İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderÇinko Asetat, Çinko Diasetat, Zinc Acetate, Zinc Diacetate, 557‑34‑6
ÇİNKO ASETAT (ÇİNKO DİASETAT)
ÜRÜN TANIMLAMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Çinko Asetat |
| Kimyasal Adı | Çinko Asetat (Çinko Diasetat) |
| Eş Anlamlılar (Türkçe) | Çinko Asetat, Çinko Diasetat, Asetik Asit Çinko Tuzu |
| Eş Anlamlılar (İngilizce) | Zinc Acetate, Zinc Diacetate, Acetic Acid Zinc Salt, Zinc(II) Acetate, Dicarbomethoxyzinc |
| CAS Numarası | 557-34-6 |
| EC Numarası | 209-170-2 |
| Moleküler Formül | Zn(CH₃COO)₂ (Susuz) / Zn(CH₃COO)₂·2H₂O (Dihidrat) |
| Moleküler Ağırlık | 183.48 g/mol (Susuz) / 219.51 g/mol (Dihidrat) |
| Görünüm | Beyaz kristal toz (bazı ticari formlarda sarımsı veya gri-yeşil tonlar görülebilir) |
| Koku | Hafif asetik asit kokusu |
KİMYASAL YAPI
Çinko Asetat Yapısı:
O O
|| ||
CH₃—C—O—Zn—O—C—CH₃
Yapı Açıklaması:
-
Asetik asidin çinko tuzu.
-
Beyaz kristal toz (susuz ve dihidrat formları).
-
Suda çözünür; alkol ve seyreltik asitlerde çözünür.
-
Higroskopiktir (havadan nem emer).
-
Zayıf asidik tuz (pKa ~4.76).
-
Normal koşullarda kararlıdır; güçlü oksitleyicilerle reaksiyona girer.
BÖLÜM 1: KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Çinko Asetat |
| Kimyasal Adı | Çinko Asetat (Çinko Diasetat) |
| Eş Anlamlılar (Türkçe) | Çinko Asetat, Çinko Diasetat, Asetik Asit Çinko Tuzu |
| Eş Anlamlılar (İngilizce) | Zinc Acetate, Zinc Diacetate, Acetic Acid Zinc Salt, Zinc(II) Acetate, Dicarbomethoxyzinc |
| CAS Numarası | 557-34-6 |
| EC Numarası | 209-170-2 |
| Moleküler Formül | Zn(CH₃COO)₂ (Susuz) / Zn(CH₃COO)₂·2H₂O (Dihidrat) |
| Moleküler Ağırlık | 183.48 g/mol (Susuz) / 219.51 g/mol (Dihidrat) |
| Kimyasal Sınıf | Organik tuz; Asetat; Çinko bileşiği |
| Kaynak | Sentetik (çinko oksit veya çinko karbonatın asetik asit ile reaksiyonu) |
| Fiziksel Hali (20°C) | Katı (kristal toz) |
| Koku | Hafif asetik asit kokusu |
| Renk | Beyaz (bazı ticari formlarda sarımsı veya gri-yeşil) |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer | Test Metodu / Not |
|---|---|---|
| Görünüm | Beyaz kristal toz | Görsel |
| Koku | Hafif asetik asit kokusu | Olfaktometrik |
| Moleküler Ağırlık | 183.48 g/mol (Susuz); 219.51 g/mol (Dihidrat) | Hesaplanmış |
| Yoğunluk (25°C) | ~1.84 g/cm³ | ASTM D4052 |
| Erime Noktası | 83 – 86°C (Dihidrat); 237°C (Susuz, bozunur) | DSC |
| Kaynama Noktası | ~908°C (bozunur) | – |
| Suda Çözünürlük | Çözünür | Genel Metot |
| Alkolde Çözünürlük | Çözünür | Genel Metot |
| Seyreltik Asitlerde Çözünürlük | Çözünür | Genel Metot |
| pH (%1 Çözelti) | ~6.0 – 7.0 (nötr ila hafif asidik) | pH Metre |
| pKa | ~4.76 (asetik asit) | – |
| Higroskopiklik | Higroskopik (nem çeker) | – |
| Kararlılık | Normal koşullarda kararlı; Güçlü oksitleyicilerle reaksiyona girer | – |
| Çinko İçeriği | ~%35.6 (Susuz); ~%29.8 (Dihidrat) | AAS / ICP |
| Kurutma Kaybı | ≤ %2.0 (Susuz); %15.0 – 17.0 (Dihidrat) | Gravimetrik |
| Ağır Metaller (Pb cinsinden) | ≤ 10 ppm | AAS / ICP |
| Arsenik (As) | ≤ 2 ppm | AAS / ICP |
| Kurşun (Pb) | ≤ 2 ppm | AAS / ICP |
| Demir (Fe) | ≤ 10 ppm | AAS / ICP |
| Tayin (Zn(CH₃COO)₂) | ≥ %98.0 – 99.5 (sınıfa bağlı) | Titrimetrik / ICP |
BÖLÜM 3: ÇİNKO ASETAT vs DİĞER ÇİNKO BİLEŞİKLERİ
| Özellik | Çinko Asetat (Zn(CH₃COO)₂) | Çinko Sülfat (ZnSO₄) | Çinko Oksit (ZnO) | Çinko Klorür (ZnCl₂) | Çinko Glukonat (ZnC₁₂H₂₂O₁₄) |
|---|---|---|---|---|---|
| CAS Numarası | 557-34-6 | 7733-02-0 | 1314-13-2 | 7646-85-7 | 4468-02-4 |
| Moleküler Ağırlık | 183.48 g/mol | 161.47 g/mol | 81.38 g/mol | 136.30 g/mol | 455.69 g/mol |
| Çinko İçeriği | ~%35.6 | ~%40.5 | ~%80.3 | ~%48.0 | ~%14.3 |
| Suda Çözünürlük | Çözünür | Yüksek | Çözünmez | Yüksek | Çözünür |
| pH (%1 Çözelti) | 6.0-7.0 | 5.0-6.5 | ~7.0-8.0 | 4.0-5.0 | ~6.0-7.0 |
| Tat | Buruk | Acı | Tatsız | Acı | Hafif tatlı |
| Birincil Kullanım | Farmasötik, gıda | Gübre, tıp | Kauçuk, seramik | Flux, dezenfektan | Diyet takviyesi |
| GRAS Statüsü | Evet (FDA) | Evet (sınırlı) | Evet | Hayır | Evet |
| Maliyet | Orta | Düşük | Orta | Düşük | Yüksek |
BÖLÜM 4: ETKİ MEKANİZMASI
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Çinko Takviyesi | Beslenme amaçlı biyoyararlanımı yüksek çinko (Zn²⁺) sağlar; Bağışıklık fonksiyonu, yara iyileşmesi ve enzim aktivitesi için esansiyeldir; Çinko eksikliği ve Wilson hastalığının tedavisinde kullanılır. |
| Antimikrobiyal Etki | Çinko iyonları (Zn²⁺) antimikrobiyal özellikler gösterir; Bakteri hücre membranlarını bozar; Bakteriyel büyümeyi inhibe eder; Topikal formülasyonlarda ve ağız gargaralarında kullanılır. |
| Büzücü Etki (Astringent) | Çinko iyonları mukozal yüzeylerde proteinleri çöktürür; Koruyucu film oluşturur; Enflamasyon ve tahrişi azaltır; Boğaz pastillerinde kullanılır. |
| Enzim Kofaktörü | Çinko, birçok enzim için esansiyel bir kofaktördür; Bağışıklık fonksiyonunu ve hücresel metabolizmayı destekler; DNA sentezi ve protein sentezinde rol oynar. |
| Wilson Hastalığı Tedavisi | Bakır iyonlarını şelatlar; Bakır atılımını teşvik eder; Dokularda bakır birikimini azaltır; İdame tedavisi olarak kullanılır. |
| Kataliz | Organik reaksiyonlarda katalizör olarak işlev görür; Esterleşme ve polimerizasyon reaksiyonlarında kullanılır; Lewis asit katalizörü. |
BÖLÜM 5: ÜRETİM PROSESİ
Endüstriyel Üretim Yöntemleri:
Yöntem 1: Çinko Oksitin Asetik Asit ile Reaksiyonu
Reaksiyon: ZnO + 2CH₃COOH → Zn(CH₃COO)₂ + H₂O
Proses Akışı:
Çinko Oksit (ZnO) + Asetik Asit (CH₃COOH) → Reaksiyon (Isıtma) → Çinko Asetat Çözeltisi → Filtrasyon → Kristallendirme → Santrifüj → Kurutma → Öğütme → Son Ürün
Açıklama: Çinko oksit, ısıtma ile asetik asit içinde reaksiyona sokulur. Çinko asetat çözeltisi süzülür, kristallendirilir, kurutulur ve öğütülerek son ürün elde edilir.
Yöntem 2: Çinko Karbonatın Asetik Asit ile Reaksiyonu
Reaksiyon: ZnCO₃ + 2CH₃COOH → Zn(CH₃COO)₂ + CO₂ + H₂O
Açıklama: Çinko karbonat, asetik asit ile reaksiyona sokulur. Karbon dioksit gazı açığa çıkar. Çinko asetat çözeltisi işlenerek son ürün elde edilir.
Yöntem 3: Çinko Metalinin Asetik Asit ile Reaksiyonu
Reaksiyon: Zn + 2CH₃COOH → Zn(CH₃COO)₂ + H₂
Açıklama: Çinko metal, asetik asit ile reaksiyona sokulur. Hidrojen gazı açığa çıkar. Çinko asetat çözeltisi işlenerek son ürün elde edilir.
BÖLÜM 6: FONKSİYONEL ÖZELLİKLER
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Çinko Kaynağı | Beslenme ve farmasötik uygulamalar için biyoyararlanımı yüksek çinko sağlar; Diyet takviyelerinde kullanılır; Gıdaların çinko ile zenginleştirilmesinde kullanılır. |
| Antimikrobiyal | Antimikrobiyal aktivite gösterir; Topikal krem ve merhemlerde kullanılır; Ağız gargaraları ve diş ürünlerinde kullanılır; Bakteri ve mantarlara karşı etkilidir. |
| Büzücü (Astringent) | Mukozal yüzeylerde proteinleri çöktürür; Enflamasyonu azaltır; Boğaz pastillerinde kullanılır; Cilt bakım ürünlerinde kullanılır. |
| Katalizör | Organik reaksiyonlarda katalizör olarak işlev görür; Lewis asit katalizörü; Polimerizasyonda kullanılır; Esterleşme reaksiyonlarında kullanılır. |
| Bakır Şelatörü | Bakır iyonlarını şelatlar; Wilson hastalığı tedavisinde kullanılır; Bakır atılımını teşvik eder; Bakır toksisitesini azaltır. |
| Gıda Katkısı (E650) | Aroma artırıcı olarak kullanılır; Gıda katkı maddesi E650 olarak onaylanmıştır; Belirli gıda ürünlerinde kullanılır. |
BÖLÜM 7: ANA UYGULAMA ALANLARI
| Sektör / Uygulama | Fonksiyon | Tipik Kullanım |
|---|---|---|
| Farmasötik | Çinko takviyesi, Wilson hastalığı tedavisi | Çinko eksikliği tedavisi; Wilson hastalığı idame tedavisi; Dozaj: 25-150 mg/gün (elementel çinko olarak); Oral kapsüller, tabletler, pastiller. |
| Diyet Takviyeleri | Çinko kaynağı, mineral takviyesi | Multivitamin/mineral formülasyonları; Sadece çinko takviyeleri; Bağışıklık destek ürünleri; Dozaj: 10-50 mg/gün (elementel çinko olarak). |
| Gıda Endüstrisi (E650) | Aroma artırıcı, besin zenginleştirici | Gıda katkı maddesi E650; Gıdaların çinko ile zenginleştirilmesi; Aroma artırıcı; Dozaj: Düzenleyici limitlere göre. |
| Kozmetik & Kişisel Bakım | Antimikrobiyal, büzücü | Ağız gargaraları; Diş macunları (antimikrobiyal); Boğaz pastilleri (büzücü); Topikal kremler; Cilt bakım ürünleri; Dozaj: %0.1-2. |
| Tekstil Endüstrisi | Boyama yardımcısı, mordan | Tekstil boyama ve baskı; Mordan (renk sabitleyici); Sınırlı kullanım; Dozaj: Boya banyosunun %1-5'i. |
| Kimya Endüstrisi | Katalizör, reaktif | Polimer sentezi; Esterleşme reaksiyonları; Laboratuvar reaktifi; Organik sentez; Katalitik uygulamalar. |
| Hayvan Beslenmesi | Çinko kaynağı | Hayvan yemi formülasyonları; Çiftlik hayvanları ve kanatlılarda çinko takviyesi; Dozaj: 50-200 ppm. |
| Endüstriyel Uygulamalar | Ara ürün, katalizör | Polimer sentezi; Kimyasal prosesler; Kaplamalar ve yapıştırıcılar; Dozaj: Prosese özel. |
BÖLÜM 8: ÖRNEK FORMÜLASYONLAR
Çinko Takviyesi Kapsülü (25 mg Elementel Çinko):
| Bileşen | Kapsül Başına Miktar |
|---|---|
| Çinko Asetat Dihidrat | ~70 mg (25 mg Zn'ye eşdeğer) |
| Mikrokristalin Selüloz | Gerektiği kadar |
| Magnezyum Stearat | %1 – 2 |
| Silikon Dioksit | %0.5 – 1 |
Talimatlar: Çinko asetatı yardımcı maddelerle karıştırın; Kapsüllere (0 veya 00 boyut) doldurun; Blister paketlerde veya HDPE kaplarda paketleyin; Önerilen dozaj: Günde 1-2 kapsül.
Boğaz Pastili (Boğaz Ağrısı Rahatlatıcı):
| Bileşen | Miktar |
|---|---|
| Çinko Asetat | 5 – 15 mg |
| Şeker veya Tatlandırıcı | Gerektiği kadar |
| Aroma (Nane, Bal) | Gerektiği kadar |
| Bağlayıcılar, Kayganlaştırıcılar | Gerektiği kadar |
| Baz (Nişasta, Zamk) | %100'e tamamlayın |
Talimatlar: Tüm bileşenleri karıştırın; Pastil haline getirin; Neme dayanıklı kaplarda paketleyin; Önerilen: Ağızda yavaşça eritin.
BÖLÜM 9: KALİTE ÖZELLİKLERİ
| Parametre | Farmasötik Sınıf | Gıda Sınıfı (E650) | Teknik Sınıf | Analitik Sınıf | Test Metodu |
|---|---|---|---|---|---|
| Görünüm | Beyaz kristal toz | Beyaz kristal toz | Beyaz ila kirli beyaz toz | Beyaz kristal toz | Görsel |
| Tayin (Zn(CH₃COO)₂·2H₂O) | ≥ %99.5 | ≥ %98.0 | ≥ %97.0 | ≥ %99.5 | Titrimetrik / ICP |
| Çinko İçeriği | ~%29.8 | ~%29.5 | ~%29.0 | ~%29.8 | AAS / ICP |
| Kurutma Kaybı | %15.0 – 17.0 | %15.0 – 17.0 | ≤ %18.0 | %15.0 – 17.0 | Gravimetrik |
| pH (%1 Çözelti) | 6.0 – 7.0 | 6.0 – 7.0 | 6.0 – 7.0 | 6.0 – 7.0 | pH Metre |
| Ağır Metaller (Pb cinsinden) | ≤ 5 ppm | ≤ 10 ppm | – | ≤ 5 ppm | AAS / ICP |
| Arsenik (As) | ≤ 1 ppm | ≤ 2 ppm | – | ≤ 1 ppm | AAS / ICP |
| Kurşun (Pb) | ≤ 1 ppm | ≤ 2 ppm | – | ≤ 1 ppm | AAS / ICP |
| Demir (Fe) | ≤ 5 ppm | ≤ 10 ppm | – | ≤ 5 ppm | AAS / ICP |
| Klorür (Cl) | ≤ %0.01 | ≤ %0.02 | ≤ %0.05 | ≤ %0.01 | Titrimetrik |
| Sülfat (SO₄) | ≤ %0.01 | ≤ %0.02 | ≤ %0.05 | ≤ %0.01 | Gravimetrik |
BÖLÜM 10: TOKSİKOLOJİK PROFİL
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) | ~ 1.500 – 2.500 mg/kg (orta toksisite) |
| Akut Dermal Toksisite | Düşük toksisite; Hafif tahrişe neden olabilir |
| Cilt Tahrişi | Tahrişe neden olabilir (H315) |
| Göz Tahrişi | Ciddi göz tahrişine neden olabilir (H319) |
| Soluma Toksisitesi | Solunum yolu tahrişine neden olabilir (toz) |
| Kronik Toksisite | Normal kullanım seviyelerinde önemli olumsuz etkiler yok; Yüksek dozlar gastrointestinal rahatsızlığa neden olabilir |
| Karsinojenisite | Karsinojen olarak sınıflandırılmamıştır |
| Mutajenisite | Mutajenik değil |
| Üreme Toksisitesi | Normal seviyelerde üreme toksisitesi yok |
| Alerjenite | Düşük alerjenite |
| Çevresel Toksisite | Yüksek konsantrasyonlarda su organizmaları için zararlı olabilir |
| Özel Toksisite Notu | FDA tarafından belirli kullanımlar için GRAS (Genel Olarak Güvenli Kabul Edilir); Normal kullanım seviyelerinde güvenlidir; Aşırı alım gastrointestinal tahrişe neden olabilir; Uygun KKD kullanın; Toz solunmasından kaçının. |
BÖLÜM 11: GHS SINIFLANDIRMASI VE ETİKETLEME
GHS Sınıflandırması (CLP ve UN GHS uyarınca):
| Tehlike Sınıfı | Kategori | H-İfadesi |
|---|---|---|
| Cilt Tahrişi | Kategori 2 | H315 |
| Göz Tahrişi | Kategori 2 | H319 |
| Hedef Organ Toksisitesi (Tek) | Kategori 3 | H335 |
Sinyal Kelimesi: UYARI
Tehlike Piktogramları: GHS07 (Ünlem İşareti)
Tehlike İfadeleri (H-Kodları):
| Kod | İfade |
|---|---|
| H315 | Cilt tahrişine neden olur |
| H319 | Ciddi göz tahrişine neden olur |
| H335 | Solunum yolu tahrişine neden olabilir |
NFPA 704 Tehlike Sınıflandırması:
| Sağlık | Parlayıcılık | Tepkime | Özel |
|---|---|---|---|
| 1 | 0 | 0 | - |
| (Hafif sağlık tehlikesi) | (Yanmaz) | (Kararlı) | (Yok) |
BÖLÜM 12: ÖNLEM İFADELERİ (P-KODLARI)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P264 | Elleçlemeden sonra ellerinizi iyice yıkayın |
| P271 | Sadece açık havada veya iyi havalandırılmış bir alanda kullanın |
| P280 | Koruyucu eldiven/koruyucu giysi/göz koruması/yüz koruması kullanın |
| P302+P352 | CİLTTE İSE: Bol sabun ve suyla yıkayın |
| P304+P340 | SOLUNURSA: Kişiyi temiz havaya çıkarın ve rahat nefes alması için dinlenme pozisyonunda tutun |
| P305+P351+P338 | GÖZE TEMAS EDERSE: Suyla birkaç dakika dikkatlice durulayın. Varsa kontakt lensleri çıkarın ve durulamaya devam edin |
| P332+P313 | Cilt tahrişi olursa: Tıbbi yardım/alın |
| P337+P313 | Göz tahrişi kalırsa: Tıbbi yardım/alın |
| P362+P364 | Kirlenmiş giysileri çıkarın ve yeniden kullanmadan önce yıkayın |
| P403+P233 | İyi havalandırılmış bir yerde saklayın. Kabı sıkıca kapalı tutun |
| P501 | İçeriği/kabı yerel/bölgesel/ulusal/uluslararası mevzuata uygun şekilde bertaraf edin |
BÖLÜM 13: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruz Kalma Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Derhal temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi gelişirse tıbbi yardım isteyin. |
| Cilt Teması | Bol sabun ve suyla yıkayın. Kirlenmiş giysileri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika boyunca bol su ile hemen durulayın. Göz kapaklarını açık tutun. Varsa kontakt lensleri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım isteyin. |
| Yutma | Ağzı çalkalayın. Bol su için. Büyük miktarlarda yutulduysa veya rahatsızlık hissediliyorsa tıbbi yardım isteyin. |
BÖLÜM 14: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Yanıcı olmayan organik madde. Yüksek sıcaklıklarda kalın dumanla yanabilir. |
| Yangından Kaynaklanan Tehlikeler | Termal bozunma, karbon monoksit, karbon dioksit ve çinko oksit dumanları üretir. |
| Uygun Söndürme Ortamı | Su sisi, CO₂, kuru kimyasal toz, köpük. |
| Uygun Olmayan Söndürme Ortamı | Su jeti (tozu yayabilir) |
| Özel Koruyucu Ekipman | Kendinden nefes alabilen cihaz (SCBA), tam koruyucu giysi. |
| Özel Önlemler | Tozun kanalizasyona ve su yollarına girmesini önleyin. Toz bulutu oluşumundan kaçının. |
BÖLÜM 15: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, kuru, iyi havalandırılmış bir yerde saklayın; NEMDEN ve IŞIKTAN KORUYUN; Doğrudan güneş ışığından ve yüksek sıcaklıklardan uzak tutun. |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapatılmış, neme dayanıklı kaplar (PE astarlı torbalar, HDPE kaplar, alüminyum folyo torbalar). |
| Korunması Gereken Maddeler | Nem, ısı, ışık, güçlü oksitleyici ajanlar |
| Raf Ömrü | 24 – 36 ay (açılmamış orijinal ambalajında, uygun depolama koşullarında). |
| Kararlılık Notu | Önerilen depolama koşullarında kararlıdır; Higroskopiktir (nem emer); Yüksek neme maruz kalırsa topaklanabilir. |
| Özel Depolama Gereksinimleri | Kuru, serin bir yerde saklayın; Havaya ve neme maruziyetten kaçının; Açılmış kaplar derhal yeniden kapatılmalıdır. |
BÖLÜM 16: AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Türü | Miktar | Malzeme |
|---|---|---|
| Alüminyum Folyo Torba | 100 g, 500 g, 1 kg, 5 kg | Alüminyum folyo lamine torba (neme ve ışığa dayanıklı) |
| PE Astarlı Kağıt Torba | 5 kg, 10 kg, 20 kg, 25 kg | PE astarlı kraft kağıt torba (neme dayanıklı) |
| Plastik Varil | 10 kg, 25 kg | HDPE / Polipropilen (neme dayanıklı) |
| Lif Varil | 20 kg, 25 kg | PE astarlı lif levha varil |
| FIBC / Big Bag | 500 kg, 1000 kg | PE astarlı, neme dayanıklı PP dokuma torba |
BÖLÜM 17: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir (tehlikeli değil) |
| Tehlike Sınıfı | Uygulanamaz |
| Ambalaj Grubu | Uygulanamaz |
| ADR/RID | Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu | Düzenlenmemiştir (tehlikeli değil) |
| IATA (Hava) | Düzenlenmemiştir (tehlikeli değil) |
| Deniz Kirletici | Hayır |
| Taşıma Sıcaklığı | Ortam sıcaklığı; Nem ve ısıdan koruyun. |
BÖLÜM 18: DÜZENLEYİCİ DURUM
| Bölge / Otorite | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği | Gıda ve farmasötik kullanım için onaylanmıştır; REACH kayıtlıdır; Gıda katkı maddesi E650 (aroma artırıcı). |
| ABD (TSCA) | Listelenmiştir (TSCA Envanteri) |
| ABD (FDA) | GRAS (Genel Olarak Güvenli Kabul Edilir) ; 21 CFR 175.105; 21 CFR 310.545; 21 CFR 582.8; Gıda teması ve farmasötik kullanım için onaylanmıştır. |
| Türkiye | Gıda, farmasötik ve endüstriyel kullanım için onaylanmıştır; Tarım ve Sağlık Bakanlığı onayları gereklidir; KKDIK düzenlemesine uyum gereklidir. |
| EFSA | Gıda katkı maddesi olarak onaylanmıştır; Kullanım için güvenlidir. |
| JECFA | Onaylanmıştır; Özellikler dahildir. |
| IARC | Sınıflandırılmamıştır (karsinojenik değil) |
| NTP | Listelenmemiştir |
| OSHA | Toz/tahriş edici olarak düzenlenmiştir |
| California (Prop 65) | Listelenmemiştir |
| Helal | Evet (sertifika ile) |
| Koşer | Evet (sertifika ile) |
| Vegan | Evet (sentetik, hayvansal içerik yok) |
BÖLÜM 19: DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Tür | İsim |
|---|---|
| Türkçe İsimler | Çinko Asetat, Çinko Diasetat, Asetik Asit Çinko Tuzu |
| İngilizce İsimler | Zinc Acetate, Zinc Diacetate, Acetic Acid Zinc Salt, Zinc(II) Acetate, Dicarbomethoxyzinc |
| CAS Numarası | 557-34-6 |
| EC Numarası | 209-170-2 |
| HS Kodu | 2915.29 |
BÖLÜM 20: ÖZET TABLO
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün | Çinko Asetat (Çinko Diasetat) |
| CAS Numarası | 557-34-6 |
| Moleküler Formül | Zn(CH₃COO)₂ (Susuz); Zn(CH₃COO)₂·2H₂O (Dihidrat) |
| Moleküler Ağırlık | 183.48 g/mol (Susuz); 219.51 g/mol (Dihidrat) |
| Görünüm | Beyaz kristal toz |
| Yoğunluk (25°C) | ~1.84 g/cm³ |
| Erime Noktası | 83-86°C (Dihidrat) |
| Suda Çözünürlük | Çözünür |
| Çinko İçeriği | ~%35.6 (Susuz); ~%29.8 (Dihidrat) |
| Birincil Fonksiyonları | Çinko takviyesi, antimikrobiyal, katalizör, gıda katkısı |
| Ana Uygulama Alanları | Farmasötik, diyet takviyeleri, gıda (E650), kozmetik, tekstil, kimya, hayvan beslenmesi |
| Raf Ömrü | 24 – 36 ay |
| GHS Sinyal Kelimesi | UYARI |
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir |
| Özel Özellikler | Biyoyararlanımı yüksek çinko kaynağı; Higroskopik; GRAS; FDA onaylı; Gıda katkısı E650; Antimikrobiyal özellikler; Vegan; Helal. |
BÖLÜM 21: KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR
KRİTİK UYARILAR:
-
GRAS Statüsü: FDA GRAS; EFSA onaylı; Gıda, farmasötik ve kozmetik kullanım için güvenlidir.
-
Çinko Kaynağı: Beslenme ve farmasötik uygulamalar için biyoyararlanımı yüksek çinko sağlar.
-
Higroskopik: Havadan nem emer; Sıkıca kapatılmış kaplarda saklayın.
-
Cilt ve Göz Tahriş Edici: Cilt ve göz tahrişine neden olur (H315, H319); Uygun KKD kullanın.
-
Yanıcı Değil: Kararlı ve yanmaz.
-
Wilson Hastalığı: Wilson hastalığında idame tedavisi olarak kullanılır (bakır şelasyonu).
-
Gıda Katkısı: E650 aroma artırıcı olarak onaylanmıştır.
-
Dozaj: Önerilen günlük alım: 10-50 mg/gün (elementel çinko olarak); Tedavi amaçlı kullanım için tıbbi gözetim önerilir.
-
Aşırı Alım: Yüksek dozlar gastrointestinal tahrişe neden olabilir; Önerilen dozu takip edin.
EN İYİ UYGULAMA TAVSİYELERİ:
-
Farmasötik: Çinko takviyesi ve Wilson hastalığı tedavisi olarak kullanın; Dozaj: 25-150 mg/gün (elementel çinko olarak); Oral kapsüller, tabletler, pastiller; Farmasötik sınıf gereklidir; USP/EP spesifikasyonlarını takip edin.
-
Diyet Takviyeleri: Çinko kaynağı olarak kullanın; Dozaj: 10-50 mg/gün (elementel çinko olarak); Multivitamin/mineral formülasyonları; Sadece çinko takviyeleri; Gıda sınıfı malzeme gereklidir.
-
Gıda Endüstrisi (E650): Aroma artırıcı olarak kullanın; Dozaj: Düzenleyici limitlere göre; Gıda katkı maddesi düzenlemelerini takip edin; Gıda sınıfı malzeme kullanın.
-
Kozmetik: Antimikrobiyal ve büzücü olarak kullanın; Dozaj: %0.1-2; Ağız gargaraları, diş macunları, boğaz pastilleri; Topikal kremler.
-
Tekstil: Boyama yardımcısı ve mordan olarak kullanın; Dozaj: Boya banyosunun %1-5'i; Sınırlı kullanım; Uyumluluğu test edin.
-
Kimya Endüstrisi: Katalizör ve reaktif olarak kullanın; Polimer sentezi; Esterleşme reaksiyonları; Laboratuvar uygulamaları; Güvenlik protokollerini takip edin.
-
Elleçleme: İyi havalandırılmış alanlarda kullanın; Toz oluşumundan kaçının; Toz halinde kullanırken toz maskesi kullanın; Eldiven ve güvenlik gözlüğü kullanın; Göz ve cilt temasından kaçının.
-
Kişisel Koruyucu Donanım: Toz oluşuyorsa toz maskesi (N95/FFP2), güvenlik gözlüğü, kimyasallara dayanıklı eldivenler, koruyucu giysi.
-
Hijyen: Elleçlemeden sonra ellerinizi iyice yıkayın; Kullanırken yemek yemeyin, içmeyin veya sigara içmeyin; Kirlenmiş giysileri çıkarın ve yeniden kullanmadan önce yıkayın.
-
Depolama: Sıkıca kapatılmış, neme dayanıklı kaplarda saklayın; Serin, kuru, iyi havalandırılmış bir yerde saklayın; Nem ve ısıdan koruyun; Açılmış kaplar derhal yeniden kapatılmalıdır; Raf ömrü: uygun koşullar altında 24-36 ay.
-
Döküntü Yönetimi: Süpürün veya vakumlayın (HEPA) ve uygun sızdırmaz kaba koyun; Toz oluşumundan kaçınılmalıdır; Drenajlara veya su yollarına girmesine izin vermeyin.
-
Bertaraf: Yerel, bölgesel ve ulusal düzenlemelere uygun olarak bertaraf edin; Tehlikesiz atık; Düzenlemelere uygun olarak yakılabilir.
TESPİT YÖNTEMLERİ:
| Metot | Açıklama | Avantajlar | Dezavantajlar |
|---|---|---|---|
| AAS / ICP | Çinko tayini | Yüksek hassasiyet, doğru, spesifik | Yüksek maliyet, uzmanlık gerektirir |
| Titrimetrik (Kompleksometrik) | EDTA titrasyonu | Basit, doğru, standart yöntem | İndikatör gerektirir |
| Titrimetrik (Asit-Baz) | Standart baz ile nötralizasyon | Basit | Çinko için spesifik değil |
| FTIR | Fonksiyonel grup tanımlama | Hızlı, tahribatsız | Referans spektrumları gerektirir |
| Gravimetrik | Çöktürme ile çinko tayini | Standart yöntem | Zaman alıcı |
| pH Metre | Çözeltinin pH'ı | Basit, hızlı | Sadece gösterge niteliğinde |
ÇİNKO ASETAT vs ALTERNATİFLER KARŞILAŞTIRMASI:
| Ürün | Kimyasal Adı / E Kodu | Uygulama | Güçlü Yön | Zayıf Yön | Durum |
|---|---|---|---|---|---|
| Çinko Asetat (E650) | Zn(CH₃COO)₂ | Farmasötik, gıda, takviye | Biyoyararlanımı yüksek, GRAS, antimikrobiyal | Orta çinko içeriği | Yaygın onaylı |
| Çinko Sülfat | ZnSO₄ | Gübre, tıp | Yüksek çinko içeriği, ucuz | Acı tat, GI tahrişi | Yaygın onaylı |
| Çinko Oksit | ZnO | Kauçuk, seramik, güneş kremi | Çok yüksek çinko içeriği | Çözünmez | Yaygın onaylı |
| Çinko Glukonat | ZnC₁₂H₂₂O₁₄ | Takviyeler, pastiller | İyi tolere edilir, iyi tat | Düşük çinko içeriği, pahalı | Yaygın onaylı |
| Çinko Sitrat | Zn₃(C₆H₅O₇)₂ | Takviyeler, diş macunu | İyi çinko kaynağı, iyi tat | Orta çinko içeriği | Yaygın onaylı |
| Çinko Klorür | ZnCl₂ | Flux, dezenfektan | Çözünür, yüksek çinko içeriği | Aşındırıcı | Yaygın onaylı |
YASAL UYARI:
Bu belgede sağlanan bilgiler mevcut bilgi ve deneyimlerimize dayanmaktadır ve iyi niyetle sunulmuştur. Ancak, tüm kullanım koşulları bizim kontrolümüz dışında olduğundan, bağlayıcı bir özellik veya garanti teşkil etmez. Bu Teknik Veri Sayfası yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kullanıcılar, kendi uygulamaları için uygunluğu test etmekten ve tüm yerel, bölgesel ve ulusal düzenlemelere uymaktan sorumludur. Tam güvenlik, depolama, kullanım, elleçleme, atık ve düzenleyici uyumluluk bilgileri için lütfen üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurun.
