NP10, NP-10, Nonilfenol Etoksilat 10, Nonylphenol Ethoxylate, 2854-09-3

NP10, NP-10, Nonilfenol Etoksilat 10, Nonylphenol Ethoxylate, 2854-09-3

NONİLFENOL ETOKSİLAT 10 (NP‑10)

1. ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK

Mevzuat Uyarısı: Nonilfenol etoksilatlar (NPE’ler) dahil NP‑10, çevrede kalıcılıkları, sucul yaşama toksisiteleri ve parçalanma ürünleri olan nonilfenolün endokrin bozucu etkileri nedeniyle birçok bölgede ciddi şekilde kısıtlanmış veya yasaklanmıştır. NP‑10’un açık uygulamalarda kullanımı şiddetle tavsiye edilmez; her zaman yerel mevzuatı (örn. AB REACH Ek XVII, Giriş 46) kontrol edin ve daha güvenli alternatifleri tercih edin.

2. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER (NP‑10 için tipik değerler)

3. FONKSİYONEL ÖZELLİKLER

• Mükemmel ıslatıcı: Yüzey gerilimini hızla düşürür; tekstil, sert yüzeyler ve metallerde hızlı penetrasyon sağlar.

• Etkili emülgatör: Geniş sıcaklık aralığında yağ‑su emülsiyonlarını stabilize eder; solvent bazlı temizleyiciler, bitki koruma ürünleri ve metal işleme sıvılarında kullanılır.

• İyi dağıtıcı: Pigmentler, kirler ve partiküllerin sulu sistemlerde homojen kalmasını sağlar.

• Orta düzeyde köpürme: Orta seviyede köpük oluşturur; köpük kararlılığı diğer non‑iyonikler veya köpük kesicilerle ayarlanabilir.

• Yüksek deterjan gücü: Özellikle endüstriyel ve kurumsal temizlikte yağlı ve gresli kirleri etkili biçimde çıkarır.

• Uyumluluk: Anyonik, katyonik ve diğer non‑iyonik yüzey aktiflerle, alkali yapıcılarla ve çözücülerle iyi harmanlanır.

4. DİĞER ADLARI VE SİNONİMLER

• Nonilfenol etoksilat 10 EO

• NP‑10, NP 10

• Nonoxynol‑10 (INCI adı)

• Polioksietilen (10) nonilfenil eter

• PEG‑10 nonilfenil eter

• Ticari adlar: Tergitol NP‑10, Arkopal N‑100, Imbentin‑N/100, Igepal CO‑710, Triton N‑101, vb.

5. UYGULAMA ALANLARI (Tarihsel; günümüzde birçok kullanım terk edilmiştir)

6. MEVZUAT DURUMU – ÖNEMLİ KISITLAMALAR

• AB / EEA: REACH Ek XVII (Giriş 46) uyarınca, nonilfenol (NP) ve nonilfenol etoksilatlar (NPE) tekstil eşyalarında %0,01 (100 mg/kg) veya daha yüksek konsantrasyonlarda piyasaya sürülemez. Ayrıca endüstriyel ve kurumsal temizlik, kozmetik, tarım ilaçları ve diğer birçok kullanım için NPE içeren preparatlar ciddi şekilde kısıtlanmıştır. Ulusal yasalar (örn. Almanya ChemVerbotsV) daha ileri yasaklar getirebilir.

• ABD: EPA, NP/NPE için eylem planlarına sahiptir; birçok eyalette deterjan ve temizlik ürünlerinde kısıtlamalar vardır.

• Diğer ülkeler: Kanada, Japonya, Güney Kore ve Çin, deterjan ve diğer tüketici ürünlerinde NP/NPE’yi aşamalı olarak kaldırmış veya ağır biçimde düzenlemiştir.

• Öneri: Mevzuata uyum ve çevresel etkiyi azaltmak için NP‑10’u kolay biyolojik olarak parçalanabilen alkol etoksilatlar veya diğer daha güvenli non‑iyonik yüzey aktiflerle değiştirin.

7. NP‑10’UN ALTERNATİFLERİ

8. DEPOLAMA VE TAŞIMA

• Depolama koşulları: Kapları sıkıca kapalı, serin, kuru ve iyi havalandırılan bir alanda saklayın. Önerilen sıcaklık aralığı: +10 °C ila +40 °C. Doğrudan güneş ışığı ve ısı kaynaklarından kaçının.

• Uyumlu malzemeler: Paslanmaz çelik, polietilen (HDPE) ve polipropilen ile uyumludur. Doğal kauçuk ve şişebilen bazı plastiklerden kaçının.

• Raf ömrü: Önerildiği şekilde saklandığında en az 24 ay dayanıklıdır.

• Güvenlik: NP‑10 düşük akut toksisiteye sahip olmakla birlikte tahriş edici olarak sınıflandırılır (cilt ve göz tahrişi). Koruyucu eldiven ve gözlük kullanın. Çevreye salınmasından kaçının.

9. SIK SORULAN SORULAR

S1. NP‑10’un doğru CAS numarası 2854‑09‑3 müdür?
Evet, CAS 2854‑09‑3 ortalama 10 mol etilen oksit içeren etoksillenmiş nonilfenolü tanımlar. Diğer NP türleri için farklı CAS numaraları geçerlidir (örn. NP‑9 için 9016‑45‑9).

S2. NP‑10’daki “10” ne anlama gelir?
Her bir mol nonilfenole katılan ortalama etilen oksit (EO) mol sayısını belirtir. Yani NP‑10 ortalama 10 EO birimi içerir.

S3. NP‑10’u Avrupa’da endüstriyel temizlikte hâlâ kullanabilir miyim?
AB’de NPE içeren deterjan ve temizlik ürünlerinin endüstriyel ve kurumsal kullanım için piyasaya sürülmesi ciddi şekilde kısıtlanmıştır. REACH Ek XVII’nin son hâlini ve ulusal mevzuatı kontrol etmek zorunludur. Çoğu formülatör alkol etoksilatlara geçmiştir.

S4. NP‑10 neden değiştiriliyor?
Temel endişe, NPE’lerin çevrede parçalanarak kalıcı, biyobirikimli ve sucul organizmalar için toksik olan nonilfenole dönüşmesidir. Nonilfenol aynı zamanda endokrin bozucu özellik gösterir. Bu durum küresel mevzuatın aşamalı olarak yasaklamasına yol açmıştır.

S5. NP‑10’un bulutlanma noktası nedir?
Tipik olarak ~60–70 °C (%1 sulu). Bu, birçok sıcak temizlik uygulaması için uygun olmasını sağlar, ancak ek hidrotrop maddeler olmadan çok yüksek sıcaklıktaki sistemlerde kullanımını sınırlar.

10. HIZLI REFERANS TABLOSU

Nonilfenol Etoksilat (NP / NPE) Tiplerinin Karşılaştırması

NP Tipinin Seçimini Etkileyen Temel Faktörler (Tarihsel / Teknik Referans)

1. Hidrofil-Lipofil Denge (HLB): EO sayısı arttıkça HLB değeri yükselir. NP‑4 ve NP‑6 suda dağılabilirken, NP‑9 ve üzeri tamamen suda çözünür hale gelir. Düşük HLB’li ürünler (NP‑4, NP‑6) daha çok yağ‑su (W/O) emülsiyonları için, yüksek HLB’liler (NP‑10 ve üzeri) ise su‑yağ (O/W) emülsiyonları ve sulu temizlik için uygundur.

2. Köpük Profili: Endüstriyel proseslerde genellikle düşük köpük istenir; bu nedenle NP‑4, NP‑6 ve NP‑20/NP‑30 tercih edilmiştir. Evsel deterjanlarda orta köpük kabul gördüğü için NP‑9 ve NP‑10 yaygınlaşmıştır.

3. Fiziksel Form: Sıvı ürünler (NP‑4, NP‑6, NP‑9, NP‑10) sıvı formülasyonlara kolayca eklenebilirken, mumsu katı olanlar (NP‑20, NP‑30) genellikle toz deterjan formülasyonlarında veya yüksek sıcaklıkta işlenen sistemlerde kullanılmıştır.