İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderPraseodimyum Klorür, Praseodimyum Triklorür, Praseodymium Chloride, Praseodymium Trichloride, 17272-46-7
PRASEODİMYUM KLORÜR (PRCL₃)
PRASEODYMIUM CHLORIDE / PRASEODYMIUM TRICHLORIDE / PRASEODYMIUM(III) CHLORIDE
1. ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Praseodimyum Klorür |
| Kimyasal Adı | Praseodimyum(III) Klorür, Praseodimyum Triklorür |
| Diğer İsimleri | PrCl₃ |
| CAS Numarası | 17272-46-7 |
| EC Numarası (EINECS) | 233-266-7 (susuz form) |
| Kimyasal Formül | PrCl₃ |
| Moleküler Ağırlık | 247.27 g/mol |
| Görünüm | Yeşilimsi-sarı kristal katı, higroskopik |
| Koku | Kokusuz |
| Fiziksel Hal (20°C) | Katı (kristal) |
2. KİMYASAL YAPI
2.1. Moleküler Yapı
Praseodimyum klorür, nadir toprak elementi praseodimyumun klorür tuzudur. Praseodimyum iyonları (Pr³⁺) ve klorür iyonları (Cl⁻) 1:3 oranında bulunur. Hekzagonal kristal yapıya sahiptir. Karakteristik yeşilimsi-sarı rengi praseodimyum iyonlarından kaynaklanır. Higroskopik özelliği nedeniyle nemli ortamda bozunmaya karşı hassastır. Suda ve etanolde çözünür.
Yapısal Özellikler:
PRASEODİMYUM KLORÜR [PrCl₃]
|
Pr³⁺ - Cl⁻ İyonik Bağlar
|
+----------------+----------------+
| | |
Hekzagonal Yeşilimsi-Sarı Higroskopik
Kristal Yapı Kristal (Nem Çeker)
2.2. Yapısal Özellikler
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Kristal Yapı | Hekzagonal (UCl₃ tipi) |
| Kimyasal Formül | PrCl₃ |
| Moleküler Ağırlık | 247.27 g/mol |
| Yoğunluk | ~4.19 g/cm³ |
| Görünüm | Yeşilimsi-sarı kristal katı |
| Erime Noktası | ~770 °C |
| Kaynama Noktası | ~1,600 °C |
| pH (1M çözelti) | Hafif asidik (~5.0-6.0) |
3. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer | Açıklama |
|---|---|---|
| Görünüm | Yeşilimsi-sarı kristal katı | - |
| Koku | Kokusuz | - |
| Kimyasal Formül | PrCl₃ | - |
| Moleküler Ağırlık | 247.27 g/mol | - |
| Yoğunluk | ~4.19 g/cm³ | - |
| Erime Noktası | ~770 °C | - |
| Kaynama Noktası | ~1,600 °C | - |
| Suda Çözünürlük (25°C) | Çözünür | - |
| Etanolde Çözünürlük | Çözünür | - |
| Asitlerde Çözünürlük | Çözünür | - |
| pH (1M çözelti) | Hafif asidik (~5.0-6.0) | - |
| Kararlılık | Higroskopik | Nemsiz ortamda saklanmalıdır |
| Higroskopiklik | Yüksek | Havadan nem çeker |
4. SAFLIK DERECELERİ
| Parametre | Teknik Sınıf | Yüksek Saflık Sınıfı | Analitik Sınıf |
|---|---|---|---|
| Saflık (PrCl₃) | ≥ %99.0 | ≥ %99.5 | ≥ %99.9 |
| Praseodimyum (Pr) İçeriği | ≥ %57.0 | ≥ %57.5 | ≥ %57.8 |
| Diğer Nadir Topraklar | ≤ %1.0 | ≤ %0.5 | ≤ %0.1 |
| Demir (Fe) | ≤ 100 ppm | ≤ 50 ppm | ≤ 20 ppm |
| Kalsiyum (Ca) | ≤ 100 ppm | ≤ 50 ppm | ≤ 20 ppm |
| Sodyum (Na) | ≤ 100 ppm | ≤ 50 ppm | ≤ 20 ppm |
| Kurşun (Pb) | ≤ 50 ppm | ≤ 20 ppm | ≤ 10 ppm |
| Sülfat (SO₄²⁻) | ≤ 0.2% | ≤ 0.1% | ≤ 0.05% |
| Nitrat (NO₃⁻) | ≤ 0.2% | ≤ 0.1% | ≤ 0.05% |
| Klorür (Cl⁻) | ≥ %42.5 | ≥ %43.0 | ≥ %43.3 |
| Kurutma Kaybı | Değişken | Değişken | Değişken |
| Partikül Boyutu (D50) | 10-50 µm | 5-20 µm | 1-10 µm |
5. KARARLILIK VE REAKTİVİTE
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Kararlılık | Higroskopik; kuru ve kapalı koşullarda kararlıdır. |
| Kaçınılması Gereken Koşullar | Yüksek nem, açık atmosfer, uzun süreli hava ile temas, yüksek sıcaklık. |
| Uyumsuz Maddeler | Güçlü oksitleyiciler, güçlü asitler, alkali metaller. |
| Tehlikeli Bozunma Ürünleri | Yüksek sıcaklıkta hidrojen klorür (HCl) ve praseodimyum oksiklorür (PrOCl). |
| Tehlikeli Polimerizasyon | Gerçekleşmez. |
| Higroskopiklik | Yüksek; açıkta bırakıldığında nem çeker ve delikese (sıvılaşma) eğilimlidir. |
5.1. Kimyasal Reaksiyonlar
-
Termal Bozunma (Hidratlı Form):
PrCl₃·xH₂O → PrCl₃ + xH₂O (~100-200°C'de)
PrCl₃ + H₂O → PrOCl + 2HCl (yüksek sıcaklıkta hidroliz) -
Sulu Çözeltide Davranış:
PrCl₃(aq) → Pr³⁺(aq) + 3Cl⁻(aq) -
Alkali ile Çöktürme:
PrCl₃ + 3NaOH → Pr(OH)₃↓ + 3NaCl
6. UYGULAMA ALANLARI
6.1. Optik Malzemeler
| Uygulama | Fonksiyon | Detaylar |
|---|---|---|
| Praseodimyum Katkılı Lazerler | Aktif katkı | Özel lazer sistemleri |
| Fosfor Üretimi | Katkı maddesi | Özel fosfor formülasyonları |
| Optik Camlar | Nadir toprak katkısı | Özel optik uygulamalar |
6.2. Cam ve Seramik
| Uygulama | Fonksiyon | Detaylar |
|---|---|---|
| Cam Renklendirme | Renk verici | Yeşilimsi-sarı tonlar |
| Özel Cam Üretimi | Optik katkı | Yüksek kaliteli optik camlar |
| Seramik Sırları | Renk ve parlaklık | Dekoratif seramikler |
6.3. Katalizör Uygulamaları
| Uygulama | Fonksiyon | Detaylar |
|---|---|---|
| Organik Sentez Katalizörü | Katalitik aktivite | Çeşitli organik dönüşümler |
| Polimerizasyon Katalizörü | Polimerizasyon başlatıcı | Bazı polimerizasyon reaksiyonları |
| Lewis Asidi | Asit katalizörü | Friedel-Crafts ve diğer asit katalizli reaksiyonlar |
6.4. Araştırma
| Uygulama | Fonksiyon | Detaylar |
|---|---|---|
| Nadir Toprak Kimyası | Reaktif ve analiz | Nadir toprak kimyası araştırmaları |
| İleri Malzeme Geliştirme | Başlangıç maddesi | Yeni malzeme geliştirme |
| Koordinasyon Kompleksleri | Başlangıç maddesi | Koordinasyon kimyası çalışmaları |
| Standart Hazırlama | Referans malzeme | Kalibrasyon ve analiz çalışmaları |
6.5. Sektörel Uygunluk Tablosu
| Sektör | Uygunluk | Açıklama |
|---|---|---|
| Elektronik | Uygun | Optik malzemeler, yarı iletkenler |
| Seramik/Cam | Uygun | Cam renklendirme, özel camlar |
| Optik Malzemeler | Uygun | Lazerler, fosforlar |
| Katalizör | Uygun | Organik sentez, polimerizasyon |
| Araştırma | Uygun | Kimyasal ve malzeme bilimi çalışmaları |
| Su Arıtma | Uygun Değil | Uygun değildir |
| Gıda | Uygun Değil | Uygun değildir |
| Kozmetik | Uygun Değil | Uygun değildir |
7. ÜRETİM SÜRECİ
| Aşama | Proses | Açıklama |
|---|---|---|
| 1. Hammadde Hazırlama | Praseodimyum oksit (Pr₂O₃) | Yüksek saflıkta praseodimyum oksit temin edilir |
| 2. Asit Çözme | Hidroklorik asit (HCl) ile çözme | Pr₂O₃ + 6HCl → 2PrCl₃ + 3H₂O |
| 3. Filtrasyon | Safsızlıkların giderilmesi | Çözünmeyen safsızlıklar filtrelenir |
| 4. Konsantrasyon | Buharlaştırma | Çözelti konsantre edilir |
| 5. Kristalizasyon | Susuz veya hidratlı form | PrCl₃ veya PrCl₃·xH₂O kristallendirilir |
| 6. Kurutma | Kontrollü koşullar | Kristaller uygun koşullarda kurutulur |
| 7. Ambalajlama | Neme dayanıklı ambalaj | Higroskopik özelliği nedeniyle neme dayanıklı kaplarda paketlenir |
7.1. Alternatif Üretim Yöntemi
| Yöntem | Açıklama |
|---|---|
| Nadir Toprak Cevherlerinden Ekstraksiyon | Nadir toprak cevherlerinden ekstraksiyon ve saflaştırma |
7.2. Başlıca Üretici Ülkeler
| Ülke | Açıklama |
|---|---|
| Çin | Başlıca üretici |
| ABD | Nadir toprak üretimi (Sigma-Aldrich, Alfa Aesar) |
| Almanya | Yüksek saflık üretimi |
| Japonya | Yüksek saflık üretimi |
8. ALTERNATİF / MUADİL ÜRÜNLER
| Alternatif | Açıklama | Ne Zaman Kullanılır |
|---|---|---|
| Praseodimyum Oksit (Pr₂O₃) | Praseodimyum kaynağı | Oksit form gerektiğinde |
| Praseodimyum Nitrat (Pr(NO₃)₃) | Praseodimyum kaynağı | Farklı anyon gerektiğinde |
| Praseodimyum Asetat | Organik sentez | Organik çözücü uyumluluğu gerektiğinde |
| Neodimyum Klorür (NdCl₃) | Benzer kimyasal özellikler | Nd gerektiğinde |
| Seryum Klorür (CeCl₃) | Benzer kimyasal özellikler | Ce gerektiğinde |
9. GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİ
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) | > 2.000 mg/kg (düşük toksisite) |
| Dermal Toksisite | Düşük |
| Cilt Tahrişi | Hafif ila orta tahriş edici |
| Göz Tahrişi | Ciddi tahriş edici |
| Soluma | Toz solunması solunum yolu tahrişine neden olabilir. |
| Karsinojenisite | Karsinojen olarak sınıflandırılmamıştır. |
| Mutajenisite | Mutajenik değil. |
| Kronik Etkiler | Nadir toprak bileşiklerinin biyoyararlanımı düşüktür; ancak yüksek dozlarda karaciğer etkileri görülebilir. |
| Çevresel Tehlikeler | Sucul yaşam için orta toksisite; klorür iyonu içeriği nedeniyle dikkatli olunmalıdır. |
9.1. GHS Sınıflandırması
| Tehlike Sınıfı | Kategori | H-İfadesi |
|---|---|---|
| Cilt Tahrişi | Kategori 2 | H315: Cilt tahrişine neden olur. |
| Göz Tahrişi | Kategori 2A | H319: Ciddi göz tahrişine neden olur. |
| Spesifik Hedef Organ Toksisitesi | Kategori 3 | H335: Solunum yolu tahrişine neden olabilir. |
Sinyal Kelimesi: UYARI
Tehlike Piktogramları: GHS07 (Ünlem İşareti)
10. ÖNLEM İFADELERİ (P-KODLARI)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P261 | Tozu solumaktan kaçının. |
| P264 | Elle muameleden sonra iyice yıkayın. |
| P271 | Sadece iyi havalandırılan alanlarda kullanın. |
| P280 | Koruyucu eldiven/göz koruması/yüz koruması kullanın. |
| P302+P352 | CİLDE TEMAS EDERSE: Bol sabun ve su ile yıkayın. |
| P304+P340 | SOLUNURSA: Kişiyi temiz havaya çıkarın ve rahat nefes alması için uygun pozisyonda tutun. |
| P305+P351+P338 | GÖZE TEMAS EDERSE: Su ile birkaç dakika dikkatlice durulayın. Varsa kontakt lensleri çıkarın. |
| P337+P313 | Göz tahrişi devam ederse: Tıbbi yardım alın. |
| P501 | İçeriği/kabı yerel yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edin. |
11. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Solunum | Temiz havaya çıkarın. Semptomlar devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Bol sabun ve su ile yıkayın. Kirlenmiş giysileri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika boyunca bol su ile durulayın. Kontakt lensleri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Ağzı çalkalayın. Bol su için. Büyük miktarda yutulduysa tıbbi yardım alın. |
12. DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Koşul |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, kuru ve iyi havalandırılmış alanda saklayın. Nemsiz ortam sağlayın. |
| Kap Gereksinimleri | Neme dayanıklı, hava geçirmez, sıkıca kapatılmış kaplar. Cam şişe veya PTFE kaplı kaplar. |
| Sıcaklık | Oda sıcaklığı (15-25°C). |
| Raf Ömrü | Uygun koşullarda 12-18 ay (higroskopik yapısı nedeniyle). |
| Stabilite Notu | Higroskopiktir; nemli ortamda hızla bozunur. Açık havada bırakılırsa Pr(OH)₃ ve Pr₂(CO₃)₃ oluşabilir. |
13. AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Türü | Miktar | Malzeme |
|---|---|---|
| Laboratuvar Ambalajı | 1 g, 5 g, 10 g, 25 g | Cam şişe, mühürlü kapak, inert atmosfer |
| Laboratuvar Ambalajı | 50 g, 100 g | HDPE şişe, inert atmosfer |
| Endüstriyel Ambalaj | 25 kg | PE astarlı varil, neme dayanıklı |
| Drum (Varil) | 25 kg, 50 kg | HDPE varil, neme dayanıklı |
14. TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | Sınıflandırılmamıştır (nadir toprak bileşikleri için özel düzenlemeler geçerlidir) |
| Tehlike Sınıfı | - |
| Ambalaj Grubu | - |
| ADR/RID | Düzenlenmemiştir |
| IMDG | Düzenlenmemiştir |
| IATA | Düzenlenmemiştir |
| HS Kodu / GTIP | 2846.90.00.00.19 (Diğer nadir toprak bileşikleri) |
15. DÜZENLEYİCİ DURUM
| Bölge / Otorite | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği (REACH) | Kayıtlı |
| Türkiye (KKDIK) | Uyumluluk gereklidir |
| TSCA (ABD) | Kayıtlı |
| CLP/GHS | Uyumlu |
| FDA/EFSA | Gıda katkısı olarak onaylı değil |
| ISO 9001:2015 | Üretim uyumu |
16. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| İsim | Açıklama |
|---|---|
| Praseodimyum Triklorür | Kimyasal adı |
| Praseodimyum(III) Klorür | Kimyasal adı |
| PrCl₃ | Kimyasal kısaltma |
| Praseodimyum Klorür | Türkçe ismi |
| Praseodymium Chloride | İngilizce ismi |
| Praseodymium Trichloride | İngilizce ismi |
17. HIZLI BAŞVURU TABLOSU
| Özellik | Değer |
|---|---|
| CAS Numarası | 17272-46-7 |
| EC Numarası | 233-266-7 |
| Kimyasal Formül | PrCl₃ |
| Moleküler Ağırlık | 247.27 g/mol |
| Görünüm | Yeşilimsi-sarı kristal katı |
| Yoğunluk | ~4.19 g/cm³ |
| Erime Noktası | ~770 °C |
| Kaynama Noktası | ~1,600 °C |
| HS Kodu / GTIP | 2846.90.00.00.19 |
| GHS Sinyal Kelimesi | UYARI |
18. KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR
KRİTİK UYARILAR:
-
Yüksek Higroskopiklik: Praseodimyum klorür yüksek nem çekme özelliğine sahiptir. Açıkta bırakıldığında hızla nem emer, çözünmeye başlar ve kalitesini kaybeder. Depolama ve işleme sırasında neme karşı son derece dikkatli olunmalıdır.
-
Termal Bozunma: ~100-200°C'nin üzerinde su kaybı başlar; daha yüksek sıcaklıklarda toksik hidrojen klorür (HCl) gazı açığa çıkar. Havalandırma önemlidir.
-
Uyumsuzluk: Güçlü oksitleyicilerle teması yangın ve patlama riski oluşturur.
-
Göz ve Cilt Tahrişi: Asidik yapısı nedeniyle cilt ve gözlerde tahrişe neden olur. Kullanım sırasında koruyucu ekipman zorunludur.
-
Yüksek Değer: Praseodimyum, optik ve katalizör uygulamaları için kritik ve değerli bir nadir toprak elementidir; kayıplar en aza indirilmeli ve geri dönüşüm seçenekleri araştırılmalıdır.
EN İYİ UYGULAMA TAVSİYELERİ:
-
Depolama:
-
Serin, kuru ve iyi havalandırılmış alanda saklayın.
-
Neme dayanıklı, hava geçirmez kaplar kullanın.
-
Oksitleyici maddelerden uzak tutun.
-
Oda sıcaklığında (15-25°C) saklayın.
-
-
Kullanım:
-
Kullanılmadığında kapları hemen sıkıca kapatın.
-
Çalışma sırasında kuru bir ortam sağlayın (nem kontrolü).
-
Toz maskesi (N95 veya üstü), koruyucu gözlük ve kimyasal dayanıklı eldiven kullanın.
-
Toz oluşumundan ve solunmasından kaçının.
-
Elleçleme sonrası ellerinizi iyice yıkayın.
-
Çözelti hazırlarken asidik karakteri nedeniyle yavaşça ekleyin.
-
-
Atık Yönetimi:
-
Yerel yönetmeliklere uygun olarak ağır metal atık prosedürlerine göre bertaraf edin.
-
Su kaynaklarına ve kanalizasyona boşaltmayın.
-
Büyük miktarlar için nadir toprak geri kazanımı değerlendirilmelidir.
-
YASAL UYARI
Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi spesifik uygulamaları için uygunluğunu belirleme ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uyma konusunda tek başına sorumludur. Tam güvenlik, depolama, kullanım, nakliye, atık ve düzenleyici uyumluluk bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Bu belge profesyonel tavsiyenin yerini tutmaz. Praseodimyum klorür, yüksek higroskopik özelliği ve değeri nedeniyle dikkatli kullanım ve depolama gerektirir; optik, cam ve katalizör uygulamalarında önemli bir hammaddedir.
