ETİLEN DİAMİN, Etilendiamin, Etilen Diamin, Ethylenediamine, Ethylene Diamine, Diaminoethane, Ethanediamine, EDA, 107‑15‑3

Ethylenediamine (EDA) – Tam Kapsamlı Teknik İnceleme

1. Kimyasal Kimlik

• İsim: Ethylenediamine

• Kısaltma: EDA

• CAS No: 107‑15‑3

• Moleküler formül: C2H8N2

• Yapı: Birbirine bağlı iki primer amin grubu (–NH₂–CH₂–CH₂–NH₂)

• UN No: 1604 (taşımacılık)

• DOT sınıfı: Corrosive / Flammable Liquid

2. Fiziksel ve Kimyasal Özellikler

• Görünüm: Renksiz, berrak, karakteristik amonyak benzeri kokulu sıvı

• Kaynama noktası: ~116 °C

• Erime noktası: ~8.5 °C

• Yoğunluk: ~0.90 g/cm³

• pH: Kuvvetli bazik

• Çözünürlük: Suda tamamen çözünür

• Buhar basıncı: Orta

• Alevlenebilirlik: Orta derecede yanıcı (NFPA Flammability 2)

3. Reaktivite ve Stabilite

• Reaktiflik:

  • Asitlerle hızla reaksiyona girer.

  • CO₂ ile reaksiyon vererek karbamat oluşturabilir.

  • Oksitleyicilerle şiddetli reaksiyon riski vardır.

• Polimerizasyon: Beklenmez.

• Termal bozunma: Toksik nitrojen oksitleri oluşabilir.

4. Toksikoloji ve Sağlık Etkileri

Kaynaklara göre EDA yüksek derecede korozif ve irritan bir kimyasaldır.

Maruziyet etkileri

• Soluma: Solunum yollarında ciddi tahriş, ödem, bronkospazm

• Cilt teması: Şiddetli yanık, kabarcık, dermatit

• Göz teması: Kalıcı hasar riski, körlük

• Yutma: Ağız, boğaz ve mide yanıkları

Kronik etkiler

• Alerjik cilt reaksiyonları

• Solunum hassasiyeti (astım benzeri semptomlar)

5. Güvenlik – Depolama – Taşıma

Kaynaklara göre EDA için güvenlik önlemleri oldukça kritiktir.

Kişisel koruma

• Kimyasal dayanımlı eldiven

• Göz/yüz koruyucu

• Kimyasal önlük

• Solunum koruyucu (buhar konsantrasyonuna bağlı)

Depolama

• Serin, iyi havalandırılan, kuru alan

• Isı ve ateş kaynaklarından uzak

• Asitlerden uzak tutulmalı

• Metal kaplarda depolanabilir ancak CO₂ girişine karşı kapalı tutulmalı

Yangınla mücadele

• Uygun söndürücüler: Köpük, CO₂, kuru kimyasal

• Isıtıldığında toksik duman çıkarabilir

6. Kullanım Alanları

EDA, endüstride çok geniş bir kullanım alanına sahiptir:

Kimya ve Polimer Endüstrisi

• EDTA üretimi (en büyük kullanım alanı)

• Aminoetil etanolamin (AEEA) üretimi

• İyon tutucular, şelatlayıcılar

• Epoksi sertleştiriciler

• Poliüretan katalizörleri

Tekstil ve Deri

• Reçine ve apre kimyasalları

• Boya yardımcı maddeleri

• Poliamid reçineleri

İlaç ve Tarım

• Pestisit ara maddeleri

• Aktif farmasötik bileşen sentezlerinde ara ürün

Gaz Arıtma

• Asit gaz absorpsiyon çözeltileri (H₂S, CO₂)

Yakıt ve Yağ Katkıları

• Korozyon inhibitörleri

• Dispersantlar

7. Regülasyon ve Sınıflandırma

• GHS Sınıflandırması:

  • Acute Toxicity (Oral/ Dermal/ Inhalation)

  • Skin Corrosion Category 1B

  • Eye Damage Category 1

  • Respiratory Sensitizer

• NFPA:

  • Sağlık: 3 (ciddi zarar)

  • Yanıcılık: 2

  • Reaktivite: 0

8. Avantajlar ve Dezavantajlar

✅ Avantajlar

• Çok yönlü reaktiflik

• Şelatlama kapasitesi yüksek

• Polimer ve epoksi sistemlerinde güçlü performans

• Gaz arıtma proseslerinde etkili

⚠️ Dezavantajlar

• Yüksek koroziflik

• Kuvvetli irritan ve alerjen

• Yanıcı

• Depolama ve taşıma maliyetleri yüksek

9. EDA ile Çalışırken Özel Notlar

• Basınçlı kaplarda CO₂ ile reaksiyon riskine dikkat edilmeli

• Buharları havadan ağırdır → zeminde birikebilir

• Cilt temasında hızlı penetrasyon gösterir

• Laboratuvar kullanımında püskürtme/sıkma yasaktır (SDS uyarısı)

📊 Ethylenediamine (EDA) – Sektörel Uygunluk Tablosu

📊 EDA – Uygun Sektörlerde Kullanım Şekli ve Tüketim Miktarı Tablosu

🧪 Ethylenediamine (EDA) – Diğer İsimleri (Synonyms)

1. Yaygın Kullanılan İsimler

• EDA

• Ethylenediamine

• 1,2‑Diaminoethane

• Diaminoethane

• Ethane‑1,2‑diamine

2. Kimyasal ve Sistematik İsimler

• 1,2‑Ethanediamine

• Ethylene diamine (ayrı yazım)

• α,β‑Diaminoethane

• Ethylene‑1,2‑diamine

• Ethanediamine

3. Endüstriyel / Ticari Kullanılan İsimler

• EDA 99% / EDA 100%

• EDA Technical Grade

• EDA Anhydrous

• EDA Free Base

4. Kısaltmalar ve Kodlar

• EDA (en yaygın)

• EN (bazı üreticilerde)

• CAS 107‑15‑3 (kimyasal tanımlama)

5. Türetilmiş Ürünlerde Kullanılan İsim Bağlantıları

Bu isimler EDA’nın kendisi değil, EDA’dan türetilen ürünlerde karşına çıkar:

• AEEA (Aminoethyl Ethanolamine) → EDA türevi

• DETA (Diethylenetriamine) → EDA + etilenimin türevi

• TETA (Triethylenetetramine)

• TEPA (Tetraethylenepentamine)