Skandiyum Sülfat Oktahidrat, Skandiyum Sülfat Hidrat, Skandiyum Trisülfat Oktahidrat, Scandium Sulfate Octahydrate, Scandium Sulfate Hydrate, Scandium Trisulfate Octahydrate,  52788‑54‑2

Skandiyum Sülfat Oktahidrat, Skandiyum Sülfat Hidrat, Skandiyum Trisülfat Oktahidrat, Scandium Sulfate Octahydrate, Scandium Sulfate Hydrate, Scandium Trisulfate Octahydrate,  52788‑54‑2

SKANDİYUM(III) SÜLFAT OKTAHİDRAT (SCANDIUM(III) SULFATE OCTAHYDRATE) 

Kimyasal Adı: Skandiyum(III) Sülfat Oktahidrat / Skandiyum Trisülfat Oktahidrat
İngilizce Adı: Scandium(III) sulfate octahydrate / Scandium trisulfate octahydrate
CAS Numarası: 52788-54-2
EC Numarası: 256-050-7
HS Kodu: 283429

1. ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK

2. KİMYASAL YAPI VE AÇIKLAMASI

Kimyasal Yapı ve Bağlanma:

Skandiyum(III) Sülfat Oktahidrat, iki adet Skandiyum (Sc³⁺) katyonu ve üç adet Sülfat (SO₄²⁻) anyonundan oluşan iyonik bir bileşiktir. Skandiyum, bu bileşikte +3 oksidasyon seviyesinde (trivalent) bulunur. Molekül, sekiz molekül kristal suyu (8H₂O) içerir.

Moleküler Formülün Gösterimi:

Sc₂(SO₄)₃·8H₂O

Bu formül, molekülün şu şekilde yapılandığını gösterir:

• 2 adet Skandiyum iyonu (Sc³⁺): Merkezi metal atomları.

• 3 adet Sülfat grubu (SO₄²⁻): Tetrahedral anyonlar.

• 8 adet Kristal Suyu (H₂O): Kristal kafese bağlı su molekülleri.

Kristal Yapı ve İyonik Düzen:

Kristal yapıda, her bir Sc³⁺ iyonu, oksijen atomları (hem sülfat oksijenleri hem de su moleküllerinin oksijenleri) tarafından koordine edilir. Sülfat iyonları ve su molekülleri, skandiyum merkezleri arasında köprü görevi görür. Sekiz su molekülü, kristal yapının bir parçasıdır ve bileşiğe belirli bir termal kararlılık ve çözünürlük profili kazandırır. Isıtıldığında, bu su molekülleri sırayla uzaklaşır (dehidratasyon) ve sonunda anhidr forma dönüşür.

Basitleştirilmiş İyonik Gösterim:

Sc³⁺ SO₄²⁻ H₂O
\ / /
Sc₂(SO₄)₃ · 8H₂O
/ \
SO₄²⁻ SO₄²⁻ H₂O

(2 adet Sc³⁺ iyonu, 3 adet SO₄²⁻ iyonu ve 8 adet kristal su molekülünden oluşan iyonik bir kristal kafes)

Yapısal Özellikler:

Dehidratasyon (Isıtma ile Su Kaybı):

Skandiyum Sülfat Oktahidrat, ısıtıldığında sırayla su kaybeder:

Sc₂(SO₄)₃·8H₂O → Sc₂(SO₄)₃·xH₂O → Sc₂(SO₄)₃ (anhidr)

Sıcaklığa bağlı olarak farklı hidrat formları (örneğin, pentahidrat, monohidrat) ara ürün olarak oluşabilir.

3. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER

Önemli Fiziksel Notlar:

• Skandiyum Sülfat Oktahidrat, higroskopik yapısı nedeniyle havadaki nemi absorbe eder. Bu nedenle özel ambalajlama ve depolama gerektirir.

• Suda çözündüğünde, Sc³⁺ iyonlarının hidrolizi nedeniyle çözelti asidik özellik gösterir.

• Isıtıldığında, önce kristal suyunu kaybeder, daha yüksek sıcaklıklarda ise sülfat grupları ayrışarak skandiyum oksit (Sc₂O₃) oluşturur.

• Yüksek saflık dereceleri (≥ %99) nadir toprak elementleri saflığında temin edilebilir.

4. KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKSİYONLAR

Önemli Reaksiyonlar:

1. Termal Bozunma (Ayrışma):

Bu reaksiyon, skandiyum oksit üretiminde kullanılan temel yöntemdir.

Önce dehidratasyon:
Sc₂(SO₄)₃·8H₂O → Sc₂(SO₄)₃ + 8H₂O (yaklaşık 100-250°C)

Sonra termal ayrışma:
Sc₂(SO₄)₃ → Sc₂O₃ + 3 SO₃ (yüksek sıcaklık, >600°C)

2. Bazlarla Reaksiyon (Çöktürme):

Skandiyum hidroksit çökeltisi oluşur ve bu çökelti skandiyum oksit üretiminde ara ürün olarak kullanılabilir.

Sc₂(SO₄)₃ + 6 NaOH → 2 Sc(OH)₃ ↓ + 3 Na₂SO₄

3. Suda Çözünme ve Hidroliz:

Skandiyum iyonlarının hidrolizi, çözeltinin asidik olmasına neden olur.

Sc³⁺ + H₂O ⇌ Sc(OH)²⁺ + H⁺

4. Amonyak ile Çöktürme:

Sc₂(SO₄)₃ + 6 NH₃ + 6 H₂O → 2 Sc(OH)₃ ↓ + 3 (NH₄)₂SO₄

5. KULLANIM ALANLARI VE ENDÜSTRİYEL UYGULAMALAR

5.1. Havacılık ve Yüksek Performanslı Alaşımlar (En Önemli Uygulama)

Skandiyum Sülfat, Alüminyum-Skandiyum (Al-Sc) alaşımlarının üretiminde kullanılan bir öncü maddedir. Bu alaşımlar, havacılık ve uzay endüstrisinde kritik öneme sahiptir. Al-Sc alaşımları, düşük yoğunluk, yüksek mukavemet, mükemmel korozyon direnci ve üstün kaynaklanabilirlik özellikleri sunar.

5.2. Optik ve Özel Cam

5.3. İleri Seramik ve Malzemeler

5.4. Laboratuvar ve Araştırma

5.5. Elektronik

6. SEKTÖREL UYGUNLUK TABLOSU

7. GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİ

Güvenlik Önlemleri:

• Isı, kıvılcım ve açık alevden uzak tutun.

• Yanıcı maddelerden ayrı saklayın.

• Toz oluşumundan kaçının.

• İyi havalandırılmış alanlarda çalışın.

• Koruyucu eldiven, koruyucu gözlük ve toz maskesi kullanın.

• Çalışma sonrası ellerinizi iyice yıkayın.

• Göz temasında en az 15 dakika bol su ile durulayın ve tıbbi yardım alın.

8. DEPOLAMA VE KULLANIM

9. TAŞIMA VE MEVZUAT BİLGİLERİ

10. KALİTE VE SAFLIK

11. HAM MADDELER VE ALT ÜRÜNLER

11.1. Hammaddeler (Yukarı Akış)

11.2. Alt Ürünler (Aşağı Akış)

12. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ

13. YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ

14. KAZARA DÖKÜLME ÖNLEMLERİ

15. ÖZET VE ÖNEMLİ UYARILAR

ÖZET:

Skandiyum(III) Sülfat Oktahidrat (Sc₂(SO₄)₃·8H₂O, CAS 52788-54-2), iki adet Skandiyum (Sc³⁺) ve üç adet Sülfat (SO₄²⁻) iyonundan oluşan, sekiz molekül kristal suyu içeren inorganik bir tuzdur. Beyaz kristal katı formunda olup, suda yüksek çözünürlüğe sahiptir ve higroskopiktir (nem çekici). Isıtıldığında, önce kristal suyunu kaybeder, daha yüksek sıcaklıklarda ise termal olarak bozunarak skandiyum oksit (Sc₂O₃) ve kükürt oksitleri oluşturur.

En kritik uygulama alanı, havacılık ve uzay endüstrisinde kullanılan Alüminyum-Skandiyum (Al-Sc) alaşımlarının üretiminde bir öncü madde olarak kullanılmasıdır. Ayrıca özel cam, optik malzemeler, ileri seramikler, katalizör ve laboratuvar reaktifi olarak da kullanılmaktadır.

GHS sınıflandırmasına göre oksitleyici ve zararlıdır (H272, H302, H315, H319). Oksitleyici özelliği nedeniyle yanıcı ve indirgen maddelerden uzak tutulmalıdır. Higroskopik yapısı nedeniyle nemden korunarak, serin ve kuru ortamda, sıkıca kapalı ambalajlarda saklanmalıdır. Kullanım sırasında tozunun solunmaması ve cilt/göz temasından kaçınılması için uygun Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) kullanılması zorunludur.

Temel Özellikler:

KRİTİK UYARILAR:

1. Oksitleyici Özellik: Orta düzeyde oksitleyici özellik gösterir. Organik maddeler, indirgen maddeler ve yanıcı maddelerle temasından kaçınılmalıdır. Yangını şiddetlendirebilir (H272). Bu nedenle, yanıcı malzemelerden ayrı ve uzakta saklanmalıdır.

2. Hidratlı Yapı ve Isıl Kararsızlık: Sekiz molekül kristal suyu içerir. Isıtıldığında sırayla su kaybeder (dehidratasyon). Yaklaşık 250°C'de bozunur ve daha yüksek sıcaklıklarda (>600°C) toksik kükürt oksitleri (SO₂, SO₃) yayar. Termal işlemler iyi havalandırılmış alanlarda veya çeker ocak altında yapılmalıdır.

3. Higroskopik Özellik: En önemli fiziksel kusurudur. Depolama ve tartım işlemleri, nemli ortamlarda yapılmamalıdır. Açıldıktan sonra hızlıca kapatılmalı ve inert atmosfer (örneğin, azot) altında saklanması tercih edilir. Nem absorpsiyonu, ürünün tartım doğruluğunu ve kimyasal stokiyometrisini bozar.

4. Yapı ve Saflık: Kimyasal yapısı, özellikle Al-Sc alaşımları ve optik uygulamalar için kritik olan yüksek saflıkta (≥ %99,9) temin edilmelidir. Diğer nadir toprak elementleri (itriyum, lantanitler) safsızlıkları, son ürünlerin performansını doğrudan etkiler.

5. Toz Kontrolü: Toz formu, solunum yoluyla alındığında akciğerleri tahriş edebilir. Çalışma alanında toz kontrolü sağlanmalı (kapalı sistemler, yerel egzoz havalandırması) ve uygun solunum koruması (toz maskesi veya N95/FFP2) kullanılmalıdır.

6. Su Çözeltisi Asiditesi: Sulu çözeltileri hidroliz nedeniyle asidiktir. Asidik çözeltilerle çalışırken uygun koruyucu ekipman kullanılmalı ve nötralizasyon için baz çözeltileri hazır bulundurulmalıdır.

7. Çevresel Önlemler: Suda çözünür tuz olması nedeniyle, çevreye yayılımı (özellikle su kaynaklarına) önlenmelidir. Atık çözeltileri kanalizasyona verilmemeli ve yerel düzenlemelere göre bertaraf edilmelidir.

8. Yasal Uyumluluk: REACH ve KKDİK kapsamında kayıt ve bildirim zorunluluklarına dikkat edilmelidir. ADR/IMDG/IATA'ya göre Sınıf 5.1 (Oksitleyici madde) olarak sınıflandırıldığından, taşıma sırasında özel etiketleme ve dokümantasyon gereklidir. Gıda, kozmetik ve tekstil sektörlerinde kullanımı kesinlikle yasaktır.

9. Depolama Uyarısı: Ambalajı açıldıktan sonra, ürünün geri kalanı hemen nem geçirmez bir kaba aktarılmalı ve inert gaz (azot, argon) ile yıkanarak kapatılmalıdır. Yanıcı ve indirgen maddelerden ayrı depolanmalıdır.

Önemli Beyan (Disclaimer): Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sağlanan bilgiler mevcut verilere dayanmaktadır ve doğru olduğuna inanılmaktadır. Ancak, kullanıcı ürünün kendi özel uygulamaları için uygunluğunu belirleme ve tüm geçerli düzenlemelere ve güvenlik gerekliliklerine uyma konusunda tek başına sorumludur. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurun. Skandiyum(III) Sülfat Oktahidrat ile çalışırken tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uyulmalıdır.