İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderKafein, Coffeine, Susuz Kafein, Caffeine, Caffeine Anhydrous, Guaranine, Hycomine, Theine, Methyltheobromine, 58-08-2
SUSUZ KAFEİN (CAFFEINE ANHYDROUS)
1. Kimyasal Kimlik ve Malzeme Sınıflandırması
-
Kimyasal Adı: Kafein, 1,3,7-Trimetilksantin, 3,7-Dihidro-1,3,7-trimetil-1H-purin-2,6-dion
-
Eşanlamlılar: Susuz Kafein, Coffeine, Guaranin, Tein, Metilteobromin, Hycomine
-
CAS Numarası: 58-08-2
-
EC Numarası (EINECS): 200-362-1
-
Moleküler Formül: C₈H₁₀N₄O₂
-
Moleküler Ağırlık: 194,19 g/mol
-
Kimyasal Sınıf: Metilksantin alkaloid
-
HS Kodu / GTIP: 2939.30.00.00
-
Farmakope Uygunluğu: Ph. Eur., BP, USP
2. Fiziksel Özellikler
2.1 Genel Fiziksel Özellikler
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Görünüm | Beyaz kristal toz veya ipeksi, beyaz parlak iğneler |
| Koku | Kokusuz |
| Yoğunluk (18°C) | 1,23 g/cm³ |
| Yığma yoğunluğu | 220 kg/m³ |
| Erime noktası | 234–239°C |
| Kaynama noktası | 178°C (süblimleşir) |
| Parlama noktası | 93°C |
| Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı | >600°C |
| pH (10 g/L çözelti, 20°C) | 5,5–6,5 |
| Dağılma sabiti (pKa, 40°C) | 10,4 |
| Raf ömrü | 48 ay (uygun depolamada) |
2.2 Suda Çözünürlük
| Sıcaklık | Çözünürlük |
|---|---|
| 20°C | 20–21,6 g/L (2 g/100 mL) |
| 16°C | 18,7 g/L |
| 100°C (kaynayan su) | 66 g/100 mL (çok iyi çözünür) |
2.3 Organik Çözücülerde Çözünürlük
| Çözücü | Çözünürlük |
|---|---|
| Etanol (750 g/L) | 100 kısımda çözünür |
| Dietil eter | Az çözünür |
| Kloroform | Az çözünür |
| Aseton | Çözünür |
| Diklorometan | Çözünür |
2.4 Partisyon Katsayısı (log P)
| Sıcaklık | Değer |
|---|---|
| 23°C | -0,091 |
3. Kimyasal Özellikler
3.1 Moleküler Yapı
Yapı: 1,3,7-Trimetilksantin (purin türevi)
Kafein, ksantin (2,6-dioksopurin) halkasının 1, 3 ve 7. pozisyonlarındaki hidrojen atomlarının metil grupları ile yer değiştirmesiyle oluşur.
3.2 Kimyasal Kararlılık
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Kimyasal kararlılık | Normal sıcaklık ve basınçta kararlıdır |
| Polimerizasyon tehlikesi | Oluşmaz |
| Higroskopiklik | Düşük (susuz form havada stabil) |
| Işık hassasiyeti | Hafif ışığa duyarlıdır |
3.3 Uyumsuzluklar
-
Güçlü oksitleyici ajanlar (yangın/patlama riski)
-
Asitler ile temasında toksik gaz açığa çıkarabilir
3.4 Tehlikeli Bozunma Ürünleri
| Ürün | Açıklama |
|---|---|
| Karbon oksitler (CO, CO₂) | Yanma/bozunma ürünü |
| Azot oksitler (NO, NO₂, vb.) | Yanma/bozunma ürünü |
4. Kalite Spesifikasyonları (Farmakope Sınıfları)
4.1 Farmakope Gereksinimleri (Ph. Eur., BP, USP)
| Parametre | Spesifikasyon |
|---|---|
| Saflık (kuru madde üzerinden) | %98,5–101,0 |
| Kuru madde kaybı (80°C) | ≤ %0,5 |
| Sülfat külü | ≤ %0,1 |
| Sülfatlar (SO₄) | ≤ 500 ppm |
| Ağır metaller (Pb olarak) | ≤ %0,001 |
| Çözelti berraklığı ve rengi | Berrak ve renksiz |
| Tanımlama (IR) | Referans spektrum ile uyumlu |
| Erime noktası | 234–239°C |
| pH (10 g/L) | 5,5–6,5 |
4.2 USP/EP Sınıfı Ek Spesifikasyonlar
| Parametre | Spesifikasyon |
|---|---|
| Asitlik | Geçer |
| Belirtilmemiş safsızlıklar | ≤ %0,10 |
| Toplam safsızlıklar | ≤ %0,10 |
| Organik safsızlıklar (HPLC) | Farmakope limitlerine uygun |
5. Farmakolojik ve Biyolojik Özellikler
5.1 Etki Mekanizması
| Mekanizma | Açıklama |
|---|---|
| Adenosin reseptör antagonisti | MSS uyarıcı etki, psikotropik etki |
| Fosfodiesteraz inhibisyonu | cAMP artışı, kardiyak stimülasyon |
| Adenozin reseptör antagonisti (düşük doz) | Uyanıklık, yorgunluk azalması |
5.2 Farmakolojik Etkiler
| Etki | Açıklama |
|---|---|
| MSS uyarıcı | Serebral korteks → medulla → spinal kord |
| Kardiyak stimülasyon | Pozitif inotropik etki |
| Vazokonstriksiyon (beyin) | Antimigren etki |
| Vazodilatasyon (periferik) | Kan basıncı etkilerini dengeleyen, atardamar direncini azaltma |
| İskelet kası stimülasyonu | Kas performansında artış |
| Solunum uyarıcı | Solunum merkezini uyarır |
| Diüretik | İdrar atılımını artırır |
| Gastrik asit sekresyonu | Artar |
5.3 Dozaj Bilgileri
| Uygulama Yolu | Doz | Açıklama |
|---|---|---|
| Oral (asteni tedavisi) | 50–100 mg / 6 saat | Klinik yanıta göre maksimum 1200 mg/gün |
| Oral (analjezik kombinasyon) | 30–65 mg | Aspirin, parasetamol veya kodein ile |
| Topikal (kozmetik) | %30'a kadar | Atopik dermatit tedavisinde majistral formülasyon |
| Yetişkin günlük maksimum | ~300 mg | Genel güvenlik önerisi |
| Akut LD₅₀ (oral, sıçan) | 367,7 mg/kg | Akut toksisite sınırı |
6. Doğal Kaynaklar
Kafein, aşağıdaki bitkiler de dahil olmak üzere yaklaşık 60 bitki türünde doğal olarak bulunur:
| Kaynak | Kafein İçeriği (yaklaşık) |
|---|---|
| Kahve çekirdeği | %1–2 |
| Çay yaprağı | %2–4 |
| Guarana | %3–6 |
| Kakao çekirdeği | %0,1–0,5 |
| Mate yaprağı | %0,5–1,5 |
7. Endüstriyel Uygulamalar
7.1 Farmasötik Uygulamalar (Birincil Uygulama)
| Uygulama | Açıklama | Tipik Kullanım |
|---|---|---|
| Baş ağrısı ve migren tedavisi | Analjezik formülasyonlarda yardımcı bileşen | 30–65 mg/doz |
| Soğuk algınlığı preparatları | Kombinasyon ürünlerde uyarıcı olarak | 30–50 mg/doz |
| Asteni ve mental yorgunluk | MSS uyarıcı olarak | 50–100 mg / 6 saat |
| Narkolepsi | Yardımcı tedavi | 100–200 mg/gün |
| Kalp yetmezliği | Kardiyak stimülasyon | Doktor kontrolünde |
| Bronşiyal astım | Solunum uyarıcı etki | Doktor kontrolünde |
| Resüsitasyon solüsyonları | Solunum uyarıcı olarak | Acil tıbbi kullanım |
7.2 Gıda ve İçecek Uygulamaları
| Uygulama | Açıklama | Tipik Konsantrasyon |
|---|---|---|
| Enerji içecekleri | Performans artırıcı, uyarıcı | 30–50 mg/100 mL |
| Gazlı içecekler (kola) | Lezzet, uyarıcı etki | 10–25 mg/100 mL |
| Enerji shot'ları | Yüksek konsantrasyonlu uyarıcı | 200–300 mg/doz |
| Multivitamin takviyeleri | Enerji artırıcı bileşen | Değişken |
| Sporcu beslenmesi (pre-workout) | Performans artırıcı | 150–300 mg/doz |
Gıda katkı maddesi olarak onay:
-
ABD: GRAS (Generally Recognized as Safe)
-
AB: Gıda katkı maddesi olarak izin verilmiştir
7.3 Kozmetik ve Kişisel Bakım Uygulamaları
| Uygulama | Açıklama | Tipik Konsantrasyon |
|---|---|---|
| Göz kremleri | Şişlik azaltıcı, antioksidan | %1–5 |
| Anti-selülit kremleri | Lipoliz uyarıcı (fosfodiesteraz inhibisyonu) | %1–10 |
| Vücut losyonları | Cilt kondisyonlama maddesi | %0,5–5 |
| Yüz kremleri | Antioksidan, cilt koruyucu | %0,5–2 |
| Saç bakım ürünleri | Uyarıcı etki (nadir) | %0,1–1 |
INCI Adı: Caffeine
7.4 Spor Beslenmesi Uygulamaları
| Uygulama | Açıklama | Tipik Doz |
|---|---|---|
| Pre-workout takviyeleri | Enerji, odaklanma, performans artırıcı | 150–300 mg |
| Yağ yakıcı formülasyonlar | Metabolizma hızlandırıcı, lipoliz aktivatörü | 100–200 mg |
| Dayanıklılık takviyeleri | Endurans artırıcı | 100–300 mg |
| Konsantrasyon ve fokus ürünleri | Uyanıklık ve mental performans artırıcı | 50–200 mg |
7.5 Endüstriyel Uygulamalar
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| Pestisit / haşere kovucu | Doğal böcek felç edici özellik |
| Nefes tazeleyici spreyler | Sprey formülasyonlarında bileşen |
8. Toksikoloji ve Güvenlik
8.1 Akut Toksisite
| Parametre | Değer | Sınıflandırma |
|---|---|---|
| Oral LD₅₀ (sıçan) | 367,7 mg/kg (dişi/erkek) | Acute Tox. 4 (H302) |
| Oral LD₅₀ (sıçan) | 261–383 mg/kg | Acute Tox. 4 (H302) |
| Dermal LD₅₀ (sıçan) | >2.000 mg/kg | Sınıflandırılmamış |
| İnhalasyon LC₅₀ (sıçan, 4 saat) | 4,94 mg/L | Acute Tox. 4 (H332) |
8.2 Kronik Toksisite ve Kanserojenite
| Bitiş Noktası | Sınıflandırma |
|---|---|
| Kanserojenite (IARC) | Grup 3 – İnsanlar için sınıflandırılamaz |
| NTP | Listelenmemiştir |
| OSHA Ca | Listelenmemiştir |
| Mutajenite | Hayvan çalışmalarında negatif |
| Üreme toksisitesi | Sınıflandırılmamış |
| Cilt tahrişi | Tahriş edici değil (tavşan) |
| Göz tahrişi | Tahriş edici değil (tavşan) |
| Cilt hassasiyeti | Hassaslaştırıcı değil |
8.3 İnsan Sağlığı Etkileri (Yüksek Doz)
| Etki | Açıklama |
|---|---|
| Kardiyovasküler | Kan basıncında artış, çarpıntı |
| Gastrointestinal | Mide ekşimesi, gastrik asit sekresyonunda artış |
| MSS | Anksiyete, uykusuzluk, huzursuzluk, tremor |
| Metabolik | Diürez artışı |
| Bağımlılık | Alışkanlık yapıcı etki (tolerans gelişebilir) |
| Karaciğer | Düzensizlikler – insan kanıtı |
8.4 GHS Sınıflandırması
| Sınıflandırma | Kategori |
|---|---|
| Sinyal kelimesi | Uyarı |
| Zararlılık ifadeleri | H302 – Yutulması halinde zararlıdır |
| Önlem ifadeleri | P264, P270, P301+P312, P330, P501 |
8.5 NFPA Derecelendirmesi
| Sağlık | Alevlenirlik | Reaktivite |
|---|---|---|
| 1-2 | 0-1 | 0 |
9. Güvenlik Önlemleri ve Kişisel Koruyucu Ekipman (KKE)
-
Tehlikeler:
-
Yutulması halinde zararlıdır (H302)
-
Toz solunması solunum yolu tahrişine neden olabilir
-
Yüksek sıcaklıkta yanıcı olabilir (toz patlaması riski)
-
Göz temasında hafif tahriş
-
-
KKE (önerilen - endüstriyel taşıma için):
-
Toz maskesi (FFP2/N95) – tozlu işlemler için
-
Koruyucu gözlük (EN 166) – yan siperli
-
Kimyasal dayanımlı eldivenler (nitril)
-
Koruyucu giysi (toz koruması)
-
-
Mühendislik kontrolleri:
-
Tozlu işlemler için yerel egzoz havalandırması (LEV)
-
Toz toplama sistemleri
-
Göz yıkama istasyonları
-
-
Depolama koşulları:
-
Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan (15–25°C önerilir, 30°C'yi aşmayın)
-
Orijinal kabında sıkıca kapalı tutun
-
Nemden koruyun
-
Isı kaynaklarından ve tutuşma kaynaklarından uzak tutun
-
Güçlü oksitleyici ajanlardan ayrı saklayın
-
-
İlk yardım:
-
Soluma: Temiz havaya çıkarın; yapay teneffüs gerekebilir; doktora danışın
-
Cilt teması: Sabun ve bol su ile yıkayın; doktora danışın
-
Göz teması: Su ile durulayın (önlem olarak)
-
Yutma: Ağzı çalkalayın; bilinçsiz kişiye asla ağızdan bir şey vermeyin; doktora danışın
-
10. Çevresel Akıbet
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Biyobozunabilirlik | Tamamen biyobozunur |
| Balık toksisitesi (LC₅₀, 96 saat) | 87 mg/L (Leuciscus idus) |
| Daphnia magna (EC₅₀, 48 saat) | 182 mg/L |
| Alg toksisitesi (EC₅₀, 72 saat) | >100 mg/L (Desmodesmus subspicatus) |
| Su kütlelerine deşarj | Kanalizasyona girişini önleyin |
11. Taşımacılık Bilgileri
| Düzenleme | Sınıflandırma |
|---|---|
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir (tehlikeli değildir) |
| ADR/RID | Tehlikeli mal olarak sınıflandırılmamıştır |
| IMDG | Düzenlemeye tabi değildir |
| IATA | Düzenlemeye tabi değildir |
| Uygun sevkiyat adı | Kafein (tehlikesiz) |
| Taşıma kısıtlamaları | Kara, deniz, hava taşımacılığında özel gereklilik yoktur |
12. Düzenleyici Durum
| Düzenleme | Durum |
|---|---|
| REACH (EC 1907/2006) | Kayıtlı |
| TSCA (ABD) | Listelenmiştir |
| FDA | GRAS (Genel Olarak Güvenli Kabul Edilir) – gıda ve içeceklerde |
| AB Gıda Katkıları | İzin verilmiştir |
| Farmakopeler | Ph. Eur., BP, USP |
| Kozmetikler (AB) | İzin verilmiştir (cilt kondisyonlama maddesi olarak) |
| IARC | Grup 3 – İnsanlar için sınıflandırılamaz |
13. Eşanlamlılar ve Yaygın İsimler
-
Türkçe: Kafein, Susuz Kafein
-
İngilizce: Caffeine, Caffeine Anhydrous, 1,3,7-Trimethylxanthine, Guaranine, Theine, Methyltheobromine
-
Diğer isimler: 3,7-Dihydro-1,3,7-trimethyl-1H-purine-2,6-dione
-
Ticari isimler: Coffeine, Hycomine
14. Neden Susuz Kafein Tercih Edilmelidir?
| Avantaj | Açıklama |
|---|---|
| Yüksek saflık (%98,5–101,0) | Farmakope standartlarına uygun; tutarlı kalite |
| Uzun raf ömrü (48 ay) | Uygun depolamada mükemmel kararlılık |
| Çok yönlü çözünürlük | Hem suda hem de organik çözücülerde çözünür – çeşitli formülasyonlar için uygundur |
| Farmakopeler tarafından onaylı | USP, Ph. Eur., BP – küresel kabul |
| İyi karakterize edilmiş güvenlik profili | Yüzyıllardır kullanım; düşük akut toksisite (LD₅₀ 367 mg/kg) |
| Yaygın bulunabilirlik | Çok sayıda tedarikçi tarafından küresel olarak üretilir |
| Doğal kökenli veya sentetik | Her iki kaynak da mevcuttur (doğal ekstraksiyon veya kimyasal sentez) |
| Çok sayıda formülasyon tipi | Tablet, kapsül, sıvı, toz, kozmetik, gıda, içecekler |
Sınırlamalar:
-
Suda sınırlı çözünürlük (20 g/L) – Yüksek konsantrasyonlu çözeltiler için sıcak su veya propilen glikol gereklidir
-
Oda sıcaklığında kristallenme riski – Yüksek konsantrasyonlarda çözünürlük stabilizasyonu gerekebilir
-
Yüksek dozlarda alışkanlık yapıcı – Tolerans ve bağımlılık potansiyeli
-
Bireysel hassasiyet – Yan etkiler kişiden kişiye önemli ölçüde değişir
15. Formülasyon Notları
15.1 Suda Çözünürlük Stabilizasyonu
Kafeinin suda sınırlı çözünürlüğü (20°C'de 20 g/L) nedeniyle, yüksek konsantrasyonlu formülasyonlar için:
-
Propilen glikol (PG) eklenmesi çözünürlüğü artırır ve kristallenmeyi önler
-
Sıcak su kullanımı (66 g/100 mL'ye kadar çözünür)
-
Polisorbat 80 gibi yüzey aktif maddeler ile çözündürme
15.2 Tipik Çözücü Uyumluluğu
| Çözücü | Uyumluluk |
|---|---|
| Su (20°C) | Sınırlı (2 g/100 mL) |
| Su (100°C) | İyi (66 g/100 mL) |
| Etanol | Kısmen çözünür |
| Propilen glikol | İyi |
| Gliserin | Orta |
| Polietilen glikol (PEG) | İyi |
16. Karşılaştırmalı Tablo – Diğer Uyarıcılarla
| Özellik | Kafein | Teobromin | Teofilin |
|---|---|---|---|
| Metil grupları | 3 (1,3,7) | 2 (3,7) | 2 (1,3) |
| MSS uyarıcılık | Yüksek | Düşük | Çok yüksek |
| Kardiyak etki | Orta | Düşük | Yüksek |
| Diüretik etki | Orta | Düşük | Yüksek |
| Bronkodilatasyon | Düşük | Düşük | Yüksek |
| Ana kaynak | Kahve, çay | Kakao | Çay |
| Oral LD₅₀ (sıçan) | ~367 mg/kg | ~1.000 mg/kg | ~200 mg/kg |
17. Sık Sorulan Sorular (SSS)
S1: Susuz kafein ile kafein monohidrat arasındaki fark nedir?
C1: Susuz kafein su içermez. Kafein monohidrat bir molekül su içerir (%8,5–15,0 su kaybı ile). Susuz form daha yüksek konsantrasyonda aktif madde sağlar .
S2: Günlük güvenli kafein tüketimi nedir?
C2: Yetişkinler için tipik öneri günde maksimum 300–400 mg'dır. 367 mg/kg LD₅₀ değeri, akut toksisitenin çok yüksek dozlarda (bir seferde 5-10 gram) meydana geldiğini gösterir .
S3: Kafein kanserojen midir?
C3: Hayır. IARC (Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı) kafeini Grup 3 – İnsanlar için sınıflandırılamaz olarak listelemektedir .
S4: Kafein suda nasıl çözülür?
C4: Kafein 20°C'de 20 g/L çözünür. Daha yüksek konsantrasyonlar için kaynar su (100°C'de 66 g/L) veya propilen glikol eklenmesi önerilir.
18. Endüstriyel Uygulama Özet Tablosu
| Sektör | Uygulama | Tipik Konsantrasyon | Fonksiyon |
|---|---|---|---|
| İlaç | Baş ağrısı/analjezik | 30–65 mg/doz | Uyarıcı, vazokonstriktör |
| İlaç | Narkolepsi/asteni | 50–200 mg/doz | MSS uyarıcı |
| Gıda | Enerji içecekleri | 30–50 mg/100 mL | Uyarıcı |
| Gıda | Gazlı içecekler | 10–25 mg/100 mL | Lezzet, uyarıcı |
| Spor Beslenmesi | Pre-workout | 150–300 mg/doz | Performans artırıcı |
| Kozmetik | Göz kremleri | %1–5 | Şişlik azaltma, antioksidan |
| Kozmetik | Anti-selülit | %1–10 | Lipoliz aktivatörü |
| Tarım | Pestisit | Değişken | Doğal böcek kovucu |
19. Depolama Notları
-
Sıcaklık: 15–30°C (kontrollü oda sıcaklığı)
-
Nem: Kuru ortam
-
Işık: Hafif ışığa duyarlı – opak kaplarda saklayın
-
Ambalaj: Orijinal, sıkıca kapalı kaplar
-
Ayırt edici özellikler: Susuz form havada ufalanmaz (monohidrat ufalanır)
20. Özet Tablo – Tek Bakışta Temel Spesifikasyonlar
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün Adı | Susuz Kafein (Caffeine Anhydrous) |
| CAS Numarası | 58-08-2 |
| Moleküler Formül | C₈H₁₀N₄O₂ |
| Moleküler Ağırlık | 194,19 g/mol |
| Görünüm | Beyaz kristal toz veya ipek kristaller |
| Koku | Kokusuz |
| Yoğunluk | 1,23 g/cm³ |
| Erime Noktası | 234–239°C |
| Kaynama Noktası | 178°C (süblimleşir) |
| Parlama Noktası | 93°C |
| pH (10 g/L) | 5,5–6,5 |
| Suda Çözünürlük (20°C) | 20 g/L |
| Suda Çözünürlük (100°C) | 66 g/100 mL |
| log P (23°C) | -0,091 |
| Saflık (Farmakope) | %98,5–101,0 |
| Raf Ömrü | 48 ay |
| Birincil Uygulamalar | İlaç (CNS uyarıcı), gıda/içecek, kozmetik, spor beslenmesi |
| IARC Kanserojenite | Grup 3 (sınıflandırılamaz) |
| Oral LD₅₀ (sıçan) | 367,7 mg/kg |
| GHS Sinyal Kelimesi | Uyarı |
| Zararlılık İfadeleri | H302 (yutulması halinde zararlıdır) |
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir |
Bu TDS, ISO 11014-1 formatına uygun olarak hazırlanmış olup, farmasötik üreticileri, gıda ve içecek formülatörleri, kozmetik kimyagerleri, spor beslenmesi üreticileri ve satın alma profesyonelleri için tasarlanmıştır. Analiz Sertifikaları (CoA), Güvenlik Bilgi Formları (SDS) ve numune validasyon raporları talep üzerine temin edilebilir.
