Amonyum Molibdat Tetrahidrat, Ammonium Molybdate Tetrahydrate, Ammonium Heptamolybdate Tetrahydrate, Ammonium Paramolybdate Tetrahydrate, 12054-85-2

Amonyum Molibdat Tetrahidrat, Ammonium Molybdate Tetrahydrate, Ammonium Heptamolybdate Tetrahydrate, Ammonium Paramolybdate Tetrahydrate, 12054-85-2

Amonyum Molibdat Tetrahidrat

Molekül Formülü: (NH₄)₆Mo₇O₂₄ • 4H₂O
CAS Numarası: 12054-85-2
Molekül Ağırlığı: 1235.86 g/mol

Genel Bilgi ve Tanım

Amonyum Molibdat Tetrahidrat, sıklıkla Amonyum Heptamolibdat Tetrahidrat veya Amonyum Paramolibdat olarak da adlandırılır. Amonyum molibdatın en yaygın hidratlı (su içeren) formudur. Beyaz, kristal bir toz olup suda yüksek oranda çözünür. Kimyasal olarak, heptamolibdat iyonu (Mo₇O₂₄⁶⁻), altı amonyum iyonu (NH₄⁺) ve dört su molekülü içeren karmaşık bir tuzdur. Çeşitli endüstriyel, tarımsal ve araştırma uygulamalarında temel bir molibden kaynağı olarak hizmet eder.

Yapısındaki polimerik (zincirsel) yapı nedeniyle basit molibdat tuzlarından ayrılır. Bu yapı, molibden trioksitin (MoO₃) fazla miktarda amonyak içerisinde çözülüp kristalleştirilmesiyle oluşur.

Diğer İsimleri (Sinonimler)

• Amonyum Heptamolibdat Tetrahidrat

• Amonyum Paramolibdat Tetrahidrat

• Molibdik Asit Amonyum Tuzu Tetrahidrat

• Hekzaamonyum Heptamolibdat Tetrahidrat

Üretim Yöntemi

Amonyum Molibdat Tetrahidrat tipik olarak hidrometalurjik bir işlemle üretilir. Molibden trioksit (MoO₃) veya kavrulmuş molibdenit (molibden cevheri) konsantresinin, fazla miktardaki sulu amonyak çözeltisi içerisinde çözülmesiyle elde edilir. Elde edilen çözelti daha sonra oda sıcaklığında buharlaştırılarak saf tetrahidrat tuzunun kristalleşmesi sağlanır. Reaksiyonun basitleştirilmiş kimyasal denklemi şu şekildedir:

7 MoO₃ + 6 NH₄OH + H₂O → (NH₄)₆Mo₇O₂₄ • 4H₂O

Fiziksel ve Kimyasal Özellikler

• Fiziksel Görünüm: Beyaz, hafif sarı veya yeşilimsi kristal toz halindedir.

• Koku: Kokusuzdur.

• pH Değeri: Sulu çözeltisi hafif asidik özellik gösterir; tipik olarak 4.0 - 5.5 aralığındadır.

• Çözünürlük: Suda yüksek oranda çözünür (20°C'de yaklaşık 400 g/L). Alkolde çözünmez.

• Yoğunluk: 2.498 g/mL (25°C'de).

• Isısal Kararlılık (Erime/Bozunma):

  • Yaklaşık 90-100°C sıcaklıkta bünyesindeki kristal suyunu kaybetmeye başlar.

  • 190°C ve üzerinde bozunarak nihai olarak Molibden Trioksit (MoO₃) oluşturur.

• Saflık: Teknik kalite (~%99) yüksek saflıktaki ACS reaktif kalitesine (MoO₃ olarak %81.0-83.0 veya eser metal bazında %99.98) kadar çeşitli saflık derecelerinde temin edilebilir.

Kullanım Alanları

Yüksek çözünürlüğü ve molibden içeriği sayesinde Amonyum Molibdat Tetrahidrat, çok çeşitli alanlarda kullanım bulur.

1. Tarım (Mikro Besin Gübresi):

   • Topraklardaki molibden eksikliğini gidermek için kullanılır. Molibden, özellikle baklagiller olmak üzere bitkiler için temel bir eser elementtir. Azot fiksasyonu (bağlanması) için gerekli olan nitrogenaz enziminin önemli bir bileşenidir.

2. Analitik Kimya:

   • Fosfat, silikat, arsenat ve kurşun gibi maddelerin kantitatif (miktarsal) tayini için önemli bir reaktiftir. Bu iyonlarla karakteristik heteropoli asitler (örneğin, amonyum fosfomolibdat) oluşturur ve bu bileşikler kolorimetrik (renk ölçümüne dayalı) analizlerde kullanılır.

3. Katalizör Uygulamaları:

   • Kimya endüstrisinde öncül madde ve katalizör olarak görev yapar. Petrol rafinasyonunda kullanılan dehidrojenasyon ve desülfürizasyon (kükürt giderme) katalizörlerinin üretiminde kullanılır. Ayrıca organik sentezlerdeki oksidasyon reaksiyonlarını katalize eder.

4. Malzeme Bilimi ve Metal Üretimi:

   • Yüksek saflıkta molibden metali tozu, molibden trioksit (MoO₃) ve diğer molibden bileşiklerini üretmek için bir öncül (başlangıç maddesi) olarak kullanılır.

   • Molibden esaslı alaşımların ve seramiklerin sentezinde kullanılır.

   • Korozyon İnhibisyonu (Önleyicisi): Molibdat iyonları, metaller için korozyon önleyici kaplamalarda toksik kromat bileşiklerine daha az toksik bir alternatif olarak araştırılmaktadır.

5. Biyokimya ve Araştırma:

   • Biyolojik elektron mikroskobisinde negatif boyama maddesi olarak kullanılabilir.

   • Molibdenin biyolojik sistemlerdeki rolünü anlamak için enzim çalışmalarında kullanılır.

   • Kalsiyum molibdat (CaMoO₄) gibi diğer metal molibdatların sentezinde başlangıç maddesidir.

Güvenlik ve Kullanım Talimatları

• Sınıflandırma: Genellikle tahriş edici olarak sınıflandırılır. Yutulması halinde zararlıdır ve ciltte, gözlerde ve solunum yollarında tahrişe neden olabilir.

• Risk Kodları: Xi (Tahriş Edici), Xn (Zararlı).

• GHS Sinyal Kelimesi: Uyarı (Warning).

• Risk İfadeleri (H-İfadeleri):

  • H302: Yutulması halinde zararlıdır.

  • H315: Cilt tahrişine yol açar.

  • H319: Ciddi göz tahrişine yol açar.

  • H335: Solunum yolu tahrişine yol açabilir.

• Önlemler: Sadece iyi havalandırılan alanlarda veya çeker ocak altında kullanın. Tozunu solumaktan kaçının. Uygun koruyucu eldiven, giysi ve göz/yüz koruyucu ekipman kullanın. Kullandıktan sonra ellerinizi iyice yıkayın. Çevreye salınmasından kaçının.

• Kararlılık: Normal koşullar altında kararlıdır. Kuvvetli asitler (zehirli gaz çıkışına neden olur) ve kuvvetli oksitleyiciler ile geçimsizdir.