İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta Gönder1-Hekzanol, Hekzil Alkol, Kaproil Alkol, n-Hekzil Alkol, n-Hexyl Alcohol, Hexyl Alcohol, Caproyl Alcohol, C6 Alcohol, 111-27-3
1-HEKZANOL (n-Hekzil Alkol, C6 Alkol)
1. ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK
| Parametre | Açıklama |
|---|---|
| Kimyasal Adı (IUPAC) | Hekzan-1-ol |
| Yaygın Adı | 1-Hekzanol |
| Diğer Adları | n-Hekzil alkol, Hekzil alkol, Kaproil alkol, C6 alkol |
| CAS Numarası | 111-27-3 |
| EINECS Numarası | 203-852-3 |
| Molekül Formülü | C₆H₁₄O (CH₃(CH₂)₅OH) |
| Molekül Ağırlığı | 102,17 g/mol |
| Görünüm | Renksiz, berrak sıvı |
| Koku | Karakteristik, tatlımsı, alkol benzeri |
2. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Fiziksel hâl | Sıvı |
| Yoğunluk (20 °C) | 0,814 – 0,819 g/cm³ |
| Donma / Erime noktası | –44,6 °C |
| Kaynama noktası | 156 – 158 °C (760 mmHg'de) |
| Parlama noktası (kapalı kap) | 63 °C |
| Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı | ~290 °C |
| Buhar basıncı (20 °C) | 0,13 kPa (1,0 mmHg) |
| Viskozite (20 °C) | ~4,6 mPa·s |
| Kırılma indisi (n²⁰/D) | 1,416 – 1,418 |
| Suda çözünürlük (20 °C) | 5,9 g/L (az çözünür) |
| Organik çözücülerde çözünürlük | Etanol, eter, aseton, kloroform ile tamamen karışabilir |
| Dağılım katsayısı (log P) | 2,03 (oktanol/su) |
| pH (sulu çözelti) | ~7 (nötr) |
| Buharlaşma hızı (bütil asetat = 1) | ~0,1 |
3. TİPİK TEKNİK SPESİFİKASYONLAR
| Test | Spesifikasyon |
|---|---|
| Saflık (GC, %) | ≥ 99,0 (tipik olarak 99,5) |
| Su içeriği (KF, %) | ≤ 0,10 |
| Renk (Pt-Co, APHA) | ≤ 10 |
| Asitlik (asetik asit cinsinden, %) | ≤ 0,01 |
| Damıtma aralığı (%95 hac.) | 155 – 158 °C |
4. FONKSİYONEL ÖZELLİKLER
-
Ester ara maddesi: Plastikleştiriciler, sentetik yağlayıcılar ve emülgatörler oluşturmak için asitlerle (ftalik, adipi vb.) reaksiyona girer.
-
Koku bileşeni: Parfümeride meyvemsi, odunsu, çiçeksi notalara katkıda bulunur; sabun, deterjan, losyon ve şampuanlarda kullanılır.
-
Yüzey aktif yapı taşı: Alkil sülfat veya sülfonat türevleri ıslatıcı, dağıtıcı ve deterjan olarak kullanılır.
-
Orta kaynama noktalı çözücü: Kontrollü buharlaşma ve iyi çözünürlük gerektiren boya, kaplama, reçine ve baskı mürekkepleri için uygundur.
-
Analitik standart: İyi tanımlanmış pik ve yüksek saflığı nedeniyle GC ve HPLC kalibrasyonunda kullanılır.
-
Gıda katkısı: Bazı ülkelerde aroma verici olarak kullanımına izin verilmiştir (FEMA 2567).
-
Yüksek sıcaklık yağlayıcı hammaddesi: 1-Hekzanol esterleri, özel yağlayıcılar için termal ve oksidatif stabilite sunar.
5. SEKTÖREL UYGULAMALAR, KULLANIM ORANLARI VE ÖRNEK REÇETELER
| Sektör | Kullanım Amacı | Tipik Kullanım / Notlar |
|---|---|---|
| Plastikleştiriciler | PVC ve polimerler için hekzil ftalat, hekzil adipat vb. sentezi | Dibazik asitler veya anhidritlerle stokiyometrik reaksiyon; alkol bileşeni olarak kullanılır |
| Koku & Aroma | Parfüm, kozmetik ve gıda aromalarında meyvemsi, yeşil, elma, konyak notaları | Koku konsantresinde %0,1–5; gıdada eser miktarda (ppm seviyesinde) |
| Yüzey Aktif Maddeler | Hekzil sülfatlar ve diğer anyonik yüzey aktifler için hammadde | Zincir uzunluğu düzenleyici olarak kullanılır; nihai yüzey aktif temizlik ürünlerinde tipik %1–5 |
| Kaplama & Mürekkep | Alkid boyalar, fırınlama emayları ve baskı mürekkepleri için orta kaynama noktalı çözücü | Çözücü karışımının %2–10'u |
| Metal Ekstraksiyonu | Metal iyonu ekstraksiyonu ve saflaştırma proseslerinde çözücü | Organik fazda %20'ye kadar |
| Analitik | GC ve HPLC için kalibrasyon standardı | Saf, referans kalite |
| Sentetik Yağlayıcılar | Kompresör yağları, hidrolik sıvılar için ester baz stokları | Polioller veya dibazik asitlerle reaksiyona sokulur; ester içeriği %95+ |
Örnek Reçeteler:
-
Meyvemsi Koku Kompozisyonu (parfüm için):
-
1-Hekzanol: %3,0
-
Etil asetat: %5,0
-
Amil asetat: %1,5
-
Geraniol: %10,0
-
Etanol: %80,5
Elma, armut ve yeşil nota izlenimleri verir.
-
-
Alkid Boya Çözücü Karışımı:
-
White spirit: %60
-
Ksilen: %25
-
1-Hekzanol: %10 (kuyruk çözücü, akışı iyileştirir)
-
Butil glikol: %5
İyi bir buharlaşma, akış ve parlaklık dengesi sağlar.
-
-
Hekzil Sülfat Yüzey Aktif Hazırlığı (laboratuvar ölçeği):
-
1-Hekzanol + klorosülfonik asit → hekzil sülfat asidi (kontrollü sıcaklıkta)
-
NaOH ile nötralize edilerek sodyum hekzil sülfat elde edilir.
-
Yüksek elektrolitli sistemlerde sodyum lauril sülfatın kısa zincirli bir analogu olarak kullanılır.
-
6. ALTERNATİFLER VE KARŞILAŞTIRMA
| Alternatif | Kimyasal Tip | Karşılaştırma |
|---|---|---|
| n-Butanol | C4 alkol | Daha hızlı buharlaşır, daha güçlü koku, daha ucuz |
| 2-Etilhekzanol | C8 dallı alkol | Daha düşük uçuculuk, plastikleştiriciler için daha iyi; 1-hekzanol farklı koku profili sunar |
| n-Oktanol | C8 lineer alkol | Daha mumsu koku, daha yüksek kaynama noktası, daha az suda çözünürlük |
| Siklohekzanol | Siklik C6 alkol | Kâfurumsu koku, farklı çözücü gücü |
| İzoamil alkol | C5 dallı alkol | Meyvemsi, brendi notaları; benzer koku uygulamalarında kullanılır ancak daha uçucudur |
7. YASAL DURUM VE GÜVENLİK
-
GHS Sınıflandırması (CLP Yönetmeliği):
-
Uyarı kelimesi: Dikkat
-
Zararlılık ifadeleri:
-
H226: Alevlenir sıvı ve buhar.
-
H315: Cilt tahrişine yol açar.
-
H319: Ciddi göz tahrişine yol açar.
-
H335: Solunum yolu tahrişine yol açabilir.
-
-
Önlem ifadeleri: P210, P261, P264, P271, P280, P302+P352, P304+P340, P305+P351+P338, P312, P332+P313, P337+P313, P403+P233, P405, P501.
-
-
Taşıma (ADR/RID): Sınıf 3 (Yanıcı sıvı), UN 2282, Ambalaj grubu III.
-
NFPA 704: Sağlık: 1, Yanıcılık: 2, Reaktivite: 0.
-
Gıda durumu: FEMA GRAS No. 2567; belirli bölgelerde aroma verici olarak kullanımına izin verilir. Yerel mevzuatı kontrol edin.
-
Çevre: Kolay biyolojik olarak parçalanabilir (28 günde >%60); düşük biyobirikim potansiyeli (log P 2,03).
-
Depolama: Sıkıca kapalı kaplarda, serin, kuru ve iyi havalandırılmış bir alanda (15–30 °C) saklayın. İnert gaz örtüsü (azot) kullanılabilir. Isı, kıvılcım, açık alev, kuvvetli oksitleyiciler, asit klorürler ve anhidritlerden uzak tutun.
-
Paketleme: 170 kg çelik varil, 850 kg IBC, dökme tanker. Uyumlu malzemeler: paslanmaz çelik, karbon çeliği, alüminyum, polietilen.
8. TOKSİKOLOJİK VE EKOTOKSİKOLOJİK VERİLER
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Akut oral toksisite (LD50, sıçan) | ~4590 mg/kg |
| Akut dermal toksisite (LD50, tavşan) | > 2000 mg/kg |
| Solunum toksisitesi (LC50, sıçan, 4 sa) | > 5,7 mg/L |
| Cilt tahrişi | Hafif ila orta derecede |
| Göz tahrişi | Orta derecede |
| Mutajenite | Negatif (Ames testi) |
| Balık toksisitesi (96 sa LC50) | 50–100 mg/L (Leuciscus idus) |
| Biyolojik bozunma | Kolayca bozunur |
9. SIK SORULAN SORULAR
S1. 1-Hekzanol suda çözünür mü?
Az çözünür – 20 °C'de yaklaşık 5,9 g/L. Bununla birlikte çoğu organik çözücüyle tamamen karışabilir.
S2. 1-Hekzanolü parfümde kullanabilir miyim?
Evet, meyvemsi ve çiçeksi koku kompozisyonlarında yaygın bir bileşendir. Doğrudan parfüm yağlarında veya hekzil asetat gibi hekzil esterlerinin yapı taşı olarak kullanılabilir.
S3. 1-Hekzanolün raf ömrü nedir?
Orijinal kapalı ambalajında, 15–30 °C'de uygun şekilde saklandığında en az 24 ay.
S4. 1-Hekzanol hangi plastikleştiricilerde kullanılır?
Başlıca hekzil ftalat ve hekzil adipatta kullanılır; bunlar düşük sıcaklık plastikleştiricileri veya düşük sıcaklıklarda esnekliği artırmak için yardımcı plastikleştirici olarak işlev görür.
S5. 2-Etilhekzanol ile nasıl karşılaştırılır?
2-Etilhekzanol, genel amaçlı plastikleştiriciler (DOP, DOTP) için baskın alkol olan dallı bir C8 alkoldür. 1-Hekzanol, daha düşük molekül ağırlıklı esterler, spesifik çözücülük veya farklı bir koku profili istendiğinde kullanılır.
10. HIZLI REFERANS TABLOSU
| Özellik | Değer |
|---|---|
| CAS | 111-27-3 |
| Formül | C₆H₁₄O |
| Molekül ağırlığı | 102,17 g/mol |
| Kaynama noktası | 157 °C |
| Parlama noktası | 63 °C |
| Yoğunluk | 0,817 g/cm³ |
| Suda çözünürlük | 5,9 g/L |
| Ana kullanım alanları | Kokular, plastikleştiriciler, yüzey aktifler, çözücü |
