İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderÇinko Stearat, Çinko Dioktadekanoat, Çinko Oktadekanoat, Zinc Stearate, Zinc Octadecanoate, Çinko Sabunu, Zinc Soap, 557-05-1
ÇİNKO STEARAT
1. ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK
| Parametre | Açıklama |
|---|---|
| Kimyasal Adı (IUPAC) | Çinko dioktadekanoat |
| Yaygın Adı | Çinko stearat |
| Diğer Adları | Çinko oktadekanoat; Stearik asit, çinko tuzu; Oktadekanoik asit, çinko tuzu; Çinko sabunu |
| CAS Numarası | 557-05-1 |
| EC No | 209-151-9 |
| Molekül Formülü | Zn(C₁₈H₃₅O₂)₂ (genellikle C₃₆H₇₀O₄Zn olarak yazılır) |
| Molekül Ağırlığı | 632,34 g/mol (saf distearat için) |
| Görünüm | Beyaz, ince, yumuşak toz; kokusuz |
Not: Bazı teknik literatürde, yağ asidi bileşimine bağlı olarak (örneğin palmitat varlığı) molekül ağırlığı ~623,33 g/mol olarak da verilebilir. Saf çinko stearat için kabul edilen değer 632,34 g/mol’dür.
2. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
-
Fiziksel form: Beyaz, ele gelmeyen ince toz; dokunulduğunda kaygan, sabunsu his.
-
Erime noktası: 120–124 °C (lit.)
-
Yoğunluk: ~0,997 g/cm³ (20 °C’de)
-
Çözünürlük:
-
Soğuk suda, etanol ve asetonda pratik olarak çözünmez.
-
Sıcak etanol ve bitkisel yağlarda az çözünür.
-
Isıtıldığında aromatik ve klorlu hidrokarbonlarda çözünür; kuvvetli mineral asitlerle bozunarak stearik asit ve karşılık gelen çinko tuzlarına ayrışır.
-
-
Nem içeriği: Genellikle ≤%1,0 (tedarikçi özelliklerine göre)
-
Kararlılık: Normal koşullarda kararlıdır; higroskopikliği çok düşüktür; kuvvetli asit ve oksitleyicilerden uzak tutulmalıdır.
-
Uyumluluk: Birçok polimer, mum ve yağ ile uyumludur. Lewis asidi gibi davranabilir, bu nedenle bazı alkali katkılarla etkileşime girebilir.
3. FONKSİYONEL ÖZELLİKLER
-
Yağlayıcı: Polimer işlenmesinde sürtünmeyi ve eriyik viskozitesini düşürür.
-
Kalıp ayırıcı: Kauçuk, plastik ve toz metalürjisinde yapışmayı önler.
-
Stabilizatör: PVC ve halojenli polimerler için yardımcı stabilizatör (kalsiyum stearat ve organokalay bileşikleriyle sinerjik etki).
-
Su itici (hidrofobik ajan): Yapı malzemeleri, kaplamalar ve tekstilde su direnci kazandırır.
-
Matlaştırıcı / Yüzey düzleştirici: Boya ve verniklerde parlaklığı kontrol eder.
-
Topaklanma önleyici / Akışkanlık artırıcı: Toz ürünlerde topaklanmayı önler, akışı iyileştirir.
-
Köpük kesici: Su bazlı boya ve kaplama formülasyonlarında kullanılır.
-
Pigment süspansiyon yardımcısı: Pigment ve dolgu maddelerinin dağılımını kolaylaştırır.
-
Parlatma ajanı: Zımpara kâğıdı ve aşındırıcılarda yüzey kalitesini iyileştirir.
4. DİĞER ADLARI VE SİNONİMLER
-
Çinko stearat
-
Çinko distearat
-
Çinko oktadekanoat
-
Stearik asit, çinko tuzu
-
Oktadekanoik asit, çinko tuzu
-
Çinko sabunu (plastik ve kauçuk sektöründe yaygın ad)
-
Tozlama tozu (kauçukta kullanıldığında)
5. SEKTÖREL UYGULAMALAR, KULLANIM ORANLARI VE ÖRNEK REÇETELER
| Sektör | Kullanım Amacı | Kullanım Oranı / Açıklama |
|---|---|---|
| Plastik & Kauçuk | Yağlayıcı, kalıp ayırıcı, asit tutucu, PVC ko-stabilizatörü | PVC bileşiminde 0,1–1,0 phr; kauçuk levhalarda tozlama tozu olarak 1–5 phr |
| Boya & Kaplama | Matlaştırıcı, köpük kesici, çökme önleyici, zımparalama yardımcısı | Boya/kaplamada %1–5 ağırlıkça; verniklerde %2–10 |
| Yapı Kimyasalları | Çimento esaslı harç, derz dolgusu ve yalıtım malzemelerinde su itici | Çimento ağırlığının %0,5–3’ü (kuru harca önceden karıştırılır) |
| Kozmetik & Kişisel Bakım | Gevşek pudralar, fondöten ve kremlerde emülgatör, kıvam artırıcı, kayganlık verici | Pudra formülasyonlarında %1–10; emülsiyonlarda %0,5–3 |
| İlaç | Tabletlerde yapışma önleyici ve kaydırıcı (genellikle haricen kullanılır) | Tablet sıkıştırmada %2’ye kadar (dış fazda) |
| Kâğıt & Ambalaj | Özel kâğıt yüzey haşıllaması, termal kâğıt için su direnci | Kaplama formülasyonlarında %0,2–1,0 |
| Tekstil | Hidrofobik bitim ve yüzey düzgünlüğü sağlayıcı | Banyo ağırlığına göre %0,5–2 |
| Aşındırıcılar & Parlatma | Zımpara kâğıdı ve parlatma bileşiklerinde yağlayıcı ve bağlayıcı | Aşındırıcı karışımlarda %1–3 |
| Toz Metalürjisi | Presleme için iç yağlayıcı ve kalıp ayırıcı | Metal tozu ağırlığının %0,5–1,5’i |
| Mürekkep Endüstrisi | Ofset mürekkeplerinde anti-sakumming ve dispersiyon ajanı | %0,5–2 |
Örnek Reçeteler:
-
PVC Boru Bileşimi (iç yağlayıcı):
-
PVC reçinesi: 100 kg
-
Stabilizatör (Ca/Zn): 2,5 kg
-
Çinko stearat: 0,3 kg
-
Kalsiyum stearat: 0,7 kg
-
İşleme yardımcıları ve dolgu maddeleri gerektiği kadar.
-
-
Çimento Esaslı Su Yalıtım Harcı:
-
Portland çimentosu: 100 kg
-
Silis kumu: 150 kg
-
Çinko stearat: 2 kg (kuru harmanlama ile)
-
Yeniden dağılabilir polimer tozu: 3 kg
Su eklemeden önce iyice karıştırın.
-
-
Şeffaf Yüzeysel Pudra (Kozmetik):
-
Talk: 70 g
-
Çinko stearat: 8 g
-
Silika mikroküreler: 10 g
-
Magnezyum stearat: 2 g
-
Naylon‑12: 10 g
Üniform bir kıvam alana kadar karıştırın; mükemmel kayganlık ve yapışma sağlar.
-
6. YASAL DURUM VE GÜVENLİK
-
CAS Numarası: 557-05-1
-
EINECS: 209-151-9
-
Mevzuat: Birçok ulusal envanterde (TSCA, AB, vb.) kayıtlıdır. Gıda katkısı değildir (magnezyum stearatın aksine). Kozmetikte INCI adı “Zinc Stearate” olarak, genellikle doku verici özelliğiyle kullanılır; renk verici olarak kullanımı saflık koşullarına tabidir.
-
Tehlike Sınıflandırması: GHS kapsamında tehlikeli olarak sınıflandırılmaz. Birçok ince toz gibi, havada asılı toz bulutları patlayıcı karışım oluşturabilir; toz birikiminden kaçının.
-
İlk Yardım: Soluma – temiz havaya çıkarın. Göz/cilt teması – bol suyla yıkayın. Yutma – ağzı çalkalayın, büyük miktarda yutulduysa tıbbi yardım alın.
-
Depolama: Ağzı sıkıca kapalı kaplarda, serin ve kuru bir yerde (<30 °C), doğrudan güneş ışığından, ısıdan ve uyumsuz maddelerden (kuvvetli asitler, oksitleyiciler) uzakta saklayın. Toz bulutu oluşumunu engelleyin.
7. SIK SORULAN SORULAR
S1. Çinko stearat en çok ne için kullanılır?
En büyük kullanım hacmi, plastik ve kauçuk endüstrisinde kaydırıcı, kalıp ayırıcı ve PVC ısı stabilizatörü sinerjisti olarak görülür. Ayrıca boya ve kaplamalarda matlaştırıcı, inşaatta su itici olarak yaygın biçimde kullanılır.
S2. Çinko stearat suda çözünür mü?
Hayır, soğuk ve sıcak suda pratik olarak çözünmez. Yüzey aktif maddeler yardımıyla suda emülsiyon halinde dağıtılabilir.
S3. Çinko stearat ile magnezyum stearat arasındaki fark nedir?
Her ikisi de metal sabunudur. Magnezyum stearat öncelikle farmasötik tabletlerde kaydırıcı olarak kullanılır ve gıda/ilaç için GRAS kabul edilmiştir. Çinko stearat ise gıda dışı uygulamalarda, özellikle plastik ve kauçukta tercih edilir; çinko daha iyi ısı stabilitesi sağlar ve bu endüstriyel bağlamda toksisite sorunu yaratmaz.
S4. Çinko stearat gıdayla temas eden uygulamalarda kullanılabilir mi?
Genellikle doğrudan gıda katkısı olarak onaylı değildir. Ancak, belirli gıda temas polimerlerinde, bölgesel mevzuatlarda belirtilen migrasyon limitlerine uyarak kullanılabilir (ör. EU 10/2011, ABD FDA 21 CFR). Kullanım amacına yönelik özel düzenlemeler her zaman kontrol edilmelidir.
S5. Polimer eriyiğine çinko stearat nasıl eklenmelidir?
Polimer granülleriyle önceden karıştırılabilir veya bileşik hazırlama sırasında ayrı bir besleme ünitesinden eklenebilir. 120–124 °C arasında eridiği için eriyik içinde çözünerek eriyik viskozitesini ve metal yapışmasını etkin biçimde azaltır.
S6. Çinko stearat higroskopik midir?
Hayır, pratik olarak nem çekmez. Bu özellik, nem hassasiyetinin söz konusu olduğu formülasyonlarda avantaj sağlar.
S7. Şeffaf PVC’de çinko stearat kullanılır mı?
Çinko stearatın PVC’deki çözünürlüğü sınırlıdır ve yüksek seviyelerde bulanıklığa (haze) yol açabilir; daha çok opak uygulamalar için uygundur. Şeffaf PVC için sıvı organokalay veya diğer şeffaf stabilizatör paketleri kullanılır, genellikle çinko stearat içermez ya da çok düşük miktarda bulunur.
S8. Çinko stearat neden “sabunsu” bir his bırakır?
Uzun zincirli yağ asidi kısmı (stearat) cilt yüzeyini kayganlaştırarak sabunsu, yumuşak bir his oluşturur. Bu özellik onu kozmetik pudralar ve kuru kaydırıcılar için değerli kılar.
