Sorularınız mı var? Yardımcı olalım! İletişime Geçin
info@betakim.com.tr

Çelik Saçma, Metal Saçma, Çelik Bilye, Kumlama Saçması, Kumlama Çeliği, Kumlama Bilyesi, Çelik Granül, Cast Steel Shot, Blasting shot, 7439‑89‑6

Çelik Saçma, Metal Saçma, Çelik Bilye, Kumlama Saçması, Kumlama Çeliği, Kumlama Bilyesi, Çelik Granül, Cast Steel Shot, Blasting shot, 7439‑89‑6

ÇELİK SAÇMA (CAST STEEL SHOT) 

Ürün Adı: Çelik Saçma
Diğer Adları: Metal Saçma, Çelik Bilye, Kumlama Saçması, Kumlama Çeliği, Kumlama Bilyesi, Çelik Granül, Cast Steel Shot, Blasting Shot
CAS Numarası: 7439-89-6 (Demir – ana bileşen)
Malzeme: Yüksek karbonlu döküm çeliği
Kimyasal Sınıfı: Ferritik metal aşındırıcı

BÖLÜM 1: ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK

Parametre Açıklama
Ürün Adı Çelik Saçma
Diğer Adları Metal Saçma, Çelik Bilye, Kumlama Saçması, Kumlama Çeliği, Kumlama Bilyesi, Çelik Granül, Cast Steel Shot, Blasting Shot, SAE Shot
CAS Numarası 7439-89-6 (Demir - ana bileşen)
Malzeme Yüksek karbonlu döküm çeliği
Kimyasal Sınıfı Ferritik metal aşındırıcı
Şekil Küresel
Renk Siyah / Koyu gri
Sertlik Aralığı 40 – 60 HRC (sınıfa bağlı olarak)
Yoğunluk 7.20 – 7.80 g/cm³

ÜRÜN TANIMI VE AÇIKLAMASI:

Çelik saçma, yüksek karbonlu döküm çeliğinden üretilen, küresel şekilli bir metal aşındırıcıdır. Endüstriyel yüzey temizleme, shot peening (yüzey sertleştirme), çapak alma ve yüzey hazırlığı uygulamalarında yaygın olarak kullanılan bir kumlama medyasıdır. SAE J444 standardına göre sınıflandırılan çelik saçma, S70 (0.180 mm) ile S780 (2.80 mm) arasında değişen boyut aralıklarında üretilmektedir. Küresel geometrisi sayesinde, köşeli aşındırıcılara kıyasla daha pürüzsüz yüzey bitişi sağlar ve yüzey bütünlüğünün korunması gereken uygulamalarda tercih edilir.

Çelik saçmanın en önemli özelliklerinden biri, yüksek yeniden kullanılabilirlik oranıdır. Kumlama işlemleri sırasında parçalanma ve aşınma direnci yüksek olduğu için, defalarca geri dönüştürülebilir ve bu da uzun vadede maliyet etkin bir çözüm sunar. Dökümhanelerde, çelik fabrikalarında, otomotiv endüstrisinde, gemi inşasında, inşaat sektöründe ve genel metal işleme endüstrisinde yaygın olarak kullanılır. Shot peening uygulamalarında, yüzeyde oluşturduğu basma kalıcı gerilimler sayesinde metal parçaların yorulma direncini ve ömrünü önemli ölçüde artırır.

BÖLÜM 2: KİMYASAL BİLEŞİM

Element İçerik (%) Açıklama
Karbon (C) %0.80 – 1.20 Sertlik ve dayanıklılığı sağlar; yüksek karbonlu çelik sınıfı
Mangan (Mn) %0.35 – 1.25 Sertleşebilirliği artırır; çeliğin mekanik özelliklerini iyileştirir
Silisyum (Si) ≥ %0.40 Dekoksidasyon sağlar; sertlik ve dayanıklılığa katkıda bulunur
Kükürt (S) ≤ %0.050 Safsızlık; düşük seviyede tutulması kalite için önemlidir
Fosfor (P) ≤ %0.050 Safsızlık; düşük seviyede tutulması kalite için önemlidir
Demir (Fe) Geri kalan (yaklaşık %96 – 98) Ana bileşen; matris malzemesi

KİMYASAL BİLEŞİM AÇIKLAMASI:

Çelik saçma, yüksek karbon içeriği (%0.80-1.20) sayesinde sertlik ve aşınma direnci sağlayan bir malzemedir. Mangan (%0.35-1.25) çeliğin sertleşebilirliğini artırır ve mekanik özelliklerini iyileştirir. Silisyum (≥%0.40) deoksidasyon sağlar ve sertlik ile dayanıklılığa katkıda bulunur. Kükürt ve fosfor gibi zararlı safsızlıkların düşük seviyelerde (%0.050'den az) tutulması, malzemenin kalitesini ve performansını doğrudan etkiler. Demir, yaklaşık %96-98 oranıyla ana matris elementidir. Bu kimyasal bileşim, çelik saçmaya zorlu kumlama uygulamalarında gerekli olan sertlik, dayanıklılık ve darbe direncini kazandırır.

BÖLÜM 3: FİZİKSEL ÖZELLİKLER

Özellik Değer Açıklama
Şekil Küresel Mükemmel yuvarlaklık; homojen darbe dağılımı
Yoğunluk 7.20 – 7.80 g/cm³ Yüksek yoğunluk; etkili darbe enerjisi sağlar
Yığın Yoğunluğu ~4.4 g/cm³ Depolama ve taşıma için referans değer
Sertlik (Normal) 40 – 50 HRC Standart uygulamalar için genel amaçlı sertlik
Sertlik (Özel) 52 – 56 HRC Daha zorlu temizlik ve peening uygulamaları için
Sertlik (Yüksek) 56 – 60 HRC Maksimum darbe direnci gerektiren ağır uygulamalar
Sertlik Sapması Maks. ± 3.0 HRC Partiden partiye tutarlılık garantisi
Mikroyapı Temperlenmiş martensit veya temperlenmiş troostit + karbür Optimum sertlik ve tokluk dengesi

FİZİKSEL ÖZELLİKLER AÇIKLAMASI:

Çelik saçma, küresel şekli sayesinde iş parçası yüzeyine homojen bir darbe dağılımı sağlar. Bu şekil, köşeli aşındırıcılara kıyasla daha pürüzsüz bir yüzey bitişi elde edilmesini mümkün kılar. Yüksek yoğunluğu (7.20-7.80 g/cm³), her bir partikülün yüksek darbe enerjisi taşımasını sağlayarak etkili temizlik ve peening performansı sunar. Yığın yoğunluğu yaklaşık 4.4 g/cm³ olup, bu değer depolama ve taşıma hesaplamaları için referans olarak kullanılır.

Sertlik, çelik saçmanın en kritik performans parametrelerinden biridir. Üç farklı sertlik sınıfı sunulmaktadır:

  • Normal (40-50 HRC): Genel temizlik ve hafif peening uygulamaları için uygundur. Daha düşük sertlik, daha az kırılma ve daha uzun servis ömrü sağlar.

  • Özel (52-56 HRC): Daha zorlu temizlik ve orta-ağır peening uygulamaları için tasarlanmıştır. Sertlik ve tokluk arasında optimum denge sunar.

  • Yüksek (56-60 HRC): Maksimum darbe direnci ve agresif temizlik gerektiren ağır uygulamalar için idealdir. En yüksek sertlik, en etkili yüzey hazırlığını sağlar.

Mikroyapı, temperlenmiş martensit veya temperlenmiş troostit ile karbür fazlarından oluşur. Bu yapı, çelik saçmaya sertlik ve tokluk arasında mükemmel bir denge kazandırarak, hem etkili aşındırma hem de uzun servis ömrü sağlar.

BÖLÜM 4: BOYUT SINIFLARI (SAE STANDARDI)

Sınıf Boyut Aralığı (mm) Mesh No Açıklama
S70 0.180 80 En ince; hassas yüzey işlemleri için
S110 0.20 – 0.60 70 İnce taneli; hafif temizlik ve finisaj
S170 0.30 – 0.90 50 İnce-orta; genel yüzey hazırlığı
S230 0.40 – 1.00 45 Orta; çok amaçlı kumlama uygulamaları
S280 0.50 – 1.20 35 Orta-iri; döküm temizliği
S330 0.60 – 1.40 30 İri; ağır temizlik ve peening
S390 0.70 – 1.70 25 İri; çelik yapı temizliği
S460 0.85 – 2.00 18 Çok iri; ağır tufal temizleme
S550 1.00 – 2.00 16 Çok iri; ağır peening ve temizlik
S660 1.20 – 2.40 14 Ekstra iri; ağır endüstriyel uygulamalar
S780 1.40 – 2.80 12 En iri; en ağır temizlik işlemleri

BOYUT SINIFLANDIRMASI AÇIKLAMASI:

Çelik saçma, SAE J444 standardına göre sınıflandırılır ve eleme yöntemiyle boyutlandırılır. Sayısal sınıf (S70'ten S780'ye) ne kadar büyükse, partikül boyutu da o kadar büyüktür. Boyut seçimi, uygulamanın gereksinimlerine göre yapılmalıdır:

  • Küçük boyutlar (S70 – S170): İnce yüzey bitişi, hassas temizlik, hafif çapak alma, ince detaylı parçalar.

  • Orta boyutlar (S230 – S330): Genel amaçlı kumlama, döküm temizliği, yüzey hazırlığı, shot peening.

  • Büyük boyutlar (S390 – S780): Ağır tufal temizleme, kalın pas tabakalarının kaldırılması, ağır yapısal çelik temizliği, agresif yüzey hazırlığı.

Doğru boyut seçimi, işlemin verimliliğini, yüzey kalitesini ve maliyet etkinliğini doğrudan etkiler. Çok küçük partiküller yeterli darbe enerjisi sağlayamazken, çok büyük partiküller yüzeye zarar verebilir ve daha fazla toz oluşumuna neden olabilir.

BÖLÜM 5: UYGULAMA ALANLARI

Sektör Uygulama Detay
Dökümhane Çelik dökümler, demir dökümler, S.G. demir dökümler ve dövmelerin temizlenmesi Kum kalıntıları, tufal ve yanmış kumun temizlenmesi; yüzey kalitesinin iyileştirilmesi
Çelik Endüstrisi Çelik levha ve profillerden tufal, pas ve pul giderme Hadde tufalı, pas ve ölçek tabakalarının uzaklaştırılması; boya öncesi yüzey hazırlığı
Otomotiv Yüzey sertleştirme (shot peening), çapak temizleme, gerilim giderme Dişliler, yaylar, krank milleri, bağlantı elemanları; yorulma direncinin artırılması
Gemi İnşa Çelik levhalar, boru kesitleri ve bağlantı parçalarının yüzey hazırlığı Deniz ortamına dayanıklı kaplama öncesi yüzey hazırlığı; pas ve tufal temizleme
İnşaat Yapısal çeliğin yüzey hazırlığı, beton yüzey hazırlığı Boya ve yangına dayanıklı kaplama öncesi yüzey hazırlığı; beton yüzeylerde doku verme
Genel Metal İşleme Yüzey temizleme, doku verme, çapak alma, finisaj Talaşlı imalat sonrası çapak temizleme; yüzey pürüzlendirme; estetik finisaj
Konteyner Endüstrisi Çelik konteynerlerin, tank içlerinin temizlenmesi Depolama tankları, basınçlı kaplar, nakliye konteynerlerinin iç yüzey temizliği
Shot Peening Yorgunluk direncini artırmak için basma gerilimi oluşturma Havacılık, otomotiv, askeri ve ağır makine parçaları; yorulma ömrünün uzatılması

UYGULAMA ALANLARI AÇIKLAMASI:

Çelik saçma, endüstrinin birçok farklı alanında kritik bir rol oynar:

Dökümhane Uygulamaları: Döküm parçalar üzerindeki kum kalıntıları, yanmış kum, tufal ve diğer yüzey kirleticilerinin temizlenmesi. Çelik saçma, döküm yüzeylerini pürüzsüzleştirir ve sonraki işlemler için hazır hale getirir.

Çelik Endüstrisi: Haddeleme işlemleri sonrası çelik levha ve profiller üzerinde oluşan tufal tabakasının, pasın ve ölçek tabakalarının uzaklaştırılması. Boya, galvaniz ve diğer kaplama işlemleri öncesi yüzey hazırlığı sağlar.

Otomotiv Endüstrisi: Kritik güvenlik ve performans parçalarında (dişliler, yaylar, krank milleri, bağlantı elemanları) shot peening ile yüzey sertleştirme ve yorulma direncini artırma. Ayrıca, talaşlı imalat sonrası çapak temizleme ve yüzey finisajı.

Gemi İnşa: Deniz ortamına dayanıklı kaplamalar (boya, epoksi, anti-korozif) öncesi çelik levhaların, boru kesitlerinin ve bağlantı parçalarının yüzey hazırlığı. Pas ve tufalın tamamen temizlenmesi, kaplamaların uzun ömürlü olmasını sağlar.

Shot Peening Uygulamaları: Çelik saçma, yüzeye yüksek hızda çarparak plastik deformasyon ve basma kalıcı gerilimler oluşturur. Bu işlem, metal parçaların yorulma direncini, çatlak dayanımını ve genel servis ömrünü önemli ölçüde artırır. Havacılık, otomotiv, askeri ve ağır makine endüstrilerinde yaygın olarak kullanılır.

BÖLÜM 6: FONKSİYONEL ÖZELLİKLER

Özellik Açıklama
Yeniden Kullanılabilirlik Birçok kez geri dönüştürülebilir; maliyet etkin kumlama medyası
Küresel Şekil Çelik grit'e kıyasla daha pürüzsüz yüzey bitişi sağlar
Yüksek Dayanıklılık Düşük aşınma oranı; uzun servis ömrü
Yüzey Kalitesi Pürüzsüz, temiz yüzey üretir
Peening Etkisi Basma kalıcı gerilimler oluşturur; yorulma direncini artırır
Düşük Kırılma Oranı Malzeme tüketimini azaltır, operasyonel maliyetleri düşürür
Homojen Darbe Küresel şekil sayesinde eşit darbe dağılımı sağlar

FONKSİYONEL ÖZELLİKLER AÇIKLAMASI:

Çelik saçmanın en önemli fonksiyonel özelliklerinden biri, yüksek yeniden kullanılabilirlik oranıdır. Kumlama işlemleri sırasında partiküller parçalanmaya karşı dayanıklıdır ve uzun süre etkinliğini korur. Bu özellik, özellikle büyük ölçekli ve sürekli operasyonlarda önemli maliyet avantajları sağlar.

Küresel şekil, çelik saçmayı köşeli aşındırıcılardan (çelik grit, alümina oksit) ayıran en belirgin özelliktir. Bu geometri, iş parçası yüzeyinde daha pürüzsüz bir bitiş sağlar ve yüzey bütünlüğünün korunması gereken uygulamalarda tercih edilir. Aynı zamanda, küresel şekil sayesinde darbe enerjisi yüzeye homojen olarak dağılır.

Yüksek dayanıklılık ve düşük kırılma oranı, çelik saçmanın servis ömrünü uzatır. Bu özellikler, malzeme tüketimini azaltarak operasyonel maliyetleri düşürür ve daha az sıklıkta medya takviyesi gerektirir.

Shot peening uygulamalarında, çelik saçmanın oluşturduğu basma kalıcı gerilimler, metal parçaların yorulma direncini ve çatlak dayanımını artırır. Bu, özellikle dinamik yüklere maruz kalan kritik parçaların servis ömrünü önemli ölçüde uzatır.

BÖLÜM 7: AVANTAJLAR

  • Maliyet Etkin: Geri dönüştürülebilir; birden fazla kez kullanılabilir. Düşük kırılma oranı ve uzun servis ömrü, toplam operasyonel maliyetleri azaltır.

  • Verimli: Etkili temizlik için yüksek darbe enerjisi. Yüksek yoğunluk, her partikülün maksimum temizlik performansı sağlamasını mümkün kılar.

  • Çok Yönlü: Çeşitli endüstriler ve uygulamalar için uygun. Dökümhaneden havacılığa, gemi inşadan otomotive kadar geniş bir kullanım yelpazesi.

  • Pürüzsüz Yüzey: Küresel şekil, köşeli grit'e kıyasla daha pürüzsüz yüzeyler üretir. Yüzey bütünlüğünün korunması gereken uygulamalar için idealdir.

  • Dayanıklı: Düşük kırılma oranı malzeme tüketimini azaltır. Uzun servis ömrü, daha az sıklıkta medya değişimi gerektirir.

  • Kontrollü Sertlik: Belirli uygulamalar için çeşitli sertlik sınıflarında mevcuttur. 40-60 HRC aralığında üç farklı sertlik seviyesi ile uygulamaya özel optimizasyon imkanı.

  • Homojen Performans: SAE J444 standardına göre sınıflandırma, tutarlı boyut dağılımı ve performans garantisi sağlar.

  • Çevre Dostu: Toksik olmayan, geri dönüştürülebilir, tehlikeli atık sınıfında değildir.

BÖLÜM 8: KALİTE STANDARTLARI

Standart Açıklama
SAE J444 Amerikan Otomotiv Mühendisleri Derneği (saçma boyut sınıflandırması standardı). Dünya çapında en yaygın kullanılan sınıflandırma standardıdır.
ISO 9001:2015 Kalite yönetim sistemleri. Üretim süreçlerinin uluslararası kalite standartlarına uygunluğunu garanti eder.
GB/T 18838.3-2008 Çin yüksek karbonlu döküm çelik saçma (grit) standardı. Çin pazarı için geçerli kalite gereklilikleri.
GB/T 18838.4-2008 Çin düşük karbonlu döküm çelik saçma (grit) standardı. Çin pazarı için alternatif karbon seviyesi gereklilikleri.
IS 4606:1983 Hindistan çelik saçma standardı. Hindistan pazarı için geçerli kalite gereklilikleri.
DIN 8201 Alman standardı (çelik saçma ve grit). Avrupa pazarı için kalite gereklilikleri.
BSS (British Standard Specification) İngiliz standardı. İngiltere pazarı için kalite gereklilikleri.

KALİTE STANDARTLARI AÇIKLAMASI:

Çelik saçma, uluslararası kabul görmüş kalite standartlarına göre üretilmekte ve test edilmektedir. SAE J444, boyut sınıflandırması için dünya çapında en yaygın kullanılan standarttır ve S70'ten S780'ye kadar 11 farklı boyut sınıfını tanımlar. ISO 9001:2015, üretim süreçlerinin kalite yönetim sistemlerine uygunluğunu garanti eder.

GB/T 18838.3-2008 ve GB/T 18838.4-2008, Çin pazarı için geçerli standartlar olup, yüksek ve düşük karbonlu çelik saçmalar için ayrı ayrı kalite gereklilikleri belirler. IS 4606:1983, Hindistan pazarına yönelik olup, SAE J444 ile uyumlu ancak yerel gereklilikleri de kapsayan bir standarttır. DIN 8201 ve BSS standartları ise sırasıyla Alman ve İngiliz pazarları için geçerlidir.

Bu standartlara uygunluk, çelik saçmanın boyut tutarlılığı, sertlik değerleri, kimyasal bileşim, mikroyapı ve performans özelliklerinin garanti edilmesini sağlar.

BÖLÜM 9: DİĞER AŞINDIRICILARLA KARŞILAŞTIRMA

Parametre Çelik Saçma Çelik Grit Cam Boncuk Alümina Oksit Bakır Cürufu
Şekil Küresel Köşeli Küresel Köşeli Köşeli
Yüzey Bitişi Pürüzsüz Pürüzlü Pürüzsüz Pürüzlü Pürüzlü
Yeniden Kullanılabilirlik Yüksek (100+ döngü) Yüksek (100+ döngü) Düşük (1-5 döngü) Orta (10-20 döngü) Düşük (1-3 döngü)
Sertlik 40-60 HRC 40-60 HRC 5-6 Mohs 9 Mohs 6-7 Mohs
Uygulama Peening, temizlik Profil verme, tufal temizleme Hafif temizlik, dekoratif Profil verme, sert yüzeyler Tufal temizleme
Maliyet Orta-Yüksek Orta-Yüksek Orta Yüksek Düşük
Toz Oluşumu Düşük Düşük Orta Yüksek Yüksek
Çevresel Etki Düşük (geri dönüştürülebilir) Düşük (geri dönüştürülebilir) Orta Orta Yüksek (tehlikeli atık)
Yüzey Profili Düşük Yüksek Düşük Yüksek Yüksek

KARŞILAŞTIRMA AÇIKLAMASI:

Çelik saçma, diğer aşındırıcı malzemeler arasında eşsiz bir dengede performans ve maliyet avantajı sunar:

Çelik Grit ile Karşılaştırma: Her ikisi de çelik bazlı olmasına rağmen, çelik grit köşeli şekliyle daha agresif yüzey profili oluştururken, çelik saçma küresel şekliyle daha pürüzsüz yüzey bitişi sağlar. Çelik grit, kalın tufal tabakalarının hızlı temizliğinde daha etkilidir. Çelik saçma ise yüzey bütünlüğünün korunması gereken peening ve hassas temizlik uygulamalarında tercih edilir.

Cam Boncuk ile Karşılaştırma: Her ikisi de küresel şekillidir ve pürüzsüz yüzey bitişi sağlar. Ancak çelik saçma çok daha yüksek yoğunluğa ve sertliğe sahiptir, bu nedenle daha ağır temizlik ve peening uygulamalarında etkilidir. Cam boncuk, daha hafif uygulamalar (dekoratif finisaj, hassas temizlik) için uygundur. Çelik saçmanın yeniden kullanılabilirlik oranı (100+ döngü) cam boncuğa (1-5 döngü) kıyasla çok daha yüksektir.

Alümina Oksit ile Karşılaştırma: Alümina oksit, çok yüksek sertliği (9 Mohs) sayesinde en zorlu yüzey hazırlık uygulamalarında etkilidir. Ancak köşeli şekli ve yüksek toz oluşumu, çelik saçmaya kıyasla dezavantaj sağlar. Çelik saçma, daha düşük toz oluşumu ve daha uzun servis ömrü ile maliyet etkin bir alternatiftir.

Bakır Cürufu ile Karşılaştırma: Bakır cürufu düşük maliyetli bir alternatif olmasına rağmen, düşük yeniden kullanılabilirlik (1-3 döngü), yüksek toz oluşumu ve çevresel endişeler (tehlikeli atık sınıflandırması) nedeniyle giderek daha az tercih edilmektedir. Çelik saçma, daha yüksek başlangıç maliyetine rağmen uzun vadede daha ekonomik ve çevre dostudur.

BÖLÜM 10: GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİ

Parametre Değer
GHS Sınıflandırması Tehlikeli olarak sınıflandırılmaz (katı formda)
Sağlık Tehlikeleri Toz solunum yolu tahrişine neden olabilir; uygun KKD kullanın
Gerekli KKD Koruyucu gözlük, toz maskesi (N95/P2), kulak koruyucu, iş eldiveni, iş ayakkabısı
Depolama Kuru koşullarda saklayın; paslanmayı önlemek için nemden koruyun
Yangın Riski Yanıcı değildir
Uyumsuzluklar Güçlü asitler, oksitleyici maddeler
Oral Toksisite (LD50) Uygulanamaz (katı metal formunda toksik değildir)
Cilt Tahrişi Mekanik tahrişe neden olabilir (aşındırıcı etki)
Göz Tahrişi Mekanik tahrişe neden olabilir (toz veya partikül kaçması)
Kronik Etkiler Bilinen kronik sağlık etkisi yoktur (silika içermez)
Kanserojenite Sınıflandırılmamıştır
Biyobirikim Olası değil

GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİ AÇIKLAMASI:

Çelik saçma, katı metal formunda tehlikeli madde olarak sınıflandırılmaz. Ancak, kumlama işlemleri sırasında oluşan toz ve partiküller solunum yolu tahrişine neden olabilir. Kumlama işlemi sırasında oluşan tozda, temizlenen yüzeyin boya, kaplama veya diğer kirleticilerine bağlı olarak ek tehlikeler (örneğin kurşun, krom, kadmiyum gibi ağır metaller) bulunabileceği için, kumlama operasyonlarında her zaman uygun kişisel koruyucu ekipman kullanılmalıdır.

Kişisel Koruyucu Ekipman (KKD) Önerileri:

  • Solunum Koruma: N95/P2 veya daha yüksek filtreleme seviyesine sahip toz maskesi (kumlama kabininde çalışıyorsa basınçlı hava solunum cihazı)

  • Göz Koruma: Kapalı tip koruyucu gözlük veya yüz siperi

  • Kulak Koruma: Kulak tıkacı veya kulaklık (kumlama işlemi 85 dB(A) üzerinde gürültü seviyesi oluşturabilir)

  • El Koruma: Nitril veya neopren iş eldiveni

  • Ayak Koruma: Çelik burunlu iş ayakkabısı

Depolama Önlemleri:
Çelik saçma, kuru koşullarda, orijinal ambalajında veya sıkıca kapalı kaplarda saklanmalıdır. Neme maruz kalması paslanmaya neden olabilir ve aşındırıcı performansını olumsuz etkileyebilir. Depolama alanı, güçlü asitler ve oksitleyici maddelerden uzak tutulmalıdır.

Sağlık Etkileri:

  • Soluma: Toz, burun, boğaz ve akciğerlerde mekanik tahrişe neden olabilir. Semptomlar arasında öksürük, hapşırma ve nefes darlığı bulunabilir.

  • Cilt Teması: Aşındırıcı partiküller ciltte mekanik tahrişe neden olabilir. Uzun süreli temas cilt kuruluğuna ve çatlaklara yol açabilir.

  • Göz Teması: Partiküller gözde mekanik tahriş, kızarıklık ve ağrıya neden olabilir.

BÖLÜM 11: TAŞIMA BİLGİLERİ

Parametre Bilgi
UN Numarası Uygulanamaz (tehlikeli madde değildir)
Tehlike Sınıfı Tehlikeli madde değildir
Ambalaj Grubu Uygulanamaz
Doğru Taşıma Adı Çelik Saçma / Cast Steel Shot
Deniz Kirletici Hayır
ADR/RID Etiketi Uygulanamaz
Taşıma Sıcaklığı Oda sıcaklığı (ambiyant)
Özel Önlemler Neme karşı koruyun; ağırlık nedeniyle uygun taşıma ekipmanı kullanın

TAŞIMA BİLGİLERİ AÇIKLAMASI:

Çelik saçma, tehlikeli madde olarak sınıflandırılmadığı için karayolu, denizyolu veya havayolu ile taşınmasında özel bir kısıtlama bulunmamaktadır. UN numarası, tehlike sınıfı ve ambalaj grubu gerektirmez. Ancak, ürünün yüksek yoğunluğu (7.20-7.80 g/cm³) nedeniyle, taşıma sırasında palet ve ambalajların ağırlık kapasitesine dikkat edilmelidir. Ürün, nemden korunmalı ve paslanmayı önlemek için kuru koşullarda taşınmalıdır. ADR/RID kapsamında etiketleme zorunluluğu bulunmamaktadır. Deniz kirletici olarak sınıflandırılmaz.

BÖLÜM 12: MEVZUAT BİLGİLERİ

Bölge Durum
AB (REACH) Kayıtlı / uyumlu
Türkiye (KKDİK) Zorunlu uyum; kayıt gerektirir
ABD (TSCA) Listelenmiştir
Kanada (DSL) Listelenmiştir
Avustralya (AICS) Listelenmiştir
Japonya (ENCS) Listelenmiştir
Kore (KECL) Listelenmiştir
Çin (IECSC) Listelenmiştir

MEVZUAT BİLGİLERİ AÇIKLAMASI:

Çelik saçma, ana bileşeni demir (CAS 7439-89-6) olan bir metal aşındırıcıdır. Başta AB (REACH), ABD (TSCA), Kanada (DSL), Avustralya (AICS), Japonya (ENCS), Kore (KECL) ve Çin (IECSC) olmak üzere tüm büyük endüstriyel pazarlarda kayıtlıdır. Türkiye'de KKDİK (Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik) kapsamında zorunlu kayıt gerektirir. Ürün, tehlikeli madde sınıflandırmasına girmediği için özel etiketleme veya ambalajlama zorunluluğu bulunmamaktadır. İhracat/ithalat işlemlerinde standart gümrük prosedürleri uygulanır.

BÖLÜM 13: DEPOLAMA VE KULLANIM

Parametre Bilgi
Depolama Koşulları Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan; oda sıcaklığında (2-40°C)
Kap Gereksinimleri Sıkıca kapalı kaplar; orijinal ambalajında muhafaza
Kaçınılması Gereken Maddeler Güçlü asitler, oksitleyiciler, nem
Raf Ömrü Sınırsız (uygun depolamada, paslanma olmadığı sürece)
Higroskopiklik Higroskopik değil (ancak nem paslanmaya neden olur)
Kullanım Notları Toz oluşumundan kaçının; uygun KKD kullanın; nemden koruyun
Ambalaj Seçenekleri 25 kg çok katmanlı torba, 25 kg plastik varil, 50-100 kg lif varil, 500-1.000 kg büyük çuval

DEPOLAMA VE KULLANIM AÇIKLAMASI:

Çelik saçma, 2-40°C arasında, serin, kuru ve iyi havalandırılmış alanlarda saklanmalıdır. Sıkıca kapalı kaplarda, tercihen orijinal ambalajında muhafaza edilmelidir. Nem, paslanmaya neden olarak ürün kalitesini ve performansını olumsuz etkileyebilir. Güçlü asitler ve oksitleyici maddelerden uzak tutulmalıdır.

Uygun depolama koşullarında (nemden korunaklı, kuru) çelik saçmanın raf ömrü sınırsızdır. Ancak, paslanma başlangıcı performans düşüşüne neden olacağından, paslanma belirtileri görülen ürünler kullanılmamalıdır.

Kullanım Notları:

  • Toz oluşumundan kaçının (kapalı sistemler, yerel egzoz havalandırması kullanın)

  • Cilt ve göz ile temasından kaçının (koruyucu eldiven ve gözlük kullanın)

  • Tozu solumaktan kaçının (toz maskesi veya solunum cihazı kullanın)

  • Neme ve suya maruz bırakmayın (paslanmaya neden olur)

  • Kullanılmış saçmayı, yabancı maddelerden arındırarak tekrar kullanabilirsiniz

  • Kumlama ekipmanının filtreleme ve toz toplama sistemlerinin düzenli bakımını yapın

BÖLÜM 14: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ

Parametre Bilgi
Yangın Tehlikesi Yanıcı değildir (metal tozu hariç)
Söndürme Maddeleri Su spreyi, CO₂, kuru kimyevi toz, kum
Özel Tehlikeler Metal tozu yangınında su kullanımı patlamaya neden olabilir; termal bozunma toksik dumanlar (demir oksitler) üretebilir
Koruyucu Donanım Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi
Patlama Riski Toz bulutu halinde havada patlayıcı karışım oluşturabilir (toz patlaması)
Otomatik Yangın Söndürme Toz patlaması riskine karşı uygun sistemler önerilir

YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ AÇIKLAMASI:

Çelik saçma, kütle halinde yanıcı değildir. Ancak, ince toz haline geldiğinde havada patlayıcı karışımlar oluşturabilir (toz patlaması riski). Yangın durumunda su spreyi, CO₂, kuru kimyevi toz veya kum ile söndürme yapılmalıdır. Önemli: Metal tozu yangınında su kullanımı patlamaya neden olabilir. Termal bozunma sırasında demir oksit dumanları oluşabilir. Yangınla mücadele sırasında basınçlı solunum cihazı (SCBA) ve tam koruyucu giysi kullanılmalıdır. Kumlama ekipmanlarında toz patlaması riskine karşı otomatik yangın söndürme sistemleri önerilir.

BÖLÜM 15: KAZARA DÖKÜLME ÖNLEMLERİ

Parametre Bilgi
Kişisel Koruma Uygun KKD giyin (toz maskesi, koruyucu gözlük, koruyucu giysi, eldivenler)
Havalandırma Havalandırmayı artırın; gerekirse alanı tahliye edin
Kontrol Kaynağı güvenli ise durdurun; tozun yayılmasını önlemek için kontrol altına alın
Temizleme Yöntemleri Toz oluşumunu önlemek için vakum veya dikkatlice süpürün; uygun bertaraf kabına koyun
Çevresel Önlemler Drenajlara, kanalizasyonlara ve su kütlelerine girmesini önleyin
Atık Bertarafı Yerel düzenlemelere göre bertaraf edin (metal hurda olarak geri dönüştürülebilir)

KAZARA DÖKÜLME ÖNLEMLERİ AÇIKLAMASI:

Dökülme durumunda uygun kişisel koruyucu ekipman giyilmelidir (toz maskesi, koruyucu gözlük, koruyucu giysi, eldivenler). Alan havalandırılmalı ve tozun yayılmasını önlemek için kontrol altına alınmalıdır. Temizlik, toz oluşumunu önlemek için vakum veya dikkatlice süpürme yöntemiyle yapılmalı, dökülen malzeme uygun bertaraf kabına konulmalıdır. Çevreye (drenajlar, kanalizasyon, su kütleleri) yayılımı önlenmelidir. Atık, yerel düzenlemelere göre bertaraf edilmelidir; çelik saçma metal hurda olarak geri dönüştürülebilir.

BÖLÜM 16: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ

Maruziyet Yolu Yapılacak İşlem
Soluma Kişiyi temiz havaya çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın.
Cilt Teması Bol su ve sabun ile yıkayın; kirlenmiş giysileri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın.
Göz Teması Bol su ile en az 15 dakika hemen durulayın. Varsa kontakt lensleri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın.
Yutma Ağzı su ile çalkalayın. Bol su için. Kusturmayın. Büyük miktarda yutulduysa tıbbi yardım alın.

İLK YARDIM ÖNLEMLERİ AÇIKLAMASI:

Çelik saçma maruziyetinde standart ilk yardım önlemleri uygulanır:

  • Soluma: Toz solunması durumunda kişi temiz havaya çıkarılmalıdır. Öksürük veya solunum tahrişi devam ederse tıbbi yardım alınmalıdır.

  • Cilt Teması: Aşındırıcı partiküller ciltten bol su ve sabun ile yıkanarak uzaklaştırılmalıdır. Kirlenmiş giysiler çıkarılmalıdır. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alınmalıdır.

  • Göz Teması: Gözler bol su ile en az 15 dakika hemen durulanmalıdır. Varsa kontakt lensler çıkarılmalıdır. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alınmalıdır.

  • Yutma: Ağız su ile çalkalanmalı, bol su içilmelidir. Kusturma işlemi uygulanmamalıdır. Büyük miktarda yutulduysa tıbbi yardım alınmalıdır.

BÖLÜM 17: HAM MADDELER VE ALT ÜRÜNLER

17.1. Hammaddeler (Yukarı Akış)

Hammadde Açıklama
Demir (Fe) Ana bileşen; yaklaşık %96-98 oranında
Karbon (C) %0.80-1.20; sertlik ve dayanıklılık sağlar
Mangan (Mn) %0.35-1.25; sertleşebilirliği artırır
Silisyum (Si) ≥%0.40; deoksidasyon sağlar
Hurda Çelik Geri dönüştürülmüş çelik; sürdürülebilir üretim

17.2. Alt Ürünler (Aşağı Akış)

Alt Ürün Uygulama
Kullanılmış Çelik Saçma Metal geri dönüşüm tesislerinde hurda olarak değerlendirilir
Toz ve Partikül Atığı Filtre sistemlerinde toplanır; atık yönetim tesislerinde bertaraf edilir
Temizlenmiş Yüzey (İş Parçası) Kaplama, boya, kaynak veya montaj için hazır yüzey

BÖLÜM 18: SEKTÖREL UYGUNLUK VE KULLANIM MİKTARLARI

Sektör Uygulama Alanı Örnek Kullanım Uygunluk
Dökümhane Döküm temizliği, tufal giderme Çelik ve demir dökümler Yüksek
Çelik Endüstrisi Yüzey hazırlığı, tufal temizleme Levha, profil, sac Yüksek
Otomotiv Shot peening, çapak alma Dişliler, yaylar, krank milleri Yüksek
Gemi İnşa Yüzey hazırlığı, pas temizleme Çelik levhalar, borular Yüksek
İnşaat Yapısal çelik temizliği Kirişler, kolonlar Yüksek
Havacılık Shot peening, yüzey bitişi İniş takımları, motor parçaları Yüksek
Genel Metal İşleme Çapak alma, finisaj Talaşlı imalat parçaları Yüksek
Konteyner Tank içi temizlik Depolama tankları Orta

BÖLÜM 19: TÜREVLERİ VE İLGİLİ BİLEŞİKLER

Bileşik Açıklama
Çelik Grit (Steel Grit) Köşeli şekilli, daha agresif aşındırıcı; profil verme uygulamaları
Paslanmaz Çelik Saçma Korozyona dayanıklı; gıda ve tıp endüstrileri
Düşük Karbonlu Çelik Saçma Daha yumuşak; hassas uygulamalar
Yüksek Karbonlu Çelik Saçma Sert ve dayanıklı; ağır uygulamalar
Sfero Döküm Saçma Daha homojen mikroyapı; üstün dayanıklılık
Seramik Boncuk Alternatif aşındırıcı; cam ve seramik uygulamaları

BÖLÜM 20: ÖZET VE ÖNEMLİ UYARILAR

ÖZET:

Çelik Saçma (CAS 7439-89-6), yüksek karbonlu döküm çeliğinden üretilen, küresel şekilli bir endüstriyel aşındırıcıdır. SAE J444 standardına göre S70 (0.180 mm) ile S780 (2.80 mm) arasında 11 farklı boyut sınıfında üretilir. %0.80-1.20 karbon içeriği sayesinde 40-60 HRC aralığında sertlik değerlerine sahiptir (Normal, Özel, Yüksek sertlik sınıfları). Yoğunluğu 7.20-7.80 g/cm³, yığın yoğunluğu ~4.4 g/cm³'tür.

Küresel şekli, çelik grit'e kıyasla daha pürüzsüz yüzey bitişi sağlar ve yüzey bütünlüğünün korunması gereken uygulamalarda tercih edilir. Düşük kırılma oranı ve yüksek yeniden kullanılabilirlik (100+ döngü) özelliği ile maliyet etkin bir kumlama medyasıdır. Dökümhane, çelik endüstrisi, otomotiv, gemi inşa, inşaat, havacılık ve genel metal işleme sektörlerinde temizleme, shot peening (yüzey sertleştirme), çapak alma ve yüzey hazırlığı uygulamalarında kullanılır.

Shot peening uygulamalarında oluşturduğu basma kalıcı gerilimler sayesinde metal parçaların yorulma direncini ve servis ömrünü artırır. Tehlikeli madde sınıflandırmasına girmez; kuru koşullarda saklanmalı, nemden korunmalıdır.

Temel Özellikler:

Özellik Değer
Ürün Adı Çelik Saçma
CAS Numarası 7439-89-6 (Demir)
Malzeme Yüksek karbonlu döküm çeliği
Şekil Küresel
Renk Siyah / Koyu gri
Sertlik Aralığı 40 – 60 HRC (3 sınıf)
Yoğunluk 7.20 – 7.80 g/cm³
Yığın Yoğunluğu ~4.4 g/cm³
Boyut Aralığı 0.180 – 2.80 mm (11 sınıf)
Birincil Kullanım Kumlama, shot peening, yüzey temizleme

Başlıca Kullanım Alanları:

Sektör Uygulamalar
Dökümhane Döküm temizliği, kum kalıntısı giderme
Çelik Endüstrisi Tufal, pas ve pul temizleme
Otomotiv Shot peening, çapak alma, gerilim giderme
Gemi İnşa Yüzey hazırlığı, pas temizleme
İnşaat Yapısal çelik ve beton yüzey hazırlığı
Havacılık Shot peening, yüzey bitişi
Genel Metal İşleme Çapak alma, finisaj, doku verme

Temel Güvenlik Noktaları:

  • TEHLİKELİ DEĞİL: Katı formda tehlikeli madde sınıflandırması yoktur

  • TOZ RİSKİ: Kumlama tozu solunum yolu tahrişine neden olabilir; uygun KKD kullanın

  • KKD ÖNERİLİR: Toz maskesi (N95/P2), koruyucu gözlük, kulak koruyucu, iş eldiveni

  • DEPOLAMA: Kuru koşullarda, nemden korunaklı, sıkıca kapalı kaplarda (2-40°C)

  • YANGIN RİSKİ: Kütle halde yanıcı değil; toz patlaması riskine karşı önlem alın

  • GERİ DÖNÜŞÜM: Kullanılmış saçma metal hurda olarak geri dönüştürülebilir

KRİTİK UYARILAR:

  1. Küresel Şekil: Çelik saçma küresel şekildedir ve köşeli çelik grit'e kıyasla daha pürüzsüz bir yüzey bitişi sağlar. Yüzey bütünlüğünün önemli olduğu peening ve temizleme uygulamaları için idealdir. Bu özellik, çelik saçmayı özellikle yüzey sertleştirme (shot peening) ve hassas yüzey hazırlığı uygulamalarında vazgeçilmez kılar.

  2. Yüksek Yeniden Kullanılabilirlik: Çelik saçma, kumlama ekipmanlarında 100+ döngüye kadar birçok kez geri dönüştürülebilir. Düşük kırılma oranı ve uzun servis ömrü, onu sürekli endüstriyel operasyonlar için maliyet etkin bir seçim haline getirir. Geri dönüştürülemez aşındırıcılara (cam boncuk, bakır cürufu) kıyasla uzun vadede önemli maliyet avantajları sağlar.

  3. Boyut Sınıflandırması: Çelik saçma, SAE J444 standartlarına göre S70 (0.180 mm) ile S780 (2.80 mm) arasında değişen boyutlarda sınıflandırılır. Sayı ne kadar büyükse, partikül boyutu da o kadar büyüktür. Doğru boyut seçimi, uygulamanın verimliliği ve yüzey kalitesi için kritiktir. Küçük boyutlar hassas işlemler, büyük boyutlar ağır temizlik içindir.

  4. Sertlik Seçenekleri: Belirli uygulama gereksinimleri için üç farklı sertlik sınıfında mevcuttur:

    • Normal (40-50 HRC): Genel temizlik ve hafif peening

    • Özel (52-56 HRC): Zorlu temizlik ve orta-ağır peening

    • Yüksek (56-60 HRC): Maksimum darbe direnci ve agresif temizlik

    • Sertlik sapması maksimum ±3.0 HRC ile partiden partiye tutarlılık garantisi

  5. Uygulamalar: Dökümhanelerde, çelik fabrikalarında, otomotiv endüstrisinde, gemi inşasında, inşaatta, havacılıkta ve genel metal işlemede temizleme, peening, çapak alma ve yüzey hazırlığı için kullanılır. Shot peening uygulamalarında basma kalıcı gerilimler oluşturarak yorulma direncini artırır.

  6. Kalite Standartları: Ürünler SAE J444, IS 4606:1983, DIN 8201, BSS ve GB/T 18838 standartlarına uygundur. ISO 9001:2015 kalite yönetim sistemleri kapsamında üretilir.

  7. Kimyasal Bileşim: %0.80-1.20 karbon içeriğine sahip yüksek karbonlu çelik, zorlu kumlama uygulamaları için sertlik ve dayanıklılık sağlar. Mangan (%0.35-1.25) sertleşebilirliği artırır, silisyum (≥%0.40) deoksidasyon sağlar. Kükürt ve fosfor ≤%0.050 ile düşük safsızlık seviyeleri kaliteyi garanti eder.

  8. Tipik Boyutlar: Yaygın boyutlar arasında S110 (0.20-0.60 mm), S230 (0.40-1.00 mm), S330 (0.60-1.40 mm) ve S550 (1.00-2.00 mm) bulunur. En ince boyut S70 (0.180 mm), en iri boyut S780 (1.40-2.80 mm)'dir.

  9. Paslanma Riski: Çelik saçma, neme maruz kaldığında paslanır. Paslanan saçma aşındırıcı performansını kaybeder ve iş parçası yüzeyinde pas kontaminasyonuna neden olabilir. Bu nedenle, ürün her zaman kuru koşullarda saklanmalı ve kullanım sırasında nemden korunmalıdır.

  10. Geri Dönüşüm ve Sürdürülebilirlik: Kullanılmış çelik saçma, metal hurda olarak geri dönüştürülebilir. Toksik olmayan yapısı, geri dönüştürülebilirliği ve uzun servis ömrü, onu çevre dostu bir aşındırıcı seçeneği haline getirir. Bakır cürufu gibi tek kullanımlık aşındırıcılara kıyasla çok daha sürdürülebilirdir.

ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Sağlanan bilgiler doğru olduğuna inanılan verilere dayanmaktadır. Ancak, kullanıcı ürünün kendi özel uygulamaları için uygunluğunu belirleme ve tüm geçerli yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere ve güvenlik gerekliliklerine uyma konusunda tek başına sorumludur. Tam güvenlik, depolama, kullanım, nakliye, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için lütfen üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurun. Kullanıcılar ürünü kendi proses ve uygulamalarında test etmekle yükümlüdür. Çelik Saçma ile çalışırken tüm iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyulmalıdır.

Resimler

Sorularınız mı var? Yardımcı olalım!

Etkili İş Çözümleri? — İletişime Geçin
Sürükle