İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderÇinko Prition, Zinc Pyrithione, Zinc Omadine, Zinc Polyanemine, ZPT, 13463-41-7
ÇİNKO PRİTİYON (ZINC PYRITHIONE - ZPT)
BÖLÜM 1: ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Çinko Pritiyon |
| Kimyasal Adı | Bis(1-hidroksi-2(1H)-piridintiyonato)çinko |
| Eşanlamlılar (Türkçe) | Çinko Pritiyon, Pritiyon Çinko, ZPT, Çinko 2-piridintiyol-1-oksit |
| Eşanlamlılar (İngilizce) | Zinc Pyrithione, Zinc Omadine, Zinc Polyanemine, ZPT, Bis(1-hydroxy-2(1H)-pyridinethionato)zinc |
| CAS Numarası | 13463-41-7 |
| EC Numarası (EINECS) | 236-671-3 |
| Moleküler Formül | C₁₀H₈N₂O₂S₂Zn |
| Moleküler Ağırlık | 317.7 g/mol |
| Kimyasal Sınıfı | Organometalik bileşik; Pritiyon tuzu |
| Görünüm | Beyaz ila açık sarı toz |
| Koku | Hafif karakteristik |
| Fiziksel Hal (20°C) | Katı (toz) |
| Çözünürlük | Suda düşük (~8 mg/L); organik çözücülerde çözünür |
BÖLÜM 2: KİMYASAL YAPI
Yapı Açıklaması:
O
||
S - C - N
| \
Zn C - H
| /
S - C - N
||
O
Bis(1-hidroksi-2(1H)-piridintiyonato)çinko
Çinko Pritiyon
C₁₀H₈N₂O₂S₂Zn
| Parametre | Açıklama |
|---|---|
| Kimyasal Aile | Organometalik / Pritiyon tuzları |
| Koordinasyon | Çinko merkezi etrafında tetrahedral geometri |
| Ligand | 2-Merkaptopiridin-N-oksit (pritiyon) |
| Çinko- Ligand Oranı | 1:2 (bir çinko iyonu, iki pritiyon ligandı) |
| Şelat Halkası | 5 üyeli şelat halkası |
| SMILES | C1=CC=C(C(=N1)[S-])[O-].[Zn+2].C1=CC=C(C(=N1)[S-])[O-] |
| InChI | InChI=1S/2C5H5NOS.Zn/c2*7-5-3-1-2-4-6-5;/h2*1-4H,(H,6,7);/q;;+2/p-2 |
| InChI Key | BUZCLUZISQDEDR-UHFFFAOYSA-L |
BÖLÜM 3: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer | Test Metodu / Not |
|---|---|---|
| Görünüm | Beyaz ila açık sarı toz | Görsel |
| Koku | Hafif karakteristik | Olfaktometrik |
| Moleküler Ağırlık | 317.7 g/mol | Hesaplanmış |
| Saflık | ≥%98.0 | Titrasyon |
| Çinko İçeriği | %19.5 – 20.5 | Titrasyon |
| Erime Noktası | ~240°C (bozunma ile) | DSC |
| Yoğunluk | ~1.78 g/cm³ | Piknometre |
| Kurutma Kaybı | ≤%0.5 | USP <731> |
| Kül İçeriği | ≤%0.5 | USP <281> |
| pH (%1 Sulu Süspansiyon) | 6.5 – 8.5 | USP <791> |
| Suda Çözünürlük (25°C) | Düşük (~8 mg/L) | Genel Metot |
| Etanolde Çözünürlük | Orta | Genel Metot |
| Propilen Glikolde Çözünürlük | Orta | Genel Metot |
| PEG-400'de Çözünürlük | Yüksek | Genel Metot |
| DMSO'da Çözünürlük | Çözünür | Genel Metot |
| DMF'de Çözünürlük | Çözünür | Genel Metot |
| Partikül Boyutu (Toz) | D90 <10 µm | Lazer Difraksiyonu |
| Termal Bozunma | >200°C | TGA |
| Parlama Noktası | Uygulanamaz (katı) | - |
| Higroskopiklik | Düşük | - |
BÖLÜM 4: ANTİMİKROBİYAL AKTİVİTE
| Mikroorganizma Türü | Aktivite | MİK (Minimum İnhibitör Konsantrasyon) |
|---|---|---|
| Mantarlar | ||
| Malassezia furfur (Pityrosporum ovale) | Çok Yüksek | 1 – 10 µg/mL |
| Candida albicans | Yüksek | 2 – 20 µg/mL |
| Trichophyton mentagrophytes | Yüksek | 5 – 50 µg/mL |
| Aspergillus niger | Orta | 10 – 100 µg/mL |
| Gram-Pozitif Bakteriler | ||
| Staphylococcus aureus | Yüksek | 5 – 50 µg/mL |
| Streptococcus pyogenes | Orta | 10 – 100 µg/mL |
| Gram-Negatif Bakteriler | ||
| Escherichia coli | Orta | 20 – 200 µg/mL |
| Pseudomonas aeruginosa | Orta | 50 – 200 µg/mL |
| Klebsiella pneumoniae | Orta | 20 – 100 µg/mL |
| Yosunlar | ||
| Chlorella spp. | Yüksek | 1 – 10 µg/mL |
| Nostoc spp. | Yüksek | 1 – 10 µg/mL |
Etki Mekanizması:
-
Hücre zarındaki metal iyon homeostazını bozar
-
Reaktif oksijen türlerinin (ROS) üretimini tetikler
-
Hücresel metabolizmayı ve ATP üretimini inhibe eder
-
Hücre zarı bütünlüğünü ve fonksiyonunu bozar
-
Biyofilm oluşumunu engeller
BÖLÜM 5: FORMÜLASYON UYUMLULUĞU
| Bileşen / Sistem | Uyumluluk | Açıklama |
|---|---|---|
| Anyonik Yüzey Aktifler (SLES, ALS, SLS) | Uyumlu | Şampuan, sabun formülasyonları |
| Noniyonik Yüzey Aktifler | Dikkat | EDTA ile etkinlik azalabilir |
| Katyonik Yüzey Aktifler | Uyumlu | Saç kremi, yumuşatıcılar |
| EDTA | Uyumsuz | Şelasyon aktiviteyi düşürür |
| Yağ Fazı (Mineral Yağ, Trigliseritler) | Uyumlu | Krem, losyon, merhem |
| Polimerler (Karboner, HEC, PVP) | Uyumlu | Jel, krem formülasyonları |
| Akrilik / Epoksi / Poliüretan | Uyumlu | Boya ve kaplama sistemleri |
| Klorheksidin | Uyumlu | Veteriner kombine ürünler |
| Ketokonazol | Uyumlu | Kombine antifungal tedavi |
| Klotrimazol | Uyumlu | Kombine antifungal tedavi |
| Hidrokortizon | Uyumlu | Antiinflamatuar kombinasyonlar |
| pH Kararlılık Aralığı | 4.5 – 9.0 | Maksimum kararlılık pH 4.5 – 6.5 |
BÖLÜM 6: KOZMETİK UYGULAMALAR
| Uygulama | Fonksiyon | Tipik Konsantrasyon | Formülasyon Notları |
|---|---|---|---|
| Kepek Önleyici Şampuanlar | Antifungal, kepek önleyici | %0.3 – 2.0 (opt. %1.0) | Anyonik yüzey aktiflerle uyumlu; EDTA ile uyumsuz |
| Saç Kremleri | Antifungal, saç derisi bakımı | %0.3 – 0.8 | Katyonik yüzey aktiflerle uyumlu |
| Saç Derisi Losyonları | Antifungal, yatıştırıcı | %0.5 – 1.0 | Alkol/su sistemleri |
| Saç Spreyleri | Koruma | %0.3 – 0.5 | Etanol/su sistemleri |
| Kepek Önleyici Kremler | Antifungal | %0.5 – 1.5 | Yağ-su emülsiyonları |
BÖLÜM 7: DERMATOLOJİ UYGULAMALARI
| Uygulama | Fonksiyon | Tipik Konsantrasyon |
|---|---|---|
| Seboreik Dermatit (Hafif) | Antifungal, antiinflamatuar | %0.5 |
| Seboreik Dermatit (Orta-Şiddetli) | Antifungal, antiinflamatuar | %1.0 – 1.5 |
| Akne Vulgaris | Antibakteriyel, antiinflamatuar | %0.5 – 1.0 |
| Egzama (Atopik Dermatit) | Antifungal, yatıştırıcı | %0.5 – 1.0 |
| Tinea Versicolor | Antifungal | %1.0 – 1.5 |
BÖLÜM 8: BOYA VE KAPLAMA UYGULAMALARI
| Uygulama | Fonksiyon | Tipik Konsantrasyon |
|---|---|---|
| Dış Cephe Akrilik Boyalar | Antifungal, anti-algal | %0.5 – 1.0 |
| Deniz Antifouling Boyalar | Algisit, antifouling | %1.0 – 2.0 |
| Ahşap Koruyucular | Antifungal, küf önleyici | %0.5 – 1.5 |
| Metal Kaplamalar | Antimikrobiyal | %0.3 – 0.8 |
| Banyo/Mutfak Duvar Boyaları | Küf önleyici | %0.5 – 1.0 |
Reçine Uyumluluğu:
| Reçine Sistemi | Uyumluluk | Açıklama |
|---|---|---|
| Akrilik (Su Bazlı) | Mükemmel | En yaygın sistem |
| Epoksi (Çözücü Bazlı) | Mükemmel | Endüstriyel kaplamalar |
| Poliüretan | Mükemmel | Şeffaf ve pigmentli kaplamalar |
| Alkid | İyi | Yağ bazlı boyalar |
| Polyester | İyi | Bobin kaplamalar |
BÖLÜM 9: TEKSTİL UYGULAMALARI
| Uygulama | Fonksiyon | Tipik Konsantrasyon |
|---|---|---|
| Medikal Tekstiller | Antibakteriyel apre | %0.1 – 0.3 (kumaş ağırlığının) |
| Spor Giyim | Koku önleyici | %0.1 – 0.3 |
| Ayakkabı Astarları | Mantar ve bakteri önleyici | %0.2 – 0.4 |
| Ev Tekstili | Antimikrobiyal | %0.1 – 0.3 |
| Mikrokapsül Apre | Kontrollü salım | %0.5 – 1.0 |
BÖLÜM 10: SU ARITMA UYGULAMALARI
| Uygulama | Fonksiyon | Tipik Konsantrasyon |
|---|---|---|
| Soğutma Kulesi Suyu | Biyosit, koruyucu | 10 – 30 ppm (sürekli) |
| Soğutma Kulesi (Şok Doz) | Biyosit, şok tedavisi | 50 – 100 ppm |
| CIP (Clean-In-Place) | Antimikrobiyal | 20 – 50 ppm |
| Kağıt Makinesi Suyu | Slaym önleyici | 5 – 15 ppm |
| Metal İşleme Sıvıları | Koruyucu, biyosit | 50 – 200 ppm |
| RO Membran Koruması | Biyofilm önleme | 5 – 20 ppm |
BÖLÜM 11: PLASTİK VE POLİMER UYGULAMALARI
| Uygulama | Fonksiyon | Tipik Konsantrasyon |
|---|---|---|
| PVC (Yumuşak/Sert) | Antimikrobiyal | %0.5 – 1.5 |
| PE (LDPE, HDPE) | Antimikrobiyal | %0.5 – 2.0 |
| PP | Antimikrobiyal | %0.5 – 2.0 |
| PU (TPU) | Antimikrobiyal | %0.5 – 1.5 |
| PS / ABS | Antimikrobiyal | %0.5 – 1.0 |
BÖLÜM 12: VETERİNER UYGULAMALARI
| Uygulama | Fonksiyon | Tipik Konsantrasyon |
|---|---|---|
| Köpek Şampuanı (Hafif Sebore) | Antifungal, antibakteriyel | %0.5 |
| Köpek Şampuanı (Şiddetli) | Antifungal, antibakteriyel | %1.0 – 1.5 |
| Kedi Şampuanı | Antifungal, antibakteriyel | %0.5 – 1.0 |
| Topikal Sprey (Köpek) | Antifungal | %0.5 – 1.0 |
| Toynak Losyonu (At) | Antifungal | %1.0 – 1.5 |
| Ayak Banyosu (Kümes) | Antimikrobiyal | %0.2 – 0.5 |
BÖLÜM 13: UYGULAMA HIZLI REFERANS TABLOSU
| Sektör | Tipik Konsantrasyon | Kritik Parametre | Ana Uyumsuzluk |
|---|---|---|---|
| Kozmetik | %0.3 – 2.0 | pH 4.5 – 6.5 | EDTA |
| Dermatoloji | %0.5 – 1.5 | Partikül boyutu, yağ fazı stabilitesi | EDTA, yüksek pH |
| Boya & Kaplama | %0.5 – 2.0 | UV stabilitesi, reçine uyumu | Güçlü oksidanlar |
| Tekstil | %0.1 – 0.5 | Sıcaklık <150°C | Yüksek doz (sertlik) |
| Su Arıtma | 10 – 100 ppm | Şelatör yokluğu, pH 4.5 – 9.0 | EDTA, fosfonatlar |
| Plastik & Polimer | %0.5 – 2.0 | İşlem sıcaklığı <220°C | Uzun süreli >200°C |
| Veteriner | %0.5 – 1.5 | Temas süresi, durulama | Kedilerde yüksek doz |
BÖLÜM 14: GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİK PROFİL
GHS Sınıflandırması:
| Tehlike Sınıfı | Kategori | Açıklama |
|---|---|---|
| Akut Toksisite (Oral) | Kategori 3 | H301 – Yutulduğunda toksik |
| Akut Toksisite (İnhalasyon) | Kategori 1 | H330 – Solunduğunda ölümcül |
| Akut Sucul Toksisite | Kategori 1 | H400 – Suda yaşam için çok toksik |
| Kronik Sucul Toksisite | Kategori 1 | H410 – Uzun süreli etkiler |
Toksikolojik Veriler:
| Parametre | Değer | Test Sistemi |
|---|---|---|
| LD50 (Oral, Sıçan) | 200 – 400 mg/kg | - |
| LD50 (Dermal, Tavşan) | >2.000 mg/kg | - |
| LC50 (İnhalasyon, Sıçan) | <0.5 mg/L (4 saat) | - |
| EC50 (Su Piresi, 48h) | 0.02 – 0.06 mg/L | - |
| EC50 (Alg, 72h) | 0.01 – 0.03 mg/L | - |
| Cilt Tahrişi | Orta | Tavşan |
| Göz Tahrişi | Şiddetli | Tavşan |
| Cilt Hassasiyeti | Düşük potansiyel | İnsan Yama Testi |
| Kanserojenite | Sınıflandırılmamış (IARC, NTP) | - |
| Mutajenite | Mutajenik değil | Ames Testi |
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD):
| Uygulama | Gereklilik |
|---|---|
| Toz Form | Toz maskesi (P2/P3), koruyucu gözlük, kimyasal eldiven (nitril) |
| Sıvı Form | Kimyasal eldiven (nitril/butil), koruyucu gözlük, önlük |
| Havalandırma | Lokal egzoz + genel havalandırma |
BÖLÜM 15: GHS SINIFLANDIRMASI VE ETİKETLEME
GHS Sınıflandırması (1272/2008/EC ile uyumlu):
| Tehlike Sınıfı | Kategori | H-İfadesi |
|---|---|---|
| Akut Toksisite (Oral) | Kategori 3 | H301 |
| Akut Toksisite (İnhalasyon) | Kategori 1 | H330 |
| Sucul Akut Toksisite | Kategori 1 | H400 |
| Sucul Kronik Toksisite | Kategori 1 | H410 |
Sinyal Kelimesi: TEHLİKE
Tehlike Piktogramları: GHS06 (Kafatası ve Çapraz Kemik), GHS09 (Çevre)
NFPA 704 Tehlike Sınıflandırması:
| Sağlık | Yanıcılık | Reaktivite | Özel |
|---|---|---|---|
| 3 | 0 | 0 | - |
| (Ciddi sağlık tehlikesi) | (Yanmaz) | (Kararlı) | (Yok) |
BÖLÜM 16: MEVZUAT DURUMU
| Bölge / Düzenleme | Durum | Açıklama |
|---|---|---|
| AB REACH | Kısıtlı (2022 sonrası) | Kozmetikte kullanımı yasaklanmıştır (EC No 2022/2190) |
| AB Biyosidal Ürünler | İzinli (PT7, PT9, PT13) | Boya, koruyucu, metal işleme sıvıları |
| ABD (FDA) | Kozmetikte yasaklı değil | %2'ye kadar şampuanlarda izinli |
| Çin | Sınırlı | Kozmetikte maks. %1.5 |
| Japonya | İzinli | Pozitif liste kapsamında |
| WGK (Almanya) | Sınıf 3 | Su tehlikesi yüksek |
| Türkiye (KKDİK) | REACH uyumlu | Kısıtlamalar AB ile paralel |
Önemli Mevzuat Notu:
-
AB: 1 Mart 2022'den itibaren Çinko Pritiyon, Kozmetik Yönetmeliği Ek II (yasaklı maddeler) listesine eklenmiştir. Avrupa'da kozmetik ürünlerde kullanımı yasaktır.
-
Endüstriyel Kullanım: Boya, kaplama, endüstriyel uygulamalar devam etmektedir.
BÖLÜM 17: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Koşul |
|---|---|
| Ambalaj | 25 kg HDPE bidon (toz/sıvı) |
| Sıcaklık | 5 – 30°C (serin) |
| Nem | <%70 bağıl nem |
| Işık | UV'den koruyun (koyu renkli ambalaj) |
| Havalandırma | Kuru, iyi havalandırılmış |
| Raf Ömrü | 24 ay (orijinal ambalajda, önerilen koşullarda) |
| Uyumsuzluklar | Güçlü oksidanlar, EDTA, yüksek pH (>10) |
BÖLÜM 18: AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Tipi | Miktar / Kapasite | Malzeme |
|---|---|---|
| HDPE Varil (Toz) | 25 kg | HDPE |
| HDPE Varil (Sıvı Dispersiyon) | 25 kg, 50 kg, 200 kg | HDPE |
| Alüminyum Folyo Torba | 1 kg, 5 kg, 10 kg | Alüminyum / PE |
| IBC Konteyner | 500 kg, 1000 kg | HDPE |
| Fiber Varil | 25 kg, 50 kg | Fiber / PE astar |
BÖLÜM 19: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | UN 3077 (Çevre için Tehlikeli Madde, Katı, N.O.S.) |
| Tehlike Sınıfı | Sınıf 9 - Muhtelif Tehlikeli Maddeler |
| Ambalaj Grubu | III |
| ADR/RID | Sınıf 9; UN 3077; Ambalaj Grubu III |
| IMDG Kodu | Sınıf 9; UN 3077; Deniz kirletici: Evet |
| IATA (Hava) | Sınıf 9; UN 3077; Ambalaj Grubu III |
| Deniz Kirletici | Evet |
BÖLÜM 20: ALTERNATİF AKTİF MADDELERLE KARŞILAŞTIRMA
| Sektör | ZPT | Alternatif | Alternatif Avantajı | Alternatif Dezavantajı |
|---|---|---|---|---|
| Kozmetik | %0.3 – 2.0 | Ketokonazol | Daha güçlü antifungal | Pahalı, reçeteli |
| Kozmetik | %0.3 – 2.0 | Piroctone Olamine | Daha iyi tolere edilir | Daha pahalı, daha zayıf etki |
| Boya | %0.5 – 2.0 | İzotiyazolinonlar | Daha geniş spektrum | Yüksek alerjenite |
| Tekstil | %0.1 – 0.5 | Gümüş Nanopartikül | Çok yüksek etkinlik | Çok pahalı, renk değişimi |
| Plastik | %0.5 – 2.0 | Triklosan | Isı stabilitesi yüksek | Yasaklı, çevresel kalıcı |
BÖLÜM 21: KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR
KRİTİK UYARILAR:
-
Mevzuat Uyumu: AB'de ZPT kozmetikte yasaklanmıştır (1 Mart 2022). Kullanıcılar yerel düzenlemelere uyumu kontrol etmelidir.
-
Toksisite: Yutulması halinde toksiktir (H301); solunması halinde ölümcüldür (H330). Uygun KKD kullanın.
-
Çevresel Toksisite: Sucul organizmalar için çok toksiktir (H400/H410). Çevreye salınmasından kaçının.
-
EDTA Uyumsuzluğu: EDTA ve diğer şelatörler ZPT'yi inaktive eder. Formülasyonlarda EDTA kullanmayın.
-
Fotostabilite: UV ışığında yavaş bozunur. UV emiciler veya HALS ile koruyun.
-
Isı Hassasiyeti: 200°C üzerinde bozunur. Plastik işlemede sıcaklık kontrolü kritiktir.
-
pH Hassasiyeti: Maksimum kararlılık pH 4.5-6.5. pH >9'da hidroliz olur.
-
Kedilerde Dikkat: Kediler ZPT'ye karşı daha hassastır; aşırı yalama ile oral maruziyet toksisiteye yol açabilir.
EN İYİ UYGULAMA ÖNERİLERİ:
-
Formülasyon: Anyonik yüzey aktiflerle (SLES, ALS) çalışın. EDTA ve şelatörlerden kaçının. pH 4.5-6.5 aralığında çalışın.
-
Dağılım: Toz formda iyi dağılım için yüksek kesme karıştırma kullanın. Sıvı dispersiyonlar hazır kullanım içindir.
-
Depolama: Serin (5-30°C), kuru, karanlık yerde saklayın. UV'den koruyun.
-
Kombinasyonlar: Ketokonazol, klotrimazol veya klorheksidin ile kombine edilebilir (sinerji).
-
Test: Yeni formülasyonlarda uyumluluk ve etkinlik testleri yapın. Fitotoksisite testi (tarım) ve cilt toleransı (kozmetik) zorunludur.
-
Kişisel Koruyucu Donanım: Toz maskesi (P2/P3), nitril eldivenler, koruyucu gözlük, önlük. İyi havalandırma sağlayın.
-
Kalite Kontrol: Tayin, çinko içeriği, pH, partikül boyutu, mikrobiyolojik saflık testleri düzenli yapılmalıdır.
-
Atık Yönetimi: Çevreye deşarj etmeyin. Yerel mevzuata uygun bertaraf edin. Sucul toksisite nedeniyle arıtma gerekebilir.
YASAL UYARI:
Bu dokümanda verilen bilgiler mevcut bilgi ve deneyimlerimize dayanarak iyi niyetle sunulmuştur; ancak her türlü kullanım koşulu bizim kontrolümüz dışında olduğundan bağlayıcı bir spesifikasyon veya garanti niteliği taşımaz. Bu Teknik Veri Sayfası yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kullanıcılar kendi uygulamaları için uygunluğu test etmekle yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır.
