Sorularınız mı var? Yardımcı olalım! İletişime Geçin
info@betakim.com.tr

Dioktil Maleat, Dioctyl Maleate, DOM, 142-16-5

Dioktil Maleat, Dioctyl Maleate, DOM, 142-16-5

DİOKTİL MALEAT (DOM) 

Kimyasal Adı: Dioktil maleat (Dioctyl Maleate)
CAS Numarası: 142-16-5
Moleküler Formül: C₂₀H₃₆O₄
Molekül Ağırlığı: ~340 g/mol
Kimyasal Sınıfı: Plastikleştirici, diester, organik bileşik

BÖLÜM 1: ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK

Parametre Açıklama
Ürün Adı Dioktil Maleat (DOM)
Diğer İsimleri Dioctyl Maleate, DOM, Bis(2-ethylhexyl) maleate, Maleic acid dioctyl ester, Di(2-ethylhexyl) maleate, DOM Plasticizer
CAS Numarası 142-16-5
EC Numarası (EINECS) 205-525-5
Moleküler Formül C₂₀H₃₆O₄
Molekül Ağırlığı ~340 g/mol
Kimyasal Sınıfı Diester, organik bileşik, plastikleştirici
IUPAC Adı Bis(2-ethylhexyl) (Z)-but-2-enedioate
Görünüm Renksiz ila açık sarı sıvı
Koku Hafif ester kokusu
Fonksiyonel Sınıfı Plastikleştirici, ara ürün, kopolimer bileşeni

ÜRÜN TANIMI VE AÇIKLAMASI:

Dioktil Maleat (DOM), maleik asit ile 2-etilheksanol (oktil alkol) esterleşme reaksiyonu sonucu elde edilen bir diester bileşiğidir. Renksiz ila açık sarı renkte, hafif ester kokusuna sahip, düşük viskoziteli bir sıvıdır. DOM, özellikle PVC (polivinil klorür) ve akrilik kopolimerlerde plastikleştirici olarak yaygın kullanılan bir endüstriyel kimyasaldır.

Moleküler yapısında bulunan çift bağ (maleat grubu), DOM'u diğer plastikleştiricilerden ayıran önemli bir özelliktir. Bu çift bağ, DOM'un kopolimerizasyon reaksiyonlarına katılmasına ve polimer zincirine kimyasal olarak bağlanmasına olanak tanır. Bu özellik, DOM'u "reaktif plastikleştirici" veya "kopolimerize olabilen plastikleştirici" sınıfına dahil eder. Bu sayede DOM, polimer matrisine kimyasal olarak bağlanarak, konvansiyonel plastikleştiricilere kıyasla daha düşük göçme (migrasyon) ve buharlaşma eğilimi gösterir.

DOM, hem birincil plastikleştirici olarak hem de diğer plastikleştiricilerle birlikte yardımcı plastikleştirici olarak kullanılabilir. Ayrıca, yüzey aktif maddelerin üretiminde ara ürün olarak, kaplama ve yapıştırıcı endüstrilerinde de çeşitli uygulamalara sahiptir. Suda çözünmez, organik çözücülerde iyi çözünür.

BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER

Özellik Değer Açıklama
Görünüm Renksiz ila açık sarı sıvı Berrak, homojen sıvı form
Koku Hafif ester kokusu Karakteristik, rahatsız edici değil
Moleküler Formül C₂₀H₃₆O₄  
Moleküler Ağırlık ~340 g/mol  
Yoğunluk (20°C) ~0.91 g/cm³ Suda hafiften daha hafif
Kaynama Noktası >200°C Yüksek kaynama noktası
Erime Noktası ~ -50°C Düşük sıcaklıkta donar
Parlama Noktası ~185°C (Kapalı kap)
Viskozite (20°C) ~12-15 cP Düşük viskoziteli sıvı
Buhar Basıncı (20°C) <0.01 mmHg Düşük uçuculuk
Kırılma İndeksi (20°C) ~1.452  
pH Nötr Sulu ortamda nötr

ÇÖZÜNÜRLÜK PROFİLİ:

Çözücü Çözünürlük Koşullar
Su Çözünmez Pratik olarak çözünmez
Aseton Çözünür İyi çözünür
Etanol Çözünür İyi çözünür
Toluen Çözünür Çok iyi çözünür
Ksilol Çözünür Çok iyi çözünür
Mineral Yağlar Çözünür İyi çözünür
Ester Çözücüler Çözünür Çok iyi çözünür
Keton Çözücüler Çözünür Çok iyi çözünür
Alifatik Hidrokarbonlar Sınırlı Orta derecede çözünür

FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER AÇIKLAMASI:

Dioktil Maleat, oda sıcaklığında renksiz ila açık sarı renkte, berrak ve homojen bir sıvıdır. Hafif ester kokusuna sahiptir ve bu koku karakteristiktir ancak rahatsız edici değildir. Yoğunluğu ~0.91 g/cm³ olup sudan daha hafiftir. Yüksek kaynama noktasına (>200°C) sahiptir ve düşük uçuculuk gösterir (buhar basıncı <0.01 mmHg, 20°C). Parlama noktası ~185°C olup, bu değer yanıcılık riskinin değerlendirilmesinde kritiktir.

Viskozitesi düşüktür (~12-15 cP, 20°C), bu da DOM'un kolay işlenebilir bir sıvı olduğunu gösterir. Erime noktası ~ -50°C'dir, yani çok düşük sıcaklıklarda bile sıvı halini korur. Kırılma indeksi ~1.452'dir.

Çözünürlük profili: DOM suda çözünmez, ancak aseton, etanol, toluen, ksilol, mineral yağlar, ester ve keton çözücüler gibi organik çözücülerde iyi çözünür. Alifatik hidrokarbonlarda sınırlı çözünürlüğe sahiptir. Bu çözünürlük profili, DOM'un polimer sistemlerine kolayca entegre edilmesini sağlar.

BÖLÜM 3: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKSİYONLAR

Özellik Açıklama
Kimyasal Sınıfı Diester, organik bileşik
Fonksiyonel Gruplar Karboksilik asit esterleri (-COOR), çift bağ (C=C)
Reaktivite Maleat grubundaki çift bağ nedeniyle polimerizasyon ve kopolimerizasyon reaksiyonlarına katılabilir
Hidroliz Duyarlılığı Asit veya baz varlığında hidrolize olabilir; maleik asit ve oktil alkol oluşturur
Polimerizasyon Radikal başlatıcılar varlığında kopolimerizasyona katılabilir
Termal Bozunma >200°C'de bozunmaya başlar; CO₂, CO ve hidrokarbonlar açığa çıkar
Oksidasyon Duyarlılığı Çift bağ nedeniyle oksidasyona karşı hassas olabilir; antioksidanlar eklenebilir
Uyumsuzluklar Güçlü oksitleyiciler, güçlü asitler, güçlü bazlar
Esterleşme Reaksiyonu Maleik anhidrit + 2-etilheksanol → Dioktil Maleat + Su

KİMYASAL ÖZELLİKLER AÇIKLAMASI:

Dioktil Maleat, bir diester bileşiğidir ve molekül yapısında iki ester grubu (-COOR) ile bir çift bağ (C=C) bulunur. Bu çift bağ, DOM'un en önemli kimyasal özelliğidir; polimerizasyon ve kopolimerizasyon reaksiyonlarına katılmasını sağlar. Bu sayede DOM, polimer zincirine kimyasal olarak bağlanarak "reaktif plastikleştirici" olarak işlev görebilir.

Hidroliz duyarlılığı: Asidik veya bazik koşullar altında DOM hidrolize olabilir ve maleik asit ile 2-etilheksanol (oktil alkol) oluşturabilir. Bu nedenle, neme ve asit/baz kontaminasyonuna karşı korunmalıdır.

Polimerizasyon reaksiyonları: DOM, maleat grubundaki çift bağ sayesinde radikal başlatıcılar varlığında stiren, vinil asetat, akrilatlar, metakrilatlar ve diğer vinil monomerler ile kopolimerizasyona katılabilir. Bu özellik, DOM'un polimer modifikasyonunda değerli bir ara ürün olmasını sağlar.

Termal bozunma: 200°C'nin üzerinde DOM bozunmaya başlar ve CO₂, CO ve çeşitli hidrokarbonlar açığa çıkar. İşlem sıcaklıklarının bu değerin altında tutulması önerilir.

Oksidasyon duyarlılığı: Çift bağ içeren bileşikler oksidasyona karşı hassastır. Uzun süreli depolamada veya yüksek sıcaklıklarda oksidasyon ürünleri oluşabilir; bu nedenle antioksidanlar eklenebilir veya inert atmosfer altında depolanabilir.

BÖLÜM 4: FONKSİYONEL ÖZELLİKLER

Özellik Açıklama
Plastikleştirme Verimliliği PVC ve akrilik kopolimerlerde etkili plastikleştirme sağlar
Reaktif Plastikleştirici Polimerizasyon reaksiyonlarına katılabilir; polimer zincirine bağlanabilir
Düşük Göçme Eğilimi Kimyasal bağlanma nedeniyle konvansiyonel plastikleştiricilere kıyasla daha düşük migrasyon
Düşük Uçuculuk Yüksek kaynama noktası, düşük buhar basıncı
Esneklik Kazandırma Polimerlere esneklik, esneklik modülü düşürme ve düşük sıcaklık dayanımı sağlar
Kopolimer Bileşeni Stiren, vinil asetat ve akrilatlarla kopolimerizasyon
Diğer Plastikleştiricilerle Uyum Çeşitli birincil ve yardımcı plastikleştiricilerle uyumlu
PVC ile Uyum PVC ile mükemmel uyum

FONKSİYONEL ÖZELLİKLER AÇIKLAMASI:

Dioktil Maleat, PVC ve akrilik kopolimerlerde plastikleştirici olarak yüksek verimlilik gösterir. Polimer zincirine dahil olarak (kopolimerizasyon) veya fiziksel olarak karışarak polimerin esnekliğini artırır, cam geçiş sıcaklığını düşürür ve düşük sıcaklıklarda esneklik sağlar.

DOM'un en önemli fonksiyonel özelliği, "reaktif plastikleştirici" olarak işlev görebilmesidir. Maleat grubundaki çift bağ sayesinde DOM, polimerizasyon reaksiyonlarına katılabilir ve polimer zincirine kimyasal olarak bağlanabilir. Bu özellik, DOM'un konvansiyonel plastikleştiricilere (örneğin DOP - Dioktil Ftalat) kıyasla çok daha düşük göçme (migrasyon) ve buharlaşma eğilimi göstermesini sağlar. Bu özellik, özellikle gıda teması, tıbbi cihazlar ve otomotiv iç mekan uygulamaları gibi göçmenin kritik olduğu alanlarda önemli bir avantajdır.

DOM, düşük uçuculuğa sahiptir (yüksek kaynama noktası, düşük buhar basıncı), bu da işleme sırasında buharlaşma kayıplarını minimize eder ve uzun vadeli plastikleştirme etkinliğini korur. Ayrıca, diğer birincil ve yardımcı plastikleştiricilerle uyumludur, birlikte kullanılabilir.

BÖLÜM 5: KULLANIM ALANLARI VE ENDÜSTRİYEL UYGULAMALAR

5.1. Plastikleştirici (Birincil Uygulama)

Uygulama Açıklama
PVC Plastikleştirme PVC'ye esneklik, düşük sıcaklık dayanımı ve işlenebilirlik kazandırır. Esnek PVC film, levha, profil, kablo ve boru üretiminde kullanılır.
Akrilik Kopolimerler Akrilik kopolimerlerde plastikleştirici olarak kullanılır; esneklik ve işlenebilirliği artırır.
Reaktif Plastikleştirici Polimer zincirine kimyasal olarak bağlanarak göçme ve buharlaşma sorunlarını minimize eder.
Yardımcı Plastikleştirici Diğer birincil plastikleştiricilerle birlikte kullanılarak özellikler optimize edilir.
Kopolimer Bileşeni Stiren, vinil asetat, akrilat ve metakrilat monomerleri ile kopolimerizasyon.

5.2. Kaplama ve Yapıştırıcı Endüstrisi

Uygulama Açıklama
Kaplama Formülasyonları Kaplamalarda esneklik, yapışma ve film özelliklerini iyileştirir.
Yapıştırıcı Formülasyonları Yapıştırıcılarda esneklik ve yapışma gücünü artırır.
Baskı Mürekkepleri Esnek baskı mürekkeplerinde plastikleştirici olarak kullanılır.

5.3. Yüzey Aktif Madde Üretimi

Uygulama Açıklama
Ara Ürün Sülfonasyon veya sülfatlanma reaksiyonları ile yüzey aktif maddelerin üretiminde ara ürün olarak kullanılır.
Sülfasüksinat Üretimi Maleat grubunun sülfit ile reaksiyonu sonucu sülfasüksinat türü yüzey aktif maddelerin sentezinde kullanılır.

5.4. Polimer Modifikasyonu

Uygulama Açıklama
Polimer Sentezi Kopolimer sentezinde monomer olarak kullanılır.
Polimer Modifikasyonu Mevcut polimerlerin özelliklerinin modifikasyonunda kullanılır.

KULLANIM ALANLARI AÇIKLAMASI:

Plastikleştirici (Birincil Uygulama):

Dioktil Maleat'ın en yaygın kullanım alanı PVC (polivinil klorür) plastikleştiricisidir. DOM, PVC'ye aşağıdaki özellikleri kazandırır:

  • Esneklik: Polimer zincirlerinin hareketliliğini artırarak malzemenin esnek olmasını sağlar.

  • Düşük Sıcaklık Dayanımı: Düşük sıcaklıklarda bile esnekliğini korur.

  • İşlenebilirlik: Ergiyiş akış özelliklerini iyileştirir, ekstrüzyon ve enjeksiyon kalıplama işlemlerini kolaylaştırır.

DOM'un "reaktif plastikleştirici" olarak kullanımı, özellikle göçmenin kritik olduğu uygulamalarda (gıda ambalajları, tıbbi cihazlar, otomotiv iç mekan) büyük avantaj sağlar. Polimer zincirine kimyasal olarak bağlandığı için, DOM'un üründen buharlaşması veya temas yüzeylerine göçmesi minimum düzeydedir.

Kaplama ve Yapıştırıcı Endüstrisi:

Kaplama formülasyonlarında DOM, esneklik, yapışma ve film özelliklerini iyileştirir. Yapıştırıcılarda ise esneklik ve yapışma gücünü artırır. Baskı mürekkeplerinde, özellikle esnek ambalaj baskılarında, plastikleştirici olarak kullanılır.

Yüzey Aktif Madde Üretimi:

DOM, sülfonasyon veya sülfatlanma reaksiyonları ile yüzey aktif maddelerin üretiminde ara ürün olarak kullanılır. Özellikle, maleat grubunun sülfit ile reaksiyonu sonucu sülfasüksinat türü yüzey aktif maddelerin (örneğin dioktil sülfasüksinat) sentezinde önemli bir ara üründür.

Polimer Modifikasyonu:

DOM'un çift bağı, onu stiren, vinil asetat, akrilatlar, metakrilatlar ve diğer vinil monomerler ile kopolimerizasyon reaksiyonlarına uygun hale getirir. Bu sayede, özel özelliklere sahip polimerlerin sentezinde monomer olarak kullanılabilir.

BÖLÜM 6: AVANTAJLAR

  • Reaktif Plastikleştirici: Polimer zincirine kimyasal olarak bağlanabilir; göçme, sızma ve buharlaşma sorunlarını minimize eder.

  • Düşük Uçuculuk: Yüksek kaynama noktası ve düşük buhar basıncı sayesinde işleme sırasında kayıp minimumdur.

  • Düşük Sıcaklık Dayanımı: Polimerlere düşük sıcaklıklarda esneklik ve dayanıklılık kazandırır.

  • PVC ile Mükemmel Uyum: PVC ile iyi uyum gösterir; homojen dağılım sağlar.

  • Diğer Plastikleştiricilerle Uyum: Çeşitli birincil ve yardımcı plastikleştiricilerle birlikte kullanılabilir.

  • Kopolimerizasyon Yeteneği: Stiren, vinil asetat, akrilatlar ve metakrilatlar ile kopolimerizasyon; polimer tasarımında esneklik sağlar.

  • Yüzey Aktif Madde Ara Ürünü: Sülfasüksinat tipi yüzey aktif maddelerin sentezinde önemli ara üründür.

  • Düşük Toksisite: Dioktil ftalat (DOP) gibi bazı eski plastikleştiricilere kıyasla daha düşük toksisite profili.

  • Renk Stabilitesi: Açık sarı renk, renk hassasiyeti olan uygulamalar için uygundur.

BÖLÜM 7: KALİTE STANDARTLARI VE SPESİFİKASYONLAR

Parametre Spesifikasyon
Görünüm Renksiz ila açık sarı berrak sıvı
Saflık (GC) ≥ %98.0
Asit Sayısı ≤ 0.5 mg KOH/g
Yoğunluk (20°C) 0.910 - 0.918 g/cm³
Su İçeriği (Karl Fischer) ≤ %0.1
Kırılma İndeksi (20°C) 1.450 - 1.455
Renk (APHA/Pt-Co) ≤ 50
Ester İçeriği ≥ %98.0
Kül ≤ %0.05
Parlama Noktası (Kapalı Kap) ≥ 180°C

KALİTE STANDARTLARI AÇIKLAMASI:

Dioktil Maleat, endüstriyel kalite standartlarına göre üretilmektedir. Saflık (GC ile) ≥%98.0 olmalıdır. Asit sayısı ≤0.5 mg KOH/g ile düşük serbest asit içeriğini gösterir. Su içeriği (Karl Fischer titrasyonu ile) ≤%0.1 ile sınırlandırılmıştır; yüksek su içeriği hidrolize ve kalite kaybına neden olabilir. Renk (APHA/Pt-Co skalası) ≤50 ile renksiz veya çok açık sarı renk kalitesini garanti eder. Ester içeriği ≥%98.0 ile yüksek saflık ve kalite gösterir.

BÖLÜM 8: GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİ

Parametre Değer
GHS Sınıflandırması Sınıflandırılmıştır; sıvı olarak tehlikeli
Oral LD50 (Sıçan) ~3000 - 5000 mg/kg
Cilt LD50 (Tavşan) >2000 mg/kg
Cilt Tahrişi Hafif tahriş edici olabilir
Göz Tahrişi Hafif ila orta derecede tahriş edici
Cilt Duyarlılaşması Negatif
Mutajenite Negatif
Kanserojenite Sınıflandırılmamıştır
Üreme Toksisitesi Negatif
Biyobirikim Düşük potansiyel
WGK (Almanya) 1 (suya hafif tehlike)
ADR Sınıfı 9 (Çevresel Tehlike, sıvı) / Tehlikeli madde taşımacılığına tabidir
UN Numarası 3082

GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİ AÇIKLAMASI:

Dioktil Maleat, orta derecede toksisiteye sahip bir kimyasaldır. Oral LD50 (sıçan) ~3000-5000 mg/kg aralığındadır. Ciltte hafif tahrişe, gözlerde hafif ila orta derecede tahrişe neden olabilir. Mutajenik, kanserojen veya üreme toksisitesi sınıflandırması bulunmamaktadır.

Güvenlik Önlemleri:

  • Soluma: Buharların solunmasından kaçınılmalıdır. Yeterli havalandırma sağlanmalıdır.

  • Cilt Teması: Cilt ile temasında bol su ve sabun ile yıkayınız.

  • Göz Teması: Göz ile temasında bol su ile en az 15 dakika durulayınız. Varsa kontakt lensleri çıkarınız.

  • Yutma: Ağzı su ile çalkalayınız. Kusturmayınız. Büyük miktarda yutulduysa tıbbi yardım alınız.

  • KKD Önerileri: Kimyasal koruyucu gözlük, kimyasal koruyucu eldiven (nitril/neopren), koruyucu giysi ve uygun solunum koruması.

  • Havalandırma: İyi havalandırılmış alanlarda kullanın; lokal egzoz havalandırması önerilir.

BÖLÜM 9: TAŞIMA BİLGİLERİ

Parametre Bilgi
UN Numarası 3082
UN Doğru Taşıma Adı Çevresel Tehlikeli Madde, Sıvı, N.O.S. (Dioktil Maleat)
Tehlike Sınıfı 9 (Çevresel Tehlikeli Maddeler)
Ambalaj Grubu III
Deniz Kirletici Evet
ADR/RID Etiketi 9
IMDG Kodu 9
Taşıma Sıcaklığı Oda sıcaklığı (ambiyant)
Özel Önlemler Sızıntıya karşı koruyun; iyi havalandırma sağlayın; ısı kaynaklarından uzak tutun

TAŞIMA BİLGİLERİ AÇIKLAMASI:

Dioktil Maleat, tehlikeli madde taşımacılığına tabidir. UN numarası 3082'dir ve "Çevresel Tehlikeli Madde, Sıvı, N.O.S." olarak sınıflandırılır. ADR/RID tehlike sınıfı 9 (Çevresel Tehlikeli Maddeler), ambalaj grubu III'tür. Deniz kirleticisi olarak sınıflandırılmıştır (IMDG). Taşıma sırasında sızıntıya karşı önlem alınmalı, iyi havalandırma sağlanmalı ve ısı kaynaklarından uzak tutulmalıdır. Ayrıca, ürünün deniz ortamına karışmaması için gerekli önlemler alınmalıdır.

BÖLÜM 10: MEVZUAT BİLGİLERİ

Bölge Durum
AB (REACH) Kayıtlı / uyumlu
Türkiye (KKDİK) Zorunlu uyum; kayıt gerektirir
ABD (TSCA) Listelenmiştir
Kanada (DSL) Listelenmiştir
Avustralya (AICS) Listelenmiştir
Japonya (ENCS) Listelenmiştir
Kore (KECL) Listelenmiştir
Çin (IECSC) Listelenmiştir
ADR Sınıfı 9

MEVZUAT BİLGİLERİ AÇIKLAMASI:

Dioktil Maleat, başta AB (REACH), ABD (TSCA), Kanada (DSL), Avustralya (AICS), Japonya (ENCS), Kore (KECL) ve Çin (IECSC) olmak üzere tüm büyük endüstriyel pazarlarda kayıtlıdır. Türkiye'de KKDİK (Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik) kapsamında zorunlu kayıt gerektirir. ADR kapsamında sınıf 9 tehlikeli madde olarak sınıflandırılmıştır.

BÖLÜM 11: DEPOLAMA VE KULLANIM

Parametre Bilgi
Depolama Koşulları Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan; oda sıcaklığında (15-30°C)
Kap Gereksinimleri Sıkıca kapalı kaplar; orijinal ambalajında muhafaza
Kaçınılması Gereken Maddeler Güçlü oksitleyiciler, güçlü asitler, güçlü bazlar
Kaçınılması Gereken Koşullar Nem, direkt güneş ışığı, yüksek sıcaklık, hava (oksidasyon)
Raf Ömrü 12-24 ay (uygun depolamada)
Higroskopiklik Düşük (ancak nem hidrolize neden olabilir)
Oksidasyon Duyarlılığı Çift bağ nedeniyle oksidasyona karşı hassas; inert gaz altında depolama önerilir
Kullanım Notları Buharları solumaktan kaçının; uygun KKD kullanın; nem ve oksidasyondan koruyun
Ambalaj Seçenekleri 200 kg çelik varil, 1000 kg IBC tank, esnek tank (flexitank)

DEPOLAMA VE KULLANIM AÇIKLAMASI:

Dioktil Maleat, 15-30°C arasında, serin, kuru ve iyi havalandırılmış alanlarda saklanmalıdır. Sıkıca kapalı kaplarda, tercihen orijinal ambalajında muhafaza edilmelidir. Nem, direkt güneş ışığı, yüksek sıcaklık ve havadan (oksidasyon) korunmalıdır. Uzun süreli depolamada oksidasyonu önlemek için inert gaz (azot) altında saklanması önerilir.

Güçlü oksitleyiciler, güçlü asitler ve güçlü bazlar ile temas ettirilmemelidir. Nem, hidrolize neden olarak asit sayısının artmasına ve ürün kalitesinin düşmesine yol açabilir. Uygun depolama koşullarında raf ömrü 12-24 aydır.

Kullanım Notları:

  • Buharları solumaktan kaçının (iyi havalandırma, lokal egzoz)

  • Cilt ve göz ile temasından kaçının (koruyucu eldiven ve gözlük kullanın)

  • Neme ve suya maruz bırakmayın (hidroliz riski)

  • Havaya maruziyeti minimize edin (oksidasyon riski, inert gaz altında kullanım)

  • Dökülme durumunda uygun absorbsiyon malzemeleri kullanın

BÖLÜM 12: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ

Parametre Bilgi
Yangın Tehlikesi Yanıcı sıvı; yüksek sıcaklıklarda alev alabilir
Söndürme Maddeleri Su spreyi, CO₂, kuru kimyevi toz, alkol köpüğü
Özel Tehlikeler Termal bozunma CO₂, CO ve hidrokarbon dumanları üretir
Koruyucu Donanım Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi
Patlama Riski Toz değil (sıvı); ancak buharları patlayıcı karışımlar oluşturabilir

YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ AÇIKLAMASI:

Dioktil Maleat, yanıcı bir sıvıdır. Yangın durumunda su spreyi, CO₂, kuru kimyevi toz veya alkol köpüğü ile söndürme yapılmalıdır. Termal bozunma sırasında CO₂, CO ve hidrokarbon dumanları oluşabilir. Yangınla mücadele sırasında basınçlı solunum cihazı (SCBA) ve tam koruyucu giysi kullanılmalıdır. Buharları havada patlayıcı karışımlar oluşturabilir.

BÖLÜM 13: KAZARA DÖKÜLME ÖNLEMLERİ

Parametre Bilgi
Kişisel Koruma Uygun KKD giyin (kimyasal koruyucu gözlük, eldiven, koruyucu giysi)
Havalandırma Havalandırmayı artırın; gerekirse alanı tahliye edin
Kontrol Kaynağı güvenli ise durdurun; sıvının yayılmasını önlemek için kontrol altına alın
Temizleme Yöntemleri Absorplayıcı malzeme (kum, diyatomit, talaş) ile emdirin; uygun bertaraf kabına koyun
Çevresel Önlemler Drenajlara, kanalizasyonlara ve su kütlelerine girmesini önleyin
Atık Bertarafı Yerel düzenlemelere göre bertaraf edin

KAZARA DÖKÜLME ÖNLEMLERİ AÇIKLAMASI:

Dökülme durumunda uygun kişisel koruyucu ekipman giyilmelidir (kimyasal koruyucu gözlük, kimyasal koruyucu eldiven, koruyucu giysi). Alan havalandırılmalı ve sıvının yayılmasını önlemek için kontrol altına alınmalıdır. Temizlik, absorplayıcı malzeme (kum, diyatomit, talaş) ile emdirme yöntemiyle yapılmalı, dökülen malzeme uygun bertaraf kabına konulmalıdır. Çevreye (drenajlar, kanalizasyon, su kütleleri) yayılımı önlenmelidir. Atık, yerel düzenlemelere göre bertaraf edilmelidir.

BÖLÜM 14: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ

Maruziyet Yolu Yapılacak İşlem
Soluma Kişiyi temiz havaya çıkarın. Solunum güçlüğü varsa oksijen verin. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın.
Cilt Teması Bol su ve sabun ile yıkayın; kirlenmiş giysileri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın.
Göz Teması Bol su ile en az 15 dakika hemen durulayın. Varsa kontakt lensleri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın.
Yutma Ağzı su ile çalkalayın. Bol su için. Kusturmayın. Büyük miktarda yutulduysa tıbbi yardım alın.

İLK YARDIM ÖNLEMLERİ AÇIKLAMASI:

Dioktil Maleat maruziyetinde standart ilk yardım önlemleri uygulanır:

  • Soluma: Buhar solunması durumunda kişi temiz havaya çıkarılmalıdır. Solunum güçlüğü varsa oksijen verilmelidir. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alınmalıdır.

  • Cilt Teması: Sıvı ciltten bol su ve sabun ile yıkanarak uzaklaştırılmalıdır. Kirlenmiş giysiler çıkarılmalıdır. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alınmalıdır.

  • Göz Teması: Gözler bol su ile en az 15 dakika hemen durulanmalıdır. Varsa kontakt lensler çıkarılmalıdır. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alınmalıdır.

  • Yutma: Ağız su ile çalkalanmalı, bol su içilmelidir. Kusturma işlemi uygulanmamalıdır. Büyük miktarda yutulduysa tıbbi yardım alınmalıdır.

BÖLÜM 15: HAM MADDELER VE ALT ÜRÜNLER

15.1. Hammaddeler (Yukarı Akış)

Hammadde Açıklama
Maleik Anhidrit Maleik asit esteri; çift bağ kaynağı
2-Etilheksanol (Oktil Alkol) Esterleşme reaktifi; uzun zincirli alkol
Esterleşme Katalizörleri Reaksiyon hızlandırıcılar (asit veya metal organik)

15.2. Alt Ürünler (Aşağı Akış)

Alt Ürün Uygulama
Esnek PVC Ürünler Film, levha, profil, kablo, boru, hortum, ayakkabı tabanı
Akrilik Kopolimerler Kaplamalar, yapıştırıcılar, polimer modifikasyonu
Sülfasüksinat Yüzey Aktif Maddeler Dioctyl Sulfosuccinate (DOSS), ıslatıcı, dağıtıcı, emülgatör
Kopolimerler Stiren, vinil asetat, akrilatlar ve metakrilatlar ile kopolimerler
Kaplamalar ve Yapıştırıcılar Endüstriyel ve dekoratif kaplamalar, yapıştırıcı formülasyonları

BÖLÜM 16: SEKTÖREL UYGUNLUK VE KULLANIM MİKTARLARI

Sektör Uygulama Alanı Örnek Kullanım Uygunluk
Plastik ve Polimer PVC plastikleştirici Esnek PVC film, kablo, boru Yüksek
Plastik ve Polimer Kopolimer bileşeni Stiren-akrilik kopolimerler Yüksek
Kaplama Plastikleştirici Endüstriyel kaplamalar Yüksek
Yapıştırıcı Plastikleştirici Endüstriyel yapıştırıcılar Yüksek
Kimya Ara ürün Yüzey aktif madde sentezi Yüksek
Baskı Plastikleştirici Esnek baskı mürekkepleri Orta
Otomotiv Plastikleştirici İç mekan kaplamaları Orta
Gıda Ambalajı Plastikleştirici Gıda temas yüzeyleri Sınırlı

BÖLÜM 17: DİOKTİL MALEAT vs DİOKTİL FTALAT (DOP) KARŞILAŞTIRMASI

Parametre Dioktil Maleat (DOM) Dioktil Ftalat (DOP)
Kimyasal Yapı Maleat esteri (çift bağ içerir) Ftalat esteri (çift bağ içermez)
Reaktif Plastikleştirici Evet (kopolimerizasyon yapabilir) Hayır
Göçme Eğilimi Düşük (kimyasal bağlanma nedeniyle) Orta-Yüksek
Düşük Sıcaklık Dayanımı İyi Zayıf
PVC Uyumu Mükemmel Mükemmel
Toksisite Daha düşük Daha yüksek (ftalat endişeleri)
Maliyet Orta-Yüksek Orta
Kullanım Alanları Esnek PVC, kopolimer, yüzey aktif madde Esnek PVC (genel amaç)
Regülatör Durum Sınırlı kısıtlama Kısıtlı (çocuk ürünleri, gıda teması)

KARŞILAŞTIRMA AÇIKLAMASI:

Dioktil Maleat ve Dioktil Ftalat (DOP), PVC plastikleştiricisi olarak yaygın kullanılan iki bileşiktir. DOM, çift bağ içeren yapısı sayesinde reaktif plastikleştirici olarak işlev görebilir ve polimer zincirine kimyasal olarak bağlanabilir. Bu özellik, DOM'un göçme ve buharlaşma eğilimini DOP'a göre önemli ölçüde azaltır.

DOP, genel amaçlı PVC plastikleştiricisi olarak daha yaygın ve daha düşük maliyetli olmasına rağmen, ftalat sınıfı bileşiklerin sağlık ve çevre endişeleri nedeniyle bazı uygulamalarda kısıtlanmıştır. DOM, daha düşük toksisite profili ve daha iyi düşük sıcaklık dayanımı ile bu uygulamalarda DOP'a alternatif olarak değerlendirilmektedir. DOM ayrıca, sülfasüksinat tipi yüzey aktif maddelerin sentezinde ara ürün olarak kullanımı ile DOP'tan ayrılır.

BÖLÜM 18: TÜREVLERİ VE İLGİLİ BİLEŞİKLER

Bileşik Açıklama
Dioktil Ftalat (DOP) En yaygın PVC plastikleştirici; DOM'un ana alternatifi
Dioktil Adipat (DOA) Düşük sıcaklık plastikleştiricisi
Dioktil Sülfasüksinat (DOSS) DOM'dan türetilen yüzey aktif madde; ıslatıcı, dağıtıcı
Dibütil Maleat (DBM) Daha kısa zincirli maleat ester; benzer uygulamalar
Maleik Anhidrit DOM sentezinde hammadde
2-Etilheksanol DOM sentezinde alkol bileşeni

BÖLÜM 19: ÖZET VE ÖNEMLİ UYARILAR

ÖZET:

Dioktil Maleat (DOM, CAS 142-16-5), maleik asit ile 2-etilheksanolün esterleşmesi sonucu elde edilen bir diester bileşiğidir. Renksiz ila açık sarı renkte, hafif ester kokulu, düşük viskoziteli bir sıvıdır. Molekül ağırlığı ~340 g/mol, yoğunluğu ~0.91 g/cm³, kaynama noktası >200°C'dir. Suda çözünmez, organik çözücülerde iyi çözünür.

Moleküler yapısında bulunan çift bağ (maleat grubu), DOM'u "reaktif plastikleştirici" yapar; polimer zincirine kimyasal olarak bağlanarak göçme ve buharlaşma sorunlarını minimize eder. Başlıca kullanım alanı, PVC ve akrilik kopolimerlerde plastikleştirici olmasıdır. Ayrıca kaplama ve yapıştırıcı endüstrilerinde, yüzey aktif madde üretiminde ara ürün olarak ve polimer modifikasyonunda kullanılır.

Dioktil Maleat, ADR sınıfı 9 (Çevresel Tehlikeli Madde) olarak sınıflandırılmıştır ve tehlikeli madde taşımacılığına tabidir. UN numarası 3082'dir. Serin, kuru ve iyi havalandırılmış alanlarda, nem ve oksidasyondan korunarak saklanmalıdır. Raf ömrü 12-24 aydır. Orta derecede toksisiteye sahiptir; uygun KKD ile kullanılmalıdır.

Temel Özellikler:

Özellik Değer
Ürün Adı Dioktil Maleat (DOM)
CAS Numarası 142-16-5
Moleküler Formül C₂₀H₃₆O₄
Moleküler Ağırlık ~340 g/mol
Görünüm Renksiz ila açık sarı sıvı
Koku Hafif ester kokusu
Yoğunluk (20°C) ~0.91 g/cm³
Kaynama Noktası >200°C
Suda Çözünürlük Çözünmez
Yapısal Sınıf Diester, organik bileşik
Birincil Kullanım Plastikleştirici, ara ürün, kopolimer bileşeni

Başlıca Kullanım Alanları:

Sektör Uygulamalar
Plastik ve Polimer PVC plastikleştirici, kopolimer bileşeni, polimer modifikasyonu
Kaplama Endüstriyel ve dekoratif kaplamalar
Yapıştırıcı Endüstriyel yapıştırıcı formülasyonları
Kimya Yüzey aktif madde ara ürünü (DOSS)
Baskı Esnek baskı mürekkepleri

Temel Güvenlik Noktaları:

  • TEHLİKELİ MADDE: ADR Sınıf 9; UN 3082; Çevresel Tehlikeli Madde

  • YANICI SIVI: Yüksek sıcaklıklarda alev alabilir; ısı kaynaklarından uzak tutun

  • TAHRIŞ EDİCİ: Cilt ve göz tahrişine neden olabilir; uygun KKD kullanın

  • DEPOLAMA: 15-30°C, serin, kuru, iyi havalandırılmış; nem ve oksidasyondan koruyun

  • KKD ÖNERİLİR: Kimyasal koruyucu gözlük, nitril/neopren eldiven, koruyucu giysi

  • GEÇİMSİZ: Güçlü oksitleyiciler, güçlü asitler, güçlü bazlar

  • UN NUMARASI: 3082

  • RAF ÖMRÜ: 12-24 ay (uygun depolamada)

KRİTİK UYARILAR:

  1. Reaktif Plastikleştirici: Dioktil Maleat, maleat grubundaki çift bağ sayesinde polimerizasyon ve kopolimerizasyon reaksiyonlarına katılabilir. Bu özellik, DOM'u konvansiyonel plastikleştiricilerden ayırır; polimer zincirine kimyasal olarak bağlanarak göçme, sızma ve buharlaşma sorunlarını minimize eder.

  2. Düşük Göçme ve Uçuculuk: Polimer zincirine kimyasal bağlanma özelliği, DOM'un üründen buharlaşmasını veya temas yüzeylerine göçmesini önemli ölçüde azaltır. Bu özellik, gıda ambalajları, tıbbi cihazlar ve otomotiv iç mekan gibi göçmenin kritik olduğu uygulamalarda büyük avantaj sağlar.

  3. PVC ile Mükemmel Uyum: DOM, PVC ile mükemmel uyum gösterir. PVC'ye esneklik, düşük sıcaklık dayanımı ve işlenebilirlik kazandırır. Esnek PVC film, levha, profil, kablo, boru ve hortum üretiminde yaygın olarak kullanılır.

  4. Kopolimerizasyon Yeteneği: DOM, stiren, vinil asetat, akrilatlar, metakrilatlar ve diğer vinil monomerler ile kopolimerizasyona katılabilir. Bu özellik, özel özelliklere sahip polimerlerin tasarımında esneklik sağlar.

  5. Yüzey Aktif Madde Ara Ürünü: DOM, sülfasüksinat tipi yüzey aktif maddelerin (özellikle Dioktil Sülfasüksinat - DOSS) sentezinde önemli bir ara üründür. DOSS, ıslatıcı, dağıtıcı ve emülgatör olarak geniş kullanım alanına sahiptir.

  6. Taşıma Sınıfı: DOM, ADR sınıfı 9 (Çevresel Tehlikeli Maddeler) olarak sınıflandırılmıştır. UN numarası 3082'dir. Deniz kirleticisi olarak sınıflandırılmıştır. Taşıma sırasında sızıntıya karşı önlem alınmalıdır.

  7. Oksidasyon Duyarlılığı: Çift bağ içeren yapısı nedeniyle DOM, uzun süreli depolamada oksidasyona karşı hassastır. Oksidasyonu önlemek için inert gaz (azot) altında depolanması veya uygun antioksidanların eklenmesi önerilir.

  8. Hidroliz Duyarlılığı: Nem varlığında DOM hidrolize olabilir; maleik asit ve 2-etilheksanol oluşturur. Bu nedenle, ürün nemden korunmalı ve kuru koşullarda saklanmalıdır.

ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Formu (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Sağlanan bilgiler doğru olduğuna inanılan verilere dayanmaktadır. Ancak, kullanıcı ürünün kendi özel uygulamaları için uygunluğunu belirleme ve tüm geçerli yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere ve güvenlik gerekliliklerine uyma konusunda tek başına sorumludur. Tam güvenlik, depolama, kullanım, nakliye, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için lütfen üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurun. Kullanıcılar ürünü kendi proses ve uygulamalarında test etmekle yükümlüdür. Dioktil Maleat ile çalışırken tüm iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyulmalıdır.

Sorularınız mı var? Yardımcı olalım!

Etkili İş Çözümleri? — İletişime Geçin
Sürükle