Amonyum Sülfat, Ammonium Sulfate, Diamonyum Sülfat, Diammonium Sulfate, Şeker Gübresi, Sugar Fertilizer, E517, 7783-20-2

Amonyum Sülfat, Ammonium Sulfate, Diamonyum Sülfat, Diammonium Sulfate, Şeker Gübresi, Sugar Fertilizer, E517, 7783-20-2

Amonyum Sülfat (NH₄)₂SO₄ 

Fiziksel ve Kimyasal Özellikler

• Moleküler formül: (NH₄)₂SO₄

• Moleküler ağırlık: 132.14 g/mol

• Yoğunluk: 1.769 g/cm³ (20 °C)

• Erime noktası: 235–280 °C (bozunarak)

• Çözünürlük: Suda yüksek çözünürlük; alkol ve eterde çözünmez

• Görünüm: Beyaz kristal/granül, bazen sarı, gri, mavi veya yeşil tonlarda olabilir

• İçerik: %21 azot, %24 kükürt

Tarımsal Kullanım

• Azot ve kükürt kaynağı olarak en yaygın gübrelerden biridir.

• Alkali ve nötr topraklarda tercih edilir; asitli topraklarda kireçle birlikte uygulanmalıdır.

• Çay, çeltik ve tahıl tarımında yaygın kullanılır.

• Fosforun bitki tarafından daha kolay alınmasını sağlar.

• Bitki gelişimini hızlandırır, kükürt ihtiyacını karşılar.

• Tarımsal spreylerde adjuvan olarak kullanılır; glifosat, glufosinat ve 2,4-D gibi herbisitlerin etkinliğini artırır.

Endüstriyel Kullanım

• Su arıtma: Monokloramin üretiminde.

• Gıda sektörü: Katkı maddesi (E517), un ve ekmekte asitlik düzenleyici.

• Yangın önleyici: Yanma sıcaklığını düşürür, kömür kalıntısını artırır.

• Alev geciktirici: Diamonyum fosfat benzeri bileşimlerde kullanılır.

• Ahşap koruyucu: Eskiden kullanılmış, ancak higroskopik yapısı nedeniyle artık tercih edilmez.

• Diğer amonyum tuzlarının üretimi: Özellikle amonyum persülfat sentezinde.

Laboratuvar Kullanımı

• Protein saflaştırma: Amonyum sülfat çökeltme yöntemi (“tuzlama”).

• Kristalografi: Protein ve nükleik asitlerin analizinde.

• NMR spektroskopisi: Kükürt (³³S) için dış standart.

• Kauçuk analizi: Uçucu yağ asitlerinin belirlenmesinde çökelteç olarak.

Avantajlar

• Azot ve kükürtü birlikte sağlar.

• Alkali topraklarda verimliliği artırır.

• Fosfor alımını kolaylaştırır.

• Protein saflaştırmada güvenilir ve yaygın yöntemdir.

Dezavantajlar

• Uzun süreli kullanımda toprak asitleşmesine yol açar.

• Amonyum nitrata göre daha düşük azot içeriği → nakliye maliyetini artırır.

• Higroskopik yapısı nedeniyle depolamada dikkat ister.

Diğer İsimler ve Tanımlar

• Ammonium sulfate / Ammonium sulphate

• Diamonyum sülfat

• Sülfürik asitin diamonyum tuzu

• Şeker gübresi (Sugar fertilizer)

• EC No.: 231-984-1

• CAS No.: 7783-20-2

• E numarası: E517

Genel Değerlendirme

Amonyum sülfat, tarımda azotlu ve kükürtlü gübre olarak en yaygın kullanımına sahip olmakla birlikte, su arıtma, gıda katkısı, yangın önleyici ve laboratuvar protein saflaştırma gibi çok yönlü endüstriyel uygulamalara sahiptir. Güçlü bir azot ve kükürt kaynağı olmasına rağmen, toprak asitleşmesi riski nedeniyle dikkatli ve dengeli kullanılmalıdır.