Triizobütil Fosfat, Triisobutyl Phosphate, Tri-isobutyl Phosphate, TIBP, 126-71-6

Triizobütil Fosfat, Triisobutyl Phosphate, Tri-isobutyl Phosphate, TIBP, 126-71-6

TRİİZOBÜTİL FOSFAT (TIBP)

Triizobütil Fosfat / Tri Iso Butyl Phosphate / Tris(2-metilpropil) Fosfat / Fosforik Asit Triizobütil Ester
CAS Numarası: 126-71-6
EC Numarası: 204-798-3

1. KİMLİK BİLGİLERİ

2. FİZİKSEL ÖZELLİKLER

3. KİMYASAL ÖZELLİKLER

Genel Yapı:

        O
        ||
(CH3)2CHCH2O - P - OCH2CH(CH3)2
        |
        OCH2CH(CH3)2

4. ÜRETİM PROSESİ

Reaksiyon Denklemi:

POCl3 + 3 (CH3)2CHCH2OH → (CH3)2CHCH2O-P(=O)(OCH2CH(CH3)2)2 + 3 HCl

5. MEVCUT FORMLAR VE SPESİFİKASYONLAR

Tipik Spesifikasyonlar:

6. KULLANIM ALANLARI

6.1. Tekstil Endüstrisi – En Yaygın Kullanım

6.2. Köpük Kesiciler (Köpük Kontrol Maddeleri)

6.3. Baskı Mürekkepleri

6.4. Yapı Kimyasalları

6.5. Petrol Sahası Kimyasalları

6.6. Plastik ve Polimer Endüstrisi

6.7. Boyalar ve Kaplamalar

6.8. Diğer Uygulamalar

7. FOSFAT ESTERLERİ KARŞILAŞTIRMA TABLOSU

Sektörel Uygunluk Özeti:

8. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ (GHS SINIFLANDIRMASI)

AB Risk İfadeleri (R-Codes):

AB Güvenlik İfadeleri (S-Codes):

9. ZARARLILIK İFADELERİ (H-CODES)

10. GÜVENLİK İFADELERİ (P-CODES)

11. TOKSİKOLOJİK BİLGİLER

Sağlık Etkileri:

Su Tehlike Sınıflandırması (WGK Almanya):

12. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ

13. YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ

14. ÇEVRESEL BİLGİLER

15. DEPOLAMA VE KULLANIM

Kullanım Notları:

• Uzun süreli veya tekrarlanan cilt temasından kaçının (duyarlılaşmaya neden olabilir)

• Yeterli havalandırma ile kullanın

• Kimyasal dayanıklı eldiven (nitril, neopren) giyin

• Tutuşma kaynaklarından uzak tutun

• Döküntü durumunda, inert emici malzeme ile çevreleyin

16. TAŞIMA BİLGİLERİ

17. MEVZUAT BİLGİLERİ

EINECS: 204-798-3

WGK Almanya: 1 (Su için düşük tehlike)

18. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR

Veritabanı Tanımlayıcıları:

19. SEKTÖREL UYGUNLUK ÖZETİ

20. ÖZET VE ÖNEMLİ UYARILAR

ÖZET:

Triizobütil fosfat (TIBP, C12H27O4P, CAS 126-71-6), renksiz, şeffaf bir sıvı organofosfat esteridir. Molekül ağırlığı 266.31 g/mol, 20°C'de yoğunluğu 0.965 g/mL, kaynama noktası yaklaşık 205°C ve parlama noktası 150°C'dir. İzobütanolün fosfor oksiklorür (POCl3) ile esterleşmesiyle üretilir; >%99 saflıkta ürün ve >%85 verim elde edilir. TIBP öncelikle tekstil endüstrisinde yardımcı kimyasal, penetrant ve boya yardımcısı olarak kullanılır. Ayrıca çeşitli endüstriyel proseslerde köpük kesici (köpük kontrol maddesi) olarak yaygın şekilde kullanılır: tekstil işleme, kağıt hamuru ve kağıt, su arıtma ve kimyasal üretim. Diğer uygulamalar arasında baskı mürekkepleri, yapı kimyasalları (beton katkı maddeleri), petrol sahası kimyasalları (sondaj sıvısı köpük kesicileri), plastik ve polimerler (işlem yardımcıları), boyalar ve kaplamalar, metal işleme sıvıları ve yapıştırıcılar bulunur.

Temel Özellikler:

Başlıca Kullanım Alanları:

Temel Güvenlik Noktaları:

• CİLT DUYARLILAŞTIRICI: Alerjik cilt reaksiyonuna neden olabilir (H317, R43)

• YANICIDIR: Parlama noktası 150°C; yüksek ısı ve açık alevden uzak tutun (H227)

• DÜŞÜK TOKSİSİTE: Oral LD50 >5,000 mg/kg (tavşan); Dermal LD50 >5,000 mg/kg (tavşan)

• TERMAL BOZUNMA: Isıtıldığında toksik fosfor oksitleri (POx) üretir

• KKD KULLANIN: Koruyucu eldiven (nitril, neopren), koruyucu giysi, koruyucu gözlük giyin

• DEPOLAMA: 30°C altında, serin, kuru, iyi havalandırılmış alanda, oksitleyicilerden uzakta

• SU TEHLİKESİ: WGK 1 (Su için düşük tehlike)

ÖNEMLİ UYARILAR:

Cilt Duyarlılaşması Tehlikesi: Triizobütil fosfat, cilt duyarlılaştırıcı olarak sınıflandırılmıştır (H317, R43). Uzun süreli veya tekrarlanan cilt teması, hassas bireylerde alerjik cilt reaksiyonlarına neden olabilir. Semptomlar arasında kızarıklık, kaşıntı, döküntü ve dermatit bulunur. Duyarlılaştıktan sonra, küçük miktarlara bile sonraki maruziyetler reaksiyonu tetikleyebilir. Uygun kimyasal dayanıklı eldivenler (nitril, neopren) ve koruyucu giysi giyin. Cilt teması durumunda, sabun ve su ile iyice yıkayın. Kirlenmiş iş giysileri işyeri dışına çıkarılmamalıdır.

Yanıcılık Hususları: TIBP nispeten yüksek bir parlama noktasına (150°C) sahip olmasına rağmen, hala yanıcıdır. Yüksek ısı, açık alev, kıvılcım ve diğer tutuşma kaynaklarından uzak tutulmalıdır. Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı 430°C'dir. Termal bozunma üzerine TIBP, solunum yolu için tahriş edici ve tehlikeli olan toksik fosfor oksitleri (POx) salar. Yangın durumunda, su spreyi, CO₂, kuru kimyevi toz veya köpük kullanın. İtfaiyeciler basınçlı solunum cihazı (SCBA) ve tam koruyucu giysi giymelidir.

Düşük Akut Toksisite: Triizobütil fosfat çok düşük akut toksisiteye sahiptir. Tavşanlarda oral LD50 >5,000 mg/kg ve dermal LD50 >5,000 mg/kg'dır. Bu, TIBP'nin yutma veya cilt emilimi yoluyla akut toksik olmadığını gösterir. Bununla birlikte, yine de bir cilt duyarlılaştırıcıdır ve alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Büyük miktarlarda yutma gastrointestinal rahatsızlığa neden olabilir.

Çevresel Profil: TIBP düşük su çözünürlüğüne (25°C'de 264 mg/L) sahiptir ve Almanya'da WGK 1 (su için düşük tehlike) olarak sınıflandırılmıştır. Yavaş biyobozunur ve düşük ila orta biyobirikim potansiyeline sahiptir. Sucul toksisite düşük olmakla birlikte, büyük döküntüler çevrelenmeli ve su yollarına girmesi önlenmelidir. Atık malzemeyi yerel çevre düzenlemelerine uygun şekilde bertaraf edin.

Depolama ve Kararlılık: TIBP'yi 30°C'nin altında, serin, kuru, iyi havalandırılmış bir alanda saklayın. Kontaminasyonu ve nem girişini önlemek için kapları sıkıca kapalı tutun. Kuvvetli oksitleyicilerden ve kuvvetli bazlardan koruyun (bunlar bozunmaya veya istenmeyen reaksiyonlara neden olabilir). Normal depolama koşulları altında TIBP 12-24 ay stabildir.

Diğer Fosfat Esterleri ile Karşılaştırma: TIBP, tekstil yardımcıları, köpük kesiciler, penetrantlar, mürekkepler, yapı kimyasalları ve petrol sahası uygulamaları için özel olarak optimize edilmiştir. Nükleer yakıt işleme ve metal ekstraksiyonu için tributil fosfat (TBP) üstündür. Plastik ve polimerlerde plastikleştiriciler için trioktil fosfat (TOP) ve tri(2-etilheksil) fosfat (TEHP) tercih edilir. Alev geciktirici uygulamalar için trifenil fosfat (TPP) yaygın olarak kullanılır. Her fosfat esterinin belirli uygulamalara uygun benzersiz özellikleri vardır.

Köpük Kesici Uygulamaları: TIBP, yüzey aktif özellikleri nedeniyle köpük kesici (köpük kontrol maddesi) olarak özellikle etkilidir. Yüzey gerilimini düşürür ve köpük kabarcıklarını destabilize ederek çökmelerine neden olur. Tekstil işleme, kağıt hamuru ve kağıt üretimi, su arıtma, kimyasal reaktörler, sondaj sıvıları ve boya formülasyonlarında kullanılır. TIBP'nin köpük kesici olarak etkinliği, düşük su çözünürlüğü ve sıvı yüzeylerinde yayılma yeteneği ile ilgilidir.

Tekstil Endüstrisi Spesifikleri: Tekstil işlemede TIBP birden fazla işlev görür. Bir penetrant olarak, boya ve apre çözeltilerinin kumaş liflerine daha derin ve daha homojen nüfuz etmesine yardımcı olur. Bir düzgün dağıtım maddesi olarak, eşit boya dağılımını teşvik ederek çizgileri ve düzensiz renklenmeyi azaltır. Bir ıslatma maddesi olarak, yüzey gerilimini düşürerek hidrofobik liflerin daha iyi ıslanmasını sağlar. Bu özellikler TIBP'yi tekstil üretiminde değerli bir yardımcı kimyasal yapar.

Önemli Beyan: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS) başvurun. Triizobütil fosfat bir cilt duyarlılaştırıcısıdır. Uzun süreli veya tekrarlanan cilt temasından kaçının. Uygun kişisel koruyucu ekipman giyin. Yüksek ısı ve açık alevlerden uzak tutun. Cilt duyarlılaşması veya alerjik reaksiyon durumunda tıbbi yardım alın. Atıkları yerel düzenlemelere uygun şekilde bertaraf edin.