İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderDietil Eter, Etil Eter, Diethyl Ether, Ether, Ethyl Ether, Ethoxy Ethane, Pronarcol, DEE, 60-29-7, 927820-24-4
Dietil Eter
1. Ürün Kimliği
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Ürün Adı | Dietil Eter |
| CAS Numaraları | 60-29-7 (birincil), 927820-24-4 (özel formülasyonlar/sınıflar) |
| EINECS Numarası | 200-467-2 |
| Moleküler Formül | C₄H₁₀O / (C₂H₅)₂O |
| Molekül Ağırlığı | 74.12 g/mol |
| IUPAC Adı | Etoksietan |
| RTECS Numarası | KI2975000 |
| MeSH ID | D004986 |
2. Eş Anlamlılar ve Diğer İsimler
| İsim | Açıklama |
|---|---|
| Eter | Yaygın kısa isim |
| Etil eter | Alternatif isim |
| Dietil oksit | Kimyasal tanım |
| Etoksietan | IUPAC adı |
| Sülfürik eter | Tarihsel isim |
| Anestezik eter | Tıbbi tarihsel isim |
| Etil oksit | Alternatif kimyasal isim |
| 3-Oksapentan | Sistematik ad |
| 1,1'-Oksibis[etan] | Yapısal tanım |
| Pronarkol | Tarihsel ticari isim |
| R 610 | Laboratuvar kodu |
| Dietil Eter | Türkçe isim |
3. Ürün Tanımı
Dietil eter, yaygın bir organik çözücü olup kimyasal formülü (C₂H₅)₂O şeklindedir. Oda sıcaklığında renksiz, uçucu, tatlı kokulu ve oldukça yanıcı bir sıvıdır. Eter sınıfına ait bu bileşik, laboratuvarlarda çözücü olarak ve bazı motorların çalıştırma sıvısı olarak sıkça kullanılmaktadır. Ayrıca anestezik özellikleriyle tarihsel öneme sahiptir.
Temel Özellikler:
-
Yüksek derecede uçucu sıvı
-
Son derece yanıcı
-
Karakteristik tatlı koku
-
Patlayıcı buhar/hava karışımları oluşturur
-
Düşük kaynama noktası
-
Hızlı buharlaşma oranı
4. Fiziksel ve Kimyasal Özellikler
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Görünüm | Renksiz, berrak sıvı |
| Koku | Tatlı, karakteristik eter kokusu |
| Yoğunluk (20°C) | 0.7134 g/mL |
| Erime Noktası | -116.3°C |
| Kaynama Noktası | 34.6°C |
| Parlama Noktası | -45°C |
| Kendiliğinden Tutuşma Sıcaklığı | 160-180°C |
| Buhar Basıncı (20°C) | 440 mmHg |
| Buhar Yoğunluğu | 2.56 (havadan ağır) |
| Kırılma İndisi (20°C) | 1.3526 |
| Viskozite | 0.224 cP (25°C'de) |
| Yüzey Gerilimi | 17.5 dyn/cm (20°C'de) |
| Suda Çözünürlük | 6.9 g/100 mL (20°C'de) - sınırlı |
| Suyun Eterde Çözünürlüğü | 1.2 g/100 mL (20°C'de) |
| Karışabilirlik | Etanol, kloroform, benzen ve çoğu organik çözücüyle karışır |
| Dielektrik Sabiti | 4.33 (20°C'de) |
5. Tarihsel Gelişim
| Dönem | Gelişme |
|---|---|
| 1540 | Alman bilim adamı Valerius Cordus tarafından sülfürik asit ve alkol reaksiyonuyla ilk keşfedildi |
| 19. Yüzyıl | Tıpta genel anestezik ajan olarak kullanılmaya başlandı |
| 1850'ler | Alexander William Williamson, Williamson Eter Sentezi'ni geliştirdi |
| Modern Dönem | Anestezide halotan ve nitröz oksit gibi daha güvenli alternatiflerle yer değiştirdi |
6. Üretim ve Sentez
6.1. Endüstriyel Proses (Asit Eter Sentezi)
| Parametre | Detay |
|---|---|
| Hammadde | Etanol (C₂H₅OH) |
| Katalizör | Sülfürik asit (H₂SO₄) |
| Proses | Etanolün dehidrasyonu |
| Reaksiyon Tipi | Asit katalizli dehidrasyon |
| Ölçek | Endüstriyel üretim |
Proses aşamaları:
-
Etanolün protonlanması
-
Etilen oluşumu ile dehidrasyon reaksiyonu
-
Etilenin buhar fazı hidrasyonu ile etanolün yeniden üretimi
-
Dietil eter oluşumu
6.2. Williamson Eter Sentezi (Laboratuvar Yöntemi)
| Parametre | Detay |
|---|---|
| Proses | Etanolün alkoksit tuzuna dönüştürülmesi, ardından alkil halojenür ile reaksiyon |
| Reaksiyon Tipi | Nükleofilik sübstitüsyon |
| Ölçek | Laboratuvar/preparatif ölçek |
| Avantaj | Daha hassas kontrol, spesifik eter üretimi |
7. Kullanım Alanları ve Uygulamalar
7.1. Endüstriyel Çözücü
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Polimer Üretimi | Selüloz asetat ve selüloz plastikleri için çözücü |
| Kimyasal Üretim | Çeşitli organik reaksiyonlarda çözücü |
| Ekstraksiyon İşlemleri | Organik bileşiklerin ekstraksiyonu |
| Çözme Kapasitesi | Hem polar hem de polar olmayan maddeleri çözebilir |
7.2. Laboratuvar ve Araştırma
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Organik Kimya | Reaksiyonlar ve ayırmalar için çözücü |
| Farmakolojik Araştırmalar | Ekstraksiyon ve saflaştırma |
| Patoloji | Doku işleme ve koruma |
| Kromatografi | Mobil faz bileşeni |
| Kristalizasyon | Yeniden kristalizasyon çözücüsü |
7.3. Tıbbi Uygulamalar (Tarihsel)
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| Genel Anestezi | Tarihsel olarak anestezik ajan olarak kullanıldı |
| Etki Mekanizması | Kısa süreli bilinç kaybı sağlar |
| Güncel Durum | Büyük ölçüde daha güvenli alternatiflerle değiştirildi |
7.4. Otomotiv Uygulamaları
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Başlangıç Sıvısı | Soğuk iklimlerde motorların çalışmasına yardımcı olur |
| Yakıt Katkısı | Dizel yakıt karışımları üzerine araştırmalar |
| Yanma Yardımcısı | Belirli koşullarda ateşlemeyi iyileştirir |
8. Güvenlik Bilgileri
8.1. Yangın ve Patlama Tehlikeleri
| Tehlike | Açıklama |
|---|---|
| Son Derece Yanıcı | Düşük parlama noktası nedeniyle (-45°C) |
| Patlayıcı Buharlar | Hava ile patlayıcı karışımlar oluşturur |
| Buhar Davranışı | Havadan ağır, alçak alanlarda birikir |
| Statik Elektrik | Statik deşarjla tutuşabilir |
| Depolama Riski | Uzun süreli depolamada peroksit oluşumu |
Güvenlik Önlemleri:
-
İyi havalandırılmış alanlarda çalışın
-
Statik elektrik birikimini önleyin
-
Tüm ateş kaynaklarından uzak tutun
-
Uygun etiketleme kullanın (NFPA 704)
-
Ağzı sıkıca kapalı kaplarda, ışık ve ısıdan uzakta saklayın
8.2. Sağlık Üzerindeki Etkileri
| Maruziyet Yolu | Etki |
|---|---|
| Soluma | Solunum yolu tahrişi, uyuşukluk, baş dönmesi, motor beceri kaybı |
| Cilt Teması | Tahriş, ciltte yağ giderme |
| Göz Teması | Tahriş, potansiyel kornea hasarı |
| Yutma | Toksik etkiler, bulantı, kusma |
| Kronik Maruziyet | Potansiyel karaciğer ve böbrek hasarı, nörotoksisite riski |
Güvenlik Önlemleri:
-
Koruyucu eldiven ve gözlük kullanın
-
Buharların solunmasından kaçının
-
Uygun kişisel koruyucu ekipman kullanın
-
MSDS talimatlarını izleyin
-
Maruziyet limitlerine uyun
8.3. Maruziyet Limitleri
| Kurum | Limit |
|---|---|
| ACGIH TLV-TWA | 400 ppm (1200 mg/m³) |
| NIOSH REL | 500 ppm (1500 mg/m³) |
| IDLH | 1900 ppm (LEL'in %10'u) |
9. Çevresel Etki
| Yön | Açıklama |
|---|---|
| Atmosferik Davranış | Yanma sırasında hızla reaksiyona girer; emisyonlar yanma koşullarına bağlıdır |
| Biyoakümülasyon | Düşük biyoakümülasyon potansiyeli |
| Metabolizma | Biyolojik sistemlerde hızla işlenir, zararsız bileşenlere ayrışır |
| Sucul Etkiler | Sucul organizmalar tarafından emilebilir ancak kalıcı değildir |
10. Mevzuat Bilgileri
| Kurum | Sınıflandırma / Gereklilik |
|---|---|
| GHS | Yanıcı sıvılar (Kategori 1), Sağlık tehlikeleri |
| WHO Standartları | Kişisel koruyucu ekipman, maruziyet limitleri, ilk yardım önlemleri |
| Etiketleme | Uygun tehlike uyarıları taşımalıdır |
| Depolama | Yanıcı maddeler için özel gereksinimler |
11. Depolama ve Elleçleme
| Parametre | Detay |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Ateş kaynaklarından uzak, serin, iyi havalandırılmış alan |
| Kap | Ağzı sıkıca kapalı kaplar, ışıktan korunmuş |
| Sıcaklık | Oda sıcaklığı altı, ısıdan kaçının |
| Raf Ömrü | Peroksit oluşumu potansiyeli nedeniyle sınırlı |
| Uyumsuzluklar | Güçlü oksitleyiciler, halojenler, güçlü asitler |
| Özel Not | Uzun süreli depolamada patlayıcı peroksitler oluşabilir; damıtmadan önce peroksit testi yapın |
12. Kalite Parametreleri
| Parametre | Tipik Değer |
|---|---|
| Saflık | ≥%99.0 |
| Su İçeriği | <%0.1 |
| Peroksit İçeriği | <10 ppm (H₂O₂ olarak) |
| Uçucu Olmayan Madde | <%0.001 |
| Asitlik (asetik asit olarak) | <%0.001 |
13. Araştırma ve Gelişmeler
| Alan | Araştırma Odağı |
|---|---|
| Yakıt Katkıları | Geliştirilmiş yanma verimliliği için dizel yakıt karışımları |
| Emisyon Azaltma | Egzozdaki zararlı partikülleri azaltma |
| Patoloji | Doku işleme ve koruma yöntemleri |
| İlgili Bileşikler | Dimetil eter, metoksipropan ile karşılaştırma |
14. Sıkça Sorulan Sorular
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Dietil eterin ana kullanım alanları nelerdir? | Öncelikle laboratuvarlarda ve endüstride organik çözücü olarak kullanılır; tarihsel olarak anestezik olarak kullanılmıştır. |
| Dietil eter eczanelerden satın alınabilir mi? | Yerel düzenlemelere göre değişir; özel izinler veya reçete gerekebilir. |
| Dietil eter polar mıdır? | Oksijen atomunun elektron çiftleri nedeniyle hafif polardır. |
| Dietil eter anestezik özelliklere sahip midir? | Evet, tarihsel olarak anestezik olarak kullanılmıştır ancak daha güvenli alternatiflerle değiştirilmiştir. |
| Dietil eter nasıl üretilir? | Tipik olarak sülfürik asit kullanılarak etanolün asit katalizli dehidrasyonu ile üretilir. |
15. Özet
Dietil Eter (CAS: 60-29-7), C₄H₁₀O moleküler formülüne ve 74.12 g/mol molekül ağırlığına sahip, oldukça uçucu, yanıcı bir organik bileşiktir. Oda sıcaklığında karakteristik tatlı kokulu, renksiz bir sıvıdır ve hızla buharlaşır.
Başlıca Fiziksel Özellikler:
-
Kaynama noktası: 34.6°C
-
Erime noktası: -116.3°C
-
Yoğunluk: 0.7134 g/mL (20°C'de)
-
Parlama noktası: -45°C
-
Buhar basıncı: 440 mmHg (20°C'de)
Başlıca Kullanım Alanları:
-
Endüstriyel Çözücü: Polimer üretimi, ekstraksiyon işlemleri
-
Laboratuvar Kullanımı: Organik sentez, kromatografi, patoloji
-
Tıbbi Tarih: Eski anestezik ajan
-
Otomotiv: Soğuk motorlar için başlangıç sıvısı
Güvenlik Hususları:
-
Son derece yanıcı ve patlayıcı buhar karışımları oluşturur
-
Buharları havadan ağır, alçak alanlarda birikir
-
Sağlık etkileri: tahriş, uyuşukluk, potansiyel organ hasarı
-
Elleçleme ve depolama sırasında sıkı güvenlik önlemleri gerektirir
-
Uzun süreli depolamada patlayıcı peroksitler oluşturabilir
Çevresel Etki:
Düşük biyoakümülasyon potansiyeli; biyolojik sistemlerde hızla metabolize edilir; yanma sırasındaki emisyonlar koşullara bağlıdır.
Dietil eter, fiziksel özelliklerine saygı gösterilmesini ve güvenlik protokollerine sıkı sıkıya bağlı kalınmasını gerektiren çok yönlü ancak tehlikeli bir kimyasaldır. Anestezik olarak kullanımı azalmış olsa da, laboratuvar ve endüstriyel uygulamalarda önemli bir çözücü olmaya devam etmektedir.
