Disiyandiamid, Siyanoguanidin, Dicyandiamide, Dicyandiamin, Cyanoguanidine, DCD, DCDA, DICY, 461-58-5

Disiyandiamid, Siyanoguanidin, Dicyandiamide, Dicyandiamin, Cyanoguanidine, DCD, DCDA, DICY, 461-58-5

DİSİYANDİAMİD (DICY)

1. ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK

2. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER

3. FONKSİYONEL ÖZELLİKLER

• Epoksi Kürleme Ajanı (Latent Sertleştirici): Epoksi reçineler için gizli (latent) kürleme ajanı olarak işlev görür. Oda sıcaklığında kararlıdır; ısı ile aktive olarak hızlı ve kontrollü çapraz bağlanma sağlar. Tek bileşenli (1K) epoksi sistemlerinin temelini oluşturur.

• Nitrifikasyon İnhibitörü: Toprakta amonyum azotunun nitrata dönüşümünü (nitrifikasyon) yavaşlatır. Bu sayede azotun toprakta kalma süresini uzatır, bitki alımını artırır ve nitrat yıkanmasını azaltır.

• Melamin ve Guanidin Öncülü: Melamin reçineleri, guanidin tuzları ve diğer azotlu organik bileşiklerin sentezinde kritik bir ara maddedir.

• Alev Geciktirici Sinerjisti: Azot içeriği sayesinde, özellikle fosfor bazlı alev geciktiricilerle sinerjik etki göstererek şişen (intumescent) kaplamalarda ve plastiklerde kullanılır.

• Stabilizatör: Bazı patlayıcı ve piroteknik formülasyonlarda stabilizatör ve yakıt bileşeni olarak görev yapar.

4. DİĞER ADLARI VE SİNONİMLER

• Disiyandiamid (DICY)

• DCD (Dicyandiamide)

• Siyanoguanidin

• N-Siyanoguanidin

• 1-Siyanoguanidin

• Disiyanodiamid

5. ÜRETİM YÖNTEMİ (ÖZET)

Disiyandiamid, iki aşamalı bir prosesle üretilir:

1. Siyanamid Üretimi: Kalsiyum siyanamid (CaCN₂) veya amonyak ile siyanojen halojenürlerin reaksiyonu ile siyanamid (CH₂N₂) elde edilir.

2. Polimerizasyon: Siyanamid, kontrollü sıcaklık, pH ve katalizör koşullarında dimerize edilerek disiyandiamid (siyanoguanidin dimeri) oluşturulur. Üretim parametreleri (sıcaklık, pH, katalizör tipi) nihai ürünün saflığı ve verimi üzerinde kritik öneme sahiptir.

6. SEKTÖREL UYGULAMALAR VE KULLANIM ORANLARI

Örnek Reçeteler:

• 1K Epoksi Yapıştırıcı (Latent Kürleme):

  • Bisfenol A epoksi reçine: 100 kısım

  • Disiyandiamid (mikronize): 6 – 8 kısım (kürleme ajanı)

  • Hızlandırıcı (örn. üre türevi): 1 – 3 kısım

  • Dolgu maddesi (silika, kalsiyum karbonat): isteğe bağlı
    Kürleme: 160 – 180 °C'de 20 – 30 dakika.

• Nitrifikasyon İnhibitörlü Üre Gübresi:

  • Üre (%46 N): 95 – 98 kısım

  • Disiyandiamid: 2 – 5 kısım

  • Karıştırılarak granüle edilir. Toprağa uygulandığında amonyum azotunun nitrata dönüşümünü 4 – 10 hafta yavaşlatır.

7. ALTERNATİFLER VE KARŞILAŞTIRMA

8. YASAL DURUM, GÜVENLİK VE DEPOLAMA

• GHS Sınıflandırması (Tipik):

  • Uyarı Kelimesi: Dikkat

  • Zararlılık İfadeleri: H302 (Yutulması hâlinde zararlı), H319 (Ciddi göz tahrişine yol açar). Kesin bilgi için ürün SDS'ine bakınız.

• REACH Kaydı: AB'de yılda 10.000 – 100.000 ton üretim/ithalat hacmi ile tam kayıtlıdır.

• Depolama: Oda sıcaklığında, kuru ve iyi havalandırılmış bir alanda, sıkıca kapalı ambalajda saklayın. Nemden koruyun. Ambalaj açıldıktan sonra hızlıca kapatılmalıdır.

• Kişisel Koruyucu Donanım (KKD): Tozunu solumaktan kaçının; koruyucu eldiven, gözlük ve toz maskesi kullanın.

• Çevresel Önlemler: Sucul ortama büyük miktarlarda salmayın. Azot içeriği nedeniyle sucul ötrofikasyona katkıda bulunabilir.

• Ambalaj: Genellikle 25 kg kraft torba veya big bag (500 – 1000 kg).

9. SIKÇA SORULAN SORULAR

S1: Disiyandiamid neden 1K epoksi sistemlerinde tercih edilir?
DICY, oda sıcaklığında epoksi reçinelerde çözünmediği ve reaksiyona girmediği için mükemmel bir "latent" (gizli) kürleme ajanıdır. Bu özelliği, epoksi reçine ve sertleştiricinin önceden karıştırıldığı tek bileşenli (1K) sistemlerin aylarca depolanabilmesini sağlar. Sadece ısıtıldığında (>150 °C) eriyerek kürleme reaksiyonunu başlatır.

S2: Tarımda nitrifikasyon inhibitörü olarak nasıl çalışır?
Toprakta amonyum (NH₄⁺) azotu, Nitrosomonas bakterileri tarafından önce nitrite (NO₂⁻), sonra nitrata (NO₃⁻) dönüştürülür. Nitrat toprakta çok hareketlidir ve kolayca yıkanarak yeraltı sularına karışır. DICY, bu bakterilerin (özellikle Nitrosomonas) aktivitesini geçici olarak baskılayarak amonyumun nitrata dönüşümünü yavaşlatır. Böylece azot bitki kök bölgesinde daha uzun süre kalır.

S3: Disiyandiamid hangi çözücülerde çözünür?
Suda, alkolde (metanol, etanol) ve asetonda çözünür. Ancak benzen, toluen, hekzan gibi polar olmayan organik çözücülerde çözünmez. Bu nedenle epoksi formülasyonlarında, DICY katı partiküller hâlinde reçine içinde disperse edilir.

S4: DICY'nin melamin üretimindeki rolü nedir?
Disiyandiamid, yüksek sıcaklık ve basınç altında amonyak ile reaksiyona girerek melamin (C₃H₆N₆) oluşturur. Melamin, melamin-formaldehit reçinelerinin (laminatlar, yapıştırıcılar, kalıp malzemeleri) ana hammaddesidir. Bu, DICY'nin en büyük tonajlı kullanım alanlarından biridir.

S5: Raf ömrü nedir?
Uygun depolama koşullarında (kuru, serin, kapalı ambalaj) raf ömrü en az 24 aydır. Nem, ürünün topaklanmasına ve epoksi sistemlerinde performans kaybına neden olabilir.

10. HIZLI REFERANS TABLOSU