Butil Diglikol, Butyl Diglycol, Diethylene Glycol Monobutyl Ether, Butoxyethoxy Ethanol, Butyl Dioxitol, Butyl Carbitol, BDG, 112-34-5

Butil Diglikol, Butyl Diglycol, Diethylene Glycol Monobutyl Ether, Butoxyethoxy Ethanol, Butyl Dioxitol, Butyl Carbitol, BDG, 112-34-5

BUTİL DİGLİKOL (BDG)

1. ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK

Önemli Not: Bu ürün Butil Diglikol Asetat (BDGA, CAS 124-17-4) ile karıştırılmamalıdır. BDG bir alkol (glikol eter) iken BDGA bir esterdir. Fiziksel özellikleri ve uygulama alanları farklılık gösterir.

2. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER

• Fiziksel form: Berrak, renksiz, hafif viskoz sıvı.

• Erime noktası: −68 °C

• Kaynama noktası: 230–231 °C (760 mmHg’de)

• Yoğunluk: ~0,954 – 0,967 g/cm³ (20–25 °C)

• Buhar basıncı: <0,02 hPa (20 °C); 130 °C’de 30 mmHg

• Buhar yoğunluğu: 5,6 (hava = 1)

• Parlama noktası: 100–106 °C (kapalı kap); ~115 °C (açık kap)

• Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı: ~204 °C

• Patlama limitleri: %0,7 – 5,9 (h/h)

• Uçuculuk: Çok düşük (buhar basıncı <0,01–0,02 hPa)

• Çözünürlük:

  • Suda her oranda tamamen çözünür.

  • Etanol, eter, yağlar ve birçok organik çözücüde çözünür.

• Viskozite: ~6,5 mPa·s (20 °C’de)

• Kırılma indisi (n₂₀/D): ~1,431–1,432

• pH: Nötr (sulu çözelti)

• Kararlılık: Normal koşullarda kararlıdır. Yanıcıdır. Kuvvetli oksitleyiciler ve kuvvetli bazlarla uyumsuzdur. Higroskopiktir.

3. FONKSİYONEL ÖZELLİKLER

• Çözücü: Geniş bir yelpazede organik ve inorganik maddeleri çözer; düşük uçuculuğu sayesinde uzun süreli işlemlerde etkili kalır.

• Bağlayıcı (kuplaj) ajan: Su ve hidrofobik fazlar arasında köprü kurarak formülasyonların homojenliğini artırır.

• Akış ve seviyeleme ajanı: Boya ve verniklerde yüzey kusurlarını azaltır, pürüzsüz film oluşumuna katkıda bulunur.

• Koalesan (birleştirici) madde: Su bazlı emülsiyon boyalarında polimer partiküllerinin kaynaşmasını kolaylaştırarak sağlam film oluşturur.

• Nem düzenleyici (hümektan): Baskı mürekkeplerinde kuruma hızını kontrol eder; tıkanma ve ciltlenmeyi önler.

• Köpük söndürücü bileşeni: Köpük kontrol ajanlarının formülasyonunda yer alır.

• Kimyasal ara ürün: Plastikleştiricilerin (ftalik anhidrit ile reaksiyonuyla) ve diğer glikol eter türevlerinin üretiminde başlangıç maddesidir.

4. DİĞER İSİMLER VE SİNONİMLER

• Butil diglikol (BDG)

• Butil di glikol

• Dietilen glikol monobütil eter

• 2-(2-Bütoksietoksi)etanol

• Butil karbitol (Butyl Carbitol)

• Butoksidiglikol (Butoxydiglycol)

• Butil dioksitol (Butyl Dioxitol)

• Butoksietoksi etanol (Butoxyethoxy Ethanol)

• Glikol eter DB

• Dietilen glikol bütil eter

• Diglikol monobütil eter

• Ticari adlar: Dowanol DB, Poly-Solv DB, Jeffersol DB, Ektasolve DB

5. SEKTÖREL UYGULAMALAR, KULLANIM ORANLARI VE ÖRNEK REÇETELER

Örnek Reçeteler:

• Su Bazlı Fırınlama Verniği (Akış Düzenleyici olarak):

  • Reçine (üre/melamin/fenol/epoksi): 35 kg

  • Yardımcı çözücüler: 15 kg

  • Butil diglikol: 2,0 kg (%2 – akış iyileştirici)

  • Su: 48 kg
    Butil diglikol, fırınlama sırasında yüzey gerilimini düşürerek düzgün akış sağlar, su toplama eğilimini azaltır.

• Halı/Çember (Bobin) Kaplama Verniği (Daha yüksek oran):

  • Epoksi/fenolik reçine: 40 kg

  • Butil diglikol: 6,0 kg (yüksek oran, uzun açık süre için)

  • Diğer solventler: 10 kg

  • Su: 44 kg

• Çok Amaçlı Endüstriyel Temizleyici:

  • Butil diglikol: 8,0 kg (yağ sökücü ve bağlayıcı)

  • Non-iyonik yüzey aktif: 5,0 kg

  • Sodyum metasilikat: 1,5 kg

  • Su: 85,5 kg
    BDG yağlı kirleri çözer ve formülasyon stabilitesini sağlar.

• Su Bazlı Flekso Mürekkebi (Nem ayarlayıcı olarak):

  • Akrilik reçine çözeltisi: 25 kg

  • Pigment dispersiyonu: 20 kg

  • Butil diglikol: 5,0 kg (kuruma geciktirici/nem tutucu)

  • Su: 50 kg
    Baskı sırasında aniloks ruloda ve klişede kurumayı önleyerek baskı kalitesini artırır.

6. ÜRETİM SÜRECİ

Butil Diglikol, etoksilasyon reaksiyonu ile üretilir:

1. Başlangıç Reaksiyonu: Butil alkol (başlatıcı), bazik katalizör eşliğinde etilen oksit ile reaksiyona sokularak bütil monoetil glikol (butil glikol, CAS 111-76-2) elde edilir.

2. İleri Reaksiyon: Elde edilen butil glikol, ikinci bir mol etilen oksit ile reaksiyona girerek butil diglikol (BDG) oluşturur.

3. Saflaştırma: Ham ürün, vakum distilasyonu ve fraksiyonel ayırma gibi yöntemlerle saflaştırılarak istenen saflık derecesine getirilir.

Düzeltme: BDG üretimi bir oksidasyon işlemi değil, bir etoksilasyon (halka açılması ve eklenme) reaksiyonudur. Kaynak metinde geçen "nitrik asit ve hidrojen peroksit ile oksidasyon" ifadesi hatalıdır.

7. YASAL DURUM VE GÜVENLİK

• GHS Sınıflandırması (CLP Yönetmeliği):

  • Uyarı kelimesi: Dikkat

  • Zararlılık ifadesi: H319 – Ciddi göz tahrişine yol açar.

  • Önlem ifadeleri: P264, P280, P305+P351+P338, P337+P313.

• Mesleki maruziyet limiti: ACGIH TLV-TWA: 10 ppm.

• WGK (Almanya Su Kirliliği Sınıfı): 1 (düşük seviyede su kirletici)

• Toksikoloji:

  • Akut oral toksisite (LD50, sıçan): 6.560 mg/kg (düşük akut toksisite)

  • Akut dermal toksisite (LD50, kobay): 2.000 mg/kg

  • Cilt ile temas: Hafif tahriş edici; tekrarlayan temas yağ kaybına yol açabilir.

  • Göz ile temas: Tahriş edici (H319).

• Depolama: Serin (<+30 °C), kuru ve iyi havalandırılan bir alanda, sıkıca kapalı kaplarda, ışık ve nemden uzakta saklanmalıdır. Kuvvetli oksitleyiciler ve bazlarla temastan kaçının. Yanıcı olduğu için ısı, kıvılcım ve açık alevden uzak tutun.

• Güvenlik Önlemleri: Cilt ve gözle temasından kaçının (S24, S26). Koruyucu eldiven ve gözlük kullanın. Buhar ve sisini solumayın.

8. SIK SORULAN SORULAR

S1. Butil Diglikol (BDG) ile Butil Glikol (BG) arasındaki fark nedir?
Butil Glikol (BG, CAS 111-76-2), etilen glikol monobütil eterdir; daha düşük kaynama noktasına (~171 °C) ve daha yüksek uçuculuğa sahiptir. BDG, BG'ye bir etoksi grubu daha eklenmiş halidir; daha yüksek kaynama noktası (~230 °C) ve daha düşük uçuculuk sunar.

S2. Butil Diglikol Asetat ile aynı ürün müdür?
Hayır. BDGA (CAS 124-17-4) bir esterdir. BDG ise alkoldür. Farklı çözünürlük ve buharlaşma profillerine sahiptirler.

S3. BDG su bazlı boyalarda neden kullanılır?
Koalesan olarak polimer partiküllerinin birleşmesine yardımcı olur, akışı iyileştirir, fırça izlerini azaltır ve su toplama riskini düşürür.

S4. En yaygın ticari adları nelerdir?
Dowanol DB (Dow), Butyl Carbitol (Union Carbide), Poly-Solv DB (Olin), Jeffersol DB (Huntsman), Ektasolve DB (Eastman) en bilinen ticari isimleridir.

S5. Toksik midir?
Akut toksisitesi düşüktür. Ana güvenlik riski göz tahrişidir (H319). Kullanım sırasında koruyucu gözlük takılması önerilir.