Sorularınız mı var? Yardımcı olalım! İletişime Geçin
info@betakim.com.tr

Tetrametilen Glikol, Bütilen Glikol, Bütandiol, Tetramethylene Glycol, Butylene Glycol, 1,4-Butanediol, BDO, 110-63-4

Tetrametilen Glikol, Bütilen Glikol, Bütandiol, Tetramethylene Glycol, Butylene Glycol, 1,4-Butanediol, BDO, 110-63-4

1,4-Bütilen Glikol (1,4-Bütandiol, Tetrametilen Glikol)

CAS Numarası: 110-63-4
Kimyasal Formül: C₄H₁₀O₂
Moleküler Ağırlık: 90.12 g/mol
EC Numarası: 203-786-5
Eş Anlamlılar: Tetrametilen Glikol, 1,4-Bütandiol, 1,4-Butilen Glikol, 1,4-Dihidroksibütan, Bütan-1,4-diol, 4-Hidroksi bütanol, 1,4-Tetrametilen glikol, Tetrametilen 1,4-Diol

1. KİMYASAL KİMLİK

Parametre Bilgi
Ürün Adı 1,4-Bütilen Glikol
IUPAC Adı Bütan-1,4-diol
CAS Numarası 110-63-4
Moleküler Formül C₄H₁₀O₂
Moleküler Ağırlık 90.12 g/mol
EC Numarası 203-786-5
Kimyasal Sınıf Diol, Alifatik Alkol, Polihidrik Alkol
Eş Anlamlılar Tetrametilen Glikol, 1,4-Bütandiol, 1,4-Butilen Glikol, 1,4-Dihidroksibütan, Bütan-1,4-diol, 4-Hidroksi bütanol, 1,4-Tetrametilen glikol, Tetrametilen 1,4-Diol

2. FİZİKSEL ÖZELLİKLER

Parametre Değer
Fiziksel Hal Oda sıcaklığında katı; ısıtıldığında sıvı
Renk Renksiz
Görünüm Berrak, viskoz sıvı veya kristal katı (sıcaklığa bağlı)
Koku Kokusuz
Erime Noktası 20 °C (68 °F)
Kaynama Noktası (760 mmHg) 230 °C (446 °F)
Parlama Noktası (kapalı kap) 121 °C (250 °F)
Kendiliğinden Tutuşma Sıcaklığı 350 °C (662 °F)
Yoğunluk (25°C) 1.017 g/cm³
Kırılma İndeksi (20°C) 1.445 - 1.447
Buhar Basıncı (20°C) <0.01 mmHg (çok düşük)
Viskozite (20°C) ~90 mPa·s
Buhar Yoğunluğu (hava=1) 3.1 (havadan ağır)

3. TERMODİNAMİK ÖZELLİKLER

Parametre Değer
Özgül Isı Kapasitesi (25°C) 2.35 J/g·K
Buharlaşma Isısı ~75 kJ/mol
Erime Isısı ~20 kJ/mol
Yüzey Gerilimi (25°C) ~45 mN/m
Termal İletkenlik (20°C) ~0.20 W/m·K

4. ÇÖZÜNÜRLÜK ÖZELLİKLERİ

Çözücü Çözünürlük (20°C)
Su Her oranda karışabilir
Etanol Her oranda karışabilir
Metanol Her oranda karışabilir
Aseton Her oranda karışabilir
Glikol Eterler Her oranda karışabilir
Glikol Eter Asetatlar Her oranda karışabilir
Alifatik Hidrokarbonlar Karışmaz
Klorlu Hidrokarbonlar Karışmaz
Benzen Karışmaz
Toluen Karışmaz
Eter Orta derecede çözünür

5. KİMYASAL ÖZELLİKLER

Parametre Bilgi
Hidroksil Değeri ~1245 mg KOH/g (teorik)
Asitlik (asetik asit olarak) ≤%0.05
pH (%10 sulu çözelti, 20°C) 7.0 - 8.0 (nötr ila hafif bazik)
Saflık ≥%99.0 (tipik olarak %99.5-99.9)
Su İçeriği ≤%0.5
Kimyasal Kararlılık Normal koşullarda kararlıdır
Oksitleyicilerle Reaktivite Güçlü oksitleyicilerle uyumsuzdur
Asitlerle Reaktivite Mineral asitlerle reaksiyona girebilir
Asit Klorürlerle Reaktivite Asit klorürler ve asit anhidritlerle reaksiyona girebilir

6. ÜRETİM SÜRECİ

Yöntem Açıklama
Reppe Prosesi (En Yaygın) Asetilen + formaldehit (yüksek basınç, bakır asetilid katalizör) → 2-butin-1,4-diol → nikel katalizör ile hidrojenasyon → 1,4-bütandiol
Bütadien/Asetik Asit Yolu Bütadien + asetik asit → 1,4-diasetoksi-2-büten → hidrojenasyon → 1,4-diasetoksibütan → hidroliz → 1,4-bütandiol
Allil Alkol Yolu Allil alkol + sentez gazı (hidroformilasyon) → → → 1,4-bütandiol
Bütadien/Klor Yolu Bütadien + klor → 1,4-dikloro-2-büten + 3,4-dikloro-1-büten → sodyum asetat ile reaksiyon → 1,4-diasetoksi-2-büten → hidrojenasyon → 1,4-bütandiol

Not: Tüm büyük üretim yöntemlerinde hidrojenasyon ortak son adımdır.

7. FONKSİYONEL ÖZELLİKLER

Fonksiyon Açıklama
Ara Ürün Birçok endüstriyel kimyasalın üretimi için anahtar ara kimyasal
Monomer Polyesterler, poliüretanlar ve diğer polimerler için yapı taşı
Çapraz Bağlayıcı Ajan Polyester plastikleştiriciler, boyalar ve kaplamalar için çapraz bağlayıcı
Çözücü Çeşitli endüstriyel uygulamalar için çözücü
Nemlendirici Higroskopiktir; nemi çeker ve tutar
Zincir Uzatıcı Poliüretan üretiminde zincir uzatıcı olarak kullanılır
Öncü Madde Tetrahidrofuran (THF), Gama-Bütrolakton (GBL) ve PTMEG için öncü madde

8. KULLANIM ALANLARI - POLİMER VE PLASTİK SEKTÖRÜ

Uygulama Ürün Fonksiyonu
Tetrahidrofuran (THF) Üretimi THF Hammaddedir; THF, PTMEG üretiminde kullanılır
PTMEG Üretimi Politetrametilen Eter Glikol Spandeks lifleri, üretan elastomerler ve kopolyester eterler için monomer
Polibütilen Tereftalat (PBT) Mühendislik plastiği Monomer; otomotiv, elektrik ve tüketim ürünlerinde kullanılır
Poliüretan (PU) Elastomerler, köpükler, yapıştırıcılar Zincir uzatıcı; diol bileşeni
Spandeks/Lycra Lifleri Elastik lifler PTMEG yoluyla; spor giyim ve streç kumaşlarda kullanılır
Kopolyester Eterler Termoplastik elastomerler Monomer bileşeni

9. KULLANIM ALANLARI - KİMYA VE FARMASÖTİK SEKTÖRÜ

Uygulama Açıklama
Gama-Bütrolakton (GBL) Sentezi 1,4-bütandiolün siklo dehidrasyonu ile GBL üretimi (çözücü ve kimyasal ara ürün olarak kullanılır)
Farmasötik Sentez Epotilonların sentezi (yeni nesil kanser ilaçları); (-)-Br Evisamid'in stereoselektif sentezi
Organik Sentez Çeşitli organik bileşikler için ara ürün
Çözücü Uygulamaları Çeşitli prosesler için endüstriyel çözücü

10. KULLANIM ALANLARI - DİĞER SEKTÖRLER

Sektör Uygulama
Kaplamalar ve Boyalar Polyester plastikleştiriciler, boyalar ve kaplamalar için çapraz bağlayıcı ajan
Baskı Mürekkepleri Baskı mürekkebi formülasyonlarında taşıyıcı ve çözücü
Endüstriyel Temizlik Endüstriyel temizlik ürünleri ve tutkal sökücülerde bileşen
Tarım Tarımsal ve veteriner ürünlerinde bileşen
Elektronik Elektronik kimyasallarının üretimi
Tekstil Elastik lifler ve teknik tekstillerin üretimi
Kozmetik Nemlendirici ve çözücü (minor kullanım)

11. SAÇ BOYASI RENK KORUMA UYGULAMASI

Uygulama Mekanizma
Boyalı Saçlarda Renk Koruma 1,4-Bütilen glikol, diğer kimyasallarla modifiye edilerek boyalı saçlarda renk kaybını önlemek için çapraz bağlayıcı olarak kullanılır. Saç gövdesi içinde boya moleküllerinin tutulmasına yardımcı olur ve renk kalıcılığını uzatır.

12. 1,4-BÜTİLEN GLİKOL vs. 1,3-BÜTİLEN GLİKOL

Özellik 1,4-Bütilen Glikol 1,3-Bütilen Glikol
CAS Numarası 110-63-4 107-88-0
Erime Noktası 20 °C < -50 °C
25°C'de Fiziksel Hal Katı (kristal) Sıvı
Birincil Kullanım Endüstriyel monomer, polimer öncüsü Kozmetik nemlendirici, çözücü
Biyobozunabilirlik Kolay biyobozunur Kolay biyobozunur
Toksisite Orta (uyuşukluk, MSS etkileri) Çok düşük
Düzenleyici Durum Endüstriyel kimyasal (bazı tüketici ürünlerinde kısıtlı) Kozmetikler için yaygın onaylı

13. GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİK PROFİL

Parametre Değer
Akut oral toksisite (sıçan, LD₅₀) 1.500 - 2.000 mg/kg (orta toksisite)
Akut dermal toksisite (tavşan, LD₅₀) >2.000 mg/kg
Akut inhalasyon (sıçan, LC₅₀) Belirlenmemiştir (düşük buhar basıncı)
Cilt tahrişi Hafif tahriş edici
Göz tahrişi Hafif ila orta tahriş edici
Cilt hassasiyeti Hassaslaştırıcı değildir
Kanserojenite Kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır
Genotoksisite Negatif

GHS Sınıflandırması:

Tehlike Sınıfı Açıklama
H302 Yutulması halinde zararlıdır
H336 Uyuşukluğa ve baş dönmesine neden olabilir

14. POTANSİYEL SAĞLIK ETKİLERİ

Maruziyet Yolu Etki
Soluma Uyuşukluk, baş dönmesi ve solunum yolu tahrişine neden olabilir. Buhar/sis solunmasından kaçınılmalıdır.
Cilt Teması Hafif tahrişe neden olabilir. Elle muameleden sonra sabun ve su ile yıkayın.
Göz Teması Hafif ila orta tahrişe neden olabilir. Bol su ile yıkayın.
Yutma Yutulması halinde zararlıdır. Merkezi sinir sistemi depresyonuna, uyuşukluğa, baş dönmesine ve mide-bağırsak rahatsızlığına neden olabilir.
Kronik Maruziyet Uygun kontrollerle tipik endüstriyel maruziyet seviyelerinde önemli olumsuz etki bildirilmemiştir.

Önemli Uyarı: 1,4-Bütandiol vücutta gama-hidroksibütirata (GHB) metabolize olur. Bu madde merkezi sinir sistemi depresyonuna, uyuşukluğa ve baş dönmesine neden olabilir. Yutmaktan kaçının.

15. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ

Maruziyet İlk Yardım Prosedürü
Soluma Temiz havaya çıkarın. Solunum zorlaşırsa oksijen verin. Solunum durursa suni teneffüs yapın. Semptomlar devam ederse tıbbi yardım alın.
Cilt Teması Bol sabun ve su ile yıkayın. Kirlenmiş giysileri çıkarın. Tahriş gelişirse tıbbi yardım alın.
Göz Teması Göz kapaklarını açık tutarak bol su ile en az 15 dakika yıkayın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın.
Yutma Kusturmayın. Ağzı çalkalayın. Hemen tıbbi yardım alın. Not: Yutma MSS depresyonuna neden olabilir.

16. YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ

Parametre Bilgi
Parlama Noktası 121 °C (250 °F) (kapalı kap)
Kendiliğinden Tutuşma Sıcaklığı 350 °C (662 °F)
Patlama Sınırları (hacim % havada) Alt: ~%1.5, Üst: ~%12.0 (tahmini)
Uygun Söndürücüler Kuru kimyevi toz, CO₂, alkole dayanıklı köpük, su sisi
Uygun Olmayan Söndürücüler Yüksek basınçlı su jeti (yangını yayabilir)
Yangın Söndürücü KKD Pozitif basınçlı SCBA ile tam koruyucu teçhizat
Yanma Ürünleri Karbon monoksit (CO), karbon dioksit (CO₂)
Özel Tehlike Isıtılan malzeme yanıcı buhar çıkarabilir

17. KAZARA DÖKÜLME DURUMUNDA YAPILACAKLAR

Adım Prosedür
Kişisel Koruma Uygun KKD giyin (eldiven, koruyucu gözlük, koruyucu giysi; sis oluşursa solunum koruması)
Küçük Dökülmeler İnert emici madde (kum, vermikülit, diyatomlu toprak) ile emdirin. Kapalı kaba koyun.
Büyük Dökülmeler Dökülmenin çevresini set çekerek çevreleyin. Mümkünse kurtarma varillerine pompalayın.
Çevre Önlemleri Kanalizasyona, su yollarına ve yeraltı sularına girişini önleyin. Not: Erime noktası 20°C'dir; katı, kurtarma için ısıtma gerektirebilir.
Bertaraf Yerel düzenlemelere göre bertaraf edin. Yakılması tavsiye edilir.

18. KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD)

Koruma Tipi Gereklilik
Solunum Koruması Normalde gerekli değildir (düşük buhar basıncı). Sis/aerosol oluşursa veya ısıtılırsa NIOSH onaylı organik buhar maskesi kullanın.
El Koruması Nitril, neopren veya PVC eldiven
Göz Koruması Kimyasal sıçrama koruyucu gözlük (tavsiye edilir)
Cilt Koruması Cilt temasını önlemek için koruyucu giysi (özellikle sıcak veya sıvı ise)
Mühendislik Kontrolleri Sis/aerosol oluşursa lokal egzoz havalandırması; göz duşu
Hijyen Önlemleri Elle muameleden sonra elleri iyice yıkayın. Çalışma alanında yemek yemeyin, içmeyin, sigara içmeyin.

19. DEPOLAMA KOŞULLARI

Parametre Gereklilik
Depolama Sıcaklığı 2 °C - 8 °C (optimal; not: 20°C'de donar, sıvı kalmak için erime noktası üzerinde depolayın)
Kap Malzemesi Paslanmaz çelik, alüminyum, HDPE, cam
Uyumsuz Maddeler Güçlü oksitleyiciler, mineral asitler, asit klorürler, asit anhidritler
Koruma Doğrudan güneş ışığından uzak tutun; ısı kaynaklarından koruyun
Havalandırma İyi havalandırılmış alanda depolayın
Kap Kapatma Sıkıca kapalı (higroskopiktir)
Donma Notu 20.1°C'de donar. Donarsa, sıvılaştırmak için hafifçe ısıtın.
Raf Ömrü (uygun depolamada) 24-36 ay

20. ÖZET VE KRİTİK BİLGİLER

Tanım: 1,4-Bütilen Glikol (1,4-Bütandiol, Tetrametilen Glikol, CAS 110-63-4), ergime noktası 20°C olan, bütanın her iki uç karbon atomuna hidroksil gruplarının bağlanmasıyla oluşan renksiz, kokusuz bir dioldür. Higroskopik, viskoz yapıdadır ve su ile polar çözücülerde her oranda karışabilir.

Ana Avantajlar:

  • Çok sayıda endüstriyel ürün için çok yönlü kimyasal ara ürün

  • Yüksek değerli polimerler (PBT, PTMEG, PU) için anahtar monomer

  • THF, GBL ve spandeks lifleri için öncü madde

  • Yüksek saflıkta kaliteler mevcuttur (≥%99)

  • Normal depolama koşullarında kararlıdır

Ana Sınırlamalar/Dikkat Edilecekler:

  • Erime noktasının 20°C olması, sıcaklık kontrollü depolama ve elleme gerektirir

  • Yutulması halinde zararlıdır; MSS depresyonuna neden olabilir (GHB'ye metabolize olur)

  • Güçlü oksitleyiciler ve mineral asitlerle uyumsuzdur

  • Bazı bölgelerde tüketici ürünlerinde kullanımı kısıtlı endüstriyel kimyasaldır

  • Kozmetiklerde 1,3-bütilen glikolün doğrudan yerine kullanıma uygun değildir

Başlıca Uygulama Alanları:

Uygulama Önemi
THF/PTMEG (Spandeks) En büyük kullanım
PBT (Mühendislik Plastikleri) Büyük kullanım
Poliüretan (PU) Büyük kullanım
GBL (Çözücü) Önemli kullanım
Farmasötik Sentez Özel kullanım

Güvenlik Değerlendirmesi:

  • GHS Sınıflandırması: H302 (Yutulması halinde zararlıdır), H336 (Uyuşukluğa ve baş dönmesine neden olabilir)

  • Vücutta GHB'ye metabolize olur – yutma MSS depresyonuna neden olur

  • Düşük akut dermal toksisite; hafif cilt/göz tahriş edicidir

  • Endüstriyel kimyasaldır; genellikle kozmetik formülasyonlarda kullanılmaz (kozmetikler için 1,3-bütilen glikol tercih edilir)

1,3-Bütilen Glikol ile Karşılaştırma:

Özellik 1,4-Bütilen Glikol 1,3-Bütilen Glikol
Birincil Kullanım Endüstriyel monomer Kozmetik nemlendirici
Erime Noktası 20°C < -50°C
Toksisite Orta (MSS etkileri) Çok düşük
Kozmetik Kullanımı Yaygın değil Yaygın olarak kullanılır

Sonuç: 1,4-Bütilen Glikol (Tetrametilen Glikol), öncelikle THF, PTMEG (spandeks lifleri), PBT (mühendislik plastikleri) ve poliüretanların üretimi için kullanılan kritik öneme sahip bir endüstriyel kimyasal ara üründür. Ayrıca farmasötik sentezde ve GBL için öncü madde olarak da kullanılır. GHB'ye metabolize olması ve ilişkili MSS etkileri nedeniyle yutmaktan kaçınılmalıdır ve endüstriyel kullanımda uygun güvenlik kontrolleri gereklidir. Kozmetik uygulamalar için 1,3-bütilen glikol tercih edilen izomerdir.

Sorularınız mı var? Yardımcı olalım!

Etkili İş Çözümleri? — İletişime Geçin
Sürükle