Soya Yağı, Soybean Oil, Soya Fasulyesi Yağı, Soya Oil, Soya Fat Oil, Soybean Oil, SBO, SFO, 8001-22-7
SOYA FASULYESİ YAĞI (SBO)
Soya Yağı / Soybean Oil / Bitkisel Yağ (Soya)
CAS Numarası: 8001-22-7
EC Numarası: 232-274-4
1. KİMLİK BİLGİLERİ
| Özellik |
Bilgi |
| Ürün Adı |
Soya Fasulyesi Yağı / Soya Yağı |
| Bitkisel Kaynak |
Glycine max (Soya fasulyesi bitkisi) |
| CAS Numarası |
8001-22-7 |
| EINECS Numarası |
232-274-4 |
| Moleküler Formül |
Uygulanamaz (trigliserit karışımı) |
| MDL Numarası |
MFCD00132356 |
| RTECS |
WG4862000 |
| HS Kodu |
1507100000 |
| TSCA Durumu |
Listelenmiştir |
| Görünüm |
Açık sarı ila açık kehribar rengi şeffaf sıvı |
| Koku |
Kokusuz veya neredeyse kokusuz |
| Tat |
Ilık ve hafif tat |
2. SOYA FASULYESİ YAĞI TİPLERİ VE SINIFLARI
| Sınıf |
Açıklama |
Temel Özellikler |
Uygulamalar |
| Ham Soya Yağı |
Ekstraksiyondan sonra rafine edilmemiş |
Koyu renk, yüksek zamk içeriği, güçlü koku |
İleri rafinasyon, biyodizel |
| Zamkı Alınmış Soya Yağı |
Fosfolipitler (zamklar) uzaklaştırılmış |
Azaltılmış lesitin içeriği |
İleri işleme, bazı endüstriyel kullanımlar |
| Rafine Soya Yağı |
Tam rafine (degummed, nötralize, ağartılmış, deodorize) |
Açık renk, nötr tat, kararlı |
Yemeklik yağ, salata sosları, genel gıda kullanımı |
| Ağartılmış Soya Yağı |
Ağartma toprağı ile pigmentler uzaklaştırılmış |
Daha açık renk |
Kozmetik, endüstriyel uygulamalar |
| Deodorize Soya Yağı |
Uçucu koku bileşikleri uzaklaştırılmış |
Kokusuz, tatsız |
Gıda, farmasötik uygulamalar |
| Kışlaştırılmış Soya Yağı |
Yüksek erime noktalı trigliseritler uzaklaştırılmış |
Buzdolabı sıcaklıklarında berrak kalır |
Salata sosları, berrak sıvı uygulamaları |
| Hidrojene Soya Yağı |
Kısmi veya tam hidrojene edilmiş |
Yarı katı ila katı kıvam |
Margarin, katı yağ, kısaltma yağı |
| Epoksitlenmiş Soya Yağı (ESBO) |
Kimyasal olarak modifiye edilmiş |
Kararlılaştırılmış plastikleştirici |
PVC plastikleştirici, stabilizatör |
| RBD Soya Yağı (Rafine, Ağartılmış, Deodorize) |
Tam standart rafinasyon prosesi |
En yüksek saflık, nötr profil |
Gıda, farmasötik, kozmetik |
3. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer |
| Fiziksel Hali (20°C) |
Sıvı |
| Görünüm |
Berrak, sarı ila açık kehribar renkli sıvı |
| Renk |
Renksiz ila sarı |
| Koku |
Kokusuz veya neredeyse kokusuz |
| Tat |
Ilık ve hafif |
| Yoğunluk (25°C) |
0.917 g/mL |
| Özgül Ağırlık (25/25°C) |
0.916 – 0.922 |
| Kırılma İndisi (20°C) |
n20/D 1.4743 (Spesifikasyon: 1.472 – 1.476) |
| Parlama Noktası |
>230°F (>110°C) |
| Erime Noktası |
-20°C ila -10°C (bileşime göre değişir) |
| Dumanlanma Noktası (RBD) |
230-238°C (446-460°F) |
| Suda Çözünürlük |
Karışmaz |
| Organik Çözücülerde Çözünürlük |
Eter, petrol eteri, kloroform ile karışabilir; etanolde çok az çözünür |
| Depolama Koşulu |
2-8°C; serin, kuru yer; yağmurdan, nemden, güneşten koruyun |
| Raf Ömrü |
12 ay (önerilen koşullarda) |
4. KALİTE SPESİFİKASYONLARI VE ANALİTİK PARAMETRELER
| Parametre |
Spesifikasyon |
Test Metodu |
| Bağıl Yoğunluk (25/25°C) |
0.916 – 0.922 |
Genel kural 0601 |
| Kırılma İndisi (20°C) |
1.472 – 1.476 |
Genel kural 0621 |
| Asit Değeri |
≤ 0.2 mg KOH/g |
Genel kural 0713 |
| Sabunlaşma Değeri |
188 – 200 mg KOH/g |
Genel kural 0713 |
| İyot Değeri |
126 – 140 |
Genel kural 0713 |
| Peroksit Değeri |
≤ 10.0 mEq/kg |
Genel kural 0713 |
| Sabunlaşmayan Madde |
≤ %1.0 |
Genel kural 0713 |
| Su İçeriği |
≤ %0.1 |
Genel kural 0832 (Metot 1) |
| Ağır Metaller |
≤ 5 ppm |
Genel kural 0821 (Metot 2) |
| Arsenik (As) |
≤ %0.0002 (2 ppm) |
Genel kural 0822 (Metot 1) |
5. YAĞ ASİDİ KOMPOZİSYONU (TİPİK)
Soya fasulyesi yağı, aşağıdaki tipik yağ asidi profiline sahip karmaşık bir trigliserit karışımıdır (gaz kromatografisi ile metil esterler olarak ölçülür):
| Yağ Asidi |
Yaygın İsim |
Spesifikasyon Aralığı |
| < C14 Doymuş |
Kısa zincirli doymuşlar |
≤ %0.1 |
| C14:0 |
Miristik asit |
≤ %0.2 |
| C16:0 |
Palmitik asit |
%9.0 – %13.0 |
| C16:1 |
Palmitoleik asit |
≤ %0.3 |
| C18:0 |
Stearik asit |
%3.0 – %5.0 |
| C18:1 |
Oleik asit (Omega-9) |
%17.0 – %30.0 |
| C18:2 |
Linoleik asit (Omega-6) |
%48.0 – %58.0 |
| C18:3 |
α-Linolenik asit (Omega-3) |
%5.0 – %11.0 |
| C20:0 |
Araşidik asit |
≤ %1.0 |
| C20:1 |
Gadoleik asit |
≤ %1.0 |
| C22:0 |
Behenik asit |
≤ %1.0 |
Temel Özellik: Soya fasulyesi yağı, özellikle linoleik asit (Omega-6) ve α-linolenik asit (Omega-3) olmak üzere çoklu doymamış yağlar açısından zengindir.
6. ÜRETİM VE EKSTRAKSİYON PROSESİ
Soya fasulyesi yağı, soya fasulyesi bitkisinin (Glycine max) tohumlarından çok aşamalı bir işlemle ekstrakte edilir:
| Aşama |
Açıklama |
| 1. Temizleme |
Soya fasulyeleri yabancı maddeleri (taş, toz, bitki kalıntısı) çıkarmak için temizlenir |
| 2. Kırma ve Kabuk Ayırma |
Fasulyeler kırılır ve kabuklar çıkarılır |
| 3. Şartlandırma |
İç kısımlar, yağ ekstraksiyonunu optimize etmek için ısıtılır |
| 4. Ekstraksiyon |
Mekanik Presleme: Ekspeller pres kullanan geleneksel yöntem; Çözücü Ekstraksiyonu: Gıda sınıfı çözücüler (tipik olarak hekzan) kullanan modern yöntem – daha yüksek verim |
| 5. Ham Yağ |
Ham soya yağı elde edilir |
| 6. Rafinasyon (RBD Prosesi) |
Zamk Giderme: Fosfolipitlerin (zamkların) uzaklaştırılması; Nötralizasyon: Serbest yağ asitlerinin uzaklaştırılması; Ağartma: Ağartma toprağı kullanılarak pigmentlerin uzaklaştırılması; Deodorizasyon: Koku ve tada neden olan uçucu bileşikleri uzaklaştırmak için vakum altında buhar distilasyonu |
| 7. Kışlaştırma (Opsiyonel) |
Belirli uygulamalar için, yağ soğutulur ve yüksek erime noktalı trigliseritleri çıkarmak için filtrelenir |
| 8. Bitmiş Yağ |
Rafine, ağartılmış, deodorize (RBD) soya yağı paketlenir |
7. KULLANIM ALANLARI
7.1. Gıda Endüstrisi (Birincil Kullanım)
| Uygulama |
Fonksiyon |
| Yemeklik Yağ |
Yüksek dumanlanma noktası nedeniyle kızartma, soteleme ve genel pişirmede yaygın olarak kullanılır |
| Fırıncılık Ürünleri |
Kek, kurabiye gibi ürünlerde nem ve doku sağlar |
| Salata Sosları ve Mayonez |
Nötr tadı nedeniyle emülsiyonlar için baz yağ |
| Margarin ve Katı Yağ |
Katı yağlar üretmek için hidrojene soya yağı kullanılır |
| Gıda Bileşeni |
İşlenmiş gıdalarda, soslarda ve marinatlarda kullanılır |
7.2. Endüstriyel Uygulamalar
| Uygulama |
Fonksiyon |
| Biyodizel Üretimi |
Biyodizel için ana hammadde (soya metil esterleri) |
| Sabun ve Deterjan Üretimi |
Sabunlaştırılarak sabun üretilir |
| Boyalar ve Kaplamalar |
Alkid reçinelerinde kuruyan yağ olarak kullanılır |
| Yağlayıcılar ve Gresler |
Biyo-bazlı yağlayıcılar |
| Plastikleştiriciler |
Epoksitlenmiş Soya Yağı (ESBO), PVC plastiklerde plastikleştirici ve stabilizatör olarak kullanılır |
7.3. Kozmetik ve Kişisel Bakım
| Uygulama |
Fonksiyon |
| Cilt Bakım Ürünleri |
Kremler, losyonlar ve balsamlarda yumuşatıcı ve nemlendirici |
| Saç Bakım Ürünleri |
Beslenme için saç kremleri ve maskelere eklenir |
| Makyaj Malzemeleri |
Fondöten ve diğer kozmetiklerde taşıyıcı yağ |
7.4. İlaç Endüstrisi
| Uygulama |
Fonksiyon |
| Çözücü ve Dağıtıcı |
Yağda çözünen ilaçlar, vitaminler ve parenteral beslenme formülasyonlarında taşıyıcı |
| Farmasötik Eksipiyan |
Çeşitli formülasyonlarda çözücü ve dağıtıcı madde |
8. SAĞLIK FAYDALARI VE BESİNSEL YÖNLER
| Fayda |
Açıklama |
| Temel Yağ Asitleri |
Linoleik asit (Omega-6) ve α-linolenik asit (Omega-3) sağlar – beyin fonksiyonu, hücre büyümesi ve inflamasyon düzenlemesi için gereklidir |
| E Vitamini |
Hücreleri oksidatif hasardan korumaya yardımcı olan iyi bir E vitamini (tokoferoller) kaynağıdır |
| Kalp Sağlığı |
Çoklu doymamış yağlar, doymuş yağların yerine kullanıldığında LDL (kötü) kolesterol seviyelerini düşürmeye yardımcı olabilir |
| Cilt Sağlığı |
Yumuşatıcı özellikler cilt bariyer fonksiyonunun korunmasına yardımcı olur |
9. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| İsim |
Açıklama |
| Soya Yağı |
Yaygın isim |
| Soybean Oil |
Tam İngilizce ad |
| Bitkisel Yağ (Soya) |
Genel kategori |
| Rafine Soya Yağı |
Proses bazlı isim |
| Zamkı Alınmış Soya Yağı |
Proses bazlı isim |
| Ağartılmış Soya Yağı |
Proses bazlı isim |
| Deodorize Soya Yağı |
Proses bazlı isim |
| CAP 18 |
Ticari isim |
| CT 7000 |
Ticari isim |
| HY 3050 |
Ticari isim |
| Bionatrol |
Ticari isim |
| Destiny HC |
Ticari isim |
| Best One Soya |
Ticari isim |
| Kışlaştırılmış Soya Yağı |
Fraksiyon adı |
10. TOKSİSİTE VE GÜVENLİK BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Toksisite Sınıflandırması |
Tüketim için genel olarak güvenli kabul edilir (GRAS) |
| İntravenöz LD50 (Fare) |
22,100 mg/kg |
| Tehlike Sınıflandırması |
Tehlikesiz malzeme |
| Yanıcılık |
Yanıcı sıvıdır – depolama ve taşıma sırasında kıvılcım ve açık alevlere karşı koruyun |
| Cilt Tahrişi |
Hafif; önemli bir tahriş edici değildir |
| Göz Tahrişi |
Hafif; temas halinde su ile yıkayın |
İlk Yardım Önlemleri
| Maruziyet Yolu |
Yapılacak İşlem |
| Soluma |
Temiz havaya çıkarın (düşük uçuculuk nedeniyle olası değildir) |
| Cilt Teması |
Sabun ve su ile yıkayın |
| Göz Teması |
Bol su ile 15 dakika durulayın |
| Yutma |
Ağzı çalkalayın; su için; büyük miktar yutulduysa tıbbi yardım alın |
11. DEPOLAMA VE KULLANIM
| Parametre |
Bilgi |
| Depolama Koşulları |
Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan; 2-8°C önerilir |
| Korunması Gerekenler |
Yağmur, nem, doğrudan güneş ışığı, ısı kaynakları, kıvılcımlar, açık alevler |
| Kap Gereksinimleri |
Sıkıca kapatılmış, gıda sınıfı kaplar (paslanmaz çelik, HDPE, astarlı variller) |
| Raf Ömrü |
Önerilen koşullarda 12 ay |
| Oksidasyon Önleme |
Oksijenden uzakta saklayın; dökme depolama için azot gazı kullanın |
| Ambalaj Seçenekleri |
20 L bidon, 200 L varil, 1000 kg IBC, flexibag, dökme (karayolu/demiryolu tankeri) |
12. MEVZUAT BİLGİLERİ
| Bölge |
Durum |
| ABD (FDA) |
GRAS – 21 CFR 184.1550 |
| AB |
Gıda bileşeni olarak onaylanmıştır; endüstriyel kullanımlar için REACH kayıtlı |
| Türkiye |
Türk Gıda Kodeksi Yenilebilir Yağlar Yönetmeliği'ne uygundur |
| TSCA |
Listelenmiştir |
| HS Kodu |
1507100000 (Ham); 1507900000 (Rafine) |
13. ÖNCÜL VE ARDIL ÜRÜNLER
| Hammaddeler (Öncüller) |
Türev Ürünler (Ardıllar) |
| Soya fasulyesi tohumları (Glycine max) |
Stearik asit |
| |
Epoksitlenmiş Soya Yağı (ESBO) |
| |
Oleik asit |
| |
Biyodizel (Soya Metil Esterleri) |
| |
Hidrojene soya yağı |
| |
Sabun stoğu (rafinasyon yan ürünü) |
| |
Deodorizer distilatı (E Vitamini ve sterol kaynağı) |
14. ÖZET
Soya Fasulyesi Yağı (SBO, CAS 8001-22-7) , soya fasulyesi bitkisinin (Glycine max) tohumlarından ekstrakte edilen bir bitkisel yağdır. Dünyada en çok üretilen ve tüketilen bitkisel yağlardan biridir; nötr tadı, yüksek dumanlanma noktası ve zengin çoklu doymamış yağ asidi profili ile değerlidir.
Temel Özellikler:
| Özellik |
Açıklama |
| Kaynak |
Soya fasulyesi tohumları (Glycine max) |
| Görünüm |
Berrak sarı ila açık kehribar renkli sıvı |
| Yoğunluk |
0.916 – 0.922 g/mL |
| İyot Değeri |
126 – 140 (yarı kuruyan yağ) |
| Ana Yağ Asitleri |
Linoleik (%48-58), Oleik (%17-30), Linolenik (%5-11) |
| Omega-3/Omega-6 |
Temel yağ asitleri açısından zengin kaynak |
Başlıca Kullanım Alanları:
| Sektör |
Uygulamalar |
| Gıda Endüstrisi |
Yemeklik yağ, salata sosları, mayonez, margarin, katı yağ |
| Endüstriyel |
Biyodizel, sabunlar, boyalar, yağlayıcılar, plastikleştiriciler |
| Kozmetik ve Kişisel Bakım |
Yumuşatıcı, nemlendirici, taşıyıcı yağ |
| İlaç Endüstrisi |
Eksipiyan, yağda çözünen ilaçlar için taşıyıcı, lipid emülsiyonları |
15. ÖNEMLİ UYARILAR
-
Alerjen Bilgisi: Soya yağı, soya fasulyesinden türetilmiştir. Rafine soya yağı, proteinlerin uzaklaştırılması nedeniyle soya alerjisi olan kişiler için genellikle güvenli kabul edilir, ancak ham veya soğuk preslenmiş yağlar alerjik proteinler içerebilir.
-
GDO Durumu: Ticari olarak üretilen soya yağının büyük çoğunluğu genetiği değiştirilmiş (GDO) soya fasulyesinden elde edilir. GDO'suz ve organik sınıflar talep üzerine temin edilebilir.
-
Trans Yağlar: Kısmi hidrojene soya yağı trans yağlar içerir. Tam hidrojene yağ trans yağ içermez ancak doymuş yağ oranı yüksektir. RBD soya yağı trans yağ içermez.
-
Oksidasyon Hassasiyeti: Soya yağı yüksek seviyede çoklu doymamış yağ asitleri içerir, bu da onu oksidatif acılaşmaya karşı duyarlı hale getirir. Azot gazı altında veya ilave antioksidanlarla (tokoferoller, TBHQ, sitrik asit) saklayın.
-
Soğuk Kararlılığı: Kışlaştırılmamış soya yağı buzdolabı sıcaklıklarında bulanıklaşabilir veya katılaşabilir. Soğukta berraklık gerektiren uygulamalar için kışlaştırılmış sınıf kullanın.
-
Bitkisel Yağ Karışımı: Birçok ticari "bitkisel yağ", aslında soya yağının diğer yağlarla (kanola, mısır, ayçiçek) karışımıdır. Saf soya yağı için spesifikasyonları doğrulayın.
-
GDO'suz ve Organik: Özel tedarikçilerden GDO'suz ve USDA Organik sertifikalı soya yağları temin edilebilir.
-
Parlama Noktası: Soya yağının parlama noktası >110°C olmasına rağmen yanıcıdır. Açık alev veya yüksek ısı kaynaklarının yakınında saklamayın.
Önemli Beyan: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS) başvurun.
