Para Toluen Sülfon Amid, Para Tosil Amid, PTSA, Para Tosylamide, p-Toluensülfonamid, p-Tosylamide, 70-55-3

Para Toluen Sülfon Amid, Para Tosil Amid, PTSA, Para Tosylamide, p-Toluensülfonamid, p-Tosylamide, 70-55-3

p-Toluensülfonamid (PTSA, p-Tosylamide)

Kimyasal Tanım

• İsimler: p-Toluensülfonamid, p-Tosylamide, 4-Metilbenzen-1-sülfonamid

• Moleküler formül: CH₃C₆H₄SO₂NH₂

• CAS No: 70-55-3

• Molekül ağırlığı: 171.22 g/mol

• Fiziksel özellikler: Beyaz kristal katı, yüksek saflıkta (>%97) ticari olarak bulunur.

Özellikler ve Kullanım Alanları

• Organik sentezde koruyucu grup: Aminlerin korunmasında yaygın olarak kullanılır. Tosyl grubu, amin fonksiyonlarını geçici olarak bloke ederek seçici reaksiyonlara olanak tanır.

• Stabilite: Asidik ve bazik ortamlarda farklı kararlılık gösterir; güçlü bazlar ve nükleofillerle reaksiyona girebilir.

• Reaktif olarak: Organik sentezde yapı taşı (building block) olarak kullanılır.

• Endüstriyel uygulamalar: İlaç sentezi, polimer kimyası ve özel kimyasallar üretiminde rol oynar.

Özet

p-Toluensülfonamid, güçlü ve çok yönlü bir organik sentez reaktifi olup özellikle aminlerin korunması ve sülfonamid türevlerinin hazırlanması için tercih edilir. Hem laboratuvar ölçeğinde hem de endüstride yaygın kullanımı vardır.

p-Toluensülfonik asit (PTSA) ile p-Toluensülfonamid (p-Tosylamide) arasındaki farkları tablo halinde çıkarıyorum. Bu iki bileşik isim olarak benzer görünse de kimyasal yapı ve kullanım açısından oldukça farklıdır:

Özet:

• PTSA (asit) → Güçlü katalizör, reaksiyon hızlandırıcı.

• p-Toluensülfonamid → Koruyucu grup ve yapı taşı, seçici organik sentezlerde kullanılır.

Sektörel uygunluk ve kullanım miktarları açısından p-Toluensülfonik asit (PTSA) ile p-Toluensülfonamid (p-Tosylamide) farklı roller üstlenir. Yönetim panelinde ürün ekleme sürecinde bu tür kimyasalların doğru kategoride ve uygun miktarlarla tanımlanması kritik olur. İşte özet bir değerlendirme:

Sektörel Uygunluk

• PTSA (asit):

  • Kimya ve polimer sektörü: Esterleşme, transesterifikasyon gibi katalitik süreçlerde kullanılır.

  • Tekstil ve boya sektörü: Reaktif boyaların sentezinde katalizör olarak rol oynar.

  • Gıda katkı maddeleri üretimi: Dolaylı olarak bazı sentezlerde kullanılabilir, ancak doğrudan gıda katkısı değildir.

• p-Toluensülfonamid:

  • İlaç sektörü: Aminlerin korunması ve sülfonamid türevlerinin sentezinde kullanılır.

  • Polimer kimyası: Özel polimerlerin sentezinde yapı taşı olarak görev alır.

  • Ara kimyasal: Endüstride daha çok organik sentezlerde seçici reaktif olarak tercih edilir.

Kullanım Miktarları (Genel Pratikler)

• PTSA:

  • Katalizör olarak kullanıldığından miktarlar genellikle %0.5 – %5 aralığında tutulur.

  • Fazla kullanım ürün saflığını ve yan reaksiyonları etkileyebilir.

• p-Toluensülfonamid:

  • Koruyucu grup olarak kullanıldığında stoikiometrik miktarlarda (reaksiyona giren amin miktarıyla eşdeğer veya biraz fazla) eklenir.

  • Fazlalık, reaksiyon sonrası saflaştırma yükünü artırır.

Özet

• PTSA → Katalizör, düşük miktarlarda ama güçlü etki.

• p-Toluensülfonamid → Reaktif/koruyucu grup, stoikiometrik veya hafif fazlalıkla kullanılır.

p-Toluensülfonamid (p-Tosylamide)

• CAS No: 70-55-3

• Diğer İsimler:

  • p-Tosylamid

  • 4-Metilbenzenesülfonamid

  • p-Metilbenzenesülfonamid

  • Tosilamin

Sektörel Kullanım ve Tercih Nedenleri

• İlaç sektörü:

  • Aminlerin korunmasında kullanılır (tosil grubu).

  • Sulfonamid türevlerinin sentezinde kritik ara kimyasal.

  • Tercih nedeni: Yüksek seçicilik, stabil koruyucu grup.

• Polimer ve plastik sektörü:

  • Özel polimerlerin sentezinde yapı taşı.

  • Tercih nedeni: Termal stabilite ve fonksiyonel grup kontrolü.

• Agrokimyasallar:

  • Pestisit ve herbisit sentezinde ara kimyasal.

  • Tercih nedeni: Kontrollü reaktivite ve güvenilir sentez yolu.

• Kozmetik ve kişisel bakım:

  • Bazı özel formülasyonlarda ara kimyasal.

  • Tercih nedeni: REACH uyumlu, kontrollü kullanım.

Prosesler

• Koruma/dekoruma reaksiyonları: Amin gruplarının geçici olarak bloke edilmesi.

• Sülfonamid türevleri sentezi: Antibakteriyel ilaçlar, diyabet ve hipertansiyon tedavisinde kullanılan moleküller.

• Polimerizasyon süreçleri: Fonksiyonel monomerlerin hazırlanması.

Üretim Yöntemi

• Başlangıç maddesi: p-Toluensülfonik asit veya türevleri.

• Proses: Amidleşme reaksiyonu (ör. p-Toluensülfonil klorür + amonyak → p-Toluensülfonamid).

• Sonuç: Beyaz kristal, yüksek saflıkta (%95–99) ürün.

Alternatifler

• Benzenesülfonamid

• Methanesülfonamid

• Diğer aromatik sülfonamidler

Karşılaştırmalı Uygunluk Tablosu

Sonuç:

• p-Toluensülfonamid ilaç ve polimer sektöründe en uygun seçenek; yüksek seçicilik ve stabilite nedeniyle tercih edilir.

• Alternatifler (benzenesülfonamid, methanesülfonamid) bazı proseslerde kullanılabilir, ancak performans ve sektör uyumu açısından p-Toluensülfonamid daha avantajlıdır.