İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderBenzoik Asit, Benzenkarboksilik Asit, Benzoic Acid, Benzyl Acid, Phenylformic Acid, Benzene Carboxylic Acid, E210, 65-85-0
Benzoik Asit
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Ürün Adı | Benzoik Asit |
| CAS Numarası | 65-85-0 |
| EINECS Numarası | 200-618-2 |
| Moleküler Formül | C₇H₆O₂ (C₆H₅COOH) |
| Molekül Ağırlığı | 122.12 g/mol |
| Kimyasal Adı | Benzenkarboksilik asit |
| E Kodu | E210 |
| MeSH ID | D019817 |
Benzoik asit
Benzen karboksilik asit
Fenil karboksilik asit
Fenil formik asit
Benzen formik asit
Benzenekarboksilik asit
Karboksibenzen
Benzenmetanoik asit
Dirasilik asit
Orasilik asit
Retarder BA
Retardex
Tenn-Plas
Salvo liquid
Solvo powder
Purox B
VevoVitall
HA 1
MENNO-Florades
NSC 149
Benzoat (tuzları ve esterleri için genel isim)
Sodyum benzoat (E211)
Potasyum benzoat (E212)
Kalsiyum benzoat (E213)
Benzoik asit, en basit aromatik karboksilik asit grubunda yer alan bir kimyasaldır. Yapısal olarak bir benzen halkasına bağlı bir karboksil grubundan (-COOH) oluşur. Doğada serbest formda bulunabildiği gibi, bitki ve hayvanlarda ester formunda da bulunur. Birçok organik bileşiğin üretiminde başlangıç maddesi olarak kullanılır.
Temel Özellikler:
En basit aromatik karboksilik asit
Doğada serbest ve ester formunda bulunur
Tuzları ve esterleri "benzoatlar" olarak adlandırılır
Gıda koruyucusu olarak yaygın kullanım (E210)
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Görünüm | Beyaz kristal katı, iğne veya yaprakçık şeklinde kristaller |
| Koku | Neredeyse kokusuz veya benzaldehit benzeri hafif aromatik koku |
| Tat | Acı tat |
| Yoğunluk | 1.3 g/cm³ |
| Erime Noktası | 122.4 °C |
| Kaynama Noktası | 249 °C |
| pH | Asidik |
| Çözünürlük (Su) | 20°C'de: 0.29 g/100 mL; 25°C'de: 3.44 g/L; 100°C'de: 56.31 g/L |
| Çözünürlük (Organik Çözücüler) | Etil alkol, metil alkol ve asetonda iyi çözünür; kloroform (CHCl₃) ve karbon tetraklorür (CCl₄) içinde yüksek çözünürlük |
| Asetonda Çözünürlük | 20°C'de 54.2 g/100 g |
| Log P (Dağılım Katsayısı) | 1.87 (lipofilik karakter) |
| Kararlılık | Oldukça kararlı bir bileşik |
| Spektroskopi Verileri | IR spektrumu ile karakteristik karboksil grup vibrasyonları belirlenebilir |
| Tanımlayıcı | Değer |
|---|---|
| IUPAC Adı | Benzoik asit |
| Moleküler Formül | C₇H₆O₂ |
| SMILES | C1=CC=C(C=C1)C(=O)O |
| InChI | InChI=1S/C7H6O2/c8-7(9)6-4-2-1-3-5-6/h1-5H,(H,8,9) |
| InChI Key | WPYMKLBDIGXBTP-UHFFFAOYSA-N |
| Kanonik SMILES | O=C(O)c1ccccc1 |
Benzoik asit üretiminde toluen başlangıç maddesi olarak kullanılır.
| Parametre | Detay |
|---|---|
| Başlangıç Maddesi | Toluen (C₇H₈) |
| Katalizör | Manganez veya kobalt naftenatlar |
| Reaksiyon Tipi | Kısmi oksidasyon |
| Reaksiyon | C₇H₈ + O₂ → C₇H₆O₂ + H₂O |
| Koşullar | Yüksek sıcaklık ve basınç |
| Yöntem | Açıklama |
|---|---|
| Friedel-Crafts Asetilasyonu | Benzen, asetil klorür ile AlCl₃ katalizörlüğünde reaksiyona sokulur, elde edilen asetofenon oksitlenerek benzoik aside dönüştürülür |
| Tollen Reaksiyonu | Anilin tuzunun metanolik çözeltisi, potasyum permanganat (KMnO₄) veya nitrik asit ile oksitlenir |
| Oksidasyon Yöntemi | Toluen, KMnO₄ veya K₂Cr₂O₇ gibi oksidanlar kullanılarak benzoik aside dönüştürülür |
Benzoik asit doğada yaygın olarak bulunur:
| Kaynak | Açıklama |
|---|---|
| Meyveler | Kızılcık, yaban mersini, ananas |
| Baharatlar | Karanfil, tarçın |
| Mantarlar | Çeşitli mantar türleri |
| Süt Ürünleri | Bazı süt ürünlerinde doğal olarak oluşabilir |
| Reçineler | Gum benzoin (benzoin reçinesi) |
Benzoik asit, çok geniş bir kullanım yelpazesine sahip çok yönlü bir kimyasaldır.
| Uygulama | Fonksiyon | Açıklama |
|---|---|---|
| Genel Gıda Koruyucu | Antimikrobiyal | Bakteri, maya ve küf oluşumunu engeller, raf ömrünü uzatır |
| İçecekler | Koruyucu | Özellikle asidik içeceklerde (gazlı içecekler, meyve suları) |
| Meyve Suları | Koruyucu | Ananas ve diğer meyve sularında siyah çürümeyi önler |
| Salça ve Ketçap | Koruyucu | Mikrobiyal bozulmayı önler |
| Reçel ve Marmelat | Koruyucu | Şeker içeriği yüksek ürünlerde bakteri oluşumunu azaltır |
| Peynir | Koruyucu | Küf oluşumunu engeller |
| Konserve Gıdalar | Koruyucu | Tazeliği korur, fermantasyonu önler |
Önemli Not: Benzoik asit gıdalarda genellikle sodyum tuzu (sodyum benzoat, E211) formunda kullanılır çünkü sodyum tuzunun çözünürlüğü daha yüksektir. Kullanımdan önce çözünürlüğü artırmak için bir miktar etil alkol ve sıcak su ile karıştırılmalıdır.
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Fenol Üretimi | Başlangıç maddesi |
| Kaprolaktam Üretimi | Başlangıç maddesi |
| Sodyum Benzoat Üretimi | Ara madde |
| Potasyum Benzoat Üretimi | Ara madde |
| Benzoik Anhidrit Sentezi | Reaktif ara ürün |
| Benzil Alkol Üretimi | Ara madde |
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Polimerizasyon Aktivatörü | Kauçuk üretiminde polimerizasyon başlatıcı |
| Polimerizasyon Geciktirici | Reaksiyon hızını kontrol eder |
| Kauçuk Katkısı | Kesme direnci ve ufalanma direnci sağlar |
| UV Işık Emici | Plastiklerde ultraviyole ışık emici olarak |
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Islak Mendil | Sorbik asit veya tuzları ile modifiye edilerek koruyucu olarak |
| Kozmetik Ürünler | Antimikrobiyal koruyucu |
| Ağız Bakım Ürünleri | Koruyucu ve tatlandırıcı |
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Antifungal Ürünler | Saçkıran tedavisinde |
| Sporcu Ayağı Tedavisi | Antifungal etki |
| İnhalanlar | Bileşen olarak |
| Balgam Söktürücüler | Bileşen olarak |
| Analjezik Dekonjestanlar | Bileşen olarak |
| Metabolizma | Karaciğerde glisin ile konjuge olarak hippurik aside dönüşür, böbrekler yoluyla atılır |
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Bitki Koruma | Fungal, viral ve bakteriyel saldırılara karşı koruma |
| Yem Katkısı | VevoVitall gibi ürünlerde antimikrobiyal katkı |
| Sütten Kesilmiş Domuz Yavruları | Bağırsak mikroflorasını düzenleyici |
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Soğutma Sıvıları | Araç motorlarında t-butil formu korozyon önleyici olarak |
| Yeraltı Delme Çalışmaları | Geçici tıkanıklık oluşturmak için |
| Ayak Bakımı | Salisilik asit ile birlikte beriberi (atlet ayağı) oluşumunu engellemek için |
| Dokumacılık | Ağartma tozu olarak |
| Böcek İlaçları | Pestisit formülasyonlarında |
| Türev | Formül | Kullanım Alanı |
|---|---|---|
| Sodyum Benzoat (E211) | C₆H₅COONa | Gıda koruyucusu, antimikrobiyal |
| Potasyum Benzoat (E212) | C₆H₅COOK | Gıda koruyucusu |
| Kalsiyum Benzoat (E213) | (C₆H₅COO)₂Ca | Gıda koruyucusu |
| Benzil Benzoat | C₆H₅COOCH₂C₆H₅ | Kenelere karşı etkili, farmasötik ürünlerde |
| Benzoil Peroksit | (C₆H₅CO)₂O₂ | Akne tedavisi, plastik üretiminde katkı |
| Benzoik Anhidrit | (C₆H₅CO)₂O | Kimya endüstrisinde reaktif ara ürün |
| Hippurik Asit | C₆H₅CONHCH₂COOH | İdrarla atılan metabolik ürün |
| Aşama | Süreç | Açıklama |
|---|---|---|
| Emilim | Bağırsak | Bağırsak mikroflorası tarafından parçalanır, bağırsak mukozasından emilir |
| Metabolizma | Karaciğer | Glisin ile konjuge edilerek hippurik asit (benzoilglisin) oluşturur |
| Detoksifikasyon | Karaciğer | Zararsız bileşiğe dönüştürülür, çözünürlük artar |
| Atılım | Böbrekler | Hippurik asit idrar yoluyla vücuttan atılır |
| Parametre | Detay |
|---|---|
| Toksisite | Genellikle düşük toksisiteli, yüksek dozlarda zararlı olabilir |
| Akut Toksisite | Yüksek dozlarda alerjik reaksiyonlar, astım |
| Gıda Güvenliği | Düşük konsantrasyonlarda güvenli kabul edilir (E210) |
| Çevresel Etki | Biyolojik olarak parçalanabilir |
| Alerji | Hassas kişilerde alerjik reaksiyonlara neden olabilir |
Hayvan Çalışmaları:
Sütten kesilmiş domuz yavrularında yüksek dozlarda bağırsak mikroflorası üzerinde olumsuz etkiler
Oksidatif rahatsızlıklar ve inflamatuvar yanıtlar gözlemlenmiştir
| Özellik | Mekanizma |
|---|---|
| Nrf2 Sinyal Yolu Aktivasyonu | LPS kaynaklı stres durumlarında koruyucu etki |
| TLR4/NF-κB/MAPK Modülasyonu | Anti-inflamatuar mekanizmalara katkı |
| Antioksidan Etki | Oksidatif stresi azaltma |
| Çözücü | Sıcaklık | Çözünürlük |
|---|---|---|
| Su | 20°C | 0.29 g/100 mL |
| Su | 25°C | 3.44 g/L |
| Su | 100°C | 56.31 g/L |
| Aseton | 20°C | 54.2 g/100 g |
| Etanol | 20°C | Yüksek çözünürlük |
| Metanol | 20°C | Yüksek çözünürlük |
| Kloroform | 20°C | Yüksek çözünürlük |
| Karbon Tetraklorür | 20°C | Yüksek çözünürlük |
Log P Değeri: 1.87 (lipofilik karakter, su ve organik çözücülerde çözünebilir)
Soru 1: Benzoik asidin kullanım amaçları nelerdir?
Cevap: Benzoik asit, gıda koruyucusu olarak kullanılmakla birlikte, kozmetikler, boyarmaddeler, plastikler ve böcek ilaçları gibi alanlarda da yaygın bir şekilde kullanılır. Ayrıca fenol, kaprolaktam, sodyum benzoat ve potasyum benzoat üretiminde ara madde olarak görev yapar.
Soru 2: Benzoik asidin olası zararları ve yan etkileri nelerdir?
Cevap: Düşük konsantrasyonlarda gıda koruyucusu olarak kabul edilebilir olsa da, yüksek dozlarda zararlı olabilir ve alerjik reaksiyonlara veya astıma neden olabilir. Hassas kişilerde cilt tahrişine yol açabilir.
Soru 3: Benzoik asidin diğer isimleri veya eş anlamlıları nelerdir?
Cevap: Benzen karboksilik asit, fenil karboksilik asit, fenil formik asit, benzen formik asit, karboksibenzen, diirasilik asit, orasilik asit. Tuzları ve esterleri "benzoatlar" olarak adlandırılır.
Soru 4: Benzoik asidin kimyasal formülü nedir?
Cevap: Benzoik asidin kimyasal formülü C₇H₆O₂ veya C₆H₅COOH'dir.
Soru 5: Benzoik asit ve sodyum hidroksit tepkimesi nasıl gerçekleşir?
Cevap: Benzoik asit, sodyum hidroksit ile tepkimeye girdiğinde sodyum benzoat ve su oluşur: C₆H₅COOH + NaOH → C₆H₅COONa + H₂O
Soru 6: Benzoik asit hangi doğal kaynaklarda bulunabilir?
Cevap: Benzoik asit doğal olarak kızılcık, yaban mersini, ananas, mantarlar, karanfil ve tarçında bulunur. Ayrıca, bazı süt ürünlerinde de doğal olarak oluşabilir ve gum benzoin (benzoin reçinesi) önemli bir kaynaktır.
Soru 7: Benzoik asidin E kodu nedir?
Cevap: Benzoik asidin gıda katkı maddesi olarak E kodu E210'dur. Sodyum tuzu E211, potasyum tuzu E212, kalsiyum tuzu ise E213 koduna sahiptir.
Soru 8: Benzoik asit vücutta nasıl metabolize edilir?
Cevap: Benzoik asit, karaciğerde glisin ile konjuge edilerek hippurik aside (benzoilglisin) dönüştürülür ve böbrekler yoluyla idrarla atılır.
Benzoik Asit (C₇H₆O₂, CAS: 65-85-0, E210) , en basit aromatik karboksilik asittir. Beyaz kristal formda, hafif aromatik kokulu, acı tada sahip bir katıdır. 122.4°C'de erir, 249°C'de kaynar. Suda az çözünürken, organik çözücülerde (etanol, metanol, aseton, kloroform) iyi çözünür.
Başlıca Özellikler:
En basit aromatik karboksilik asit
Doğada serbest ve ester formunda bulunur
Tuzları ve esterleri "benzoatlar" olarak adlandırılır
Antimikrobiyal ve antifungal özellikler
Kararlı yapı
Başlıca Kullanım Alanları:
Gıda Endüstrisi: Koruyucu (E210), özellikle içecekler, meyve suları, salça, reçel, peynir
Kimya Endüstrisi: Fenol, kaprolaktam, sodyum benzoat, potasyum benzoat üretiminde ara madde
Plastik ve Kauçuk: Polimerizasyon aktivatörü, UV emici, kauçuk katkısı
Kozmetik: Islak mendil, kozmetik ürünlerde koruyucu
İlaç: Antifungal ürünler, inhalanlar, balgam söktürücüler
Tarım: Bitki koruma, yem katkısı
Endüstriyel: Soğutma sıvıları, yeraltı delme, dokumacılık
Türevleri: Sodyum benzoat (E211), potasyum benzoat (E212), kalsiyum benzoat (E213), benzil benzoat, benzoil peroksit, benzoik anhidrit, hippurik asit.
Metabolizma: Karaciğerde glisin ile konjuge edilerek hippurik aside dönüşür ve böbrekler yoluyla atılır.
Güvenlik: Düşük konsantrasyonlarda güvenli kabul edilir, yüksek dozlarda alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Gıda koruyucusu olarak yaygın kullanımı nedeniyle insan tüketimi için güvenli limitlerde kullanıldığında risk oluşturmaz.