İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderPotasyum Nitrat, Potassium Nitrate, Saltpeter, Nitre, 7757-79-1
Potasyum Nitrat – Kapsamlı Teknik Bilgi Formu
1. Ürün Kimliği
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Ürün Adı | Potasyum Nitrat |
| CAS Numarası | 7757-79-1 |
| EINECS Numarası | 231-818-8 |
| Moleküler Formül | KNO₃ |
| Molekül Ağırlığı | 101.10 g/mol |
| Merck Index | 14,7648 |
| RTECS | TT3700000 |
| HS Kodu | 2834 21 00 |
| UN Numarası | UN 3264 |
| Tehlike Sınıfı | 5.1 (Oksitleyici madde) |
| Paketleme Grubu | III |
| WGK Almanya | 1 |
| TSCA Durumu | Evet (Listelenmiştir) |
2. Eş Anlamlılar ve Diğer İsimler
Yaygın İsimler
-
Güherçile
-
Nitre
-
Potasyum nitrat
-
Hint güherçilesi
Kimyasal İsimler
-
Potasyum nitrat
-
Nitrik asit, potasyum tuzu
Teknik ve Sınıf Bazlı İsimler
-
Potasyum nitrat ACS sınıfı
-
Potasyum nitrat fotoğrafçılık sınıfı
-
Potasyum nitrat hücre kültürü test edilmiş
-
Potasyum iyon kromatografisi standardı
-
Tuz köprüleri ve çift bağlantılı elektrotlar için dolgu çözeltisi
-
Nitrat IC standardı
-
Nitrat tek bileşenli standart
Kısaltmalar
-
NO₃ (nitrat iyonu)
-
KNO₃
3. Fiziksel ve Kimyasal Özellikler
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Görünüm | Beyaz veya renksiz saydam ortorombik kristaller veya beyaz kristal toz |
| Koku | Kokusuz |
| Yoğunluk | 2.109 g/cm³ (katı); 1.00 g/mL (20°C'de çözelti) |
| Erime Noktası | 334 °C (daha yüksek sıcaklıklarda bozunur) |
| Kaynama Noktası | 400 °C'de bozunur, oksijen açığa çıkarır |
| Parlama Noktası | 400 °C |
| pH (%5 çözelti) | 5.0 – 7.5 (50 g/L, H₂O, 20°C) |
| Suda Çözünürlük | 320 g/L (20°C'de) |
| Sıcaklığa Göre Çözünürlük | 0°C'de: 13.9 g/100 mL; 20°C'de: 31.6 g/100 mL; 40°C'de: 61.3 g/100 mL; 60°C'de: 106 g/100 mL; 80°C'de: 167 g/100 mL; 100°C'de: 241 g/100 mL |
| Diğer Çözücülerde Çözünürlük | Sıvı amonyak ve gliserinde çözünür; etanolde az çözünür; susuz etanol ve eterde çözünmez |
| Buhar Basıncı | 25°C'de 49.8 mmHg |
| Kararlılık | Kararlıdır. Güçlü oksitleyicidir. Yanıcı maddelerle temas yangına neden olabilir. |
| Uyumsuzluklar | Yanıcı maddeler, güçlü indirgeyiciler, organik maddeler, kükürt, fosfor, kömür |
| Higroskopisite | Hafif nem çekici |
| Saklama Koşulu | Oda sıcaklığında saklayın, kabı sıkıca kapalı tutun |
4. Kimyasal Özellikler ve Davranış
-
Oksitleyici Ajan: Potasyum nitrat güçlü bir oksitleyicidir. 400°C'de bozunarak oksijen açığa çıkarır ve yanmayı destekler.
-
Suda Çözünme: Suda çözündüğünde çözeltinin sıcaklığını düşürür (endotermik çözünme). Sulu çözeltisi yaklaşık nötrdür (pH ~7).
-
Reaktivite: Organik maddeler, indirgeyiciler veya yanıcı maddeler (kükürt, fosfor, kömür) ile temas ettiğinde veya karıştırıldığında ciddi yanma ve patlama riski vardır.
-
Termal Bozunma: Yüksek sıcaklıklarda oksijen ve azot oksitler açığa çıkararak bozunur.
5. Üretim Yöntemleri
Potasyum nitrat çeşitli endüstriyel yöntemlerle üretilebilir:
Yöntem 1: Çift Bozunma (Metatez) Yöntemi (En Yaygın)
| Proses | Detaylar |
|---|---|
| Hammaddeler | Sodyum nitrat (NaNO₃) ve Potasyum klorür (KCl) |
| Reaksiyon | NaNO₃ + KCl → KNO₃ + NaCl |
| Proses Adımları | 1. Sodyum nitrat, buhar ısıtmasıyla sıcak suda çözülür 2. Potasyum klorür, metatez reaksiyonu için yavaşça eklenir 3. Çözelti ısıtılır ve 45-48°Bé (120°C) konsantrasyona buharlaştırılır 4. Sodyum klorür önce çöker ve vakum filtrasyonu ile uzaklaştırılır 5. Süzüntü %10-15 su ile seyreltilir ve 25-30°C'ye soğutulur 6. Potasyum nitrat 24 saat içinde kristalleşir 7. Kristaller vakumla süzülür, yıkanır, santrifüjlenir ve 80°C'de kurutulur |
Yöntem 2: İyon Değiştirme Yöntemi
| Proses | Detaylar |
|---|---|
| Hammaddeler | Potasyum klorür (KCl) ve Amonyum nitrat (NH₄NO₃) |
| Reaksiyon | NH₄NO₃ + KR → NH₄R + KNO₃ KCl + NH₄R → KR + NH₄Cl |
| Proses Adımları | 1. Potasyum ve amonyum iyonları iyon değiştirme reçinesinde değiştirilir 2. Potasyum nitrat çözeltisi ve amonyum klorür çözeltisi elde edilir 3. Çözeltiler buharlaştırma ile konsantre edilir 4. Soğutulur ve kristallendirilir 5. Süzülür, yıkanır, santrifüjlenir ve hava ile kurutulur |
Yöntem 3: Nitrik Asit Atık Gazı Absorpsiyonu
-
Potasyum karbonat veya kostik potasyum çözeltisi nitrik asit atık gazlarını emer
Yöntem 4: Endüstriyel Sınıfın Saflaştırılması
-
Endüstriyel potasyum nitrat sıcak suda çözülür
-
Safsızlıkları uzaklaştırmak için potasyum karbonat eklenir ve kaynatılır
-
Çözelti süzülür
-
Süzüntü, saf potasyum nitratı kristallendirmek için karıştırılarak soğutulur
-
Kristaller vakumlu filtrasyon ile toplanır ve kurutulur
6. Kalite Spesifikasyonları ve Testler
Saflık Gereksinimi
-
≥ %99.0 KNO₃ (kuru bazda hesaplanmıştır)
Kalite Kontrol Testleri ve Limitler
| Test | Limit / Spesifikasyon |
|---|---|
| pH | 1.0 g/10 mL kaynar suda, bromotimol mavisi indikatörü ile titrasyon ≤ 0.5 mL |
| Berraklık ve Renk | Çözelti berrak ve renksiz olmalıdır |
| Klorür (Cl) | ≤ %0.002 |
| Sülfat (SO₄) | ≤ %0.015 |
| İndirgeyici Maddeler | 2 dakika içinde mavi renk oluşmamalıdır |
| Kurutma Kaybı | ≤ %0.5 (105°C'de sabit ağırlığa kadar) |
| Amonyum Tuzu (NH₄) | ≤ %0.005 |
| Kalsiyum (Ca) | ≤ %0.005 |
| Demir (Fe) | ≤ %0.001 |
| Sodyum (Na) | ≤ %0.10 |
| Ağır Metaller | ≤ 10 ppm |
7. Kullanım Alanları ve Uygulamalar
Potasyum nitrat, birden çok endüstride geniş bir kullanım yelpazesine sahip çok yönlü bir kimyasaldır.
7.1. Tarım ve Gübreler
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Gübre | Bitkiler ve çiçekler için temel besin maddeleri olan potasyum (K) ve azotu (N) sağlar |
| Kompoze Gübre | NPK gübre formülasyonlarında kullanılır |
7.2. Gıda Endüstrisi
| Uygulama | Fonksiyon | Kullanım Limiti |
|---|---|---|
| Et Ürünleri | Renklendirici, renk sabitleyici, antimikrobiyal ajan, koruyucu | 0.5 g/kg (maks); kalıntı ≤ 0.03 g/kg |
| Pişmiş Jambon ve Domuz Eti | Renk sabitleyici ve koruyucu | 500 mg/kg (sodyum nitrat olarak) |
| Peynir | Koruyucu | 50 mg/kg (tipik) |
| Pirinç Şarabı (Sake) | Antimikrobiyal | 0.1 g/L |
| Süt Peyniri | Koruyucu | Hammaddede 0.2 g/kg |
Et Ürünlerinde Fonksiyonu: Potasyum nitrat, et ürünlerindeki bakteriler tarafından potasyum nitrite indirgenir ve renk koruması (kürleme) ile antibakteriyel etki sağlar.
7.3. Piroteknik ve Patlayıcılar
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Kara Barut | Barut, maden tozu, fitil, havai fişek üretiminde hammadde |
| Havai Fişekler | Mor kıvılcımlar üretir; oksitleyici ajan |
| Kibritler | Kibrit başlarında oksitleyici bileşen |
7.4. Cam ve Seramik Endüstrisi
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Cam Arıtıcı | Camdaki kabarcıkları giderir ve berraklığı artırır |
| Seramik Sırları | Porselen sır renk kaplamalarında kullanılır |
| Otomotiv Lamba Camı | Cam kabuk üretiminde bileşen |
| Optik Cam | Optik cam tüp üretiminde kullanılır |
7.5. İlaç Endüstrisi
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Penisilin Üretimi | Penisilin potasyum tuzu üretiminde kullanılır |
| Rifampisin Üretimi | Antibiyotik üretiminde |
| Farmasötik Eksipiyan | Ozmotik düzenleyici |
| Gentamisin Çözeltisi | Ardıl ürün |
7.6. Analitik Kimya ve Laboratuvar
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Analitik Reaktif | Manganez ve sodyumun eser analizinde |
| Oksitleyici Ajan | Kimyasal reaksiyonlar için güçlü oksitleyici |
| Flux (Eritici) | Emisyon spektroskopisinde kullanılır |
| Potasyum Tuzu Sentezi | Diğer potasyum bileşikleri için hammadde |
| İyon Kromatografisi Standardı | Nitrat iyonu analizi için standart |
| Tuz Köprüleri | Çift bağlantılı elektrotlar için dolgu çözeltisi |
7.7. Endüstriyel Uygulamalar
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Isıl İşlem | Mekanik ısıl işlemde su verme (söndürme) için tuz banyosu |
| Katalizör | Kimyasal proseslerde katalizör olarak |
| Cevher İşleme | Cevher zenginleştirmede kullanılır |
| Sigara Kağıdı | Sigara kağıdı üretiminde |
| Fotoğrafçılık | Fotoğrafik uygulamalarda |
7.8. Biyolojik ve Mikrobiyolojik Uygulamalar
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Hücre Kültürü | Hücre kültürü test edilmiş sınıf mevcuttur |
| Haploid Yetiştirme Besiyeri | Bitki yetiştirme besiyerlerinde bileşen |
| Tarım Mikroorganizması Besiyeri | "5406" mikrobiyal besiyeri hazırlanmasında |
8. Toksikoloji ve Güvenlik
| Parametre | Detaylar |
|---|---|
| Toksisite Sınıflandırması | Zehirli |
| Akut Toksisite (Oral, Sıçan) | LD50: 3750 mg/kg |
| Akut Toksisite (Oral, Tavşan) | LD50: 1.166 g anyon/kg |
| ADI (Kabul Edilebilir Günlük Alım) | 0-3.7 mg/kg (NO₃⁻ olarak, 3 ay altı bebekler için değil, FAO/WHO, 2001) |
| Risk Kodları | R8 - Yanıcı maddelerle temas yangına neden olabilir R22 - Yutulması halinde zararlıdır R36/38 - Gözleri ve cildi tahriş edicidir R36/37/38 - Gözleri, solunum sistemini ve cildi tahriş edicidir |
| Güvenlik Açıklamaları | S26 - Göz ile temasında bol su ile yıkayın S17 - Yanıcı maddelerden uzak tutun S36 - Uygun koruyucu giysi giyin S7 - Kabı sıkıca kapalı tutun S24/25 - Cilt ve göz temasından kaçının |
Sağlık Tehlikeleri
| Maruziyet Yolu | Etki |
|---|---|
| Soluma | Toz veya buharın solunması solunum yolu tahrişine neden olur; yüksek konsantrasyonlarda pulmoner ödem oluşabilir |
| Yutma | Yutulması halinde zararlıdır |
| Cilt Teması | Cildi tahriş edicidir |
| Göz Teması | Gözleri tahriş edicidir |
| Kronik Maruziyet | 50-100 mg/L potasyum nitrat içeren içme suyu, kandaki methemoglobin seviyesini önemli ölçüde artırır; uzun süreli soluma burun mukozasında ülsere neden olabilir |
Özel Risk Grupları
-
Bebekler: 6 aydan küçük çocuklar nitrata karşı özellikle hassastır ve potasyum nitrat içeren gıdaları tüketmemelidir
9. Çevresel Etki
| Parametre | Detaylar |
|---|---|
| Çevresel Tehlike | Çevre için zararlı olabilir |
| Yeraltı Suyu | Yeraltı sularında birikme etkisi vardır |
| Dökülme Kontrolü | Su yollarına ve yeraltı sularına girişi önlenmelidir |
10. Depolama ve Elleçleme
| Parametre | Detaylar |
|---|---|
| Saklama Koşulları | Serin, kuru, iyi havalandırılmış depoda saklayın; ateş ve ısı kaynaklarından uzak tutun |
| Sıcaklık Kontrolü | Yüksek sıcaklıklardan kaçının |
| Uyumluluk | Yanıcı maddeler, organik maddeler, indirgeyiciler, kükürt, fosfor ve kömürden ayrı saklayın |
| Kap | Kabı sıkıca kapalı tutun |
| Higroskopisite | Nemden koruyun; hafif nem çekicidir |
| Elleçleme | Hasara karşı korumak için dikkatli yükleyin ve boşaltın |
| Yangın Söndürme | Su sisi kullanın; reaksiyona girebilecek kuru kimyasal söndürücüler kullanmayın |
Yangın ve Patlama Tehlikeleri
| Tehlike | Açıklama |
|---|---|
| Patlama Riski | Organik maddeler, kükürt ve fosfor ile patlayıcı karışımlar oluşturabilir |
| Yangın Riski | Isıtıldığında yanmayı destekleyen oksijen açığa çıkarır; organik maddeler, indirgeyiciler, kömür, kükürt, fosfor ile temasında yanıcıdır |
| Yanma Ürünleri | Zehirli azot oksit (NOx) dumanları |
İş Güvenliği
| Önlem | Gereklilik |
|---|---|
| Havalandırma | Çalışma ortamı iyi havalandırılmış olmalıdır |
| Solunum Koruması | Toz solunmasını önlemek için maske kullanın |
| Cilt Koruması | İş kıyafetleri ve lateks eldiven giyin |
| Göz Koruması | Koruyucu gözlük kullanın |
| İlk Yardım (Göz Teması) | Bol akan su ile hemen yıkayın |
| Mesleki Standart | TWA 5 mg/m³ |
11. Öncül ve Ardıl Ürünler
Hammaddeler (Öncüller)
-
Potasyum klorür (KCl)
-
Nitrik asit (HNO₃)
-
Amonyum nitrat (NH₄NO₃)
-
Sodyum nitrat (NaNO₃)
Türev Ürünler (Ardıllar)
-
Potasyum nitrat (saflaştırılmış sınıflar)
-
Potasyum periyodat
-
Gentamisin çözeltisi
-
Diğer potasyum tuzları
12. Mevzuat Bilgileri
| Kurum | Sınıflandırma / Limit |
|---|---|
| FAO/WHO | ADI 0-3.7 mg/kg (NO₃⁻ olarak) |
| EEC | Özel hüküm yok |
| GB 2760-2001 (Çin) | Et ürünleri: 0.50 g/kg |
| FDA | Belirli uygulamalar için GRAS |
| UN Sınıflandırması | Sınıf 5.1 (Oksitleyici madde), UN3264, Paketleme Grubu III |
| HS Kodu | 2834 21 00 |
13. Özet
Potasyum Nitrat (KNO₃, CAS: 7757-79-1) , KNO₃ moleküler formülüne ve 101.10 g/mol molekül ağırlığına sahip beyaz veya renksiz kristal bir tozdur. Ayrıca güherçile veya nitre olarak da bilinir.
Başlıca Özellikler:
-
Güçlü oksitleyici ajan
-
Suda yüksek çözünürlük (20°C'de 320 g/L)
-
Erime noktası: 334°C
-
400°C'de oksijen açığa çıkararak bozunur
-
Hafif nem çekici
-
Sulu çözeltisi yaklaşık nötrdür (pH 5.0-7.5)
Başlıca Kullanım Alanları:
-
Tarım: Azot ve potasyum sağlayan gübre
-
Gıda Endüstrisi: Et ürünleri, peynir, pirinç şarabında koruyucu ve renk sabitleyici
-
Piroteknik: Kara barut, havai fişekler, kibritler
-
Cam ve Seramik: Arıtıcı ve sır bileşeni
-
İlaç: Penisilin üretimi, eksipiyan
-
Analitik Kimya: Reaktif, iyon kromatografisi standardı
-
Endüstriyel: Isıl işlem, katalizör, cevher işleme
Güvenlik Hususları:
-
Güçlü oksitleyici - yanıcı maddelerden uzak tutun
-
Yutulması halinde zararlıdır
-
Gözleri, cildi ve solunum sistemini tahriş edicidir
-
Yakıldığında zehirli azot oksit dumanları oluşur
-
6 aydan küçük bebekler için özel risk taşır
-
Organik maddeler, indirgeyiciler, kükürt, fosfordan ayrı saklayın
Kalite: ACS reaktif, fotoğrafçılık sınıfı, hücre kültürü test edilmiş ve iyon kromatografisi standardı dahil olmak üzere çeşitli sınıflarda ≥%99.0 saflıkta temin edilebilir.
