Etil Asetat, Ethyl Acetate, Etil Etanoat, Sirke Naftası, Etanol Esetat, Ethyl Ethanoate, Methylated Spirit, Vinegar Naphtha, 141-78-6

Etil Asetat (C4H8O2) – Detaylı İnceleme

Genel Bilgiler

• Kimyasal Adı: Etil Asetat

• Molekül Formülü: C4H8O2

• Molekül Ağırlığı: 88.11 g/mol

• CAS Numarası: 141-78-6

• IUPAC Adı: Ethyl ethanoate

• SMILES Notasyonu: O=C(OCC)C

Etil asetat, etanol ve asetik asidin esterleşmesiyle elde edilen, uçucu ve hoş kokulu bir organik bileşiktir. Meyvemsi aroması ve düşük toksisitesi nedeniyle hem endüstride hem de günlük yaşamda yaygın olarak kullanılır.

Üretim Yöntemleri

1. Fischer Esterifikasyonu

   • Hammaddeler: Etanol + Asetik Asit

   • Katalizör: Sülfürik asit, hidroklorik asit

   • Verim: %65 civarında

   • Denklem:

CH3CH2OH+CH3COOH↔CH3COOC2H5+H2O

• Su uzaklaştırıldığında denge sağa kayar.

2. Tishchenko Reaksiyonu

   • Hammaddeler: Asetaldehit

   • Katalizör: Alüminyum trietoksit

   • Denklem:

2CH3CHO→CH3COOC2H5

3. Etilen + Asetik Asit Katılma Reaksiyonu

   • Katalizör: Kil veya heteropoli asit

   • Denklem:

CH2=CH2+CH3COOH→CH3COOC2H5

Dezavantajlar:

• Asetik asit kullanımı korozyona yol açar.

• Asetaldehit temini zordur.

• Bu nedenle daha sürdürülebilir ve düşük riskli üretim yöntemleri talep görmektedir.

Fiziksel ve Kimyasal Özellikler

• Görünüm: Renksiz, berrak sıvı

• Yoğunluk: 0.902 g/mL

• Kaynama Noktası: 76.5–77.5 °C

• Parlama Noktası: 24 °C

• Çözünürlük: 25 °C’de suda 64 g/L

• Karışabilirlik: Etanol, dietil eter, benzen, aseton, kloroform ile uyumlu

• Uçucu ve yanıcıdır, buharı havadan ağırdır.

Kullanım Alanları

• Kimya Endüstrisi: Asilamid, asetil asetat, metil heptanon üretimi

• Gıda: Aroma çözücüsü (muz, armut, şeftali, ananas, üzüm), kafeinsiz kahve/çay üretimi

• Kozmetik: Oje ve parfüm çözücüsü, yapay meyve aromaları

• Tekstil: Temizleme kimyasalı

• Elektronik: Fotorezist reçinelerin viskozite azaltılması

• İlaç: Ekstraksiyon çözücüsü

• Laboratuvar: Kromatografi reaktifi

• Diğer: Yapıştırıcılar, vernikler, fotoğraf filmleri, yapay inci üretimi

Güvenlik ve Çevresel Etkiler

• Risk İfadeleri:

  • R11: Çok kolay alev alır

  • R36: Gözleri tahriş eder

  • R66: Uzun süreli temas cilt kuruluğu yapar

  • R67: Buharları sersemlik/baş dönmesi yapar

• Maruz Kalma Limitleri:

  • TWA: 400 ppm (1400 mg/m³)

  • MEL: 2000 ppm

• Çevresel Etkiler:

  • Uçucu ve biyolojik olarak parçalanabilir

  • Buharları atmosferde reaksiyonlara girerek yan ürünler oluşturabilir

Ticari ve Pazar Bilgileri

• Küresel Üretim Kapasitesi (2018): 4.9 milyon ton

• Tüketim: 3.99 milyon ton

• Bölgesel Durum: Asya üretim fazlasına sahip, Avrupa ve ABD ithalata bağımlı

• Türkiye: Adokim Kimya Sanayi, %100 yerli üretimle ithalat bağımlılığını azaltmaktadır.

• Yenilik: Tezcanlar, bitkisel kaynaklardan biyolojik etil asetat üretimi için yatırım yapmaktadır.

Analitik Metotlar

• Spektroskopi: UV ve IR analizleri ile konsantrasyon ve fonksiyonel grup tayini

• Kromatografi: TLC ve kolon kromatografisi ile saflık ve kontaminant analizi