İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderHidroksietil Selüloz, Hydroxyethyl Cellulose, Hydroxy Ethyl Cellulose, HEC, 9004-62-0
Kimyasal Yapı ve Üretim
-
Temel yapı: Selüloz zincirine hidroksietil gruplarının eklenmesiyle elde edilir.
-
Substitüsyon derecesi (DS) ve molar substitüsyon (MS):
-
DS ≈ 1 (her glukoz ünitesine ortalama 1 hidroksietil grubu).
-
MS genellikle 2–3 aralığında; bu değer çözünürlük ve viskoziteyi belirler.
-
-
Formlar: Toz veya granül. Çözünürlük hızını artırmak için yüzey işlemli (surface-treated) tipler geliştirilmiştir.
Fiziksel ve Reolojik Özellikler
-
Çözünürlük: Soğuk ve sıcak suda çözünür; iyonik olmayan yapısı sayesinde geniş pH aralığında stabildir.
-
Viskozite:
-
1–2% çözeltilerde 300–100,000 mPa·s aralığında viskozite sağlayabilir.
-
Pseudoplastik akış gösterir → yüksek kesme hızında incelme.
-
-
Tuz ve elektrolit toleransı: İyonik olmayan yapısı sayesinde tuzlu sistemlerde daha stabil.
-
Film oluşturma: İnce, şeffaf ve esnek filmler oluşturur.
Uygulama Teknikleri
-
Boya ve kaplama:
-
Pigment dispersiyonunu stabilize eder.
-
Akma kontrolü ve film düzgünlüğü sağlar.
-
-
Kozmetik:
-
Şampuanlarda köpük stabilitesi.
-
Losyonlarda kayganlık ve kremamsı doku.
-
-
Petrol sondajı:
-
Çamur viskozitesini artırır, sıvı kaybını azaltır.
-
-
Tekstil baskı:
-
Baskı macunlarında reoloji kontrolü.
-
-
Kâğıt:
-
Yüzey bağlayıcı ve film oluşturucu.
-
Teknik Parametreler (Benchmark)
| Parametre | Tipik Aralık | Not |
|---|---|---|
| DS (Substitüsyon Derecesi) | ~1.0 | Çözünürlük için kritik |
| MS (Molar Substitüsyon) | 2–3 | Reoloji ve çözünürlük kontrolü |
| Çözünürlük | Soğuk/sıcak su | Topaklanmayı önlemek için yüzey işlemli tipler tercih edilir |
| Viskozite (2% çözelti) | 300–100,000 mPa·s | Ürün tipine göre değişir |
| pH stabilitesi | 2–12 | Kozmetik ve boya için uygun |
| Tuz toleransı | Yüksek | İyonik olmayan yapı avantaj sağlar |
Kritik Noktalar
-
Çözünme tekniği: Toz doğrudan suya eklenirse topaklanma olur → yüzey işlemli HEC tercih edilmeli.
-
Çimentolu sistemlerde sınırlı kullanım: Çünkü HEC, çimento hidratasyonu ile uyumlu değil; su tutma ve işlenebilirlik HPMC/HEMC kadar güçlü değil.
-
Maliyet/performans dengesi: Boya ve kozmetikte vazgeçilmez, fakat inşaatta HPMC/HEMC daha uygun.
HEC – Sektörel Uygunluk ve Kullanım Miktarları
| Sektör / Uygulama | Uygunluk | Tipik Dozaj |
|---|---|---|
| İnşaat (çimentolu harçlar, yapıştırıcılar) | ⚠️ Sınırlı – çimento ile uyumu zayıf, su tutma düşük | |
| Boya & Kaplama (lateks boyalar, emülsiyonlar) | ✅ Birincil kalınlaştırıcı, reoloji kontrolü, pigment stabilitesi | %0,3 – 1 |
| Kozmetik & Kişisel Bakım (şampuan, losyon, diş macunu) | ✅ Viskozite kontrolü, köpük stabilitesi, pürüzsüz doku | %0,3 – 1 |
| İlaç (tablet, şurup, topikal formülasyon) | ⚠️ Nadir – sınırlı kullanım | |
| Gıda & Tarım (stabilizatör, pestisit formülasyonu) | ⚠️ Sınırlı – bazı ürünlerde kıvam artırıcı | %0,1 – 0,3 |
| Petrol & Gaz (sondaj sıvıları) | ✅ Kalınlaştırıcı, sıvı kaybı azaltıcı, tuz toleransı yüksek | %0,3 – 0,8 |
| Tekstil & Kâğıt | ✅ Baskı macunlarında reoloji düzenleyici, kâğıtta bağlayıcı | %0,3 – 0,7 |
Özet
-
HEC’in güçlü olduğu alanlar: Boya, kozmetik, petrol sondajı, tekstil ve kâğıt.
-
Sınırlı olduğu alanlar: Çimentolu sistemler, gıda ve ilaç (regülasyon ve performans nedeniyle).
-
Avantajı:
Diğer İsimler ve Eşanlamlılar
1. HPMC – Hydroxypropyl Methylcellulose
-
İngilizce diğer isimler:
-
Hypromellose
-
Hydroxypropylcellulose methyl ether
-
Cellulose, 2-hydroxypropyl methyl ether
-
-
Türkçe karşılıklar:
-
Hidroksipropil Metilselüloz
-
Hipromelloz
-
Selüloz türevi kıvam artırıcı / bağlayıcı
-
2. HEMC – Hydroxyethyl Methylcellulose
-
İngilizce diğer isimler:
-
Methyl Hydroxyethyl Cellulose
-
Cellulose, 2-hydroxyethyl methyl ether
-
-
Türkçe karşılıklar:
-
Hidroksietil Metilselüloz
-
Metil Hidroksietil Selüloz
-
Selüloz türevi reoloji düzenleyici
-
3. HEC – Hydroxyethyl Cellulose
-
İngilizce diğer isimler:
-
Cellulose, 2-hydroxyethyl ether
-
Hydroxyethyl ether of cellulose
-
-
Türkçe karşılıklar:
-
Hidroksietil Selüloz
-
Selüloz türevi kalınlaştırıcı / stabilizatör
-
🔑 Notlar
-
HPMC farmasötik ve gıda sektöründe “Hypromellose” adıyla daha çok bilinir.
-
HEMC özellikle inşaat sektöründe “Methyl Hydroxyethyl Cellulose” olarak geçer.
-
HEC boya ve kozmetikte “Hydroxyethyl Cellulose” adıyla standarttır.
Sektörel Uygunluk ve Kullanım Miktarları
| Sektör / Uygulama | HPMC | HEMC | HEC |
|---|---|---|---|
| İnşaat (harçlar, yapıştırıcılar, sıvalar) | ✅ Çok uygun – su tutma, işlenebilirlik, açık bekleme süresi | ✅ Çok uygun – kayma direnci, sarkma kontrolü | ⚠️ Sınırlı – çimentolu sistemlerde zayıf |
| Tipik dozaj | %0,2–0,7 (kuru karışım ağırlığına göre) | %0,2–0,7 | |
| İlaç (tablet, kaplama, kapsül) | ✅ Yaygın – bağlayıcı, film kaplayıcı, kontrollü salım | ⚠️ Nadir | ⚠️ Nadir |
| Tipik dozaj | %2–5 (tablet formülasyonlarında) | ||
| Gıda (kıvam artırıcı, stabilizatör) | ✅ Onaylı – emülgatör, stabilizatör | ⚠️ Sınırlı | ⚠️ Sınırlı |
| Tipik dozaj | %0,1–0,5 | ||
| Kozmetik & kişisel bakım (losyon, şampuan, diş macunu) | ✅ Viskozite kontrolü, doku | ✅ Köpük stabilitesi, viskozite | ✅ Kalınlaştırıcı, stabilizatör |
| Tipik dozaj | %0,3–1 | %0,3–1 | %0,3–1 |
| Boya & kaplama (lateks boyalar, emülsiyonlar) | ⚠️ Orta düzey – ikincil kalınlaştırıcı | ✅ Reoloji kontrolü | ✅ Birincil kalınlaştırıcı |
| Tipik dozaj | %0,2–0,5 | %0,2–0,5 | %0,3–1 |
| Petrol sondaj sıvıları | ⚠️ Nadir | ⚠️ Nadir | ✅ Kalınlaştırıcı, sıvı kaybı azaltıcı |
| Tipik dozaj | %0,3–0,8 | ||
| Tekstil & kâğıt | ⚠️ Sınırlı | ⚠️ Sınırlı | ✅ Reoloji düzenleyici, bağlayıcı |
| Tipik dozaj | %0,3–0,7 |
Öne Çıkan Noktalar
-
HPMC & HEMC inşaatta lider: Çimentolu harç ve yapıştırıcılarda vazgeçilmez.
-
HEC boyada lider: Lateks boyalarda birincil kalınlaştırıcıdır.
-
İlaç ve gıda sektöründe HPMC standart: Regülasyon uyumu ve fonksiyonel çeşitlilik nedeniyle tercih edilir.
-
Kozmetikte üçü de kullanılır: İstenilen reoloji ve köpük stabilitesine göre seçim yapılır.
-
HEC özel sektörlerde öne çıkar: Petrol sondajı ve kâğıt üretiminde benzersiz avantaj sağlar.
