B12 Vitamini , Kobalamin, Siyanokobalamin, E101, 68-19-9

B12 Vitamini , Kobalamin, Siyanokobalamin, E101, 68-19-9

B12 Vitamini (Kobalamin / Siyanokobalamin)

• Kimyasal Bilgi:

  • CAS No: 68-19-9

  • Formül: C₆₃H₈₈CoN₁₄O₁₄P

• Özellik: Suda çözünen, vücut tarafından üretilemeyen, hayvansal gıdalarda doğal olarak bulunan bir vitamindir.

• Görevleri:

  • Kırmızı kan hücresi üretimi

  • Sinir sistemi sağlığı (miyelin sentezi)

  • DNA sentezi

  • Hücre metabolizması

Faydaları

• Sinir sisteminin sağlıklı çalışmasını sağlar.

• Demans ve bilişsel bozukluk riskini azaltır.

• Enerji üretimini artırır, yorgunluğu önler.

• Folik asitle birlikte kansızlığı önler.

• Karbonhidratların enerjiye dönüşümünü destekler.

• Homosistein seviyesini düşürerek kalp-damar hastalıklarını önler.

• Saç, cilt ve tırnak sağlığını destekler.

Eksiklik ve Belirtileri

• Anemi (megaloblastik anemi) → halsizlik, nefes darlığı, kalp çarpıntısı

• Sinir sistemi sorunları → el/ayaklarda uyuşma, yürüme güçlüğü, refleks azalması

• Bilişsel bozukluklar → unutkanlık, konsantrasyon güçlüğü, muhakeme sorunları

• Ruh hali değişiklikleri → depresyon, sinirlilik, anksiyete

• Gastrointestinal sorunlar → bulantı, ishal/kabızlık, iştah kaybı, kilo kaybı

• Diğer belirtiler → soluk cilt, saç dökülmesi, ağız yaraları, görme problemleri

Kaynaklar

• Hayvansal ürünler: Kırmızı et, tavuk, balık (somon, sardalya, alabalık), kabuklu deniz ürünleri, sakatatlar (karaciğer, böbrek), yumurta, süt ve süt ürünleri.

• Bitkisel katkılar: Mayalı soya ürünleri.

• Yanlış bilgiye dikkat: Çoğu sebze ve meyve B12 içermez. Ancak belgede elma, muz, avokado, yaban mersini, mango gibi meyvelerde B12 olduğu belirtilmiş; bu iddia bilimsel olarak tartışmalıdır çünkü B12 esasen hayvansal kaynaklıdır.

Risk Grupları

• 50 yaş üstü bireyler (emilim azalır)

• Vegan ve vejetaryenler

• Pernisiyöz anemi hastaları (intrinsik faktör eksikliği)

• İnce bağırsak cerrahisi geçirenler

• Gastrit, çölyak, Crohn gibi bağırsak hastalıkları olanlar

• Alkol bağımlıları

• Uzun süre mide ilacı veya metformin kullananlar

• Hamileler ve küçük çocuklar (yetersiz beslenme durumunda)

Tedavi

• Hap/tablet: Hafif eksikliklerde ağızdan alınır.

• Enjeksiyon: Emilim problemi olanlarda tercih edilir.

• Doz: Günlük ihtiyaç 2–3 mcg; hamile ve emzirenlerde daha yüksek.

• Normal değer: 200–800 pg/mL; 200 altı düşük kabul edilir.

Öne Çıkan Notlar

• Eksiklik tedavi edilmezse geri dönüşü olmayan nörolojik hasarlara yol açabilir.

• Fazlalığı zararlı değildir; vücut depolar ve fazlasını idrarla atar.

• Yan etkiler çok sınırlıdır (örneğin akne görülebilir).

• Demans ve Alzheimer üzerine kesin koruyucu etkisi kanıtlanmamıştır.