İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderKlor Parafin, Chlorinated Paraffin, CP, PCA, 85535-85-9, 68920-70-7, 63449-39-8, 106232-86-4, 61788-76-9, 108171-26-2, 85535-84-8, 85535-86-0, 85535-87-1, 85535-88-2, 85535-89-3, 85535-90-6, 85535-91-7, 85535-92-8
Klor Parafin / Chlorinated Paraffin / Solid Chlorinated Alkane / Polychlorinated Alkanes (PCA)
CAS Numaraları: 85535-85-9, 68920-70-7, 63449-39-8, 106232-86-4, 61788-76-9, 108171-26-2, 85535-84-8, 85535-86-0, 85535-87-1, 85535-88-2, 85535-89-3, 85535-90-6, 85535-91-7, 85535-92-8
EC Numarası: 287-477-0
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Adı | Klorlanmış Parafinler |
| Diğer İsimleri | Klor Parafin, Chlorinated Paraffin, Solid Chlorinated Alkane, Polychlorinated Alkanes (PCA), Klorlu Alkanlar |
| Kimyasal Formülü | CₓHᵧCl₂ (değişken) |
| Molekül Ağırlığı | Değişkenlik gösterir (zincir uzunluğuna ve klor içeriğine bağlı) |
| CAS Numaraları | Birden fazla (yukarıya bakınız) |
| EC Numarası (EINECS) | 287-477-0 |
| Görünüm | Renksiz ila sarımsı, yapışkan, yoğun sıvı veya katı |
| Fiziksel Hali | Sıvı veya katı (zincir uzunluğuna ve klor içeriğine bağlı) |
| Koku | Hafif, karakteristik |
| Tür | Zincir Uzunluğu | Klor İçeriği | Fiziksel Form | Kısaltma |
|---|---|---|---|---|
| Kısa Zincirli Klor Parafinler | C10-C13 | %50-70 | Sıvı | SCCP |
| Orta Zincirli Klor Parafinler | C14-C17 | %40-70 | Sıvı/Yarı katı | MCCP |
| Uzun Zincirli Klor Parafinler | C18-C30+ | %40-70 | Katı (mum benzeri) | LCCP |
Not: SCCP'ler (kısa zincirli klor parafinler), Stockholm Sözleşmesi kapsamında yasaklanmıştır. MCCP ve LCCP'lerin kullanımı bazı bölgelerde kısıtlanmıştır.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Fiziksel Hali (20°C) | Sıvı ila katı (zincir uzunluğuna bağlı) |
| Görünüm | Renksiz ila sarımsı, yapışkan, yoğun sıvı veya katı |
| Koku | Hafif, karakteristik |
| Kimyasal Formül | CₓHᵧCl₂ (değişken) |
| Molekül Ağırlığı | Değişken (zincir uzunluğuna ve klor içeriğine bağlı) |
| Yoğunluk (20°C) | 1.1 - 1.7 g/cm³ (klor içeriğine bağlı) |
| Erime Noktası | Değişken (sıvı formlar için -20°C ila katı formlar için 60°C üzeri) |
| Kaynama Noktası | >200°C (bozunarak) |
| Parlama Noktası | >200°C (bazı formlar yanıcı değildir) |
| Kendiliğinden Tutuşma Sıcaklığı | >250°C |
| Buhar Basıncı | Çok düşük |
| Suda Çözünürlük | Çözünmez (<0.1 mg/L) |
| Organik Çözücülerde Çözünürlük | Yağlar, hidrokarbonlar, klorlu çözücüler, ftalatlar ile karışabilir |
| Kırılma İndisi (20°C) | 1.409 nD |
| Viskozite | Değişken (zincir uzunluğuna ve klor içeriğine bağlı) |
| pH | Nötr |
| Dielektrik Sabiti | Düşük ila orta |
| Uçuculuk | Çok düşük |
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Formül | CₓHᵧCl₂ (değişken) |
| Kimyasal Sınıf | Klorlanmış alkan / Klorlu hidrokarbon |
| Yapı | Dallanmış veya doğrusal parafin zincirlerinin klorlanması |
| Kararlılık | Normal koşullar altında stabildir (stabilizatörlerle) |
| Termal Bozunma | >150-200°C'de bozunarak hidrojen klorür (HCl) gazı ve toksik dumanlar üretir |
| Yanıcılık | Zor yanıcı (alev geciktirici özellikler) |
| Hidroliz | Çok yavaş hidroliz |
| Fotoliz | Işığa maruziyet yavaş bozunmaya neden olabilir |
| Reaktivite | Kuvvetli bazlar ve oksitleyicilerle uyumsuzdur |
| Stabilizatörler | Epoksidize esterler, epoksidize soya fasulyesi yağları, pentaeritritol, timol, üre, glisidil eterler, asetonitriller, organik fosfatlar |
| Geçimsiz Maddeler | Kuvvetli oksitleyiciler, kuvvetli bazlar, alkali metaller |
Termal Bozunma Reaksiyonu:
CₓHᵧCl₂ —[Isı (>150-200°C)]—> HCl (Hidrojen klorür) + Toksik dumanlar + Kömürleşmiş kalıntı
Üretim Reaksiyonu (Parafin Klorlaması):
CₙH₂ₙ₊₂ + x Cl₂ —[UV veya Isı]—> CₙH₂ₙ₊₂₋ₓClₓ + x HCl
| Yöntem | Açıklama |
|---|---|
| Parafin Klorlaması (Endüstriyel Standart) | Dallanmış veya doğrusal parafin türevlerinin klor gazı (Cl₂) ile reaksiyonu |
| Reaksiyon Koşulları | UV ışık altında veya ısı ile reaksiyon hızlandırılır |
| Klor İçeriği Kontrolü | Reaksiyon süresi ve klor miktarı ile kontrol edilir (%30-70) |
| Saflaştırma | Nötralizasyon, yıkama, kurutma |
| Stabilizatör Ekleme | Bozunmayı önlemek için epoksitlenmiş bileşikler eklenir |
Reaksiyon Denklemi:
CₙH₂ₙ₊₂ (Parafin) + x Cl₂ —[UV/Isı]—> CₙH₂ₙ₊₂₋ₓClₓ (Klorlanmış Parafin) + x HCl
| Kalite | Zincir Uzunluğu | Klor İçeriği | Fiziksel Form | Stabilizatör | Uygulamalar |
|---|---|---|---|---|---|
| SCCP (Kısa Zincirli) | C10-C13 | %50-70 | Sıvı | Epoksitlenmiş bileşikler | YASAKLI |
| MCCP (Orta Zincirli) | C14-C17 | %40-70 | Sıvı/Yarı katı | Epoksitlenmiş bileşikler | PVC, yağlar, metal işleme |
| LCCP (Uzun Zincirli) | C18-C30+ | %40-70 | Katı (mum benzeri) | Epoksitlenmiş bileşikler | Alev geciktiriciler, kaplamalar |
| CP-52 (Klor Parafin %52) | C14-C20 | ~%52 | Sıvı | Epoksitlenmiş soya yağı | Kauçuk, boyalar, PVC |
| CP-70 (Klor Parafin %70) | C20-C30 | ~%70 | Katı | Epoksitlenmiş bileşikler | Alev geciktiriciler, yüksek sıcaklık |
Tipik Spesifikasyonlar (CP-52 - Orta Zincirli Sıvı):
| Parametre | Spesifikasyon | Test Metodu |
|---|---|---|
| Klor İçeriği | %50-54 | Titrasyon |
| Görünüm | Berrak ila hafif sarı sıvı | Görsel |
| Yoğunluk (25°C) | 1.23 - 1.27 g/cm³ | ASTM D4052 |
| Viskozite (25°C) | 150 - 300 mPa·s | ASTM D445 |
| Renk (APHA) | ≤100 | ASTM D1209 |
| Asitlik (HCl olarak) | ≤0.05 mg KOH/g | Titrasyon |
| Su İçeriği | ≤0.1% | Karl Fischer |
| Uçucu Olmayan Kalıntı | ≥%99 | Gravimetrik |
| Termal Kararlılık (180°C) | ≥180 dakika | Termal test |
| Renk Stabilitesi (170°C) | ≤200 APHA | Isı testi |
Tipik Spesifikasyonlar (CP-70 - Uzun Zincirli Katı):
| Parametre | Spesifikasyon | Test Metodu |
|---|---|---|
| Klor İçeriği | %68-72 | Titrasyon |
| Görünüm | Beyaz ila kirli beyaz katı | Görsel |
| Yoğunluk (25°C) | 1.45 - 1.55 g/cm³ | ASTM D4052 |
| Erime Noktası | 60-80°C | DSC |
| Renk | Beyaz ila açık sarı | Görsel |
| Asitlik (HCl olarak) | ≤0.05 mg KOH/g | Titrasyon |
| Su İçeriği | ≤0.1% | Karl Fischer |
| Uçucu Olmayan Kalıntı | ≥%99 | Gravimetrik |
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| PVC Plastikleştirici | İkincil plastikleştirici (birincil plastikleştiricilerle birlikte - ftalatlar, fosfat esterleri) |
| Esnek PVC | Esneklik ve işlenebilirlik sağlar |
| Kablo Kılıfları | Yangın geciktirici katkı maddesi, esneklik |
| Zemin Kaplamaları | Dayanıklılık ve alev geciktiricilik |
| Otomotiv Parçaları | Plastikleştirici, alev geciktirici |
| Oyuncaklar | Esnek PVC uygulamaları (kısıtlı) |
| Duvar Kaplamaları | Esneklik ve dayanıklılık |
| Contalar ve Profiller | Esneklik, hava koşullarına dayanıklılık |
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Kesme Sıvıları | Aşırı basınç (EP) katkı maddesi |
| Metal Şekillendirme Sıvıları | Yağlayıcı, aşınma önleyici |
| Delme Sıvıları | Yüksek basınçta aşınmayı azaltır |
| Metal İşleme Sıvıları | Soğutucu ve yağlayıcı |
| Endüstriyel Yağlayıcılar | Aşırı basınç katkı maddesi |
Mekanizma: Klorlu parafinler, yüksek sıcaklıklarda hidrojen klorür (HCl) gazı açığa çıkararak metal yüzeylerle reaksiyona girer ve metal klorür tabakası oluşturur, bu da aşınmayı ve yapışmayı önler.
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Kauçuk Ürünleri | Yangın geciktirici katkı |
| Boyalar ve Kaplamalar | Alev geciktirici özellik |
| Tekstil | Yanmaz yüzey kaplamaları |
| PVC Bileşikleri | Yangın geciktirici plastikleştirici |
| Konveyör Bantları | Alev geciktirici katkı |
| Elektrik Kabloları | Yangın geciktirici yalıtım |
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Vinil ve Akrilik Boyalar | Plastikleştirici, sertlik ve parlaklık artırıcı |
| Deniz Boyaları | Su ve kimyasallara karşı direnç |
| Endüstriyel Zemin Kaplamaları | Kimyasal direnç, dayanıklılık |
| Konteyner Kaplamaları | Korozyon direnci |
| Yüzme Havuzu Kaplamaları | Su ve kimyasallara karşı direnç |
| Sızdırmazlık Macunları | Esneklik, su geçirmezlik |
Faydalar: Klorlu parafinlerin boya ve verniklere eklenmesi, sertliği, parlaklığı, asitlere ve alkalilere karşı direnci arttırır ve nihai ürünün elastikiyetini artırır.
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Yapıştırıcılar | Plastikleştirici, su geçirmezlik |
| Su Geçirmez Yapıştırıcılar | Su direnci sağlar |
| Sızdırmazlık Maddeleri | Esneklik, dayanıklılık |
| Contalar | Su ve kimyasal direnci |
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Yanmaz Yüzey Kaplamaları | Doğal elyaf kumaşların emprenye edilmesi |
| Su Geçirmezlik İşlemi | Sentetik elyafların su geçirmez hale getirilmesi |
| Kaplamalar | Klorlanmış polietilen veya klorlu kauçuk ile kombinasyon |
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Kauçuk İmalatı | Plastikleştirici, işlem yardımcısı |
| Alev Geciktirici Kauçuk | Yangın geciktirici katkı |
| Kauçuk Profiller | Esneklik ve dayanıklılık |
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Deri Yağlayıcıları | Polar özelliklerinden dolayı yağlayıcı madde |
| Deri İşleme | Yumuşaklık ve esneklik sağlar |
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Çinko Piller | Katkı maddesi |
| Serigrafi Mürekkepleri | Plastikleştirici, akış düzenleyici |
| Yangın Söndürücüler | Alev geciktirici bileşen |
| Ahşap Emprenye | Yangın geciktiricilik |
| Özellik | Uygulama İlişkisi |
|---|---|
| Yüksek klor içeriği (%50-70) | Alev geciktirici özellikler, EP katkı etkinliği |
| Düşük su çözünürlüğü | Suya dayanıklı kaplamalar, su geçirmezlik |
| Düşük uçuculuk | Yüksek sıcaklık uygulamaları, düşük emisyon |
| Yağlar ve plastikleştiricilerle uyumluluk | PVC'de ikincil plastikleştirici, yağ katkı maddesi |
| Yüksek yoğunluk | Sudan ağırdır; faz ayrımı kolay |
| Termal kararsızlık (HCl salınımı) | EP katkı mekanizması için önemli |
| Tehlike Sınıfı | Kategori |
|---|---|
| Kanserojenite | Kategori 1B (SCCP için) / Kategori 2 (MCCP için) |
| Cilt Tahrişi | Kategori 2 (H315) |
| Göz Tahrişi | Kategori 2 (H319) |
| Akut Sucul Toksisite | Kategori 1 (H400) |
| Kronik Sucul Toksisite | Kategori 1 (H410) |
| Spesifik Hedef Organ Toksisitesi (Tekrarlanan maruziyet) | Kategori 1 (H372) - Karaciğer, Böbrekler |
Not: SCCP'ler (kısa zincirli klor parafinler) Stockholm Sözleşmesi kapsamında yasaklanmıştır. MCCP'ler AB'de kısıtlamalara tabidir.
| Kod | İfade |
|---|---|
| H315 | Cilt tahrişine neden olur |
| H319 | Ciddi göz tahrişine neden olur |
| H350 | Kansere neden olabilir (SCCP) |
| H351 | Kansere neden olma şüphesi vardır (MCCP) |
| H360 | Doğmamış çocukta hasara neden olabilir veya üreme yeteneğini bozabilir |
| H372 | Uzun süreli veya tekrarlanan maruziyetle karaciğer ve böbreklerde hasara neden olur |
| H400 | Sucul yaşam için çok toksiktir |
| H410 | Sucul yaşam için çok toksik, uzun süreli etkiler gösterir |
| Kod | İfade |
|---|---|
| P201 | Kullanmadan önce özel talimatları alın |
| P202 | Tüm güvenlik önlemlerini okuyup anlamadan kullanmayın |
| P260 | Tozunu/buharını/gazını/sisini/buharını/spreyini solumayın |
| P273 | Çevreye verilmesinden kaçının |
| P280 | Koruyucu eldiven, koruyucu giysi, göz koruması, yüz koruması kullanın |
| P302+P352 | CİLT İLE TEMASINDA: Bol su ile yıkayın |
| P305+P351+P338 | GÖZ İLE TEMASINDA: Su ile birkaç dakika dikkatlice durulayın. Varsa kontakt lensleri çıkarın ve durulamaya devam edin |
| P308+P313 | Maruziyet veya temas durumunda: Tıbbi yardım alın |
| P332+P313 | Cilt tahrişi oluşursa: Tıbbi yardım alın |
| P337+P313 | Göz tahrişi devam ederse: Tıbbi yardım alın |
| P391 | Döküntüyü toplayın |
| P403+P233 | İyi havalandırılmış bir yerde saklayın. Kabı sıkıca kapalı tutun |
| P405 | Kilitli olarak saklayın |
| P501 | İçeriğini/kabını yerel düzenlemelere göre bertaraf edin |
| Parametre | SCCP (C10-13) | MCCP (C14-17) | LCCP (C18+) |
|---|---|---|---|
| Oral LD50 (sıçan) | >5,000 mg/kg | >5,000 mg/kg | >10,000 mg/kg |
| Dermal LD50 (tavşan) | >2,000 mg/kg | >2,000 mg/kg | >2,000 mg/kg |
| Cilt Tahrişi | Hafif tahriş | Hafif tahriş | Tahriş edici değil |
| Göz Tahrişi | Hafif tahriş | Hafif tahriş | Tahriş edici değil |
| Kanserojenite | IARC Grup 2B (SCCP) | Muhtemelen kanserojen (hayvan çalışmaları) | Sınıflandırılmamış |
Sağlık Etkileri:
| Maruziyet | Etki |
|---|---|
| Akut (Soluma) | Solunum yolu tahrişi, öksürük |
| Akut (Cilt Teması) | Hafif tahriş, kızarıklık (uzun süreli temas) |
| Akut (Göz Teması) | Hafif tahriş, sulanma |
| Akut (Yutma) | Düşük toksisite; gastrointestinal rahatsızlık |
| Kronik (SCCP) | Karaciğer ve böbrek hasarı, kanserojen potansiyel |
| Kronik (MCCP) | Karaciğer ve böbrek hasarı, tiroid etkileri |
| Kronik (LCCP) | Düşük toksisite, minimal sistemik etkiler |
Çevresel Etki:
| Parametre | SCCP | MCCP | LCCP |
|---|---|---|---|
| Sucul Toksisite | Çok yüksek | Yüksek | Orta |
| Biyobirikim | Yüksek (Log P >5) | Orta (Log P 4-6) | Düşük-Orta |
| Kalıcılık | Çok yüksek | Yüksek | Düşük-Orta |
| Stockholm Sözleşmesi | Yasaklı (2017) | İnceleme altında | Sınıflandırılmamış |
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Temiz havaya çıkarın. Solunum zorluğu varsa oksijen verin. Belirtiler devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Kirlenmiş giysileri çıkarın. Sabun ve bol su ile yıkayın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Göz Teması | Bol su ile en az 15 dakika hemen durulayın. Varsa kontakt lensleri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Kusturmayın. Ağzı çalkalayın. Su için. Tıbbi yardım alın. |
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Zor yanıcı (alev geciktirici özellikler) |
| Söndürme Maddeleri | Su sisi, CO₂, kuru kimyevi toz, köpük |
| Özel Tehlikeler | Termal bozunma toksik ve korozif gazlar üretir: hidrojen klorür (HCl), fosgen (COCl₂), klor gazı (Cl₂), karbon monoksit (CO) |
| Koruyucu Donanım | Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi, aside dayanıklı eldivenler |
| Parametre | SCCP | MCCP | LCCP |
|---|---|---|---|
| Sucul Toksisite | Çok toksik (H400) | Toksik | Orta |
| Biyobirikim | Yüksek (Log P >5) | Orta | Düşük |
| Kalıcılık | Çok yüksek | Yüksek | Düşük-Orta |
| Toprakta Hareketlilik | Düşük | Düşük | Çok düşük |
| Atık Bertarafı | Lisanslı tehlikeli atık yakma tesisi gereklidir. Kanalizasyona veya su yollarına deşarj etmeyin. |
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin (15-30°C), kuru, iyi havalandırılmış alan, doğrudan güneş ışığından korunmuş |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapalı kaplar (HDPE, çelik, astarlı variller) |
| Korunması Gerekenler | Isı (bozunma), UV ışık, nem, kuvvetli oksitleyiciler, kuvvetli bazlar |
| Raf Ömrü | 12-24 ay (stabilize edilmiş, uygun depolamada) |
| Kararlılık Notu | Stabilizatörler içerir; yüksek sıcaklık bozunmaya neden olur |
| Higroskopiklik | Düşük (suda çözünmez) |
| Geçimsiz Maddeler | Kuvvetli oksitleyiciler, kuvvetli bazlar, alkali metaller |
| Ambalaj Seçenekleri | 25 kg varil, 200 kg varil, 1000 kg IBC, dökme tanker |
Kullanım Notları:
İyi havalandırılmış alanlarda kullanın
Aşırı ısıtmadan kaçının (HCl gazı salınımı)
Cilt ve göz temasından kaçının
Uygun KKD kullanın (eldiven, gözlük, koruyucu giysi)
Çevreye salınımdan kaçının (sucul toksisite)
SCCP kullanmayın (yasadışı)
Atıkları lisanslı tesislerde bertaraf edin
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | 3082 (Çevre için tehlikeli maddeler, sıvı, N.O.S.) |
| Tehlike Sınıfı | 9 (Çeşitli tehlikeli maddeler) |
| Ambalaj Grubu | III |
| Doğru Taşıma Adı | ÇEVRE İÇİN TEHLİKELİ MADDE, SIVI, B.B. (Klorlanmış parafin) |
| Deniz Kirletici | Evet |
| ADR/RID Etiketi | 9 |
| EMS | F-A, S-F |
Not: Taşıma sınıflandırması konsantrasyona ve zincir uzunluğuna bağlı olarak değişebilir.
| Bölge | SCCP (C10-13) | MCCP (C14-17) | LCCP (C18+) |
|---|---|---|---|
| AB | Yasaklı (POP Yönetmeliği) | Kısıtlı (REACH Ek XIV) | Onaylı |
| Türkiye (KKDİK) | Yasaklı (Stockholm Sözleşmesi) | İnceleme altında | Onaylı |
| ABD (TSCA) | Kısıtlı | Onaylı | Onaylı |
| Kanada (DSL) | Yasaklı | Kısıtlı | Onaylı |
| Çin | Yasaklı | Kısıtlı | Onaylı |
Stockholm Sözleşmesi: SCCP'ler (kısa zincirli klor parafinler) 2017'de Ek A'ya (yok edilmesi gereken kalıcı organik kirleticiler) eklenmiştir. Türkiye sözleşmeye taraftır.
AB POP Yönetmeliği (EU) 2019/1021: SCCP'ler yasaklanmıştır (konsantrasyon ≤%0.15 istisnalarla).
AB REACH: MCCP'ler (C14-17) Ek XIV'e (yetkilendirme gerektiren maddeler) dahil edilmek için aday listesindedir.
EU Ecodesign Directive: SCCP içeren ürünler piyasaya arz edilemez.
| İsim |
|---|
| Klorlanmış Parafin |
| Klor Parafin |
| Chlorinated Paraffin |
| Klorlu Alkanlar |
| Poliklorlu Alkanlar (PCA) |
| Klorlanmış Hidrokarbonlar |
| Solid Chlorinated Alkane |
| CP |
| Chlorowax |
| Cereclor |
| Hordaflex |
Ticari Markalar:
| Marka | Üretici |
|---|---|
| Cereclor | INEOS |
| Chlorowax | Dover Chemical |
| Hordaflex | HOECHST |
| Paroil | Dover Chemical |
| Witaclor | Witco |
CAS Numaralarına Göre Sınıflandırma:
| CAS No. | Tür | Açıklama |
|---|---|---|
| 63449-39-8 | SCCP/MCCP | Klorlanmış parafinler, C10-18 |
| 68920-70-7 | SCCP | Klorlanmış parafinler, C10-13 |
| 85535-84-8 | SCCP | Klorlanmış parafinler, C10-13 |
| 85535-85-9 | MCCP | Klorlanmış parafinler, C14-17 |
| 85535-86-0 | MCCP | Klorlanmış parafinler, C14-17 |
| 85535-87-1 | LCCP | Klorlanmış parafinler, C18-28 |
| 61788-76-9 | LCCP | Klorlanmış parafinler, C20-30 |
| 108171-26-2 | MCCP/LCCP | Klorlanmış parafinler, C14-26 |
| 106232-86-4 | LCCP | Klorlanmış parafinler, C18-30 |
| 85535-88-2, -89-3, -90-6, -91-7, -92-8 | Çeşitli | Spesifik zincir uzunluğu ve klor içeriği varyantları |
Klorlanmış parafinler (CP), parafin zincirlerinin klor gazı ile klorlanmasıyla üretilen endüstriyel kimyasallardır. Üç ana tipe ayrılırlar: kısa zincirli (SCCP, C10-13), orta zincirli (MCCP, C14-17) ve uzun zincirli (LCCP, C18-30+). Klor içeriği ağırlıkça %30 ile %70 arasında değişir. SCCP'ler yapışkan, renksiz ila sarımsı sıvılardır; LCCP'ler katı, mum benzeri maddelerdir. SCCP'ler Stockholm Sözleşmesi kapsamında yasaklanmıştır (çevresel kalıcılık, biyobirikim, toksisite). MCCP ve LCCP'lerin kullanımı bazı bölgelerde kısıtlanmıştır. Ana kullanım alanları şunlardır: PVC'de ikincil plastikleştirici ve alev geciktirici (kablo kılıfları, zemin kaplamaları, otomotiv parçaları), metal işleme yağlarında aşırı basınç (EP) katkı maddesi (kesme sıvıları, delme sıvıları), alev geciktiriciler (kauçuk, tekstil, boyalar), boyalar ve kaplamalar (deniz boyaları, endüstriyel zemin kaplamaları), yapıştırıcılar ve sızdırmazlık maddeleri (su geçirmezlik), tekstil (yanmaz yüzey kaplamaları, su geçirmezlik), kauçuk imalatı, deri yağlayıcıları ve diğerleri.
| Özellik | SCCP (C10-13) | MCCP (C14-17) | LCCP (C18-30+) |
|---|---|---|---|
| Görünüm | Renksiz/sarımsı sıvı | Renksiz/sarımsı sıvı | Beyaz/sarımsı katı |
| Klor İçeriği | %50-70 | %40-70 | %40-70 |
| Yoğunluk | 1.1-1.5 g/cm³ | 1.1-1.5 g/cm³ | 1.1-1.5 g/cm³ |
| Suda Çözünürlük | <0.1 mg/L | <0.1 mg/L | <0.1 mg/L |
| Biyobirikim | Yüksek | Orta | Düşük |
| Düzenleme | YASAKLI | Kısıtlı | Onaylı |
| Birincil Kullanım | (Yasadışı) | PVC, yağlar, metal işleme | Alev geciktiriciler, kaplamalar |
| Sektör | Uygulamalar | Tercih Edilen Tip |
|---|---|---|
| PVC/Plastik | Esnek PVC, kablo kılıfları, zemin kaplamaları | MCCP, LCCP |
| Metal İşleme | Kesme sıvıları, delme sıvıları, EP katkıları | MCCP |
| Alev Geciktiriciler | Kauçuk, tekstil, boyalar | LCCP |
| Boyalar/Kaplamalar | Deniz boyaları, endüstriyel kaplamalar | MCCP, LCCP |
| Yapıştırıcılar | Su geçirmez yapıştırıcılar, sızdırmazlık maddeleri | MCCP |
| Tekstil | Yanmaz kaplamalar, su geçirmezlik | LCCP |
| Kauçuk | Kauçuk imalatı | MCCP |
SCCP KULLANMAYIN - YASAKLIDIR (Stockholm Sözleşmesi)
KANSEROJEN: SCCP'ler IARC Grup 2B; MCCP'ler kanserojen olarak sınıflandırılmıştır
ÇEVRE TOKSİSİTESİ: Sucul yaşam için çok toksiktir (H400, H410)
KALICILIK: SCCP'ler çevrede çok kalıcıdır
BİYOBİRİKİM: SCCP'ler besin zincirinde birikir
KARACİĞER/BÖBREK HASARI: Uzun süreli maruziyet organ hasarına neden olur (H372)
TAHRİŞ EDİCİ: Cilt ve göz tahrişine neden olur (H315, H319)
TERMAL BOZUNMA: Isıtıldığında toksik HCl gazı salar
KKD KULLANIN: Koruyucu eldiven (nitril, neopren), koruyucu gözlük, koruyucu giysi
HAVALANDIRMA: İyi havalandırılmış alanda kullanın
DEPOLAMA: Serin, kuru, iyi havalandırılmış alanda, ısı ve UV ışığından uzak
SCCP YASAĞI - STOCKHOLM SÖZLEŞMESİ: Kısa zincirli klor parafinler (SCCP, C10-13), kalıcı organik kirleticiler (POPs) olarak Stockholm Sözleşmesi Ek A'ya eklenmiştir (2017). Türkiye sözleşmeye taraftır. SCCP'lerin üretimi, kullanımı ve ticareti yasaktır. SCCP tespit edilen ürünlerin piyasaya arz edilmesine izin verilmez. İstisna: bir bileşikteki SCCP konsantrasyonu ağırlıkça %0.15'ten azsa (bazı yargı bölgelerinde geçerlidir). En sıkı limitlere uyun.
MCCP KISITLAMALARI: Orta zincirli klor parafinler (MCCP, C14-17), AB'de REACH Ek XIV'e (yetkilendirme gerektiren maddeler) dahil edilmek için aday listesindedir. Bazı uygulamalarda kullanımları kısıtlanabilir. MCCP içeren ürünleri ihraç ediyorsanız veya AB'ye satıyorsanız, yürürlükteki düzenlemeleri kontrol edin.
PVC Uygulamaları: Klorlanmış parafinler, PVC için ikincil plastikleştiriciler olarak kullanılır, birincil plastikleştiriciler (ftalatlar) ile birlikte çalışır. Esnekliği ve işlenebilirliği iyileştirirler. Ayrıca alev geciktirici özellikler sağlayarak PVC kablolar, zemin kaplamaları, duvar kaplamaları ve otomotiv parçaları için uygun hale getirirler. SCCP artık yasak olduğu için, bu uygulamalarda yalnızca MCCP ve LCCP kullanılabilir.
Metal İşleme Uygulamaları (EP Katkı Maddeleri): Klorlanmış parafinler, metal işleme sıvılarında (kesme yağları, delme sıvıları) yüksek basınç (EP) katkı maddeleri olarak yaygın şekilde kullanılır. Mekanizma, yüksek sıcaklıklarda (sürtünme nedeniyle) hidrojen klorür (HCl) gazının salınmasını ve ardından metal yüzeylerle reaksiyona girerek bir metal klorür tabakası oluşturmasını içerir. Bu tabaka aşınmayı, yapışmayı ve takım aşınmasını önler. SCCP'ler yüksek klor içeriği nedeniyle özellikle etkiliydi, ancak yasaklanmıştır; MCCP'ler şimdi tercih edilmektedir.
Termal Bozunma - HCl Gazı Tehlikesi: Klorlanmış parafinler, 150-200°C'nin üzerinde bozunarak hidrojen klorür (HCl) gazı, karbon monoksit (CO) ve diğer toksik dumanları serbest bırakır. HCl gazı aşındırıcıdır ve solunum yolları için zararlıdır. Dumanlar ayrıca toksik ve tahriş edicidir. Klorlanmış parafinleri aşırı ısıtmaktan kaçının. Döküntü sırasında (özellikle yangın durumunda) SCBA kullanın. İşleme, klorlanmış parafinlerin sıcaklığını 150°C'nin altında tutmalıdır.
Biyobirikim ve Çevresel Kalıcılık: SCCP'ler yüksek biyobirikim potansiyeline sahiptir (Log P >5) ve besin zincirlerinde birikir. Çevrede çok kalıcıdırlar (yarı ömür aylardan yıllara kadar). MCCP'ler daha düşük biyobirikim potansiyeline sahiptir (Log P 4-6) ancak yine de çevre için endişe vericidir. LCCP'ler en düşük biyobirikim ve kalıcılığa sahiptir. Çevreye salınımdan kaçının (özellikle su kütlelerine). Klorlanmış parafinleri kanalizasyona veya su yollarına dökmeyin.
Toksisite: SCCP'ler, hayvan çalışmalarında karaciğer hasarı, böbrek hasarı, tiroid etkileri ve kanserojenlik dahil olmak üzere toksisite göstermiştir. IARC tarafından Grup 2B (insanlar için muhtemelen kanserojen) olarak sınıflandırılmıştır. MCCP'ler, daha yüksek dozlarda karaciğer ve böbrek toksisitesi ve tiroid etkileri göstermiştir. LCCP'ler daha düşük toksisiteye sahiptir. SCCP yasaklandığından, maruziyet esas olarak MCCP ve LCCP'lere olacaktır. Yine de, uygun endüstriyel hijyen uygulamaları maruziyeti en aza indirmelidir.
Sucul Toksisite: Tüm klorlanmış parafinler sucul organizmalar için toksiktir (H400, H410). SCCP'ler en yüksek sucul toksisiteye sahiptir, bunu MCCP ve ardından LCCP izler. Klorlanmış parafinlerin su kütlelerine salınımı balıklar, algler, kabuklular ve diğer sucul yaşam için zararlıdır. SCCP'ler ayrıca sucul organizmalarda biyobirikir. Çevreye salınımdan şiddetle kaçının. Döküntüleri temizlemek için inert emici malzemeler kullanın ve lisanslı tehlikeli atık tesislerinde bertaraf edin.
Düzenleyici Uyumluluk - Türkiye: Türkiye, Stockholm Sözleşmesi'ne taraftır. SCCP'ler (kısa zincirli klor parafinler) yasaktır. Türkiye'de SCCP üretmeyin, ithal etmeyin, satmayın veya kullanmayın. MCCP ve LCCP'ler yasak değildir, ancak AB uyum sürecinde kısıtlamalar gelebilir. Gelecekteki düzenleyici değişiklikleri izleyin. Klorlanmış parafin içeren ürünleri ihraç ederken, hedef ülkenin düzenlemelerine uyun (özellikle AB, ABD, Japonya, Çin).
Alternatifler: Birçok uygulamada, klorlanmış parafinler daha çevre dostu alternatiflerle değiştirilebilir:
| Uygulama | Alternatifler |
|---|---|
| PVC plastikleştirici | Ftalat içermeyen plastikleştiriciler (DOTP, DINCH, adipatlar, sebakatlar) |
| Alev geciktirici | Fosfat esterleri (RDP, BDP, TCPP), metal hidroksitler (ATH, MDH), bor içeren bileşikler |
| Metal işleme (EP katkısı) | Ester bazlı EP katkı maddeleri, sülfürlü EP katkı maddeleri, polialfaolefinler |
| Kaplamalar | Su bazlı kaplamalar, poliamid epoksi kaplamalar |
Depolama: Klorlanmış parafinleri, bozunmayı önlemek için serin (15-30°C), kuru, iyi havalandırılmış bir alanda, doğrudan güneş ışığından ve ısı kaynaklarından uzakta saklayın. Kapları sıkıca kapalı tutun. SCCP içeren kapları uygun şekilde etiketleyin ve tehlikeli atık olarak bertaraf edin. Kuvvetli oksitleyicilerden, kuvvetli bazlardan ve ısı kaynaklarından uzak tutun.
Döküntü Müdahalesi: Döküntü durumunda, tüm tutuşma kaynaklarını ortadan kaldırın. Alanı boşaltın ve yeterli havalandırmayı sağlayın. Uygun KKD giyin (SCBA, kimyasal dayanıklı giysi, nitril eldivenler). Döküntüyü inert emici malzeme (kum, vermikülit, diatomlu toprak) ile çevreleyin. Emici malzemeyi toplayın ve uygun şekilde etiketlenmiş tehlikeli atık kabına koyun. Kalan döküntüyü uygun çözücü ile silin. Kanalizasyona, su yollarına veya toprağa girmesini önleyin. Bertaraf için lisanslı tehlikeli atık taşıyıcısına başvurun.
Önemli Beyan: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS) başvurun. Kısa zincirli klor parafinler (SCCP, C10-13) Stockholm Sözleşmesi kapsamında yasaktır. SCCP üretmeyin, ithal etmeyin, kullanmayın veya satmayın. MCCP ve LCCP kullanırken, yürürlükteki bölgesel düzenlemelere uyun. Klorlanmış parafinler sucul yaşam için toksiktir ve çevrede birikebilir. Çevreye salınımdan kaçının. Isıtıldığında toksik hidrojen klorür (HCl) gazı salınabilir. Uygun kişisel koruyucu ekipman kullanın. İyi havalandırılmış alanlarda kullanın. Döküntü veya yangın durumunda acil durum prosedürlerini izleyin. Atıkları lisanslı tesislerde bertaraf edin. Bu belge, çeşitli kaynaklardan derlenen bilgileri özetler ve teknik uzmanlığın veya sahaya özel güvenlik değerlendirmelerinin yerine geçmez.