Sodyum Hipoklorit, Sodium Hypochlorite, Sodyum Oksiklorür, Hipo, Hypo, Çamaşır Suyu, 7681-52-9

Sodyum Hipoklorit, Sodium Hypochlorite, Sodyum Oksiklorür, Hipo, Hypo, Çamaşır Suyu, 7681-52-9

SODYUM HİPOKLORİT (NaOCl)

Sodium Hypochlorite / Sodyum Oksiklorür / Hipo / Çamaşır Suyu

CAS Numarası: 7681-52-9

EC Numarası: 231-668-3

1. KİMLİK BİLGİLERİ

2. FİZİKSEL ÖZELLİKLER

Tipik Ticari Konsantrasyonlar:

3. KİMYASAL ÖZELLİKLER

Bozunma Reaksiyonları:

2 NaOCl → 2 NaCl + O₂↑ (yavaş, ısı/ışıkla hızlanır)
3 NaOCl → NaClO₃ + 2 NaCl (yüksek sıcaklıklarda klorat oluşumu)
NaOCl + 2 HCl → NaCl + Cl₂↑ + H₂O (asit ekleme – TEHLİKELİ – toksik klor gazı salar)
NaOCl + 2 NH₃ → NH₂Cl + NaCl + H₂O (monokloramin oluşumu)

4. ÜRETİM PROSESİ

Reaksiyon Denklemi:

Cl₂ + 2 NaOH → NaOCl + NaCl + H₂O

Not: Reaksiyon yaklaşık olarak eşmolar miktarlarda NaOCl ve NaCl üretir. Ticari çözeltiler önemli miktarda tuz (NaCl) içerir.

5. KULLANIM ALANLARI

5.1. Su Arıtma (Birincil Kullanım – En Önemli)

İçme Suyu için Klor Dozu:

Gerekli Cl₂ (mg/L) = Talep (mg/L) + Kalıcı (mg/L)
Tipik kalıcı: 0.2 – 0.5 mg/L serbest klor

5.2. Yüzey Dezenfeksiyonu ve Sanitizasyon

DSÖ Önerilen Konsantrasyonlar:

• Genel yüzey dezenfeksiyonu: %0.5 NaOCl (5,000 ppm)

• Kan/vücut sıvısı döküntüleri: %5 NaOCl (50,000 ppm) – ev tipi çamaşır suyunun 1:10 seyreltmesi

• Düşük seviye dezenfeksiyon: %0.05 NaOCl (500 ppm) – 1:100 seyreltme

5.3. Yüzme Havuzu ve Spa Tedavisi

5.4. Tekstil Endüstrisi (Ağartma)

Not: Ağartma, kalıntı kloru uzaklaştırmak ve lif hasarını önlemek için antiklor tedavisi (sodyum bisülfit, sodyum tiyosülfat) ile takip edilmelidir.

5.5. Kağıt ve Selüloz Endüstrisi

5.6. Gıda Endüstrisi

Önemli: Gıda temas eden yüzeylerin sanitizasyonundan sonra içme suyu ile durulama gereklidir (düzenlemelere göre değişir).

5.7. Tarım

5.8. Sağlık Sektörü ve Laboratuvar

5.9. Plastik ve Polimer Üretimi

6. SEKTÖRLERE GÖRE TİPİK DOZAJ ÖZETİ

7. DEPOLAMA VE KULLANIM

Ev Tipi Çamaşır Suyu Konsantrasyonları:

• Tipik: %3 – 6 NaOCl (30,000 – 60,000 ppm aktif klor)

Endüstriyel Konsantrasyonlar:

• Tipik: %10 – 15 NaOCl (100,000 – 150,000 ppm aktif klor)

Raf Ömrü Kılavuzu (Kalan % NaOCl):

8. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ

GHS Sınıflandırması

Zararlılık İfadeleri (H-Codes)

Güvenlik İfadeleri (P-Codes)

İlk Yardım Önlemleri

Kişisel Koruyucu Donanım (KKD)

9. YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ

10. ÇEVRESEL BİLGİLER

11. TAŞIMA BİLGİLERİ

12. MEVZUAT BİLGİLERİ

13. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR

14. KARŞILAŞTIRMA: FARKLI KONSANTRASYON SINIFLARI

15. ÖZET

Sodyum Hipoklorit (NaOCl, CAS 7681-52-9) , dünyada en yaygın kullanılan klor bazlı dezenfektandır ve güçlü bir oksitleyici ajandır. Berrak, açık sarı-yeşil sıvıdır ve karakteristik klor kokusuna sahiptir. Halk arasında çamaşır suyu veya sıvı klor olarak bilinir.

Temel Özellikler:

Başlıca Kullanım Alanları:

Temel Güvenlik Noktaları:

• AŞINDIRICI – Ciddi cilt ve göz yanıklarına neden olur

• TOKSİK GAZ – ASLA asitler veya amonyak ile karıştırmayın (Cl₂ veya kloraminler salar)

• OKSİTLEYİCİ – Yangını şiddetlendirebilir; yanıcı maddelerden uzak tutun

• SUCUL TOKSİSİTE – Sucul yaşam için çok toksiktir

• KARARSIZ – Isı, ışık ve zamanla bozunur

• DEPOLAMA – HDPE veya PVC kaplar; serin, karanlık yer

16. ÖNEMLİ UYARILAR

1. ASLA Asitlerle Karıştırmayın: Sodyum hipokloriti asitlerle (klozet temizleyicileri, sirke, tuz ruhu) karıştırmak çok toksik klor gazı (Cl₂) açığa çıkarır. Bu ölümcül olabilir. Her zaman ayrı kullanın.

2. ASLA Amonyakla Karıştırmayın: Amonyak (bazı cam temizleyicileri) ile karıştırmak toksik kloramin gazları (NH₂Cl, NHCl₂, NCl₃) açığa çıkarır. Bunlar şiddetli solunum tahrişine ve pulmoner ödeme neden olur.

3. Konsantrasyon Değişkenliği: Ticari sodyum hipoklorit zamanla bozunur. Kritik uygulamalar (su arıtma, dezenfeksiyon) için her zaman aktif klor içeriğini (titrasyonla) ölçün. Eski ürün için sadece etiket konsantrasyonuna güvenmeyin.

4. Bozunma Ürünleri: Eski sodyum hipoklorit, toksik olan ve dezenfektan olarak daha az etkili olan kloratlar (ClO₃⁻) içerir. Kritik uygulamalar için taze ürün kullanın.

5. Organik Madde Etkileşimi: Organik madde (kan, protein, toprak) dezenfeksiyon etkinliğini önemli ölçüde azaltır. NaOCl ile dezenfeksiyondan önce ön temizlik gereklidir.

6. Metallerin Korozyonu: Sodyum hipoklorit birçok metali (karbon çeliği, bakır, alüminyum, paslanmaz çelik) aşındırır. Kullanım ve depolama için HDPE, PVC, FRP veya titanyum kullanın. Paslanmaz çelik (özellikle 316 kalite) sınırlı dirence sahiptir.

7. Gıda Temaslı Yüzeyler: Gıda temaslı yüzeylerde kullanıldığında, içme suyu ile durulama gereklidir (düzenlemeler ülkeye göre değişir). Tipik kalıcı sınırları: ≤ 0.5 mg/L serbest klor.

8. Seyreltme Talimatları: Seyreltme yaparken aerosol oluşumunu en aza indirmek için her zaman beyazı SUYA ekleyin (suya beyaz değil). Soğuk su kullanın (sıcak su bozunmayı hızlandırır).

9. DSÖ'nün Sağlık Sektörü Önerileri:

   • Genel yüzey dezenfeksiyonu: %0.5 NaOCl (%5 çamaşır suyunun 1:10 seyreltmesi)

   • Kan/vücut sıvısı döküntüleri: %5 NaOCl (seyreltilmemiş ev tipi çamaşır suyu)

   • Düşük seviye dezenfeksiyon: %0.05 NaOCl (1:100 seyreltme)

10. Su Arıtma Kalıcısı: İçme suyu için, muslukta 0.2-0.5 mg/L serbest klor kalıcısı sağlayın. Daha yüksek kalıcılar tat ve koku şikayetlerine neden olur.

Önemli Beyan: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS) başvurun.