Hegzametilen Tetramin, Heksamin, Hexamine, Methenamine, Hexamethylene Tetramine, Hexamine, E239, HMT, HMTA, 100-97-0

Hegzametilen Tetramin, Heksamin, Hexamine, Methenamine, Hexamethylene Tetramine, Hexamine, E239, HMT, HMTA, 100-97-0

Hekzametilen tetramin teknik özet

• CAS: 100-97-0

• Kimyasal adlar (eşanlamlılar): Hexamine, Methenamine, Urotropine, Formin, Aminoform, HMTA, E239 (gıda koruyucu kodu)

• Moleküler formül: C6H12N4

• Molar kütle: 140.186 g/mol

• Görünüm: Beyaz, kristal toz

• Koku/Tat: Kokusuz, hafif amin karakteri

• Çözünürlük: Suda iyi çözünen; etanol ve kloroformda sınırlı çözünür

• Termal davranış: ~280−300∘C civarında bozunma/süblimleşme; doğrudan erime yerine ayrışma

• pH etkisi: Asidik çözeltilerde formaldehit ve amonyak açığa çıkar (hidroliz)

Yapı ve kimyasal özellikler:

• Yapı: Dörtyüzlü kafes benzeri, formaldehit ve amonyaktan türeyen heterosiklik ağ.

• Bazlık ve kompleksleşme: Zayıf baz; metal iyonlarıyla kompleksler oluşturabilir (Bi, Co, Cu, Mn, Mg, Li, Pt, In, Th vb.).

• Reaktivite:

  • Asitlerle: Hidroliz olur; H+ varlığında formaldehit + amonyak üretir.

  • Nitratlayıcı ortamlarda: Dolaylı patlayıcı sentez rotalarında reaktif olarak kullanılır.

  • Fenolik reçinelerle: Dimetilol türevleri üzerinden kürleme reaksiyonlarını hızlandırır.

Üretim ve saflık sınıfları

• Üretim: Amonyak ile formaldehitin kontrollü kondenzasyonu; ardından kristalizasyon ve kurutma.

• Sınıflar:

  • Stabil (İnhibe edilmiş): Zamanla renklenme ve ayrışmayı azaltmak için iz stabilizatör içerir; fenolik sistemlerde kontrollü kürleme sağlar.

  • Unstabil (İnhibesiz): Ek katkı içermeyen saf ürün; bazı sentez ve yakıt uygulamalarında tercih edilir.

• Tipik spesifikasyonlar:

  • Saflık: ≥ %99

  • Su: ≤ %0.5

  • Kül: ≤ %0.05

  • Renk: Beyaz, düşük Gardner/Hazen değeri

  • Parçacık boyutu: Uygulamaya göre (toz, granül, tablet)

Not: Stabilize/unstabil seçimi, hedef uygulamanın reaksiyon kinetiğine ve depolama süresine bağlıdır.

Uygulamalar ve kullanım notları:

Yakıt ve ısıtma

• Katı yakıt tableti: Kamp sobaları ve taşınabilir ısıtma cihazlarında temiz, dumanı düşük ve sıcak alev üretir.

• Askeri kullanım: Erzak ısıtma kitleri ve bazı duman üretim tertibatlarında yakıt bileşeni.

• Kullanım notu:

  • Havalandırma: Kapalı ortamda kullanmayın; yanma ürünleri tahliye edilmeli.

  • Ateşleme: Kuru ve rüzgârdan korunaklı alanda ateşleyin; su ile teması yanmayı zayıflatır.

Organik sentez ve reaktif

• Çatı reaksiyonları: İlaçlar, plastik ara ürünleri ve bazı patlayıcı rotalarında reaktif/prekürsör.

• Çapraz bağlama: Kauçuk ve plastiklerde çapraz bağlayıcı veya hızlandırıcı yardımcı.

• Analitik kullanım: Bi, Mn, Co, Pt, Mg, Li, Cu, In, Th, Be, Te, Br⁻, I⁻ vb. iyon/reaktif tespitinde kompleksleme veya türevlendirme reaktifi; kromatografik uygulamalarda yardımcı.

Reçine kürleme

• Fenolik reçineler: Novolak ve döküm reçinelerinde kürleme ajanı; ısı ile formaldehit salımı sayesinde ağ yapıyı oluşturur.

• Endüstriyel kullanımlar: Yapıştırıcılar, kaplamalar, fren balataları, döküm kum bağlayıcıları, laminatlar.

• Formülasyon notu: Dolgu/elyaf türüne, nem ve pH’a göre HMTA oranı optimize edilmelidir.

Polimer ve tekstil

• Amino plastikler: Kürleme ajanı, katalizör ve üfleme (blowing) maddesi.

• Kauçuk: Vulkanizasyon hızlandırıcısı (H hızlandırıcı ailesi).

• Tekstil: Büzülme önleyici ve reçine finisaj sistemlerinde yardımcı.

Diğer endüstriyel kullanımlar

• Gaz emiciler: Fenol sodyum ve NaOH ile kombinasyonlarda hafif gaz emme görevleri.

• Pestisit üretimi: Bazı sentez zincirlerinde ara reaktif.

• Laboratuvar: Kromatografi ve analitik reaktif olarak seçici bağlılık sağlar.

Regülasyon ve gıda kodu (E239) hakkında kısa not

• E239 – Hexamethylenetetramine: Tarihsel olarak bazı peynirlerde koruyucu olarak anılmıştır. Güncel kullanım, ülkeye ve mevzuata göre kısıtlıdır veya yasaklanmıştır.

• Öneri: Gıda uygulamaları için yerel mevzuatı (Türkiye, AB, hedef ülke) ve en güncel regülasyon referanslarını kontrol edin; gıda dışı endüstriyel sınıflarla karışıklığı önleyin.

Depolama, paketleme ve uyumluluk

• Depolama:

  • Kuru ve serin: Nem almaması için iyi kapatılmış ambalaj; ışıktan koruma.

  • Uyumsuzlar: Güçlü asitler (hidroliz ve formaldehit salımı), güçlü oksitleyiciler.

• Ambalaj formatları:

  • Çuvallar: 25 kg PE iç torbalı kraft.

  • Big bag: 500–1000 kg, iç astarlı.

  • Tablet/granül: Yakıt amaçlı preslenmiş formatlar (net gramajlı).

• Kalite belgeleri: MSDS/SDS, COA, REACH/RoHS (uygulamaya göre), gıda sınıfı için ayrı uygunluk (mevzuata tabidir).

• Stabil vs. unstabil seçim: Depolama süresi uzun, sıcaklık değişken ve pH maruziyeti muhtemelse stabilize tür tercih edilir.

Bilingual mini sözlük (TR/EN, hızlı ERP–WhatsApp uyumlu)

• Ürün adı / Product name: Hexamine (Hekzametilen tetramin, HMTA)

• Derece / Grade: Stabilized / Unstabilized

• Saflık / Purity: min. 99%

• Form / Form: Powder / Granules / Tablets

• Ambalaj / Packaging: 25 kg bag; 500–1000 kg big bag

• Kullanım / Use: Fuel tablets; phenolic resin curing agent; rubber accelerator; organic synthesis reagent

• Uyumsuz / Incompatible: Strong acids; strong oxidizers

• Depolama / Storage: Cool, dry, sealed

Satın alma ve uygulama seçimi için hızlı öneriler

• Uygulama hedefi netleştirme:

  • Reçine kürleme: Düşük kül, kontrollü nem, stabilize sınıf.

  • Yakıt tabletleri: Granül/press-grade, mekanik dayanım ve kontrollü yanma.

  • Analitik/sentez: Yüksek saflık, düşük metal izleri; unstabil sınıf uygun olabilir.

• Teknik doğrulamalar:

  • COA ve MSDS: Son lota özel belge isteyin.

  • Nem ve partikül: Süreç uyumu için sınırları net belirtin.

  • Regülasyon: E239 ve gıda iddiaları için yerel mevzuat teyidi şart.

📊 Hekzametilen Tetramin (CAS 100-97-0) – Uygunluk Tablosu

📌 Özet

• Stabil Grade: Uzun depolama, reçine ve polimer uygulamaları için.

• Unstabil Grade: Yakıt ve organik sentez için.

• Pharma Grade: İlaç endüstrisi için özel saflık.

• High Purity: Analitik ve laboratuvar kullanımları için.