İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderDioktil Maleat, Dioctyl Maleate, DOM, 142-16-5
Kimyasal Adı: Dioktil maleat (Dioctyl Maleate)
CAS Numarası: 142-16-5
Moleküler Formül: C₂₀H₃₆O₄
Molekül Ağırlığı: ~340 g/mol
Kimyasal Sınıfı: Plastikleştirici, diester, organik bileşik
| Parametre | Açıklama |
|---|---|
| Ürün Adı | Dioktil Maleat (DOM) |
| Diğer İsimleri | Dioctyl Maleate, DOM, Bis(2-ethylhexyl) maleate, Maleic acid dioctyl ester, Di(2-ethylhexyl) maleate, DOM Plasticizer |
| CAS Numarası | 142-16-5 |
| EC Numarası (EINECS) | 205-525-5 |
| Moleküler Formül | C₂₀H₃₆O₄ |
| Molekül Ağırlığı | ~340 g/mol |
| Kimyasal Sınıfı | Diester, organik bileşik, plastikleştirici |
| IUPAC Adı | Bis(2-ethylhexyl) (Z)-but-2-enedioate |
| Görünüm | Renksiz ila açık sarı sıvı |
| Koku | Hafif ester kokusu |
| Fonksiyonel Sınıfı | Plastikleştirici, ara ürün, kopolimer bileşeni |
ÜRÜN TANIMI VE AÇIKLAMASI:
Dioktil Maleat (DOM), maleik asit ile 2-etilheksanol (oktil alkol) esterleşme reaksiyonu sonucu elde edilen bir diester bileşiğidir. Renksiz ila açık sarı renkte, hafif ester kokusuna sahip, düşük viskoziteli bir sıvıdır. DOM, özellikle PVC (polivinil klorür) ve akrilik kopolimerlerde plastikleştirici olarak yaygın kullanılan bir endüstriyel kimyasaldır.
Moleküler yapısında bulunan çift bağ (maleat grubu), DOM'u diğer plastikleştiricilerden ayıran önemli bir özelliktir. Bu çift bağ, DOM'un kopolimerizasyon reaksiyonlarına katılmasına ve polimer zincirine kimyasal olarak bağlanmasına olanak tanır. Bu özellik, DOM'u "reaktif plastikleştirici" veya "kopolimerize olabilen plastikleştirici" sınıfına dahil eder. Bu sayede DOM, polimer matrisine kimyasal olarak bağlanarak, konvansiyonel plastikleştiricilere kıyasla daha düşük göçme (migrasyon) ve buharlaşma eğilimi gösterir.
DOM, hem birincil plastikleştirici olarak hem de diğer plastikleştiricilerle birlikte yardımcı plastikleştirici olarak kullanılabilir. Ayrıca, yüzey aktif maddelerin üretiminde ara ürün olarak, kaplama ve yapıştırıcı endüstrilerinde de çeşitli uygulamalara sahiptir. Suda çözünmez, organik çözücülerde iyi çözünür.
| Özellik | Değer | Açıklama |
|---|---|---|
| Görünüm | Renksiz ila açık sarı sıvı | Berrak, homojen sıvı form |
| Koku | Hafif ester kokusu | Karakteristik, rahatsız edici değil |
| Moleküler Formül | C₂₀H₃₆O₄ | |
| Moleküler Ağırlık | ~340 g/mol | |
| Yoğunluk (20°C) | ~0.91 g/cm³ | Suda hafiften daha hafif |
| Kaynama Noktası | >200°C | Yüksek kaynama noktası |
| Erime Noktası | ~ -50°C | Düşük sıcaklıkta donar |
| Parlama Noktası | ~185°C | (Kapalı kap) |
| Viskozite (20°C) | ~12-15 cP | Düşük viskoziteli sıvı |
| Buhar Basıncı (20°C) | <0.01 mmHg | Düşük uçuculuk |
| Kırılma İndeksi (20°C) | ~1.452 | |
| pH | Nötr | Sulu ortamda nötr |
ÇÖZÜNÜRLÜK PROFİLİ:
| Çözücü | Çözünürlük | Koşullar |
|---|---|---|
| Su | Çözünmez | Pratik olarak çözünmez |
| Aseton | Çözünür | İyi çözünür |
| Etanol | Çözünür | İyi çözünür |
| Toluen | Çözünür | Çok iyi çözünür |
| Ksilol | Çözünür | Çok iyi çözünür |
| Mineral Yağlar | Çözünür | İyi çözünür |
| Ester Çözücüler | Çözünür | Çok iyi çözünür |
| Keton Çözücüler | Çözünür | Çok iyi çözünür |
| Alifatik Hidrokarbonlar | Sınırlı | Orta derecede çözünür |
FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER AÇIKLAMASI:
Dioktil Maleat, oda sıcaklığında renksiz ila açık sarı renkte, berrak ve homojen bir sıvıdır. Hafif ester kokusuna sahiptir ve bu koku karakteristiktir ancak rahatsız edici değildir. Yoğunluğu ~0.91 g/cm³ olup sudan daha hafiftir. Yüksek kaynama noktasına (>200°C) sahiptir ve düşük uçuculuk gösterir (buhar basıncı <0.01 mmHg, 20°C). Parlama noktası ~185°C olup, bu değer yanıcılık riskinin değerlendirilmesinde kritiktir.
Viskozitesi düşüktür (~12-15 cP, 20°C), bu da DOM'un kolay işlenebilir bir sıvı olduğunu gösterir. Erime noktası ~ -50°C'dir, yani çok düşük sıcaklıklarda bile sıvı halini korur. Kırılma indeksi ~1.452'dir.
Çözünürlük profili: DOM suda çözünmez, ancak aseton, etanol, toluen, ksilol, mineral yağlar, ester ve keton çözücüler gibi organik çözücülerde iyi çözünür. Alifatik hidrokarbonlarda sınırlı çözünürlüğe sahiptir. Bu çözünürlük profili, DOM'un polimer sistemlerine kolayca entegre edilmesini sağlar.
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Kimyasal Sınıfı | Diester, organik bileşik |
| Fonksiyonel Gruplar | Karboksilik asit esterleri (-COOR), çift bağ (C=C) |
| Reaktivite | Maleat grubundaki çift bağ nedeniyle polimerizasyon ve kopolimerizasyon reaksiyonlarına katılabilir |
| Hidroliz Duyarlılığı | Asit veya baz varlığında hidrolize olabilir; maleik asit ve oktil alkol oluşturur |
| Polimerizasyon | Radikal başlatıcılar varlığında kopolimerizasyona katılabilir |
| Termal Bozunma | >200°C'de bozunmaya başlar; CO₂, CO ve hidrokarbonlar açığa çıkar |
| Oksidasyon Duyarlılığı | Çift bağ nedeniyle oksidasyona karşı hassas olabilir; antioksidanlar eklenebilir |
| Uyumsuzluklar | Güçlü oksitleyiciler, güçlü asitler, güçlü bazlar |
| Esterleşme Reaksiyonu | Maleik anhidrit + 2-etilheksanol → Dioktil Maleat + Su |
KİMYASAL ÖZELLİKLER AÇIKLAMASI:
Dioktil Maleat, bir diester bileşiğidir ve molekül yapısında iki ester grubu (-COOR) ile bir çift bağ (C=C) bulunur. Bu çift bağ, DOM'un en önemli kimyasal özelliğidir; polimerizasyon ve kopolimerizasyon reaksiyonlarına katılmasını sağlar. Bu sayede DOM, polimer zincirine kimyasal olarak bağlanarak "reaktif plastikleştirici" olarak işlev görebilir.
Hidroliz duyarlılığı: Asidik veya bazik koşullar altında DOM hidrolize olabilir ve maleik asit ile 2-etilheksanol (oktil alkol) oluşturabilir. Bu nedenle, neme ve asit/baz kontaminasyonuna karşı korunmalıdır.
Polimerizasyon reaksiyonları: DOM, maleat grubundaki çift bağ sayesinde radikal başlatıcılar varlığında stiren, vinil asetat, akrilatlar, metakrilatlar ve diğer vinil monomerler ile kopolimerizasyona katılabilir. Bu özellik, DOM'un polimer modifikasyonunda değerli bir ara ürün olmasını sağlar.
Termal bozunma: 200°C'nin üzerinde DOM bozunmaya başlar ve CO₂, CO ve çeşitli hidrokarbonlar açığa çıkar. İşlem sıcaklıklarının bu değerin altında tutulması önerilir.
Oksidasyon duyarlılığı: Çift bağ içeren bileşikler oksidasyona karşı hassastır. Uzun süreli depolamada veya yüksek sıcaklıklarda oksidasyon ürünleri oluşabilir; bu nedenle antioksidanlar eklenebilir veya inert atmosfer altında depolanabilir.
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Plastikleştirme Verimliliği | PVC ve akrilik kopolimerlerde etkili plastikleştirme sağlar |
| Reaktif Plastikleştirici | Polimerizasyon reaksiyonlarına katılabilir; polimer zincirine bağlanabilir |
| Düşük Göçme Eğilimi | Kimyasal bağlanma nedeniyle konvansiyonel plastikleştiricilere kıyasla daha düşük migrasyon |
| Düşük Uçuculuk | Yüksek kaynama noktası, düşük buhar basıncı |
| Esneklik Kazandırma | Polimerlere esneklik, esneklik modülü düşürme ve düşük sıcaklık dayanımı sağlar |
| Kopolimer Bileşeni | Stiren, vinil asetat ve akrilatlarla kopolimerizasyon |
| Diğer Plastikleştiricilerle Uyum | Çeşitli birincil ve yardımcı plastikleştiricilerle uyumlu |
| PVC ile Uyum | PVC ile mükemmel uyum |
FONKSİYONEL ÖZELLİKLER AÇIKLAMASI:
Dioktil Maleat, PVC ve akrilik kopolimerlerde plastikleştirici olarak yüksek verimlilik gösterir. Polimer zincirine dahil olarak (kopolimerizasyon) veya fiziksel olarak karışarak polimerin esnekliğini artırır, cam geçiş sıcaklığını düşürür ve düşük sıcaklıklarda esneklik sağlar.
DOM'un en önemli fonksiyonel özelliği, "reaktif plastikleştirici" olarak işlev görebilmesidir. Maleat grubundaki çift bağ sayesinde DOM, polimerizasyon reaksiyonlarına katılabilir ve polimer zincirine kimyasal olarak bağlanabilir. Bu özellik, DOM'un konvansiyonel plastikleştiricilere (örneğin DOP - Dioktil Ftalat) kıyasla çok daha düşük göçme (migrasyon) ve buharlaşma eğilimi göstermesini sağlar. Bu özellik, özellikle gıda teması, tıbbi cihazlar ve otomotiv iç mekan uygulamaları gibi göçmenin kritik olduğu alanlarda önemli bir avantajdır.
DOM, düşük uçuculuğa sahiptir (yüksek kaynama noktası, düşük buhar basıncı), bu da işleme sırasında buharlaşma kayıplarını minimize eder ve uzun vadeli plastikleştirme etkinliğini korur. Ayrıca, diğer birincil ve yardımcı plastikleştiricilerle uyumludur, birlikte kullanılabilir.
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| PVC Plastikleştirme | PVC'ye esneklik, düşük sıcaklık dayanımı ve işlenebilirlik kazandırır. Esnek PVC film, levha, profil, kablo ve boru üretiminde kullanılır. |
| Akrilik Kopolimerler | Akrilik kopolimerlerde plastikleştirici olarak kullanılır; esneklik ve işlenebilirliği artırır. |
| Reaktif Plastikleştirici | Polimer zincirine kimyasal olarak bağlanarak göçme ve buharlaşma sorunlarını minimize eder. |
| Yardımcı Plastikleştirici | Diğer birincil plastikleştiricilerle birlikte kullanılarak özellikler optimize edilir. |
| Kopolimer Bileşeni | Stiren, vinil asetat, akrilat ve metakrilat monomerleri ile kopolimerizasyon. |
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| Kaplama Formülasyonları | Kaplamalarda esneklik, yapışma ve film özelliklerini iyileştirir. |
| Yapıştırıcı Formülasyonları | Yapıştırıcılarda esneklik ve yapışma gücünü artırır. |
| Baskı Mürekkepleri | Esnek baskı mürekkeplerinde plastikleştirici olarak kullanılır. |
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| Ara Ürün | Sülfonasyon veya sülfatlanma reaksiyonları ile yüzey aktif maddelerin üretiminde ara ürün olarak kullanılır. |
| Sülfasüksinat Üretimi | Maleat grubunun sülfit ile reaksiyonu sonucu sülfasüksinat türü yüzey aktif maddelerin sentezinde kullanılır. |
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| Polimer Sentezi | Kopolimer sentezinde monomer olarak kullanılır. |
| Polimer Modifikasyonu | Mevcut polimerlerin özelliklerinin modifikasyonunda kullanılır. |
KULLANIM ALANLARI AÇIKLAMASI:
Plastikleştirici (Birincil Uygulama):
Dioktil Maleat'ın en yaygın kullanım alanı PVC (polivinil klorür) plastikleştiricisidir. DOM, PVC'ye aşağıdaki özellikleri kazandırır:
Esneklik: Polimer zincirlerinin hareketliliğini artırarak malzemenin esnek olmasını sağlar.
Düşük Sıcaklık Dayanımı: Düşük sıcaklıklarda bile esnekliğini korur.
İşlenebilirlik: Ergiyiş akış özelliklerini iyileştirir, ekstrüzyon ve enjeksiyon kalıplama işlemlerini kolaylaştırır.
DOM'un "reaktif plastikleştirici" olarak kullanımı, özellikle göçmenin kritik olduğu uygulamalarda (gıda ambalajları, tıbbi cihazlar, otomotiv iç mekan) büyük avantaj sağlar. Polimer zincirine kimyasal olarak bağlandığı için, DOM'un üründen buharlaşması veya temas yüzeylerine göçmesi minimum düzeydedir.
Kaplama ve Yapıştırıcı Endüstrisi:
Kaplama formülasyonlarında DOM, esneklik, yapışma ve film özelliklerini iyileştirir. Yapıştırıcılarda ise esneklik ve yapışma gücünü artırır. Baskı mürekkeplerinde, özellikle esnek ambalaj baskılarında, plastikleştirici olarak kullanılır.
Yüzey Aktif Madde Üretimi:
DOM, sülfonasyon veya sülfatlanma reaksiyonları ile yüzey aktif maddelerin üretiminde ara ürün olarak kullanılır. Özellikle, maleat grubunun sülfit ile reaksiyonu sonucu sülfasüksinat türü yüzey aktif maddelerin (örneğin dioktil sülfasüksinat) sentezinde önemli bir ara üründür.
Polimer Modifikasyonu:
DOM'un çift bağı, onu stiren, vinil asetat, akrilatlar, metakrilatlar ve diğer vinil monomerler ile kopolimerizasyon reaksiyonlarına uygun hale getirir. Bu sayede, özel özelliklere sahip polimerlerin sentezinde monomer olarak kullanılabilir.
Reaktif Plastikleştirici: Polimer zincirine kimyasal olarak bağlanabilir; göçme, sızma ve buharlaşma sorunlarını minimize eder.
Düşük Uçuculuk: Yüksek kaynama noktası ve düşük buhar basıncı sayesinde işleme sırasında kayıp minimumdur.
Düşük Sıcaklık Dayanımı: Polimerlere düşük sıcaklıklarda esneklik ve dayanıklılık kazandırır.
PVC ile Mükemmel Uyum: PVC ile iyi uyum gösterir; homojen dağılım sağlar.
Diğer Plastikleştiricilerle Uyum: Çeşitli birincil ve yardımcı plastikleştiricilerle birlikte kullanılabilir.
Kopolimerizasyon Yeteneği: Stiren, vinil asetat, akrilatlar ve metakrilatlar ile kopolimerizasyon; polimer tasarımında esneklik sağlar.
Yüzey Aktif Madde Ara Ürünü: Sülfasüksinat tipi yüzey aktif maddelerin sentezinde önemli ara üründür.
Düşük Toksisite: Dioktil ftalat (DOP) gibi bazı eski plastikleştiricilere kıyasla daha düşük toksisite profili.
Renk Stabilitesi: Açık sarı renk, renk hassasiyeti olan uygulamalar için uygundur.
| Parametre | Spesifikasyon |
|---|---|
| Görünüm | Renksiz ila açık sarı berrak sıvı |
| Saflık (GC) | ≥ %98.0 |
| Asit Sayısı | ≤ 0.5 mg KOH/g |
| Yoğunluk (20°C) | 0.910 - 0.918 g/cm³ |
| Su İçeriği (Karl Fischer) | ≤ %0.1 |
| Kırılma İndeksi (20°C) | 1.450 - 1.455 |
| Renk (APHA/Pt-Co) | ≤ 50 |
| Ester İçeriği | ≥ %98.0 |
| Kül | ≤ %0.05 |
| Parlama Noktası (Kapalı Kap) | ≥ 180°C |
KALİTE STANDARTLARI AÇIKLAMASI:
Dioktil Maleat, endüstriyel kalite standartlarına göre üretilmektedir. Saflık (GC ile) ≥%98.0 olmalıdır. Asit sayısı ≤0.5 mg KOH/g ile düşük serbest asit içeriğini gösterir. Su içeriği (Karl Fischer titrasyonu ile) ≤%0.1 ile sınırlandırılmıştır; yüksek su içeriği hidrolize ve kalite kaybına neden olabilir. Renk (APHA/Pt-Co skalası) ≤50 ile renksiz veya çok açık sarı renk kalitesini garanti eder. Ester içeriği ≥%98.0 ile yüksek saflık ve kalite gösterir.
| Parametre | Değer |
|---|---|
| GHS Sınıflandırması | Sınıflandırılmıştır; sıvı olarak tehlikeli |
| Oral LD50 (Sıçan) | ~3000 - 5000 mg/kg |
| Cilt LD50 (Tavşan) | >2000 mg/kg |
| Cilt Tahrişi | Hafif tahriş edici olabilir |
| Göz Tahrişi | Hafif ila orta derecede tahriş edici |
| Cilt Duyarlılaşması | Negatif |
| Mutajenite | Negatif |
| Kanserojenite | Sınıflandırılmamıştır |
| Üreme Toksisitesi | Negatif |
| Biyobirikim | Düşük potansiyel |
| WGK (Almanya) | 1 (suya hafif tehlike) |
| ADR Sınıfı | 9 (Çevresel Tehlike, sıvı) / Tehlikeli madde taşımacılığına tabidir |
| UN Numarası | 3082 |
GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİ AÇIKLAMASI:
Dioktil Maleat, orta derecede toksisiteye sahip bir kimyasaldır. Oral LD50 (sıçan) ~3000-5000 mg/kg aralığındadır. Ciltte hafif tahrişe, gözlerde hafif ila orta derecede tahrişe neden olabilir. Mutajenik, kanserojen veya üreme toksisitesi sınıflandırması bulunmamaktadır.
Güvenlik Önlemleri:
Soluma: Buharların solunmasından kaçınılmalıdır. Yeterli havalandırma sağlanmalıdır.
Cilt Teması: Cilt ile temasında bol su ve sabun ile yıkayınız.
Göz Teması: Göz ile temasında bol su ile en az 15 dakika durulayınız. Varsa kontakt lensleri çıkarınız.
Yutma: Ağzı su ile çalkalayınız. Kusturmayınız. Büyük miktarda yutulduysa tıbbi yardım alınız.
KKD Önerileri: Kimyasal koruyucu gözlük, kimyasal koruyucu eldiven (nitril/neopren), koruyucu giysi ve uygun solunum koruması.
Havalandırma: İyi havalandırılmış alanlarda kullanın; lokal egzoz havalandırması önerilir.
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | 3082 |
| UN Doğru Taşıma Adı | Çevresel Tehlikeli Madde, Sıvı, N.O.S. (Dioktil Maleat) |
| Tehlike Sınıfı | 9 (Çevresel Tehlikeli Maddeler) |
| Ambalaj Grubu | III |
| Deniz Kirletici | Evet |
| ADR/RID Etiketi | 9 |
| IMDG Kodu | 9 |
| Taşıma Sıcaklığı | Oda sıcaklığı (ambiyant) |
| Özel Önlemler | Sızıntıya karşı koruyun; iyi havalandırma sağlayın; ısı kaynaklarından uzak tutun |
TAŞIMA BİLGİLERİ AÇIKLAMASI:
Dioktil Maleat, tehlikeli madde taşımacılığına tabidir. UN numarası 3082'dir ve "Çevresel Tehlikeli Madde, Sıvı, N.O.S." olarak sınıflandırılır. ADR/RID tehlike sınıfı 9 (Çevresel Tehlikeli Maddeler), ambalaj grubu III'tür. Deniz kirleticisi olarak sınıflandırılmıştır (IMDG). Taşıma sırasında sızıntıya karşı önlem alınmalı, iyi havalandırma sağlanmalı ve ısı kaynaklarından uzak tutulmalıdır. Ayrıca, ürünün deniz ortamına karışmaması için gerekli önlemler alınmalıdır.
| Bölge | Durum |
|---|---|
| AB (REACH) | Kayıtlı / uyumlu |
| Türkiye (KKDİK) | Zorunlu uyum; kayıt gerektirir |
| ABD (TSCA) | Listelenmiştir |
| Kanada (DSL) | Listelenmiştir |
| Avustralya (AICS) | Listelenmiştir |
| Japonya (ENCS) | Listelenmiştir |
| Kore (KECL) | Listelenmiştir |
| Çin (IECSC) | Listelenmiştir |
| ADR Sınıfı | 9 |
MEVZUAT BİLGİLERİ AÇIKLAMASI:
Dioktil Maleat, başta AB (REACH), ABD (TSCA), Kanada (DSL), Avustralya (AICS), Japonya (ENCS), Kore (KECL) ve Çin (IECSC) olmak üzere tüm büyük endüstriyel pazarlarda kayıtlıdır. Türkiye'de KKDİK (Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik) kapsamında zorunlu kayıt gerektirir. ADR kapsamında sınıf 9 tehlikeli madde olarak sınıflandırılmıştır.
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan; oda sıcaklığında (15-30°C) |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapalı kaplar; orijinal ambalajında muhafaza |
| Kaçınılması Gereken Maddeler | Güçlü oksitleyiciler, güçlü asitler, güçlü bazlar |
| Kaçınılması Gereken Koşullar | Nem, direkt güneş ışığı, yüksek sıcaklık, hava (oksidasyon) |
| Raf Ömrü | 12-24 ay (uygun depolamada) |
| Higroskopiklik | Düşük (ancak nem hidrolize neden olabilir) |
| Oksidasyon Duyarlılığı | Çift bağ nedeniyle oksidasyona karşı hassas; inert gaz altında depolama önerilir |
| Kullanım Notları | Buharları solumaktan kaçının; uygun KKD kullanın; nem ve oksidasyondan koruyun |
| Ambalaj Seçenekleri | 200 kg çelik varil, 1000 kg IBC tank, esnek tank (flexitank) |
DEPOLAMA VE KULLANIM AÇIKLAMASI:
Dioktil Maleat, 15-30°C arasında, serin, kuru ve iyi havalandırılmış alanlarda saklanmalıdır. Sıkıca kapalı kaplarda, tercihen orijinal ambalajında muhafaza edilmelidir. Nem, direkt güneş ışığı, yüksek sıcaklık ve havadan (oksidasyon) korunmalıdır. Uzun süreli depolamada oksidasyonu önlemek için inert gaz (azot) altında saklanması önerilir.
Güçlü oksitleyiciler, güçlü asitler ve güçlü bazlar ile temas ettirilmemelidir. Nem, hidrolize neden olarak asit sayısının artmasına ve ürün kalitesinin düşmesine yol açabilir. Uygun depolama koşullarında raf ömrü 12-24 aydır.
Kullanım Notları:
Buharları solumaktan kaçının (iyi havalandırma, lokal egzoz)
Cilt ve göz ile temasından kaçının (koruyucu eldiven ve gözlük kullanın)
Neme ve suya maruz bırakmayın (hidroliz riski)
Havaya maruziyeti minimize edin (oksidasyon riski, inert gaz altında kullanım)
Dökülme durumunda uygun absorbsiyon malzemeleri kullanın
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Yanıcı sıvı; yüksek sıcaklıklarda alev alabilir |
| Söndürme Maddeleri | Su spreyi, CO₂, kuru kimyevi toz, alkol köpüğü |
| Özel Tehlikeler | Termal bozunma CO₂, CO ve hidrokarbon dumanları üretir |
| Koruyucu Donanım | Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi |
| Patlama Riski | Toz değil (sıvı); ancak buharları patlayıcı karışımlar oluşturabilir |
YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ AÇIKLAMASI:
Dioktil Maleat, yanıcı bir sıvıdır. Yangın durumunda su spreyi, CO₂, kuru kimyevi toz veya alkol köpüğü ile söndürme yapılmalıdır. Termal bozunma sırasında CO₂, CO ve hidrokarbon dumanları oluşabilir. Yangınla mücadele sırasında basınçlı solunum cihazı (SCBA) ve tam koruyucu giysi kullanılmalıdır. Buharları havada patlayıcı karışımlar oluşturabilir.
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kişisel Koruma | Uygun KKD giyin (kimyasal koruyucu gözlük, eldiven, koruyucu giysi) |
| Havalandırma | Havalandırmayı artırın; gerekirse alanı tahliye edin |
| Kontrol | Kaynağı güvenli ise durdurun; sıvının yayılmasını önlemek için kontrol altına alın |
| Temizleme Yöntemleri | Absorplayıcı malzeme (kum, diyatomit, talaş) ile emdirin; uygun bertaraf kabına koyun |
| Çevresel Önlemler | Drenajlara, kanalizasyonlara ve su kütlelerine girmesini önleyin |
| Atık Bertarafı | Yerel düzenlemelere göre bertaraf edin |
KAZARA DÖKÜLME ÖNLEMLERİ AÇIKLAMASI:
Dökülme durumunda uygun kişisel koruyucu ekipman giyilmelidir (kimyasal koruyucu gözlük, kimyasal koruyucu eldiven, koruyucu giysi). Alan havalandırılmalı ve sıvının yayılmasını önlemek için kontrol altına alınmalıdır. Temizlik, absorplayıcı malzeme (kum, diyatomit, talaş) ile emdirme yöntemiyle yapılmalı, dökülen malzeme uygun bertaraf kabına konulmalıdır. Çevreye (drenajlar, kanalizasyon, su kütleleri) yayılımı önlenmelidir. Atık, yerel düzenlemelere göre bertaraf edilmelidir.
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Kişiyi temiz havaya çıkarın. Solunum güçlüğü varsa oksijen verin. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Bol su ve sabun ile yıkayın; kirlenmiş giysileri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Göz Teması | Bol su ile en az 15 dakika hemen durulayın. Varsa kontakt lensleri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Ağzı su ile çalkalayın. Bol su için. Kusturmayın. Büyük miktarda yutulduysa tıbbi yardım alın. |
İLK YARDIM ÖNLEMLERİ AÇIKLAMASI:
Dioktil Maleat maruziyetinde standart ilk yardım önlemleri uygulanır:
Soluma: Buhar solunması durumunda kişi temiz havaya çıkarılmalıdır. Solunum güçlüğü varsa oksijen verilmelidir. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alınmalıdır.
Cilt Teması: Sıvı ciltten bol su ve sabun ile yıkanarak uzaklaştırılmalıdır. Kirlenmiş giysiler çıkarılmalıdır. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alınmalıdır.
Göz Teması: Gözler bol su ile en az 15 dakika hemen durulanmalıdır. Varsa kontakt lensler çıkarılmalıdır. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alınmalıdır.
Yutma: Ağız su ile çalkalanmalı, bol su içilmelidir. Kusturma işlemi uygulanmamalıdır. Büyük miktarda yutulduysa tıbbi yardım alınmalıdır.
| Hammadde | Açıklama |
|---|---|
| Maleik Anhidrit | Maleik asit esteri; çift bağ kaynağı |
| 2-Etilheksanol (Oktil Alkol) | Esterleşme reaktifi; uzun zincirli alkol |
| Esterleşme Katalizörleri | Reaksiyon hızlandırıcılar (asit veya metal organik) |
| Alt Ürün | Uygulama |
|---|---|
| Esnek PVC Ürünler | Film, levha, profil, kablo, boru, hortum, ayakkabı tabanı |
| Akrilik Kopolimerler | Kaplamalar, yapıştırıcılar, polimer modifikasyonu |
| Sülfasüksinat Yüzey Aktif Maddeler | Dioctyl Sulfosuccinate (DOSS), ıslatıcı, dağıtıcı, emülgatör |
| Kopolimerler | Stiren, vinil asetat, akrilatlar ve metakrilatlar ile kopolimerler |
| Kaplamalar ve Yapıştırıcılar | Endüstriyel ve dekoratif kaplamalar, yapıştırıcı formülasyonları |
| Sektör | Uygulama Alanı | Örnek Kullanım | Uygunluk |
|---|---|---|---|
| Plastik ve Polimer | PVC plastikleştirici | Esnek PVC film, kablo, boru | Yüksek |
| Plastik ve Polimer | Kopolimer bileşeni | Stiren-akrilik kopolimerler | Yüksek |
| Kaplama | Plastikleştirici | Endüstriyel kaplamalar | Yüksek |
| Yapıştırıcı | Plastikleştirici | Endüstriyel yapıştırıcılar | Yüksek |
| Kimya | Ara ürün | Yüzey aktif madde sentezi | Yüksek |
| Baskı | Plastikleştirici | Esnek baskı mürekkepleri | Orta |
| Otomotiv | Plastikleştirici | İç mekan kaplamaları | Orta |
| Gıda Ambalajı | Plastikleştirici | Gıda temas yüzeyleri | Sınırlı |
| Parametre | Dioktil Maleat (DOM) | Dioktil Ftalat (DOP) |
|---|---|---|
| Kimyasal Yapı | Maleat esteri (çift bağ içerir) | Ftalat esteri (çift bağ içermez) |
| Reaktif Plastikleştirici | Evet (kopolimerizasyon yapabilir) | Hayır |
| Göçme Eğilimi | Düşük (kimyasal bağlanma nedeniyle) | Orta-Yüksek |
| Düşük Sıcaklık Dayanımı | İyi | Zayıf |
| PVC Uyumu | Mükemmel | Mükemmel |
| Toksisite | Daha düşük | Daha yüksek (ftalat endişeleri) |
| Maliyet | Orta-Yüksek | Orta |
| Kullanım Alanları | Esnek PVC, kopolimer, yüzey aktif madde | Esnek PVC (genel amaç) |
| Regülatör Durum | Sınırlı kısıtlama | Kısıtlı (çocuk ürünleri, gıda teması) |
KARŞILAŞTIRMA AÇIKLAMASI:
Dioktil Maleat ve Dioktil Ftalat (DOP), PVC plastikleştiricisi olarak yaygın kullanılan iki bileşiktir. DOM, çift bağ içeren yapısı sayesinde reaktif plastikleştirici olarak işlev görebilir ve polimer zincirine kimyasal olarak bağlanabilir. Bu özellik, DOM'un göçme ve buharlaşma eğilimini DOP'a göre önemli ölçüde azaltır.
DOP, genel amaçlı PVC plastikleştiricisi olarak daha yaygın ve daha düşük maliyetli olmasına rağmen, ftalat sınıfı bileşiklerin sağlık ve çevre endişeleri nedeniyle bazı uygulamalarda kısıtlanmıştır. DOM, daha düşük toksisite profili ve daha iyi düşük sıcaklık dayanımı ile bu uygulamalarda DOP'a alternatif olarak değerlendirilmektedir. DOM ayrıca, sülfasüksinat tipi yüzey aktif maddelerin sentezinde ara ürün olarak kullanımı ile DOP'tan ayrılır.
| Bileşik | Açıklama |
|---|---|
| Dioktil Ftalat (DOP) | En yaygın PVC plastikleştirici; DOM'un ana alternatifi |
| Dioktil Adipat (DOA) | Düşük sıcaklık plastikleştiricisi |
| Dioktil Sülfasüksinat (DOSS) | DOM'dan türetilen yüzey aktif madde; ıslatıcı, dağıtıcı |
| Dibütil Maleat (DBM) | Daha kısa zincirli maleat ester; benzer uygulamalar |
| Maleik Anhidrit | DOM sentezinde hammadde |
| 2-Etilheksanol | DOM sentezinde alkol bileşeni |
ÖZET:
Dioktil Maleat (DOM, CAS 142-16-5), maleik asit ile 2-etilheksanolün esterleşmesi sonucu elde edilen bir diester bileşiğidir. Renksiz ila açık sarı renkte, hafif ester kokulu, düşük viskoziteli bir sıvıdır. Molekül ağırlığı ~340 g/mol, yoğunluğu ~0.91 g/cm³, kaynama noktası >200°C'dir. Suda çözünmez, organik çözücülerde iyi çözünür.
Moleküler yapısında bulunan çift bağ (maleat grubu), DOM'u "reaktif plastikleştirici" yapar; polimer zincirine kimyasal olarak bağlanarak göçme ve buharlaşma sorunlarını minimize eder. Başlıca kullanım alanı, PVC ve akrilik kopolimerlerde plastikleştirici olmasıdır. Ayrıca kaplama ve yapıştırıcı endüstrilerinde, yüzey aktif madde üretiminde ara ürün olarak ve polimer modifikasyonunda kullanılır.
Dioktil Maleat, ADR sınıfı 9 (Çevresel Tehlikeli Madde) olarak sınıflandırılmıştır ve tehlikeli madde taşımacılığına tabidir. UN numarası 3082'dir. Serin, kuru ve iyi havalandırılmış alanlarda, nem ve oksidasyondan korunarak saklanmalıdır. Raf ömrü 12-24 aydır. Orta derecede toksisiteye sahiptir; uygun KKD ile kullanılmalıdır.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Ürün Adı | Dioktil Maleat (DOM) |
| CAS Numarası | 142-16-5 |
| Moleküler Formül | C₂₀H₃₆O₄ |
| Moleküler Ağırlık | ~340 g/mol |
| Görünüm | Renksiz ila açık sarı sıvı |
| Koku | Hafif ester kokusu |
| Yoğunluk (20°C) | ~0.91 g/cm³ |
| Kaynama Noktası | >200°C |
| Suda Çözünürlük | Çözünmez |
| Yapısal Sınıf | Diester, organik bileşik |
| Birincil Kullanım | Plastikleştirici, ara ürün, kopolimer bileşeni |
| Sektör | Uygulamalar |
|---|---|
| Plastik ve Polimer | PVC plastikleştirici, kopolimer bileşeni, polimer modifikasyonu |
| Kaplama | Endüstriyel ve dekoratif kaplamalar |
| Yapıştırıcı | Endüstriyel yapıştırıcı formülasyonları |
| Kimya | Yüzey aktif madde ara ürünü (DOSS) |
| Baskı | Esnek baskı mürekkepleri |
TEHLİKELİ MADDE: ADR Sınıf 9; UN 3082; Çevresel Tehlikeli Madde
YANICI SIVI: Yüksek sıcaklıklarda alev alabilir; ısı kaynaklarından uzak tutun
TAHRIŞ EDİCİ: Cilt ve göz tahrişine neden olabilir; uygun KKD kullanın
DEPOLAMA: 15-30°C, serin, kuru, iyi havalandırılmış; nem ve oksidasyondan koruyun
KKD ÖNERİLİR: Kimyasal koruyucu gözlük, nitril/neopren eldiven, koruyucu giysi
GEÇİMSİZ: Güçlü oksitleyiciler, güçlü asitler, güçlü bazlar
UN NUMARASI: 3082
RAF ÖMRÜ: 12-24 ay (uygun depolamada)
Reaktif Plastikleştirici: Dioktil Maleat, maleat grubundaki çift bağ sayesinde polimerizasyon ve kopolimerizasyon reaksiyonlarına katılabilir. Bu özellik, DOM'u konvansiyonel plastikleştiricilerden ayırır; polimer zincirine kimyasal olarak bağlanarak göçme, sızma ve buharlaşma sorunlarını minimize eder.
Düşük Göçme ve Uçuculuk: Polimer zincirine kimyasal bağlanma özelliği, DOM'un üründen buharlaşmasını veya temas yüzeylerine göçmesini önemli ölçüde azaltır. Bu özellik, gıda ambalajları, tıbbi cihazlar ve otomotiv iç mekan gibi göçmenin kritik olduğu uygulamalarda büyük avantaj sağlar.
PVC ile Mükemmel Uyum: DOM, PVC ile mükemmel uyum gösterir. PVC'ye esneklik, düşük sıcaklık dayanımı ve işlenebilirlik kazandırır. Esnek PVC film, levha, profil, kablo, boru ve hortum üretiminde yaygın olarak kullanılır.
Kopolimerizasyon Yeteneği: DOM, stiren, vinil asetat, akrilatlar, metakrilatlar ve diğer vinil monomerler ile kopolimerizasyona katılabilir. Bu özellik, özel özelliklere sahip polimerlerin tasarımında esneklik sağlar.
Yüzey Aktif Madde Ara Ürünü: DOM, sülfasüksinat tipi yüzey aktif maddelerin (özellikle Dioktil Sülfasüksinat - DOSS) sentezinde önemli bir ara üründür. DOSS, ıslatıcı, dağıtıcı ve emülgatör olarak geniş kullanım alanına sahiptir.
Taşıma Sınıfı: DOM, ADR sınıfı 9 (Çevresel Tehlikeli Maddeler) olarak sınıflandırılmıştır. UN numarası 3082'dir. Deniz kirleticisi olarak sınıflandırılmıştır. Taşıma sırasında sızıntıya karşı önlem alınmalıdır.
Oksidasyon Duyarlılığı: Çift bağ içeren yapısı nedeniyle DOM, uzun süreli depolamada oksidasyona karşı hassastır. Oksidasyonu önlemek için inert gaz (azot) altında depolanması veya uygun antioksidanların eklenmesi önerilir.
Hidroliz Duyarlılığı: Nem varlığında DOM hidrolize olabilir; maleik asit ve 2-etilheksanol oluşturur. Bu nedenle, ürün nemden korunmalı ve kuru koşullarda saklanmalıdır.
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Formu (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Sağlanan bilgiler doğru olduğuna inanılan verilere dayanmaktadır. Ancak, kullanıcı ürünün kendi özel uygulamaları için uygunluğunu belirleme ve tüm geçerli yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere ve güvenlik gerekliliklerine uyma konusunda tek başına sorumludur. Tam güvenlik, depolama, kullanım, nakliye, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için lütfen üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurun. Kullanıcılar ürünü kendi proses ve uygulamalarında test etmekle yükümlüdür. Dioktil Maleat ile çalışırken tüm iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyulmalıdır.