Sorularınız mı var? Yardımcı olalım! İletişime Geçin
info@betakim.com.tr

Sodyum Molibdat, Sodium Molybdate, Disodyum Molibdat, Disodium Molybdate, Natrium Molybdat, 7631-95-0, 10102-40-6

Sodyum Molibdat, Sodium Molybdate, Disodyum Molibdat, Disodium Molybdate, Natrium Molybdat, 7631-95-0, 10102-40-6

SODYUM MOLİBDAT (Na₂MoO₄)

1. Kimyasal Kimlik ve Malzeme Sınıflandırması

  • Kimyasal Adı: Sodyum Molibdat, Disodyum Molibdat, Molibdik Asit Disodyum Tuzu

  • Eşanlamlılar: Sodyum Molibden Oksit, Disodyum Tetraoksomolibdat, Sodyum Molibdenat, NSC 77389, HS 458

  • CAS Numaraları:

    • Susuz (Anhidrat): 7631-95-0

    • Dihidrat: 10102-40-6

  • Moleküler Formül: Na₂MoO₄ (susuz); Na₂MoO₄·2H₂O (dihidrat)

  • Moleküler Ağırlık: 205,92 g/mol (susuz); 241,95 g/mol (dihidrat)

  • EC Numarası: 231-551-7

  • MDL Numarası: MFCD00003483

2. Kimyasal Yapı ve Moleküler Karakteristikler

  • Anyon yapısı: Tetrahedral molibdat iyonu (MoO₄²⁻)

  • Molibden oksidasyon durumu: +6 (en yüksek kararlı oksidasyon durumu)

  • Mo–O bağ uzunluğu: ~1,76–1,79 Å (katı halde)

  • Kristal sistemi (susuz): Ortorombik (β-form)

  • Kristal sistemi (dihidrat): Monoklinik

  • Koordinasyon geometrisi: Mo merkezi etrafında tetrahedral

  • İzopolianyon oluşumu: Nötr/alkali pH'da belirgin yoğunlaşma yoktur; pH <4'te heptamolibdat (Mo₇O₂₄⁶⁻) oluşur

3. Fiziksel Özellikler

3.1 Genel Fiziksel Özellikler

Özellik Susuz (Anhidrat) Dihidrat
Görünüm Beyaz ila açık beyaz kristal toz Beyaz kristal toz
Yoğunluk (20°C) 3,78 g/cm³ 3,28 g/cm³
Erime noktası 687°C (bozunur) 100°C (su kaybeder)
Kaynama noktası 1580°C (bozunur) Kaynamadan önce bozunur
Yığma yoğunluğu (sıkıştırılmış) 1,2–1,5 g/cm³ 1,0–1,3 g/cm³
Partikül boyutu (tipik) 10–200 μm 10–200 μm
Özgül yüzey alanı (BET) 0,5–2,0 m²/g 0,5–1,5 m²/g

3.2 Termal Özellikler

Parametre Değer
Erime entalpisi (susuz) ~45 kJ/mol
Dehidratasyon sıcaklığı (dihidrat → susuz) 100–120°C
Termal bozunma başlangıcı (susuz) >600°C (MoO₃ süblimleşmesi başlar)
TGA ağırlık kaybı (dihidrat, 200°C'ye kadar) %14,9 (teorik H₂O kaybı: 2 × 18,02/241,95 = %14,9)
Özgül ısı kapasitesi (C_p, 25°C) 0,85 J/(g·K) (susuz)

4. Çözünürlük Davranışı (g/100 g çözücü)

Çözücü Sıcaklık Susuz Dihidrat
Su 0°C 44,5 56,0
Su 20°C 56,0 70,0
Su 40°C 65,0 82,0
Su 60°C 73,0 91,0
Su 80°C 80,0 100,0
Su 100°C 84,0 105,0
Metanol 20°C 0,5 0,3
Etanol 20°C 0,1 0,1
Aseton 20°C Çözünmez Çözünmez
Dimetilformamid (DMF) 20°C 1,0 0,8

5. Sulu Çözelti Kimyası

Parametre Değer
%1 çözeltinin pH'ı (10 g/L, 20°C) 9,0–10,5 (alkali)
%5 çözeltinin pH'ı (50 g/L, 20°C) 9,5–11,0
Hidroliz davranışı pH >7'de belirgin hidroliz yoktur
Polimerizasyon başlangıcı pH <4 → heptamolibdat (Mo₇O₂₄⁶⁻)
İleri asidifikasyon (pH <2) MoO₃·xH₂O çökelmesi
Tamponlama kapasitesi (pH 8–10) Düşük (tamponlama için fosfat veya borat gerekir)

6. Üretim Yöntemleri

6.1 Kavurma Yöntemi (Endüstriyel Standart)

  • Reaksiyon: Molibden konsantresi (MoS₂) → kavurma → MoO₃ → NaOH ile reaksiyon → Na₂MoO₄

  • Adımlar:

    1. 2MoS₂ + 7O₂ → 2MoO₃ + 4SO₂ (600–700°C'de kavurma)

    2. MoO₃ + 2NaOH → Na₂MoO₄ + H₂O (80–100°C'de liç)

    3. Filtrasyon → kristallendirme → kurutma

  • Verim: %85–90 (konsantreden)

  • Yan ürünler: SO₂ (H₂SO₄ olarak tutulur), çözünmeyen gang mineralleri

6.2 Yeniden Kristallendirme Yöntemi (Yüksek Saflık)

  • Proses: Ham Na₂MoO₄ → suda çözünme → HNO₃ ile asitlendirme → MoO₃·xH₂O çökelmesi → kalsinasyon → NaOH'da yeniden çözünme → yeniden kristallendirme

  • Elde edilen saflık: ≥%99,5

  • Tipik uygulama: Reaktif sınıfı, farmasötik, analitik standartlar

6.3 Molibden Trioksitten Üretim

  • Reaksiyon: MoO₃ + 2NaOH → Na₂MoO₄ + H₂O

  • Avantaj: Yüksek saflıkta MoO₃ kullanılarak doğrudan, yüksek saflık

  • Tipik ölçek: Küçük ve orta ölçekli üretim

7. Korozyon İnhibisyon Mekanizması (Çelik ve Diğer Metaller İçin)

  • Mekanizma tipi: Anodik inhibitör (pasivasyon)

  • Hedef metaller: Karbon çeliği, galvanizli çelik, alüminyum, bakır

  • Mekanizma:

    1. Molibdat iyonlarının (MoO₄²⁻) metal yüzeyine adsorpsiyonu

    2. Fe²⁺'nin Fe³⁺'ye oksidasyonu (katalitik etki)

    3. Fe₂O₃/Fe₃O₄ pasif filminin oluşumu

    4. Molibdenin oksit tabakasına dahil olması → artırılmış stabilite

  • Diğer inhibitörlerle sinerjik etki: Çinko, fosfonatlar ve organik inhibitörlerle iyi çalışır

  • İnhibisyon verimi (karbon çeliği, nötr su): %85–95 (optimal koşullarda)

8. Elektrokimyasal Parametreler (Korozyon İnhibisyonu – Çelik)

Parametre Değer
Optimal konsantrasyon 50–500 mg/L (MoO₄²⁻ olarak)
Optimal pH aralığı 7,5–10,0
Optimal sıcaklık 20–80°C
Kritik çukurlaşma potansiyeli kayması +200 ila +400 mV (SCE'ye karşı)
Polarizasyon direnci (R_p) artışı 5–20 kat
Korozyon hızı azalması (karbon çeliği) 0,5–2 mm/yıl → <0,1 mm/yıl
Film oluşum süresi 24–72 saat
Kromat (CrO₄²⁻) ile karşılaştırma Kromatın veriminin ~%60–80'i (ancak toksik değildir)

9. Kullanım Alanları – Korozyon İnhibitörü

9.1 Kapalı Devre Soğutma Suyu Sistemleri (HVAC, Endüstriyel)

Parametre Değer
Tipik dozaj 50–200 mg/L (Na₂MoO₄ olarak)
Sistem tipi Kapalı devreler, motor soğutma, HVAC
Sinerjistler Çinko (ZnSO₄ olarak), fosfonatlar (HEDP, ATMP), toliltriazol (TTA)
pH kontrolü 8,0–9,5 aralığında tutun (NaOH veya Na₂CO₃ ile)
Standart uygunluğu ASTM D1384, D3306, D4985

9.2 Otomotiv Antifrizi ve Motor Soğutma Sıvıları

Parametre Değer
Tipik konsantrasyon 100–500 mg/L (Na₂MoO₄ olarak)
Fonksiyonu Alüminyum ve çelik korozyon koruması
Uyumluluk Etilen glikol, propilen glikol ile çalışır
OEM spesifikasyonları Birçok küresel OEM soğutma sıvısı formülasyonu molibdat içerir

9.3 Jeotermal Enerji Santralleri

Parametre Değer
Uygulama Karbon çeliği boru hatlarının korozyon koruması
Tipik dozaj 100–300 mg/L
Sıcaklık aralığı 50–150°C
Avantajlar Kromatın toksik olmayan alternatifi; yüksek sıcaklıkta kararlı

9.4 Belediye ve Endüstriyel Su Arıtma

Parametre Değer
Uygulama İçme suyunda korozyon inhibisyonu (kurşun ve bakır)
Tipik dozaj 1–5 mg/L (Mo olarak)
Düzenleyici durum NSF/ANSI 60 sertifikalı (içme suyu katkı maddesi)
Avantaj Kurşun ve bakır yönetmeliği uyumluluğunu sağlar

10. Kullanım Alanları – Diğer Endüstriler

10.1 Tarım (Mikro Besin Gübresi)

Parametre Değer
Fonksiyonu Azot fiksasyonu için temel mikro besin (Mo)
Hedef ürünler Baklagiller (soya, yonca, korunga), karnabahar, brokoli
Eksiklik belirtileri Karnabaharda kamçı kuyruk hastalığı, azot eksikliği
Tipik uygulama oranı 50–200 g/ha (Mo olarak)
Yaprak spreyi konsantrasyonu %0,01–0,05 Na₂MoO₄ çözeltisi
Toprak uygulaması 0,5–2 kg/ha (Na₂MoO₄ olarak)

10.2 Metal İşleme ve Elektrokaplama

Parametre Değer
Uygulama Kaplama banyolarında korozyon koruma katkısı
Tipik konsantrasyon 1–10 g/L
Fonksiyonu Kaplanmış yüzeylerin korozyon direncini artırır
Kaplama tipleri Çinko, çinko-nikel, kalay-çinko

10.3 Kimya Endüstrisi (Reaktif ve Katalizör)

Parametre Değer
Uygulama Organik ve inorganik sentezde reaktif
Katalizör kullanımları Oksidasyon reaksiyonları, epoksidasyon
Türevlendirme Amonyum molibdat, heteropoli asitlerin üretimi
Analitik kimya Fosfat tayini için reaktif (fosfomolibdat kompleksi)

10.4 Pigmentler, Katalizörler ve Alev Geciktiriciler

Parametre Değer
Pigmentler Molibdat turuncusu, molibdat kırmızısı (kurşun kromat ile)
Katalizör desteği Hidrodesülfürizasyon (HDS) katalizörleri (MoS₂ öncüsü olarak)
Alev geciktiriciler PVC ve diğer polimerlerde duman bastırıcı (%1–5 yükleme)

11. Alternatif İnhibitörlerle Karşılaştırma

Özellik Sodyum Molibdat Sodyum Kromat Sodyum Nitrit Sodyum Fosfat
Toksisite Düşük Yüksek (kanserojen) Orta (nitrozamin riski) Düşük
Çevresel etki Çevre dostu Şiddetli Orta Ötrofikasyon riski
İnhibisyon verimi (çelik) %85–95 %95–99 %90–95 %70–85
Etkili pH aralığı 7,5–10,0 7,0–11,0 8,0–10,0 6,5–8,5
Sıcaklık kararlılığı Mükemmel (≤200°C) Mükemmel İyi (≤80°C) İyi (≤90°C)
Maliyet Orta Düşük Düşük Düşük
NSF/ANSI 60 sertifikalı Evet Hayır Hayır Evet

12. Ürün Formları ve Spesifikasyonlar

12.1 Mevcut Sınıflar

Sınıf Saflık Tipik Kullanım
Teknik ≥%98,0 Endüstriyel su arıtma, metal işleme
Reaktif ≥%99,0 Laboratuvar, analitik kimya
Analitik standart ≥%99,9 ICP standartları, kalibrasyon
Tarımsal ≥%98,0 Gübre mikro besin

12.2 Kalite Spesifikasyonları (Teknik Sınıf, Susuz)

Parametre Limit
Saflık (Na₂MoO₄, ağ/ğ) ≥%98,0
Molibden (Mo) içeriği ≥%45,0
Sodyum (Na) içeriği ≥%21,0
Nem (H₂O, K. Fischer) ≤%1,0
Çözünmeyen madde ≤%0,1
Klorür (Cl) ≤%0,05
Sülfat (SO₄) ≤%0,10
Fosfat (PO₄) ≤%0,05
Ağır metaller (Pb olarak) ≤50 ppm
Demir (Fe) ≤50 ppm
pH (%1 çözelti, 20°C) 9,0–10,5

12.3 Kalite Spesifikasyonları (Reaktif Sınıfı, Dihidrat)

Parametre Limit
Saflık (Na₂MoO₄·2H₂O, ağ/ğ) ≥%99,0
Molibden (Mo) içeriği ≥%39,0
Çözünmeyen madde ≤%0,01
Klorür (Cl) ≤%0,01
Sülfat (SO₄) ≤%0,01
Nitrat (NO₃) ≤%0,02
Fosfat (PO₄) ≤%0,01
Ağır metaller (Pb olarak) ≤10 ppm
Demir (Fe) ≤10 ppm
pH (%5 çözelti, 20°C) 8,5–10,0

13. Analitik Metotlar

13.1 Molibden Tayini (Gravimetrik)

  • Yöntem: Kurşun molibdat (PbMoO₄) olarak çöktürme

  • Reaktif: Asetik asit ortamında kurşun nitrat (Pb(NO₃)₂)

  • Filtrasyon: Gooch krozesi veya sinterlenmiş cam

  • Kurutma: Sabit ağırlığa kadar 105°C

  • Hesaplama: 1 g PbMoO₄ = 0,2613 g Mo = 0,4615 g Na₂MoO₄

13.2 Molibden Tayini (ICP-OES)

Parametre Değer
Dalga boyu(ları) 202,030 nm, 203,844 nm, 204,598 nm
Dedeksiyon limiti 0,01 mg/L
Doğrusal aralık 0,1–100 mg/L

13.3 Molibden Tayini (Kolorimetrik – Tiyosiyanat Yöntemi)

Parametre Değer
Prensip Mo⁶⁺'nın Mo⁵⁺'ye indirgenmesi (SnCl₂) → SCN⁻ ile kompleks → turuncu-kırmızı
λmax 470 nm
Dedeksiyon limiti 0,5 mg/L
Girişimler Demir (florür ile maskeleme), tungsten

14. Güvenlik ve Toksikoloji

Parametre Değer
Oral LD₅₀ (sıçan) 4.000–5.000 mg/kg (düşük toksisite)
Dermal LD₅₀ (tavşan) >2.000 mg/kg
İnhalasyon LC₅₀ (sıçan, toz) >5 mg/L (4 saat)
Cilt tahrişi Tahriş edici değil (OECD 404)
Göz tahrişi Hafif tahriş edici (OECD 405)
Cilt hassasiyeti Hassaslaştırıcı değil (OECD 406)
Mutajenite (Ames testi) Negatif
Kanserojenite (IARC) Sınıflandırılmamış (Grup 3 – yetersiz kanıt)
Üreme toksisitesi NOAEL = 120 mg/kg/gün (sıçan)
NOAEL (oral, sıçan, 90 gün) 100 mg/kg/gün
Mesleki maruziyet limiti (ABD OSHA) 5 mg/m³ (Mo olarak, solunabilir)
ACGIH TLV 10 mg/m³ (Mo olarak, solunabilir)

15. Güvenlik Önlemleri ve Kişisel Koruyucu Ekipman (KKE)

  • Tehlikeler: Akut toksisitesi düşüktür; toz solunum yolu tahrişine neden olabilir

  • Yangın riski: Yanıcı değildir (inorganik)

  • Reaktivite:

    • Güçlü indirgeyici ajanlarla (hidrazin, hidrürler) uyumsuzdur

    • Güçlü asitlerden kaçının (molibdik asit veya heptamolibdat oluşturur)

    • Normal kullanım koşullarında kararlıdır

  • KKE (önerilen):

    • Nitril eldiven (EN 374)

    • Yan kalkanlı koruyucu gözlük (EN 166)

    • Toz maskesi (FFP1 veya FFP2) – tozlu ortamlarda

    • Koruyucu iş elbisesi

  • Mühendislik kontrolleri:

    • Tozlu işlemler için yerel egzoz havalandırması (LEV)

    • Toz toplama sistemleri

    • Göz yıkama istasyonları

  • İlk yardım:

    • Soluma: Temiz havaya çıkarın

    • Cilt teması: Sabun ve su ile yıkayın

    • Göz teması: 15 dakika su ile durulayın

    • Yutma: Ağzı çalkalayın; büyük miktarda ise tıbbi yardım alın

16. Çevresel Akıbet ve Bertaraf

Parametre Değer
Biyobozunma Uygulanamaz (inorganik)
Ekotoksisite (balık, LC₅₀, 96 saat) >100 mg/L (düşük toksisite)
Daphnia magna (EC₅₀, 48 saat) >50 mg/L
Algal toksisite (EC₅₀, 72 saat) 50–100 mg/L
Toprakta hareketlilik Yüksek (molibdat anyonu hareketlidir)
Biyobirikim potansiyeli (BCF) Düşük (<10)
İçme suyu kılavuzu (WHO) 0,07 mg/L (Mo olarak) – geçici
ABD EPA içme suyu kılavuzu 0,05 mg/L (Mo olarak)
Bertaraf yöntemi Nötralizasyon → CaMoO₄ olarak çöktürme → düzenli depolama (Mo geri kazanımı yoksa)
Geri dönüşüm Molibden kullanılmış çözeltilerden geri kazanılabilir (iyon değişimi)
Atık kodu (AB) 16 06 03* (tehlikeli – diğer metalleri içeriyorsa)

17. Depolama ve Raf Ömrü

  • Depolama koşulları:

    • Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan (10–30°C)

    • Orijinal ambalajında ağzı sıkıca kapalı tutun (susuz form nem çekicidir)

    • Nemden koruyun (susuz form suyu kolayca emer → dihidrata dönüşür)

    • Güçlü indirgeyici ajanlardan ve güçlü asitlerden uzak tutun

  • Raf ömrü:

    • Susuz (kapalı): 36 ay

    • Dihidrat (kapalı): 36 ay

    • Çözelti halinde: 6–12 ay (kaba ve ışığa maruziyete bağlı)

  • Bozunma göstergesi:

    • Susuz: Topaklanma/kekleşme (nem emilimi)

    • Dihidrat: Çok kuru koşullarda çiçeklenme (su kaybı)

18. Taşımacılık Bilgileri

Düzenleme Sınıflandırma
ADR/RID Tehlikeli mal olarak sınıflandırılmamıştır
IMDG Düzenlemeye tabi değildir
IATA Düzenlemeye tabi değildir
Uygun sevkiyat adı Sodyum molibdat (tehlikeli değil)
Ambalaj grubu Uygulanamaz
Çevresel tehlike Hayır (deniz kirleticisi değildir)

19. Eşanlamlılar, Standartlar ve Neden Sodyum Molibdat Tercih Edilmeli?

Eşanlamlılar

  • Türkçe: Sodyum molibdat, Disodyum molibdat, Molibdik asit disodyum tuzu, Sodyum molibden oksit, Disodyum tetraoksomolibdat, Sodyum molibdenat, HS 458, NSC 77389

  • İngilizce: Sodium molybdate, Disodium molybdate, Sodium molybdenum oxide, Sodium molybdenate

  • Almanca: Natriummolybdat

  • Fransızca: Molybdate de sodium

  • İspanyolca: Molibdato de sodio

Standart Uygunluğu

Standart Uygunluk
ASTM D1384 Soğutma sistemleri için korozyon testi
ASTM D3306 Otomotiv antifrizi
ASTM D4985 Düşük silikatlı antifriz
NSF/ANSI 60 İçme suyu arıtma katkı maddesi
REACH (EC 1907/2006) Kayıtlı
RoHS (2011/65/EU) Uyumlu
TSCA (ABD) Listelenmiştir
FDA 21 CFR 184.1800 Dolaylı gıda katkı maddesi (bazı uygulamalar)

Neden Sodyum Molibdat Tercih Edilmelidir? (Teknik Özet)

  • Kromatın çevre dostu alternatifi: Toksik değildir, kanserojen değildir

  • Birden fazla metal için etkili korozyon inhibitörü: Karbon çeliği, galvanizli çelik, alüminyum, bakır (%85–95 verim)

  • Mükemmel termal kararlılık: 200°C'ye kadar çalışır (jeotermal, motor soğutma sıvıları)

  • NSF/ANSI 60 sertifikalı: İçme suyu uygulamaları için onaylanmıştır (kurşun ve bakır korozyon kontrolü)

  • Çift fonksiyonluluk: Korozyon inhibitörü + mikro besin (gübre)

  • Sinerjistik uyumluluk: Çinko, fosfonatlar, azoller ve silikatlarla çalışır

  • Geniş pH aralığı: pH 7,5 ila 10,0 arasında etkilidir

  • Performans başına düşük maliyet: Kapalı devre sistemler için uygun maliyetlidir

  • Birden fazla sınıfta mevcuttur: Teknik, reaktif, tarımsal ve yüksek saflık

  • Sınırlama notu: Yüksek klorürlü ortamlarda (>500 ppm Cl⁻) kromattan daha az etkilidir; bu koşullar için daha yüksek konsantrasyon veya çinko/fosfonat kombinasyonu önerilir

20. Sektörel Uygunluk Özet Tablosu

Sektör Uygulama Tipik Konsantrasyon Alternatif
Su Arıtma Korozyon inhibitörü, ağır metal giderme 50–200 mg/L Amonyum molibdat (katalizör kullanımı)
Metal İşleme Kaplama katkısı, korozyon önleme 1–10 g/L Kalsiyum molibdat (seramik, cam)
Tarım Mikro besin gübresi, kamçı kuyruk hastalığını önler 50–200 g/ha Mo Potasyum molibdat (daha yüksek çözünürlük)
Enerji (Jeotermal) Çelikler için korozyon koruması 100–300 mg/L Sodyum kromat (eskimiş, toksik)
Kimya Endüstrisi Reaktif, katalizör öncüsü, sentez Değişken Tetratiyomolibdat (araştırma)
Otomotiv Antifriz soğutma sıvısı katkısı 100–500 mg/L Boratlar, nitritler, fosfatlar
Pigmentler/Katalizörler Molibdat pigmentleri, HDS katalizörleri %1–30 yükleme Amonyum molibdat
Alev Geciktiriciler Polimerlerde duman bastırıcı %1–5 yükleme Çinko borat, alüminyum trihidrat

Bu TDS, ISO 11014-1 formatına uygun olarak hazırlanmış olup, korozyon mühendisleri, su arıtma uzmanları, soğutma sistemi formülatörleri, tarım bilimcileri, metal finisaj profesyonelleri ve satın alma uzmanları için tasarlanmıştır. Analiz Sertifikaları (CoA), Güvenlik Bilgi Formları (SDS), korozyon test raporları (ASTM D1384, D3306) ve numune validasyon raporları talep üzerine temin edilebilir.

Resimler

Sorularınız mı var? Yardımcı olalım!

Etkili İş Çözümleri? — İletişime Geçin
Sürükle