLEMLERİ

12. DEPOLAMA VE KULLANIM

Kalsiyum stearat, serin, kuru, iyi havalandırılmış alanlarda, orijinal ambalajında sıkıca kapalı olarak muhafaza edilmelidir. Isı, nem ve tutuşma kaynaklarından uzak tutulmalıdır. Güçlü asitler ve güçlü oksitleyiciler ile temasından kaçınılmalıdır. Statik elektrik birikimini önlemek için uygun topraklama kullanılmalıdır.

Kullanım Notları:

• Toz oluşumundan kaçının (kapalı sistemler, yerel egzoz havalandırması kullanın)

• Cilt ve göz ile temasından kaçının (koruyucu eldiven ve gözlük kullanın)

• Tozu solumaktan kaçının (toz maskesi veya solunum cihazı kullanın)

• Tutuşma kaynaklarından uzak tutun

13. TAŞIMA BİLGİLERİ

Kalsiyum stearat, tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır. 25 kg torbalarda, varillerde veya FIBC'lerde sevk edilir. Taşıma sırasında neme, darbeye ve aşırı ısıya karşı koruyun.

14. MEVZUAT BİLGİLERİ

Düzenleyici Durum:

15. DİĞER ADLARI VE VERİTABANI TANIMLAYICILARI

Veritabanı Tanımlayıcıları:

16. ÇEVRESEL BİLGİLER

17. KULLANIM ALANLARI ÖZET TABLOSU

18. FİZİKSEL FORMLAR

19. DİĞER KALSİYUM SABUNLARI İLE KARŞILAŞTIRMA

Kalsiyum stearat, en yaygın kullanılan kalsiyum sabunudur. Kalsiyum palmitat ve kalsiyum oleat da kullanılır ancak kalsiyum stearat kadar yaygın değildir.

20. ÖZET VE ÖNEMLİ UYARILAR

ÖZET:

Kalsiyum stearat (C₃₆H₇₀CaO₄, CAS 1592-23-0), stearik asidin (oktadekanoik asit) kalsiyum tuzudur. Beyaz, ipeksi ince bir toz formunda bulunan bir metal tuzudur (yağ asidi tuzu) ve "kalsiyum sabunu" olarak da bilinir. Moleküler ağırlığı 607,02 g/mol, erime noktası yaklaşık 180°C'dir. Suda pratik olarak çözünmez, ancak sıcak alkol, benzen, toluen, ksilol ve aseton gibi organik çözücülerde çözünür. Stearik asit ve kirecin (kalsiyum oksit veya kalsiyum hidroksit) reaksiyonu yoluyla üretilir. Toksik değildir ve gıda katkı maddesi olarak bile kullanılabilir. En önemli kullanım alanları: plastik ve polimer endüstrisinde PVC stabilizatörü, yağlayıcı ve kalıptan çıkarma maddesi; gıda endüstrisinde emülgatör ve stabilizatör (E 470); kozmetik ürünlerde emülgatör ve stabilizatör; ilaç endüstrisinde tablet yağlayıcısı ve bağlayıcısı; inşaat malzemelerinde su itici ajan; boya ve kaplamalarda düzleştirici ve kumlaştırıcı olarak kullanılır. Düşük toksisiteye sahiptir ve GHS kapsamında tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır. Serin, kuru, iyi havalandırılmış alanlarda, ısıdan ve nemden korunarak saklanır. Ambalaj: 25 kg torbalar, variller veya FIBC'ler.

Temel Özellikler:

Başlıca Kullanım Alanları:

Temel Güvenlik Noktaları:

• ÇOK DÜŞÜK TOKSİSİTE: FDA tarafından GRAS; gıda katkı maddesi olarak onaylı

• YANICI TOZ: Toz bulutu oluşumundan kaçının; patlamaya dayanıklı ekipman kullanın

• HAFİF TAHRİŞ EDİCİ: Hafif cilt ve göz tahrişine neden olabilir

• SUDA ÇÖZÜNMEZ: Suda çözünmez; organik çözücülerde çözünür

• DEPOLAMA: Serin, kuru, iyi havalandırılmış alanda, ısı ve nemden uzakta saklayın

• KKD KULLANIN: Toz maskesi, eldiven, koruyucu gözlük (toz oluşumu varsa)

KRİTİK UYARILAR:

PVC Stabilizatörü: Kalsiyum stearat, PVC ve diğer polimerler için en yaygın kullanılan ısı stabilizatörlerinden biridir. Isı ve ışık gibi dış etkenlere karşı plastiklerin dayanıklılığını artırır. PVC işleme sırasında, kalsiyum stearat, hidrojen klorür (HCl) açığa çıkmasını önleyerek polimerin bozunmasını engeller.

Yağlayıcı ve Kalıptan Çıkarma Maddesi: Kalsiyum stearat, plastik ve kauçuk işleme sırasında mükemmel bir yağlayıcı ve kalıptan çıkarma maddesidir. Malzemelerin akışkanlığını artırarak işlenebilirliğini geliştirir; ürün homojenliğini artırır, enerji tüketimini azaltır ve hammaddede tasarruf sağlar.

Gıda Katkı Maddesi: Kalsiyum stearat, gıda katkı maddesi (E 470) olarak emülgatör, stabilizatör ve topaklanma önleyici olarak kullanılır. Toksik değildir ve FDA tarafından Genel Olarak Güvenli Kabul Edilir (GRAS).

Su İtici Özellik: Kalsiyum stearat, yüksek derecede hidrofobik (su itici) özelliğe sahiptir. Bu nedenle, inşaat malzemelerinde su geçirmezlik sağlamak, kaplamalarda su direnci kazandırmak ve kozmetik ürünlerde su itici özellik sağlamak için kullanılır.

Termal Kararlılık: Kalsiyum stearat, yüksek sıcaklık koşullarında çok kararlıdır. Bu özellik, onu yüksek sıcaklıkta işlenen plastikler ve diğer malzemeler için ideal bir katkı maddesi yapar.

Toz Patlaması: Kalsiyum stearat tozu, havada patlayıcı konsantrasyonlara ulaşabilir. Patlama riskine karşı patlamaya dayanıklı ekipman, uygun topraklama ve toz toplama sistemleri kullanılmalıdır. Statik elektrik birikiminden kaçınılmalıdır.

Çevre: Kalsiyum stearat, yağ asidi bileşeni nedeniyle kolay biyobozunurdur. Sucul organizmalar için düşük toksisite gösterir. Su kütlelerine büyük deşarjlardan kaçınılmalıdır.

Önemli Beyan: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sağlanan bilgiler mevcut verilere dayanmaktadır ve doğru olduğuna inanılmaktadır. Ancak, kullanıcı ürünün kendi özel uygulamaları için uygunluğunu belirleme ve tüm geçerli düzenlemelere ve güvenlik gerekliliklerine uyma konusunda tek başına sorumludur. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurun. Kullanıcılar ürünü kendi proses ve uygulamalarında test etmekle yükümlüdür. Kalsiyum stearat ile çalışırken tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uyulmalıdır.