Sorularınız mı var? Yardımcı olalım! İletişime Geçin
info@betakim.com.tr

İndiyum Sülfat, Diindiyum Trisülfat, Indium Sulfate, Diindium Trisulfate, 13464‑82‑9

İndiyum Sülfat, Diindiyum Trisülfat, Indium Sulfate, Diindium Trisulfate, 13464‑82‑9

İNDİYUM(III) SÜLFAT (INDIUM(III) SULFATE) 

Kimyasal Adı: İndiyum(III) Sülfat / Diindiyum Trisülfat
İngilizce Adı: Indium(III) sulfate / Diindium Trisulfate
CAS Numarası: 13464-82-9
EC Numarası: 236-689-1
HS Kodu: 283429

1. ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK

Parametre Açıklama
Türkçe Adı İndiyum(III) Sülfat
İngilizce Adı Indium(III) sulfate
Diğer İsimler (Sinonimler) Diindiyum trisülfat, İndiyum sülfat, Indium sulfate, Diindium trisulfate
CAS Numarası 13464-82-9
EC Numarası (EINECS) 236-689-1
HS Kodu 283429
Moleküler Formül In₂(SO₄)₃
Moleküler Ağırlık 517,82 g/mol
Kimyasal Sınıfı İnorganik tuz (metal sülfat)
Görünüm Beyaz kristal toz
Koku Kokusuz
Higroskopik Özellik Higroskopiktir (nem çekici)

2. KİMYASAL YAPI VE AÇIKLAMASI

Kimyasal Yapı ve Bağlanma:

İndiyum(III) Sülfat, iki adet İndiyum (In³⁺) katyonu ve üç adet Sülfat (SO₄²⁻) anyonundan oluşan iyonik bir bileşiktir. İndiyum, bu bileşikte +3 oksidasyon seviyesinde (trivalent) bulunur.

Moleküler Formülün Gösterimi:

In₂(SO₄)₃

Bu formül, molekülün şu şekilde yapılandığını gösterir:

  • 2 adet İndiyum iyonu (In³⁺): Merkezi metal atomları.

  • 3 adet Sülfat grubu (SO₄²⁻): Her biri dört oksijen atomunun bir kükürt atomuna bağlanmasıyla oluşan tetrahedral anyonlar.

Kristal Yapı ve İyonik Düzen:

Kristal yapıda, her bir In³⁺ iyonu, oksijen atomları tarafından koordine edilir (genellikle oktahedral geometri). Sülfat iyonları ise bu indiyum merkezleri arasında köprü görevi görür. Bu yapı, bileşiğe yüksek termal kararlılık ve suda çözünebilirlik kazandırır. Yüksek sıcaklıklara maruz kaldığında, sülfat grupları ayrışarak indiyum oksit (In₂O₃) ve kükürt oksitleri (SOx) oluşturur.

Basitleştirilmiş İyonik Gösterim:

In³⁺ SO₄²⁻
\ /
In₂(SO₄)₃
/
SO₄²⁻ SO₄²⁻

(2 adet In³⁺ iyonu ve 3 adet SO₄²⁻ iyonundan oluşan iyonik bir kristal kafes)

Yapısal Özellikler:

Özellik Açıklama
Bağ Türü İyonik bağ
Merkezi Atom İndiyum (In³⁺)
Koordinasyon Sayısı Genellikle 6 (oktahedral)
Anyon Sülfat (SO₄²⁻)
Kristal Sistemi Genellikle monoklinik veya rombik (hidrat formuna bağlı)
Moleküler Geometri İyonik kristal kafes
Oksidasyon Durumu (In) +3

3. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER

Özellik Değer / Açıklama
Moleküler Formül In₂(SO₄)₃
Moleküler Ağırlık 517,82 g/mol
Görünüm Beyaz kristal toz
Koku Kokusuz
Yoğunluk Yaklaşık 3,4 g/cm³
Erime Noktası Isıtıldığında bozunur (termal ayrışma)
pH (Sulu Çözelti) Asidik (hidroliz nedeniyle)
Çözünürlük (Su) Suda çözünür
Çözünürlük (Organik Çözücüler) Genellikle çözünmez
Higroskopik Özellik Higroskopiktir (nem çekici)
Stabilite Normal koşullarda kararlıdır; nem ve ışıktan korunmalıdır
Termal Bozunma Ürünleri İndiyum oksit (In₂O₃), kükürt dioksit (SO₂), kükürt trioksit (SO₃)
Spesifik Ağırlık Yaklaşık 3,4 g/cm³

Önemli Fiziksel Notlar:

  • İndiyum(III) Sülfat, higroskopik yapısı nedeniyle havadaki nemi absorbe eder ve zamanla topaklanabilir veya çözünebilir. Bu nedenle özel ambalajlama ve depolama gerektirir.

  • Suda çözündüğünde, In³⁺ iyonlarının hidrolizi nedeniyle çözelti asidik özellik gösterir (pH genellikle 3-5 arası).

  • Yüksek saflık dereceleri (%98 - %99,99) analitik ve nadir toprak araştırmaları için mevcuttur.

  • Anhidr formunun yanı sıra, çeşitli hidrat formları da bulunur (örneğin, In₂(SO₄)₃·xH₂O).

4. KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKSİYONLAR

Özellik Açıklama
Kimyasal Sınıfı İnorganik tuz (metal sülfat)
Oksidasyon Durumu (İndiyum) +3 (trivalent)
Reaktivite Normal koşullarda kararlıdır. Kuvvetli bazlar ve indirgenlerle reaksiyona girer.
Kararlılık Nem ve ışıktan korunmalıdır. Yüksek sıcaklıkta (>600°C) bozunur.
Oksitleyici Özellik Oksitleyici olarak sınıflandırılmaz, asidik tuz karakterindedir.
Asit-Baz Özellikleri Suda çözündüğünde hidroliz nedeniyle asidik çözelti oluşturur.
Kompleks Oluşumu Çeşitli ligandlarla (örneğin, oksalat, sitrat, EDTA) kompleksler oluşturabilir.
Hidroliz Sulu çözeltilerde In³⁺ iyonları hidrolize olur: In³⁺ + H₂O ⇌ In(OH)²⁺ + H⁺

Önemli Reaksiyonlar:

1. Termal Bozunma (Ayrışma):

Bu reaksiyon, indiyum oksit üretiminde kullanılan temel yöntemdir.

In₂(SO₄)₃ → In₂O₃ + 3 SO₃ (yüksek sıcaklık, >600°C)

2. Bazlarla Reaksiyon (Çöktürme):

İndiyum hidroksit çökeltisi oluşur ve bu çökelti indiyum oksit üretiminde ara ürün olarak kullanılabilir.

In₂(SO₄)₃ + 6 NaOH → 2 In(OH)₃ ↓ + 3 Na₂SO₄

3. Suda Çözünme ve Hidroliz:

İndiyum iyonlarının hidrolizi, çözeltinin asidik olmasına neden olur.

In³⁺ + H₂O ⇌ In(OH)²⁺ + H⁺

4. Amonyak ile Çöktürme:

In₂(SO₄)₃ + 6 NH₃ + 6 H₂O → 2 In(OH)₃ ↓ + 3 (NH₄)₂SO₄

5. KULLANIM ALANLARI VE ENDÜSTRİYEL UYGULAMALAR

5.1. Elektronik ve Optoelektronik (En Önemli Uygulama)

İndiyum Sülfat, İndiyum Kalay Oksit (ITO) üretiminde kullanılan bir öncü maddedir. ITO, şeffaf iletken oksit olarak akıllı telefon ekranları, tabletler, OLED TV'ler, dokunmatik paneller ve güneş panellerinde kritik bir malzemedir. Ayrıca yarı iletken endüstrisinde, ince film transistörler ve diğer elektronik bileşenlerin üretiminde kullanılır.

Uygulama Açıklama
ITO Üretimi İndiyum Kalay Oksit (ITO) hedef malzemesinin üretiminde öncü madde.
Şeffaf İletken Oksitler Düz ekranlar, OLED, güneş panelleri ve dokunmatik paneller.
Yarı İletkenler İndiyum bazlı yarı iletken malzemelerin sentezi.
Kaplamalar Optik ve elektronik kaplamaların üretimi.

5.2. Laboratuvar ve Araştırma

Uygulama Açıklama
Katalizör Organik ve inorganik sentezde, özellikle Friedel-Crafts reaksiyonlarında katalizör olarak.
Analitik Reaktif İndiyum tayininde ve diğer analitik yöntemlerde kullanılır.
İndiyum Kimyası Diğer indiyum bileşiklerinin sentezinde başlangıç maddesi.
Malzeme Bilimi Yeni malzemelerin geliştirilmesinde araştırma reaktifi.

5.3. İleri Seramik ve Cam

Uygulama Açıklama
Özel Camlar Optik camların üretiminde kırılma indisi ayarlayıcı olarak.
İleri Seramikler Yüksek sıcaklık seramiklerinin üretiminde katkı maddesi.
Kaplamalar Özel optik kaplamaların üretimi.

5.4. Metalurji ve Yüzey İşlem

Uygulama Açıklama
Elektrokaplama İndiyum kaplama banyolarında indiyum kaynağı.
Özel Alaşımlar Düşük erime noktalı alaşımların ve lehim alaşımlarının üretimi.

6. SEKTÖREL UYGUNLUK TABLOSU

Sektör / Uygulama Uygunluk Durumu Açıklama
Tekstil Kullanım alanı yoktur. Tekstil endüstrisinde herhangi bir uygulaması bulunmamaktadır.
Gıda Kullanımı yasaktır. Gıda katkısı veya temas eden malzemelerde kullanımı yasaktır.
Kozmetik Kullanımı yasaktır. CLP/REACH kapsamında kozmetik formülasyonlarda kullanımı yasaktır.
Metal / Yüzey İşlem Uygundur. Kaplama ve özel alaşımlarda kullanılır.
Seramik / Cam Uygundur. İleri seramik ve özel cam üretiminde kullanılır.
Laboratuvar / Araştırma Uygundur. İndiyum kimyasında reaktif olarak yaygın kullanılır.
Elektronik / Optik Yüksek uygunluk. Yarı iletkenler, ekranlar ve optoelektronik malzemelerde kritik kullanım.
İnşaat Kimyasalları Kullanım alanı yoktur. İnşaat sektöründe herhangi bir uygulaması bulunmamaktadır.

7. GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİ

Parametre Değer / Açıklama
GHS Sınıflandırması Tahriş Edici (Irritant)
H-İbareleri (Tehlike İfadeleri) H315: Cilt tahrişine yol açar.
H319: Ciddi göz tahrişine yol açar.
P-İbareleri (Önlem İfadeleri) P264: Kullandıktan sonra ellerinizi iyice yıkayın.
P280: Koruyucu eldiven ve gözlük kullanın.
P302+P352: Cilt ile temas ederse, bol su ve sabunla yıkayın.
P305+P351+P338: Göz ile temas ederse, suyla dikkatlice durulayın (15 dakika).
Akut Toksisite (Oral) Düşük toksisite, ancak yutulması halinde sindirim sistemi tahrişine neden olabilir.
Cilt Tahrişi Tahriş edicidir.
Göz Tahrişi Ciddi göz tahrişine yol açar.
Solunum Tozunun solunması solunum yollarını tahriş edebilir.
Kanserojenite Kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır.
Mutajenite Mutajen olarak sınıflandırılmamıştır.
Üreme Toksisitesi Sınıflandırılmamıştır.
Çevresel Etki Suda çözünür tuzlar arasında yer alır; çevreye yayılımı önlenmelidir. Su ortamına salınımı toksik etki yaratabilir.
Biyobirikim Olası değildir.
WGK (Almanya) 2 (suyu kirletici)

Güvenlik Önlemleri:

  • Toz oluşumundan kaçının.

  • İyi havalandırılmış alanlarda çalışın.

  • Koruyucu eldiven, koruyucu gözlük ve toz maskesi kullanın.

  • Çalışma sonrası ellerinizi iyice yıkayın.

  • Göz temasında en az 15 dakika bol su ile durulayın ve tıbbi yardım alın.

8. DEPOLAMA VE KULLANIM

Parametre Bilgi
Depolama Koşulları Serin, kuru ve iyi havalandırılmış alanlarda, orijinal kapalı ambalajında muhafaza edilmelidir.
Nemden Koruma Higroskopik özelliği nedeniyle nemden kesinlikle korunmalıdır.
Sıcaklık Oda sıcaklığında (15-25°C) depolanmalıdır.
Işıktan Koruma Direkt güneş ışığından korunmalıdır.
Kaçınılması Gereken Maddeler Kuvvetli bazlar, güçlü indirgen maddeler, nem.
Ambalaj Türü Nemin girmesini önleyen, sıkıca kapalı plastik veya cam kaplar (tercihen HDPE veya alüminyum folyo torba).
Raf Ömrü Uygun depolama koşullarında yaklaşık 2 yıl.
Kullanım Notları Toz oluşumundan kaçının. Kapalı sistemler ve yerel egzoz havalandırması kullanın. Koruyucu eldiven, gözlük ve toz maskesi kullanın. Çalışma sonrası ellerinizi yıkayın.

9. TAŞIMA VE MEVZUAT BİLGİLERİ

Parametre Bilgi
UN Numarası Genellikle tehlikeli madde olarak sınıflandırılmaz.
Tehlike Sınıfı Sınıflandırılmamıştır.
Ambalaj Grubu Uygulanamaz.
Nakliye Adı Indium sulfate / İndiyum sülfat
Deniz Kirletici Hayır.
REACH Uyumu (AB) REACH kapsamında kayıt zorunludur.
KKDİK Uyumu (Türkiye) Kayıt ve bildirim zorunludur.
TSCA (ABD) Listelenmiştir.
Gıda/Kozmetik Onayı Gıda veya kozmetik için onaylı değildir.
Halal/Kosher Sertifikası Bulunmaz.
ISO 9001 Üretim ISO 9001 uyumlu olabilir (tedarikçiye bağlıdır).

10. KALİTE VE SAFLIK

Parametre Açıklama
Saflık Dereceleri Teknik saflık: ≥ %98
Analitik saflık: ≥ %99,0
Yüksek saflık: ≥ %99,9 - %99,99
Uygulama Kalitesi Elektronik saflık (ITO üretimi için), analitik saflık (laboratuvar reaktifi).
Başlıca Safsızlıklar Diğer metal iyonları (özellikle kalay, çinko, demir, kurşun), nem içeriği (düşük olmalıdır).
Analitik Yöntemler ICP-MS, ICP-OES (metal analizi), Karl Fischer (nem tayini), XRF (elemental analiz).
Partikül Boyutu İnce toz (genellikle 100 mesh altı).

11. HAM MADDELER VE ALT ÜRÜNLER

11.1. Hammaddeler (Yukarı Akış)

Hammadde Açıklama
İndiyum Metali (In) Elektrolitik veya termal rafinasyon ile elde edilir.
Sülfürik Asit (H₂SO₄) İndiyum metalinin çözülmesi için kullanılır.
Su (H₂O) Çözelti hazırlamada kullanılır.

11.2. Alt Ürünler (Aşağı Akış)

Alt Ürün Uygulama
İndiyum Kalay Oksit (ITO) Şeffaf iletken kaplamalar, ekranlar, güneş panelleri.
İndiyum Oksit (In₂O₃) Yarı iletkenler, gaz sensörleri, katalizörler.
İndiyum Hidroksit (In(OH)₃) Ara ürün, indiyum oksit üretiminde.
İndiyum Tuzları (Klorür, Nitrat) Diğer indiyum bileşiklerinin sentezi.
İndiyum Alaşımları Düşük erime noktalı lehimler, elektronik bileşenler.

12. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ

Maruziyet Yolu Yapılacak İşlem
Soluma Kişiyi temiz havaya çıkarın. Solunum zorluğu varsa oksijen verin. Tıbbi yardım alın.
Cilt Teması Bol su ve sabun ile yıkayın. Kirlenmiş giysileri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın.
Göz Teması Bol su ile en az 15 dakika hemen durulayın. Göz kapaklarını açık tutun. Varsa kontakt lensleri çıkarın. Tıbbi yardım alın.
Yutma Ağzı su ile çalkalayın. Bol su içirin. Kusturmayın. Tıbbi yardım alın.

13. YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ

Parametre Bilgi
Yangın Tehlikesi Yanıcı değildir, ancak yüksek sıcaklıkta ayrışır.
Söndürme Maddeleri Su spreyi, CO₂, kuru kimyevi toz, alkol köpüğü.
Özel Tehlikeler Termal bozunma toksik ve tahriş edici dumanlar (kükürt oksitler) üretir.
Koruyucu Donanım Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi.

14. KAZARA DÖKÜLME ÖNLEMLERİ

Parametre Bilgi
Kişisel Koruma Uygun KKD giyin (toz maskesi, koruyucu gözlük, koruyucu giysi, nitril eldivenler).
Havalandırma Havalandırmayı artırın.
Kontrol Tozun yayılmasını önlemek için kontrol altına alın.
Temizleme Yöntemleri Toz oluşumunu önlemek için vakum veya dikkatlice süpürün; uygun bertaraf kabına koyun.
Çevresel Önlemler Drenajlara, kanalizasyonlara ve su kütlelerine girmesini önleyin.
Atık Bertarafı Yerel düzenlemelere göre bertaraf edin.

15. ÖZET VE ÖNEMLİ UYARILAR

ÖZET:

İndiyum(III) Sülfat (In₂(SO₄)₃, CAS 13464-82-9), iki adet İndiyum (In³⁺) ve üç adet Sülfat (SO₄²⁻) iyonundan oluşan inorganik bir tuzdur. Beyaz kristal toz formunda olup, suda çözünür ve yüksek derecede higroskopiktir (nem çekici). Yüksek sıcaklıkta termal olarak bozunarak indiyum oksit (In₂O₃) ve kükürt oksitleri oluşturur.

En kritik uygulama alanı, elektronik ve optoelektronik sektörlerinde İndiyum Kalay Oksit (ITO) üretiminde bir öncü madde olarak kullanılmasıdır. ITO, şeffaf iletken oksit olarak akıllı telefon ekranları, OLED TV'ler, dokunmatik paneller ve güneş panellerinde kritik bir malzemedir. Ayrıca laboratuvar reaktifi, katalizör ve özel seramik/cam üretiminde de kullanılmaktadır.

GHS sınıflandırmasına göre tahriş edicidir. Cilt (H315) ve göz (H319) temasından kaçınılmalıdır. Higroskopik yapısı nedeniyle nemden korunarak, serin ve kuru ortamda, sıkıca kapalı ambalajlarda saklanmalıdır. Kullanım sırasında tozunun solunmaması için uygun Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) kullanılması zorunludur.

Temel Özellikler:

Özellik Değer
Görünüm Beyaz kristal toz
Kimyasal Formül In₂(SO₄)₃
Moleküler Ağırlık 517,82 g/mol
CAS Numarası 13464-82-9
EC Numarası 236-689-1
Yoğunluk Yaklaşık 3,4 g/cm³
Erime Noktası Isıtıldığında bozunur (>600°C)
Suda Çözünürlük Çözünür
Higroskopik Evet
GHS Sınıflandırması Tahriş Edici (H315, H319)
Birincil Kullanım Elektronik (ITO üretimi), laboratuvar reaktifi

KRİTİK UYARILAR:

1. Yapı ve Saflık: Kimyasal yapısı, elektronik uygulamalar için kritik olan yüksek saflıkta (≥ %99,99) temin edilmelidir. Safsızlıklar, ITO gibi son ürünlerin performansını doğrudan etkiler.

2. Higroskopik Özellik: En önemli fiziksel kusurudur. Depolama ve tartım işlemleri, nemli ortamlarda yapılmamalıdır. Açıldıktan sonra hızlıca kapatılmalı ve inert atmosfer (örneğin, azot) altında saklanması tercih edilir. Nem absorpsiyonu, ürünün tartım doğruluğunu ve kimyasal stokiyometrisini bozar.

3. Toz Kontrolü: Toz formu, solunum yoluyla alındığında akciğerleri tahriş edebilir. Çalışma alanında toz kontrolü sağlanmalı (kapalı sistemler, yerel egzoz havalandırması) ve uygun solunum koruması (toz maskesi veya N95/FFP2) kullanılmalıdır.

4. Termal Kararsızlık: Yüksek sıcaklıklarda (>600°C) ayrışarak toksik kükürt oksitleri (SO₂, SO₃) yayar. Termal işlemler iyi havalandırılmış alanlarda veya çeker ocak altında yapılmalıdır.

5. Su Çözeltisi Asiditesi: Sulu çözeltileri hidroliz nedeniyle asidiktir. Asidik çözeltilerle çalışırken uygun koruyucu ekipman kullanılmalı ve nötralizasyon için baz çözeltileri hazır bulundurulmalıdır.

6. Çevresel Önlemler: Suda çözünür tuz olması nedeniyle, çevreye yayılımı (özellikle su kaynaklarına) önlenmelidir. Atık çözeltileri kanalizasyona verilmemeli ve yerel düzenlemelere göre bertaraf edilmelidir.

7. Yasal Uyumluluk: REACH ve KKDİK kapsamında kayıt ve bildirim zorunluluklarına dikkat edilmelidir. Gıda, kozmetik ve tekstil sektörlerinde kullanımı kesinlikle yasaktır.

8. Depolama Uyarısı: Ambalajı açıldıktan sonra, ürünün geri kalanı hemen nem geçirmez bir kaba aktarılmalı ve inert gaz (azot, argon) ile yıkanarak kapatılmalıdır.

Önemli Beyan (Disclaimer): Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sağlanan bilgiler mevcut verilere dayanmaktadır ve doğru olduğuna inanılmaktadır. Ancak, kullanıcı ürünün kendi özel uygulamaları için uygunluğunu belirleme ve tüm geçerli düzenlemelere ve güvenlik gerekliliklerine uyma konusunda tek başına sorumludur. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurun. İndiyum(III) Sülfat ile çalışırken tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uyulmalıdır.

Resimler

Sorularınız mı var? Yardımcı olalım!

Etkili İş Çözümleri? — İletişime Geçin
Sürükle