İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderKolza Yağı, Kanola Yağı, Canola Oil, Rapeseed Oil, 8002-13-9
KOLZA YAĞI / KANOLA YAĞI
Rapeseed Oil / Canola Oil
CAS Numarası: 8002-13-9
EC Numarası: 232-299-0
1. KİMLİK BİLGİLERİ
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Kolza Yağı / Kanola Yağı |
| Bitkisel Kaynaklar | Brassica napus, Brassica rapa, Brassica campestris |
| CAS Numarası | 8002-13-9 |
| EINECS Numarası | 232-299-0 |
| Moleküler Formül | Uygulanamaz (trigliserit karışımı) |
| Görünüm | Çok açık sarı ila açık kehribar rengi berrak sıvı |
| Koku | Kokusuz veya neredeyse kokusuz (rafine) |
| Tat | Nötr, hafif tat (rafine) |
Diğer İsimler / Eş Anlamlılar:
-
AKOREX L
-
LIPEX CANOLA-U
-
BRASSICA NAPUS OIL
-
Cold Pressed Canola Oil
-
YÜKSEK ERÜSİK ASİTLİ KOLZA YAĞI (HEAR)
-
Rapiska / Rapitsa (Türkçe yaygın isimler)
2. KOLZA YAĞI vs KANOLA YAĞI: TEMEL FARKLAR
| Parametre | Geleneksel Kolza Yağı | Kanola Yağı (Düşük Erüsik Asitli) |
|---|---|---|
| Erüsik Asit (C22:1) İçeriği | %30-60 | < %2 (tipik olarak < %0.5-1) |
| Glukozinolat İçeriği | Yüksek (60-100 μmol/g) | Düşük (< 30 μmol/g) |
| Toksiklik Endişeleri | Sağlık riskleri | Genel olarak güvenli |
| Gıda Sınıfı | İnsan tüketimi için uygun değil | Evet, yaygın kullanılan |
| Birincil Kullanım | Endüstriyel (yağlayıcılar, biyodizel) | Gıda, yemeklik yağ |
| Genetik Modifikasyon | Geleneksel (yabani tip) | Geleneksel ıslah / GDO'suz çeşitler mevcut |
Önemli Tarihsel Not: 1979 yılında, erüsik asit ve glukozinolat toksisitesi endişeleri nedeniyle geleneksel kolza ekimi birçok ülkede yasaklanmıştır. Kanadalı bitki yetiştiricileri, insan tüketimi için güvenli olan düşük erüsik asitli, düşük glukozinolatlı "Kanola" (Canadian Oil, Low Acid) çeşidini geliştirmiştir.
3. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Geleneksel Kolza Yağı | Kanola Yağı (Düşük Erüsik) |
|---|---|---|
| Fiziksel Hali (20°C) | Sıvı | Sıvı |
| Görünüm | Açık sarı ila kehribar | Çok açık sarı, berrak |
| Yoğunluk (20°C) | 0.910 – 0.925 g/mL | 0.914 – 0.920 g/mL |
| Kırılma İndisi (20°C) | 1.470 – 1.476 | 1.472 – 1.476 |
| Erime Noktası | -10°C ila -5°C | -10°C ila -5°C |
| Dumanlanma Noktası (Rafine) | 190-210°C (374-410°F) | 200-230°C (392-446°F) |
| Parlama Noktası | >110°C (>230°F) | >110°C (>230°F) |
| İyot Değeri | 94 – 120 | 110 – 126 |
| Sabunlaşma Değeri | 170 – 190 | 182 – 193 |
| Asit Değeri (Rafine) | ≤ 0.2 mg KOH/g | ≤ 0.2 mg KOH/g |
4. TİPİK YAĞ ASİDİ KOMPOZİSYONU
| Yağ Asidi | Yaygın İsim | Geleneksel Kolza Yağı (%) | Kanola Yağı (%) |
|---|---|---|---|
| C16:0 | Palmitik asit | 2.5 – 7.0 | 3.0 – 6.0 |
| C18:0 | Stearik asit | 0.5 – 3.0 | 1.0 – 3.0 |
| C18:1 | Oleik asit (Omega-9) | 14 – 35 | 55 – 70 |
| C18:2 | Linoleik asit (Omega-6) | 15 – 35 | 15 – 30 |
| C18:3 | α-Linolenik asit (Omega-3) | 5 – 12 | 7 – 12 |
| C20:1 | Gadoleik asit | 1 – 15 | < 2 |
| C22:1 | Erüsik asit | 30 – 60 | < 2 (tipik < 0.5-1) |
| C20:0 | Araşidik asit | < 1 | < 1 |
Kanola Yağının Temel Özellikleri:
-
Düşük doymuş yağ (~%7) – zeytinyağından (%15) ve ayçiçek yağından (%12) daha düşük
-
Yüksek tekli doymamış yağ (oleik asit – %55-70)
-
Mükemmel Omega-3 kaynağı (α-linolenik asit)
-
Trans yağ içermez (kısmi hidrojenasyon yapılmadıkça)
5. ÜRETİM PROSESİ
| Aşama | Açıklama |
|---|---|
| 1. Tohum Temizleme | Kolza/Kanola tohumları yabancı maddelerden temizlenir |
| 2. Tohum Şartlandırma | Tohumlar yağ ekstraksiyonunu optimize etmek için ısıtılır |
| 3. Pul Pul Etme | Tohumlar ince pullar halinde ezilir |
| 4. Pişirme | Pullar, yağ hücrelerini kırmak için pişirilir |
| 5. Presleme (Mekanik) | Yağ, vidalı pres (ekspeller) ile sıkılır |
| 6. Çözücü Ekstraksiyonu | Kalan yağ, hekzan kullanılarak ekstrakte edilir (daha yüksek verim) |
| 7. Ham Yağ | Ham kolza/kanola yağı elde edilir |
| 8. Rafinasyon (RBD Prosesi) | Zamk Giderme: Fosfolipitlerin uzaklaştırılması; Nötralizasyon: Serbest yağ asitlerinin uzaklaştırılması; Ağartma: Ağartma toprağı ile pigmentlerin uzaklaştırılması; Deodorizasyon: Kokuları uzaklaştırmak için vakum altında buhar distilasyonu |
| 9. Bitmiş Yağ | Rafine, Ağartılmış, Deodorize (RBD) Kanola Yağı |
Verim: 1 kg kolza tohumundan yaklaşık 450 gram yağ elde edilir.
6. SINIFLAR VE TİPLER
| Sınıf | Açıklama | Uygulamalar |
|---|---|---|
| Ham Kolza Yağı | Rafine edilmemiş, yüksek erüsik asitli | Endüstriyel (biyodizel, yağlayıcılar) |
| Rafine Kolza Yağı (HEAR) | Yüksek erüsik asitli – rafine | Endüstriyel yağlayıcılar, plastikleştiriciler |
| Ham Kanola Yağı | Rafine edilmemiş, düşük erüsik asitli | İleri rafinasyon |
| Rafine Kanola Yağı (RBD) | Tam rafine – nötr tat | Yemeklik yağ, gıda endüstrisi |
| Kışlaştırılmış Kanola Yağı | Soğuk filtrelenmiş | Salata sosları (düşük sıcaklıklarda berrak kalır) |
| Ekspeller Preslenmiş Kanola Yağı | Mekanik preslenmiş, çözücü yok | Premium gıda sınıfı |
| Soğuk Preslenmiş Kanola Yağı | Düşük sıcaklıkta ekstraksiyon | Özel gıda, kozmetik |
| Organik Kanola Yağı | USDA/AB organik sertifikalı | Sağlıklı gıda, doğal kozmetik |
| GDO'suz Kanola Yağı | Genetiği değiştirilmemiş tohumlardan | Özel gıda uygulamaları |
7. KULLANIM ALANLARI
7.1. Gıda Endüstrisi (Kanola için Birincil)
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Yemeklik Yağ | Yüksek dumanlanma noktası, nötr tat – kızartma, soteleme, fırınlama |
| Salata Sosları ve Mayonez | Emülsiyonlar için baz yağ |
| Margarin ve Katı Yağ | Hidrojene veya interesterifiye kanola yağı |
| Fırıncılık Ürünleri | Nem, doku, raf ömrü uzatma |
| İşlenmiş Gıdalar | Soslar, marinatlar, atıştırmalıklarda bileşen |
| Ekmek ve Unlu Mamuller | Ticari fırıncılıkta kullanılır |
| Konserve Ürünler | Paketleme ortamı |
7.2. Endüstriyel Uygulamalar
| Uygulama | Fonksiyon | Yağ Tipi |
|---|---|---|
| Biyodizel Üretimi | Birincil hammadde (kolza metil esteri) | HEAR / Geleneksel |
| Biyo-yağlayıcılar | Makineler için biyolojik olarak parçalanabilen yağlayıcılar | HEAR / Rafine |
| Sabun Üretimi | Sabunlaştırma | Teknik sınıf |
| Boyalar ve Vernikler | Kuruyan yağ bileşeni | Yüksek erüsikli |
| Matbaa Mürekkepleri | Mürekkep taşıyıcısı (özellikle gazete mürekkebi) | Rafine |
| Plastikleştiriciler | Epoksitlenmiş kolza yağı | Yüksek erüsikli |
| Sentetik Kauçuk | İşlem yardımcısı | Rafine |
| Mumlar | Doğal mum bileşeni | Hidrojene |
7.3. Kozmetik ve Kişisel Bakım
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Cilt Bakım Ürünleri | Kremler, losyonlarda yumuşatıcı, nemlendirici |
| Rujlar ve Dudak Balmları | Baz yağ, doku iyileştirici |
| Saç Bakım Ürünleri | Kondüsyoner, parlaklık artırıcı |
| Vücut Yağları | Taşıyıcı yağ |
| Sabun Bazı | Özel sabunlar için |
7.4. Hayvan Yemi (Kolza/ Kanola Küspesi)
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Sığır Yemi | Yüksek proteinli küspe (%35-40 protein) |
| Kanatlı Yemi | Protein takviyesi (glukozinolat nedeniyle sınırlı – kanola küspesi tercih edilir) |
| Domuz Yemi | Protein kaynağı |
| Aküakültür Yemi | Balık yemi bileşeni |
Not: Geleneksel kolza küspesi yüksek glukozinolat içeriğine sahiptir ve tek mideli hayvanlar için daha az uygundur. Kanola küspesi hayvan beslenmesi için tercih edilir.
8. BESİNSEL BİLGİLER (1 yemek kaşığı / 14 g Kanola Yağı başına)
| Besin | Miktar |
|---|---|
| Kalori | 120 kcal |
| Toplam Yağ | 14 g |
| – Doymuş Yağ | 1 g (%7) |
| – Tekli Doymamış Yağ | 8 g (%57) |
| – Çoklu Doymamış Yağ | 4 g (%29) |
| – Trans Yağ | 0 g |
| E Vitamini | 2.4 mg (%16 GD) |
| K Vitamini | 10 µg (%12 GD) |
9. SAĞLIK FAYDALARI (Kanola Yağı)
| Fayda | Mekanizma |
|---|---|
| Kalp Sağlığı | Düşük doymuş yağ (%7) – doymuş yağların yerine kullanıldığında LDL kolesterolü düşürmeye yardımcı olur |
| Omega-3 Zengini | İyi α-linolenik asit (ALA) kaynağı – beyin ve sinir fonksiyonlarını destekler |
| E Vitamini | Antioksidan – hücreleri oksidatif hasardan korur |
| Yüksek Dumanlanma Noktası | Yüksek ısıda pişirme için uygundur (200-230°C) – daha az bozunma |
| K Vitamini | Kemik sağlığını ve kan pıhtılaşmasını destekler |
| Nötr Tat | Diğer gıda tatlarını bastırmaz |
10. SAĞLIK RİSKLERİ VE ENDİŞELER
| Risk | İlişkili Yağ | Açıklama |
|---|---|---|
| Erüsik Asit Toksisitesi | Geleneksel Kolza Yağı | Yüksek erüsik asit (%30-60) – hayvan çalışmalarında kalp hasarı, böbrek/böbrek üstü sorunları ile ilişkilendirilmiştir |
| Glukozinolatlar | Geleneksel Kolza Yağı | Anti-besinsel bileşikler – guatr, karaciğer hasarına neden olabilir |
| Trans Yağlar | Kısmi Hidrojene Kanola Yağı | Hidrojenasyon trans yağ oluşturur – kalp hastalığı ile ilişkilidir |
| Omega-6/Omega-3 Oranı | Kanola Yağı (kabul edilebilir oran) | Oran ~2:1 – dengeli kabul edilir |
| GDO Endişeleri | Konvansiyonel Kanola (%80-90 GDO) | Kuzey Amerika'da yetiştirilen kanolanın çoğu genetiği değiştirilmiştir. GDO'suz çeşitler mevcuttur |
Önemli Uyarılar:
-
Geleneksel kolza yağı (yüksek erüsik asitli) insan tüketimi için uygun değildir
-
Kanola yağı insan tüketimi için güvenlidir (GRAS onaylı)
-
Herhangi bir yağın aşırı tüketimi kilo alımına ve kardiyovasküler sorunlara katkıda bulunabilir
11. YETİŞTİRİCİLİK VE ÜRETİM ÜLKELERİ
| Bölge | Ülkeler | Üretim Odağı |
|---|---|---|
| Avrupa | Almanya, Fransa, Polonya, İngiltere, Türkiye (Trakya, Marmara, Akdeniz) | Gıda sınıfı, biyodizel |
| Kuzey Amerika | Kanada (en büyük üretici), ABD | Kanola yağı (düşük erüsikli) |
| Asya | Çin, Hindistan, Pakistan | Geleneksel kolza, kanola |
Türkiye Yetiştirme Bölgeleri:
-
Trakya Bölgesi (ilk giriş)
-
Güney Marmara
-
Güneydoğu Anadolu
-
Akdeniz / Çukurova
-
Ege
-
İç Anadolu
-
Karadeniz
12. KOLZA KÜSPESİ (Yan Ürün)
| Parametre | Geleneksel Kolza Küspesi | Kanola Küspesi |
|---|---|---|
| Protein İçeriği | %30-35 | %35-40 |
| Glukozinolat İçeriği | Yüksek (60-100 μmol/g) | Düşük (< 30 μmol/g) |
| Hayvan Yemi Uygunluğu | Sınırlı (sadece geviş getirenler) | Mükemmel (tüm çiftlik hayvanları) |
| Birincil Kullanım | Sığır yemi, gübre | Kanatlı, domuz, sığır, aküakültür yemi |
13. DEPOLAMA VE KULLANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, kuru, karanlık yer; 2-8°C önerilir |
| Korunması Gerekenler | Işık, ısı, oksijen, nem |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapatılmış, gıda sınıfı kaplar (paslanmaz çelik, HDPE, cam) |
| Raf Ömrü (RBD Kanola) | 12-24 ay (antioksidanlarla) |
| Oksidasyon Önleme | Azot altında saklayın; antioksidanlar ekleyin (tokoferoller, TBHQ, sitrik asit) |
| Ambalaj Seçenekleri | 20 L bidon, 200 L varil, 1000 kg IBC, flexibag, dökme tanker |
14. GÜVENLİK VE MEVZUAT BİLGİLERİ
| Parametre | Kanola Yağı (Düşük Erüsikli) | Geleneksel Kolza Yağı |
|---|---|---|
| FDA Durumu (ABD) | GRAS (21 CFR 184.1555) | Gıda için GRAS değil |
| AB Durumu | Onaylı gıda bileşeni | Kısıtlı (erüsik asit limitleri) |
| Türkiye Durumu | Onaylı (TGK uyumlu) | İnsan tüketimi için değil |
| Maks. Erüsik Asit (Gıda) | < %2 (AB: bebek mamaları için < %0.5-1) | – |
| TSCA | Listelenmiştir | Listelenmiştir |
| HS Kodu (Ham) | 1514110000 | 1514110000 |
| HS Kodu (Rafine) | 1514199000 | 1514199000 |
15. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| İsim | Açıklama |
|---|---|
| Rapeseed Oil | Geleneksel isim (yüksek erüsikli) |
| Canola Oil | Düşük erüsikli, düşük glukozinolatlı çeşit |
| Kolza Yağı | Türkçe isim |
| Kanola Yağı | Türkçe kanola ismi |
| Rapiska / Rapitsa | Türkçe yaygın isimler |
| Akorex L | Ticari isim |
| Lipex Canola-U | Ticari isim |
| HEAR Yağı | Yüksek Erüsik Asitli Kolza Yağı |
| LEAR Yağı | Düşük Erüsik Asitli Kolza Yağı (Kanola) |
| Brassica Yağı | Botanik isim |
Veritabanı Tanımlayıcıları:
-
CAS: 8002-13-9
-
EC: 232-299-0
-
MDL: MFCD00132441
16. ÖZET
Kolza Yağı / Kanola Yağı (CAS 8002-13-9) , Brassica türü tohumlarından elde edilen bir bitkisel yağdır. Geleneksel kolza yağı yüksek erüsik asit (%30-60) ve glukozinolat içerdiğinden insan tüketimi için uygun değildir. Kanola yağı (Canadian Oil, Low Acid), insan tüketimi için güvenli olan, özel olarak yetiştirilmiş düşük erüsik asitli (<%2) ve düşük glukozinolatlı bir çeşittir.
Temel Farklar:
| Özellik | Geleneksel Kolza Yağı | Kanola Yağı |
|---|---|---|
| Erüsik Asit | %30-60 | < %2 |
| Glukozinolatlar | Yüksek | Düşük |
| Gıda Güvenliği | İnsan tüketimi için değil | Güvenli (GRAS) |
| Birincil Kullanım | Endüstriyel (biyodizel, yağlayıcılar) | Gıda (yemeklik yağ) |
Kanola Yağının Temel Özellikleri:
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Düşük Doymuş Yağ | Sadece %7 – zeytinyağından (%15) daha düşük |
| Yüksek Tekli Doymamış Yağ | %55-70 oleik asit |
| Omega-3 Kaynağı | α-linolenik asit açısından zengin (%7-12) |
| Yüksek Dumanlanma Noktası | 200-230°C (392-446°F) |
| Nötr Tat | Yiyecek lezzetini etkilemez |
Başlıca Kullanım Alanları:
| Sektör | Uygulamalar |
|---|---|
| Gıda Endüstrisi | Yemeklik yağ, salata sosları, margarin, fırıncılık |
| Endüstriyel | Biyodizel, yağlayıcılar, sabunlar, mürekkepler, plastikler |
| Kozmetik | Yumuşatıcı, cilt/saç bakımı, rujlar |
| Hayvan Yemi | Yüksek proteinli küspe (kanola küspesi) |
17. ÖNEMLİ UYARILAR
-
Geleneksel vs Kanola: Geleneksel kolza yağı (yüksek erüsik asitli) insan tüketimi için GÜVENLİ DEĞİLDİR. Gıda için sadece düşük erüsik asitli çeşitler (Kanola) kullanılmalıdır.
-
Erüsik Asit Limitleri: AB düzenlemeleri, yenilebilir yağlarda erüsik asit içeriğini <%2 (ve bebek mamaları için <%0.5-1) ile sınırlandırmaktadır. Kanola yağı bu standartları karşılamaktadır.
-
1979 Yasağı: 1979 yılında, toksisite endişeleri (erüsik asit ve glukozinolatlar) nedeniyle geleneksel kolza ekimi birçok ülkede yasaklanmıştır. Modern kanola çeşitleri geleneksel ıslah yoluyla geliştirilmiştir.
-
GDO Durumu: Kuzey Amerika'da yetiştirilen kanolanın yaklaşık %80-90'ı genetiği değiştirilmiştir (herbisit dirençli). GDO'suz ve organik kanola yağı özel tedarikçilerden temin edilebilir.
-
Yüksek Dumanlanma Noktası: Rafine kanola yağı 200-230°C (392-446°F) dumanlanma noktasına sahiptir, bu da onu kızartma ve yüksek ısıda pişirme için uygun kılar.
-
Soğuk Kararlılığı: Kışlaştırılmamış kanola yağı buzdolabı sıcaklıklarında bulanıklaşabilir. Salata sosları ve soğuk uygulamalar için kışlaştırılmış sınıf kullanın.
-
Omega-6/Omega-3 Dengesi: Kanola yağı yaklaşık 2:1 oranında Omega-6:Omega-3 oranına sahiptir, bu da sağlıklı ve dengeli kabul edilir.
-
Sürdürülebilir Kaynak: Kolza/Kanola, yüksek hektar başına verim ve birçok diğer yağlı tohumlara kıyasla daha düşük su gereksinimi ile sürdürülebilir bir yağ bitkisidir.
Önemli Beyan: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS) başvurun. Açıklanan sağlık iddiaları araştırmalara dayanmaktadır ancak yargı bölgesine göre değişiklik gösterebilir. Geleneksel kolza yağı (yüksek erüsik asitli) insan tüketimi için kullanılmamalıdır.
