İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderSodyum Bikromat, Sodyum Dikromat, Sodium Bichromate, Sodium Dichromate, 10588-01-9, 7789-12-0
SODYUM BİKROMAT (Na₂Cr₂O₇)
Sodyum Dikromat / Dikromik Asit Disodyum Tuzu
CAS Numaraları: 10588-01-9 (Susuz), 7789-12-0 (Dihidrat)
EC Numarası: 234-190-3
1. KİMLİK BİLGİLERİ
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Adı | Sodyum Bikromat |
| Diğer İsimleri | Sodyum dikromat, Dikromik asit disodyum tuzu, Soda bikromat, Ahşap koruyucu, Kromik asit sodyum tuzu, Sodyum dikromat dihidrat |
| Kimyasal Formülü | Na₂Cr₂O₇ |
| Molekül Ağırlığı (Susuz) | 261.97 g/mol |
| Molekül Ağırlığı (Dihidrat) | 298.00 g/mol |
| CAS Numaraları | 10588-01-9 (Susuz) 7789-12-0 (Dihidrat) |
| EC Numarası (EINECS) | 234-190-3 |
| Görünüm | Turuncu-kırmızı ila kırmızı kristal katı |
| Koku | Kokusuz |
2. FİZİKSEL ÖZELLİKLER
| Özellik | Susuz | Dihidrat |
|---|---|---|
| Fiziksel Hali (20°C) | Katı (kristal) | Katı (kristal) |
| Görünüm | Turuncu-kırmızı kristaller | Turuncu-kırmızı kristaller |
| Koku | Kokusuz | Kokusuz |
| Molekül Ağırlığı | 261.97 g/mol | 298.00 g/mol |
| Yoğunluk (20°C) | 2.35 g/cm³ | 2.52 g/cm³ |
| Yığma Yoğunluğu | 1.0 – 1.3 g/cm³ | 1.0 – 1.3 g/cm³ |
| Erime Noktası | 356.5 °C | 100 °C (su kaybeder) |
| Kaynama Noktası | 400 °C – bozunur | Isıtıldığında bozunur |
| Suda Çözünürlük (25°C) | Çok yüksek – 185 g/100 mL | Çok yüksek |
| Metanolde Çözünürlük | Çözünür | Çözünür |
| Etanolde Çözünürlük | Çözünür | Çözünür |
| pH (%1 çözelti) | 3.5 – 4.5 (asidik) | 3.5 – 4.5 (asidik) |
| Higroskopiklik | Higroskopik (nem çeker) | Hafif efloresan (su kaybeder) |
3. KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Formül | Na₂Cr₂O₇ |
| Molekül Ağırlığı | 261.97 g/mol |
| Krom (Cr) İçeriği | ~%39.7 |
| Oksidasyon Durumu | Cr(VI) (altı değerlikli krom) – son derece toksik |
| pH (%1 çözelti) | 3.5 – 4.5 (asidik) |
| Kararlılık | Normal koşullarda kararlıdır |
| Oksitleyici Özellikler | Çok güçlü oksitleyici |
| Organik Maddelerle Reaksiyon | Şiddetli reaksiyon, yangın veya patlamaya neden olabilir |
| Asitlerle Reaksiyon | Kromik asit (H₂Cr₂O₇) oluşturur |
| İndirgeyicilerle Reaksiyon | Cr(III) bileşiklerine indirgenir |
| Geçimsiz Maddeler | Organik maddeler, indirgeyiciler, yanıcı maddeler, kuvvetli asitler, metaller |
4. TİPLER VE SINIFLAR
| Sınıf | Form | Saflık | Uygulamalar |
|---|---|---|---|
| Teknik Sınıf | Susuz veya Dihidrat | ≥ %99.0 | Endüstriyel uygulamalar (pigmentler, tabaklama, ahşap koruma) |
| Reaktif Sınıf | Susuz | ≥ %99.5 | Laboratuvar, analitik kimya |
| Yüksek Saflık Sınıfı | Susuz | ≥ %99.9 | Özel uygulamalar, araştırma |
5. ÜRETİM PROSESİ
| Aşama | Açıklama |
|---|---|
| 1. Hammadde | Kromit cevheri (FeCr₂O₄) veya sodyum kromat (Na₂CrO₄) |
| 2. Kavurma | Kromit cevheri, sodyum karbonat (Na₂CO₃) ve kireç ile yüksek sıcaklıkta kavrulur |
| 3. Liç (Çözme) | Kavrulmuş ürün su ile liç edilerek sodyum kromat ekstrakte edilir |
| 4. Asitlendirme | Sodyum kromat çözeltisi sülfürik asit (H₂SO₄) ile asitlendirilir |
| 5. Reaksiyon | 2 Na₂CrO₄ + H₂SO₄ → Na₂Cr₂O₇ + Na₂SO₄ + H₂O |
| 6. Kristalizasyon | Sodyum bikromat kristalleşir (sodyum sülfat çözeltide kalır) |
| 7. Santrifüjleme | Kristaller ayrıştırılır |
| 8. Kurutma | Susuz form için dihidrat yüksek sıcaklıkta kurutulur |
| 9. Paketleme | Ürün paketlenir |
6. KULLANIM ALANLARI
| Sektör | Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|---|
| Krom Bileşikleri Üretimi | Kromik asit, potasyum dikromat, krom pigmentleri | Hammadde |
| Deri Tabaklama | Krom tabaklama (bazik krom sülfat üzerinden) | Deriye yumuşaklık ve dayanıklılık sağlar |
| Ahşap Koruma | Fungisit, böcek ilacı | Ahşap çürümesini ve böcekleri önler |
| Tekstil Endüstrisi | Mordan, boyama oksitleyicisi | Boyaları kumaşlara sabitler |
| Korozyon İnhibisyonu | Soğutma suyu sistemleri | Metal korozyonunu önler |
| Petrol ve Gaz Sondajı | Sondaj sıvılarında biyosit | Bakteri ve maya kontrolü (balçık önleme) |
| Pigmentler ve Boyalar | Krom sarısı, krom turuncusu, krom yeşili | Renklendirici |
| Kibrit Üretimi | Kibrit başlarında oksitleyici ajan | Yanmayı başlatır |
| Cam ve Seramik | Yeşil renklendirici, akışkanlaştırıcı | Renk ve erime özellikleri sağlar |
| Laboratuvar ve Analitik Kimya | Oksitleyici ajan, titrasyon (dikromatometri) | Demir tayini, organik sentez |
| Havai Fişekler | Oksitleyici ajan | Renkli alevler için |
| Batarya Üretimi | Bazı batarya tiplerinde bileşen | Enerji depolama |
| Fotoğrafçılık | Oksitleyici ajan | Fotoğraf prosesleri |
| Mürekkep Üretimi | Bazı mürekkep formülasyonlarında bileşen | Renklendirme ve stabilite |
7. KALİTE SPESİFİKASYONLARI (TİPİK – TEKNİK SINIF)
| Parametre | Susuz | Dihidrat |
|---|---|---|
| Saflık (Na₂Cr₂O₇) | ≥ %99.0 | ≥ %99.0 (susuz eşdeğer olarak) |
| Cr(VI) İçeriği | ~%39.7 | ~%35.0 |
| Klorür (Cl) | ≤ %0.01 | ≤ %0.01 |
| Sülfat (SO₄) | ≤ %0.10 | ≤ %0.10 |
| Demir (Fe) | ≤ %0.005 | ≤ %0.005 |
| Suda Çözünmeyenler | ≤ %0.05 | ≤ %0.05 |
| pH (%1 çözelti) | 3.5 – 4.5 | 3.5 – 4.5 |
| Nem | ≤ %0.5 | – |
| Kurutma Kaybı | – | %13 – 15 |
8. DEPOLAMA VE KULLANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapatılmış, korozyona dayanıklı kaplar (HDPE, astarlı variller, paslanmaz çelik) |
| Korunması Gerekenler | Nem (higroskopik), organik maddeler, indirgeyiciler, ısı |
| Raf Ömrü | 12-24 ay (açılmamış orijinal ambalajında uygun depolamada) |
| Higroskopiklik | Higroskopiktir – havadan nem çeker |
| Geçimsiz Maddeler | Organik maddeler, indirgeyiciler, yanıcı maddeler, kuvvetli asitler, metal tozları |
| Ambalaj Seçenekleri | 25 kg torba (astarlı), 50 kg varil (HDPE), 500 kg/1000 kg FIBC (büyük torbalar) |
9. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ (GHS SINIFLANDIRMASI)
| Tehlike Sınıfı | Kategori |
|---|---|
| Oksitleyici Katılar | Kategori 1 (H271) |
| Akut Toksisite (Oral) | Kategori 3 (H301) |
| Akut Toksisite (Soluma) | Kategori 2 (H330) |
| Akut Toksisite (Dermal) | Kategori 3 (H311) |
| Cilt Aşınması/Tahrişi | Kategori 1B (H314) |
| Ciddi Göz Hasarı | Kategori 1 (H318) |
| Solunum Duyarlılaşması | Kategori 1 (H334) |
| Cilt Duyarlılaşması | Kategori 1 (H317) |
| Germ Hücre Mutajenitesi | Kategori 1B (H340) |
| Kanserojenite | Kategori 1A (H350) |
| Üreme Toksisitesi | Kategori 2 (H361) |
| Hedef Organ Toksisitesi (Tekrarlı) | Kategori 1 (H372) |
| Akut Sucul Toksisite | Kategori 1 (H400) |
| Kronik Sucul Toksisite | Kategori 1 (H410) |
10. ZARARLILIK İFADELERİ (H-CODES)
| Kod | İfade |
|---|---|
| H271 | Yangına veya patlamaya neden olabilir; güçlü oksitleyicidir |
| H301 | Yutulması halinde toksiktir |
| H311 | Cilt ile teması halinde toksiktir |
| H314 | Ciddi cilt yanıklarına ve göz hasarına neden olur |
| H317 | Alerjik cilt reaksiyonuna neden olabilir |
| H318 | Ciddi göz hasarına neden olur |
| H330 | Solunması halinde ölümcüldür |
| H334 | Solunması halinde alerji veya astım semptomlarına neden olabilir |
| H340 | Genetik kusurlara neden olabilir |
| H350 | Kansere neden olabilir |
| H361 | Doğmamış çocuğa zarar verme şüphesi vardır |
| H372 | Uzun süreli veya tekrarlı maruziyet sonucu organlarda hasara neden olur |
| H400 | Sucul yaşam için çok toksiktir |
| H410 | Sucul yaşam için çok toksik, uzun süreli etkiler gösterir |
11. GÜVENLİK İFADELERİ (P-CODES)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P201 | Kullanmadan önce özel talimatları edinin |
| P202 | Tüm güvenlik önlemleri okunup anlaşılmadan kullanmayın |
| P210 | Isıdan, sıcak yüzeylerden, kıvılcımlardan, açık alevlerden uzak tutun |
| P220 | Yanıcı maddelerden uzak tutun |
| P260 | Tozu solumayın |
| P280 | Koruyucu eldiven, koruyucu giysi, göz koruması, yüz koruması kullanın |
| P301+P310 | YUTULDUĞUNDA: Hemen ZEHİR MERKEZİ veya doktor arayın |
| P302+P352 | CİLT İLE TEMASINDA: Bol su ile yıkayın |
| P304+P340 | SOLUNDUĞUNDA: Kişiyi temiz havaya çıkarın |
| P305+P351+P338 | GÖZ İLE TEMASINDA: Su ile birkaç dakika dikkatlice durulayın |
| P308+P313 | Maruziyet veya etkileşim durumunda: Tıbbi yardım alın |
| P501 | İçeriği/kabı yerel düzenlemelere göre bertaraf edin |
12. TOKSİKOLOJİK BİLGİLER
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Oral LD50 (sıçan) | ~50 mg/kg (son derece toksik) |
| Dermal LD50 (tavşan) | ~100 mg/kg |
| İnhalasyon LC50 (sıçan) | ~0.1 mg/L (4 saat) |
| Kanserojenite | IARC Grup 1 (İnsanlar için kanserojen) |
| Mutajenite | Pozitif – genetik mutasyonlara neden olur |
| Üreme Toksisitesi | Şüpheli üreme toksikantı |
| Hedef Organlar | Solunum sistemi, cilt, gözler, böbrekler, karaciğer |
| Kronik Etkiler | Akciğer kanseri, burun septumu perforasyonu, dermatit, böbrek hasarı |
13. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Temiz havaya çıkarın. Solunum zorluğu varsa oksijen verin. Derhal tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Kirlenmiş giysileri çıkarın. En az 15 dakika bol su ile yıkayın. Tıbbi yardım alın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika bol su ile hemen durulayın. Derhal tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Kusturmayın. Ağzı çalkalayın. Su için. Derhal tıbbi yardım alın. |
| Doktor Notu | Semptomatik tedavi. Spesifik panzehir yoktur. |
14. YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Güçlü oksitleyici – yanıcı maddelerle temasında yangın veya patlamaya neden olabilir |
| Söndürme Maddeleri | Su spreyi (büyük miktarlar), kuru kum, CO₂ (küçük yangınlar için) |
| Özel Tehlikeler | Isıtıldığında bozunarak toksik krom dumanları ve oksijen salar |
| Koruyucu Donanım | Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi |
15. ÇEVRESEL BİLGİLER
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Sucul Toksisite | Sucul yaşam için çok toksiktir (balık, alg, omurgasızlar) |
| Kalıcılık | Çevrede kalıcıdır (Cr(VI) bozunmaz) |
| Biyobirikim | Orta potansiyel |
| Toprakta Hareketlilik | Yüksek (suda çözünür) |
| Atık Bertarafı | Yerel düzenlemelere göre tehlikeli atık olarak bertaraf edin. Doğal su kütlelerine deşarj etmeyin. |
16. TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | 3087 |
| Tehlike Sınıfı | 5.1 (Oksitleyici madde) |
| Yan Tehlike | 6.1 (Toksik madde) |
| Ambalaj Grubu | II |
| Doğru Taşıma Adı | OKSİTLEYİCİ KATI, TOKSİK, B.A.G. (Sodyum dikromat) |
| Deniz Kirletici | Evet |
| ADR/RID Etiketi | 5.1 + 6.1 |
| EMS | F-A, S-Q |
17. MEVZUAT BİLGİLERİ
| Bölge | Durum |
|---|---|
| AB | REACH kayıtlı; Ek XVII kapsamında kısıtlı (SVHC – Çok Yüksek Endişe Verici Madde) |
| Türkiye (KKDİK) | Zorunlu uyum; kayıt gerektirir |
| ABD (TSCA) | Listelenmiştir; EPCRA Bölüm 313 kapsamında raporlama gerektirir |
| Kanada (DSL) | Listelenmiştir |
| Avustralya (AICS) | Listelenmiştir |
| Japonya (ENCS) | Listelenmiştir |
| Kore (KECL) | Listelenmiştir |
| Çin (IECSC) | Listelenmiştir |
| RoHS | Elektrikli ve elektronik ekipmanlarda kısıtlı |
18. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türkçe İsim | İngilizce İsim |
|---|---|
| Sodyum Bikromat | Sodium Dichromate |
| Sodyum Dikromat | Sodium Bichromate |
| Dikromik Asit Disodyum Tuzu | Dichromic Acid Disodium Salt |
| Soda Bikromat | Soda Bichromate |
| Ahşap Koruyucu | Wood Preservative |
| Kromik Asit Sodyum Tuzu | Chromic Acid Sodium Salt |
| Sodyum Dikromat Dihidrat | Sodium Dichromate Dihydrate |
Veritabanı Tanımlayıcıları:
-
CAS (Susuz): 10588-01-9
-
CAS (Dihidrat): 7789-12-0
-
EC: 234-190-3
-
MDL: MFCD00003705
-
PubChem CID: 25408
-
RTECS: HX7700000
-
UN: 3087
19. KARŞILAŞTIRMA: SODYUM BİKROMAT vs POTASYUM DİKROMAT
| Özellik | Sodyum Bikromat | Potasyum Dikromat |
|---|---|---|
| Formül | Na₂Cr₂O₇ | K₂Cr₂O₇ |
| Molekül Ağırlığı | 261.97 | 294.18 |
| Cr(VI) İçeriği | ~%39.7 | ~%35.4 |
| Suda Çözünürlük (20°C) | 185 g/100 mL | 12 g/100 mL |
| Higroskopiklik | Higroskopik | Higroskopik değil |
| Maliyet | Daha düşük | Daha yüksek |
| Birincil Kullanım | Krom kimyasalları, tabaklama | Analitik reaktif, piroteknik |
20. ÖZET VE ÖNEMLİ UYARILAR
ÖZET:
Sodyum Bikromat (Na₂Cr₂O₇, CAS 10588-01-9) , turuncu-kırmızı renkli, kristal, son derece toksik ve güçlü bir oksitleyici ajandır. Altı değerlikli krom (Cr(VI)) içerir ve IARC Grup 1 kanserojen olarak sınıflandırılmıştır. İnsan sağlığı ve çevre için son derece tehlikelidir.
Temel Özellikler:
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Görünüm | Turuncu-kırmızı kristal katı |
| Molekül Ağırlığı | 261.97 g/mol |
| Yoğunluk | 2.35 g/cm³ |
| Erime Noktası | 356.5°C |
| Çözünürlük | Suda çok yüksek (25°C'de 185 g/100 mL) |
| Oksitleyici Sınıfı | Güçlü oksitleyici (UN 3087, Sınıf 5.1 + 6.1) |
Başlıca Kullanım Alanları:
| Sektör | Uygulamalar |
|---|---|
| Deri Tabaklama | Krom tabaklama (bazik krom sülfat üzerinden) |
| Ahşap Koruma | Fungisit, böcek ilacı |
| Pigmentler | Krom sarısı, krom turuncusu, krom yeşili |
| Tekstil | Mordan, boyama oksitleyicisi |
| Petrol ve Gaz | Sondaj sıvılarında biyosit |
| Korozyon İnhibisyonu | Soğutma suyu sistemleri |
| Kibrit Üretimi | Oksitleyici ajan |
| Laboratuvar | Analitik reaktif |
ÖNEMLİ UYARILAR:
-
Altı Değerlikli Krom (Cr(VI)) Tehlikesi: Sodyum bikromat, IARC tarafından Grup 1 kanserojen (insanlar için kanserojen) olarak sınıflandırılan altı değerlikli krom içerir. Akciğer kanseri, burun septumu perforasyonu ve cilt ülserleri ile ilişkilidir.
-
Güçlü Oksitleyici: Sodyum bikromat çok güçlü bir oksitleyicidir. Organik maddelerden, indirgeyicilerden ve yanıcı maddelerden uzak tutun – yangın veya patlamaya neden olabilir.
-
Çevresel Kalıcılık: Cr(VI) çevrede bozunmaz. Suda yüksek hareketliliğe sahiptir ve sucul yaşam için toksiktir. Döküntüler derhal kontrol altına alınmalı ve işlenmelidir.
-
Mevzuat Kısıtlamaları: Sodyum bikromat, REACH (AB), RoHS ve birçok ulusal düzenleme kapsamında kısıtlanmıştır. Çok Yüksek Endişe Verici Madde (SVHC) olarak listelenmiştir. Kozmetik, gıda ve ilaçlarda kullanımı yasaktır.
-
Alternatifler: Toksisite endişeleri nedeniyle birçok uygulama alternatif kimyasallara yönelmektedir:
-
Deri tabaklama: Alternatif tabaklama maddeleri (sentetik tanenler, alüminyum, zirkonyum, titanyum tuzları)
-
Korozyon inhibisyonu: Molibdat bazlı inhibitörler
-
Ahşap koruma: Bakır bazlı koruyucular (örneğin bakır azol)
-
-
Deri Tabaklamada Kullanım: Deri endüstrisinde sodyum bikromat doğrudan kullanılmaz. Önce bazik krom sülfata (Cr(III)) indirgenir, bu da krom tabaklama için kullanılır. Cr(III), Cr(VI)'dan önemli ölçüde daha az toksiktir.
-
Kromik Asit Temizlik Çözeltisi: "Kromik asit" temizlik çözeltisi (sodyum bikromat + sülfürik asit) laboratuvar cam malzemelerini temizlemek için kullanılır. Bu çözelti son derece aşındırıcı, toksik ve kanserojendir. Alternatif temizlik çözeltileri (deterjanlar, NOCHROMIX) tercih edilmelidir.
-
Kişisel Koruyucu Donanım: Sodyum bikromat kullanırken her zaman:
-
Nitril veya neopren eldiven (lateks kullanmayın)
-
Kimyasal güvenlik gözlüğü + yüz siperi
-
Tam koruyucu giysi
-
Solunum koruması (N100 veya P100 respiratör) kullanın.
-
-
Dekontaminasyon: Döküntüler, temizlikten önce Cr(VI)'yı Cr(III)'e indirgemek için indirgeyici ajanlarla (sodyum bisülfit, sodyum metabisülfit, demir sülfat) işlenmelidir.
-
Tıbbi Gözetim: Krom(VI) bileşikleriyle çalışan işçiler, akciğer fonksiyon testleri, cilt muayeneleri ve burun septumu muayenelerini içeren düzenli tıbbi gözetim altında olmalıdır.
Önemli Beyan: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS) başvurun. Sodyum bikromat son derece tehlikeli bir maddedir. Kullanım, depolama ve bertaraf sırasında aşırı dikkat gösterilmelidir.
.jpg)
