Sorularınız mı var? Yardımcı olalım! İletişime Geçin
info@betakim.com.tr

Bizmut Tellürür, Dibizmut Tritellürür, Bismuth Telluride, Dibismuth Tritelluride, 1304-82-1

Bizmut Tellürür, Dibizmut Tritellürür, Bismuth Telluride, Dibismuth Tritelluride, 1304-82-1

BİZMUT TELLÜRÜR (Bİ₂TE₃)
BISMUTH TELLURIDE / DIBISMUTH TRITELLURIDE / BISMUTH(III) TELLURIDE
1. ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK

Parametre Bilgi
Ürün Adı Bizmut Tellürür
Kimyasal Adı Bizmut(III) Tellürür, Dibizmut Tritellürür
Diğer İsimleri Bi₂Te₃, Bizmut Tellürür Tozu, Bizmut Tellürür Külçesi
CAS Numarası 1304-82-1
EC Numarası (EINECS) 215-135-2
Kimyasal Formül Bi₂Te₃
Moleküler Ağırlık 800.76 g/mol
Görünüm Koyu gri ila siyah kristal toz, granül veya konsolide külçe
Koku Kokusuz
Fiziksel Hal (20°C) Katı (toz, granül veya külçe)

2. KİMYASAL YAPI
2.1. Moleküler Yapı
Bizmut tellürür, bizmut ve tellürün intermetalik bileşiğidir. Rombohedral kristal yapıya sahiptir (tetradimit tipi, R3̄m uzay grubu). Dar bant aralıklı bir yarı iletkendir (bant aralığı ~0.15 eV). Benzersiz katmanlı kristal yapısı, 200 K ile 400 K arasında olağanüstü yüksek bir termoelektrik değer katsayısı (ZT) sağlar.

Yapısal Özellikler:

                    BİZMUT TELLÜRÜR [Bi₂Te₃]
                          |
                Bi - Te Kovalent/İyonik Bağlar
                          |
        +----------------+----------------+
        |                |                |
    Rombohedral       Katmanlı         Dar Bant
    Kristal Yapı      Yapı             Aralığı (~0.15 eV)

2.2. Yapısal Özellikler

Parametre Değer
Kristal Yapı Rombohedral (tetradimit tipi, R3̄m)
Kimyasal Formül Bi₂Te₃
Moleküler Ağırlık 800.76 g/mol
Yoğunluk ~7.7 g/cm³
Görünüm Koyu gri ila siyah kristal toz, granül veya külçe
Erime Noktası ~585 °C
Bant Aralığı ~0.15 eV
Kristal Sistemi Rombohedral

3. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER

Özellik Değer Açıklama
Görünüm Koyu gri ila siyah kristal toz, granül veya külçe Saflığa bağlı olarak renk tonu değişir
Koku Kokusuz -
Kimyasal Formül Bi₂Te₃ -
Moleküler Ağırlık 800.76 g/mol -
Yoğunluk ~7.7 g/cm³ -
Erime Noktası ~585 °C -
Bant Aralığı ~0.15 eV Dar bant aralıklı yarı iletken
Isıl İletkenlik ~1.5 W/m·K Kristal bir katı için çok düşük
Elektriksel İletkenlik ~1 × 10⁵ S/m Katkılamaya oldukça bağlı
Seebeck Katsayısı ±200 µV/K p-tipi için pozitif, n-tipi için negatif
Değer Katsayısı (ZT) ~1.0 (300 K'de) Ticari malzemeler arasında en yüksek
Suda Çözünürlük (25°C) Çözünmez -
Asitlerde Çözünürlük Kuvvetli oksitleyici asitlerde çözünür HNO₃ ile çözünür
Alkolde Çözünürlük Çözünmez -
Higroskopiklik Düşük -

4. TİCARİ FORMLAR VE TİPLER

4.1. Termoelektrik Malzeme Tipleri

Tip Katkı / Bileşim Yük Taşıyıcı Modüldeki İşlevi
N-Tipi Bi₂Te₃ Selenyum (Se) veya aşırı Tellür katkılı Elektronlar (negatif) Termokuplın bir bacağı
P-Tipi Bi₂Te₃ Antimon (Sb) katkılı Boşluklar (pozitif) Termokuplın diğer bacağı
Katkısız Bi₂Te₃ Stokiyometrik veya stokiyometriye yakın İntrinsik (doğal) Sıçratma hedefi veya katkılama için öncü

4.2. Ticari Formlar

Form Açıklama
Toz İnce kristal toz, katkılama veya sıçratma hedefleri için
Granül Daha kaba partiküller, kolay işleme için
Külçe Vakumda eritilmiş konsolide form, kristal büyütme için
Sıçratma Hedefi İnce film kaplama için preslenmiş ve sinterlenmiş diskler

5. FONKSİYONEL ÖZELLİKLER VE ETKİ MEKANİZMASI
5.1. Peltier Etkisi (Katı Hal Soğutma)
n-tipi ve p-tipi Bi₂Te₃'ten oluşan bir eklemden doğru akım (DC) geçirildiğinde, bir taraf ısıyı emerek soğurken diğer taraf ısıyı serbest bırakarak ısınır. Bu tür birçok çiftten oluşan bir termoelektrik modül, kompakt, titreşimsiz, katı hal bir ısı pompası görevi görür.

5.2. Seebeck Etkisi (Güç Üretimi)
Bir Bi₂Te₃ çifti boyunca bir sıcaklık farkı korunduğunda, bir DC voltaj üretir. Modüller, endüstriyel proseslerden, otomotiv egzozlarından veya jeotermal kaynaklardan gelen atık ısıyı kullanılabilir elektrik gücüne dönüştürebilir.

5.3. Performans İçin Katkı Mühendisliği
Malzemenin termoelektrik performansı, hassas şekilde kontrol edilen katkılama ile optimize edilir. n-tipi bacaklar tipik olarak selenyum (Bi₂Te₃₋ᵧSeᵧ) ile katkılanırken, p-tipi bacaklar antimon ((Bi₁₋ₓSbₓ)₂Te₃) ile katkılanır. Bu, ısıl iletkenliği en aza indirirken Seebeck katsayısını maksimize ederek mümkün olan en yüksek ZT değerini sağlar.

6. UYGULAMA ALANLARI
6.1. Termoelektrik Soğutma (Peltier)

Uygulama Fonksiyon Detaylar
İklim Kontrollü Araç Koltukları Aktif soğutma/ısıtma Konfor sistemleri
Taşınabilir İçecek Soğutucuları Termoelektrik soğutma Taşınabilir soğutma cihazları
CPU/GPU Noktasal Soğutması Hassas sıcaklık kontrolü Elektronik termal yönetim
Lazer Diyot ve Kızılötesi Dedektör Sıcaklık Stabilizasyonu Sıcaklık stabilizasyonu Optoelektronik cihazlar

6.2. Termoelektrik Güç Üretimi (Seebeck)

Uygulama Fonksiyon Detaylar
Endüstriyel Atık Isı Geri Kazanımı Isıdan elektrik üretimi Düşük dereceli atık ısı
Otomotiv Egzoz Isı Geri Kazanımı Atık ısıdan elektrik Araç verimliliği iyileştirme
Uzak Sensörler İçin Güç Enerji hasadı Saha sensör ağları
Gaz Boru Hatlarında Katodik Koruma Koruma gücü Boru hattı koruma sistemleri

6.3. Bilimsel ve Niş Uygulamalar

Uygulama Fonksiyon Detaylar
Araştırma Sınıfı Kristal Büyütme Yüksek saflıkta külçeler Malzeme araştırmaları
İnce Film Kaplama Sıçratma yoluyla kaplama Havacılık termal yönetimi
Topolojik İzolatör Araştırmaları Kuantum malzeme araştırmaları Temel fizik araştırmaları

6.4. Sektörel Uygunluk Tablosu

Sektör Uygunluk Açıklama
Termoelektrik Soğutma Uygun Peltier modülleri, sıcaklık stabilizasyonu
Termoelektrik Güç Uygun Atık ısı geri kazanımı, enerji hasadı
Elektronik Uygun Noktasal soğutma, termal yönetim
Otomotiv Uygun İklimli koltuklar, egzoz ısı geri kazanımı
Havacılık Uygun Termal yönetim, ince film kaplamalar
Araştırma Uygun Kristal büyütme, kuantum malzeme araştırmaları
Gıda Uygun Değil Uygun değildir
Kozmetik Uygun Değil Uygun değildir

7. KARARLILIK VE REAKTİVİTE

Parametre Bilgi
Kimyasal Kararlılık Normal koşullarda kararlıdır; yüksek sıcaklıkta oksitlenebilir.
Kaçınılması Gereken Koşullar Kuvvetli oksitleyici asitler, yüksek sıcaklıkta oksitleyici atmosfer, nem.
Uyumsuz Maddeler Kuvvetli oksitleyici asitler (HNO₃), halojenler, oksitleyiciler.
Tehlikeli Bozunma Ürünleri Yüksek sıcaklıkta oksidasyon ile bizmut oksit (Bi₂O₃) ve tellür dioksit (TeO₂).
Tehlikeli Polimerizasyon Gerçekleşmez.
Higroskopiklik Düşük.

7.1. Kimyasal Reaksiyonlar

  • Oksidasyon (Yüksek Sıcaklıkta):
    2Bi₂Te₃ + 9O₂ → 2Bi₂O₃ + 6TeO₂

  • Asitler ile Reaksiyon:
    Bi₂Te₃ + 6HNO₃ → 2Bi(NO₃)₃ + 3H₂TeO₃ + 3NO₂↑

8. ALTERNATİF / MUADİL ÜRÜNLER

Alternatif Açıklama Ne Zaman Kullanılır
Kurşun Tellürür (PbTe) Orta sıcaklık termoelektrik 250-500°C uygulamaları
Silisyum-Germanyum (SiGe) Yüksek sıcaklık termoelektrik >500°C uygulamaları
Skutteruditler Orta sıcaklık termoelektrik 400-600°C uygulamaları
Tetrahedritler Düşük maliyetli termoelektrik Sıcaklık toleransı daha düşük
Yarı-Heusler Alaşımları Orta sıcaklık termoelektrik Yüksek sıcaklık kararlılığı

9. GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİ

Parametre Değer
Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) > 2.000 mg/kg (düşük toksisite)
Dermal Toksisite Düşük
Cilt Tahrişi Hafif tahriş edici
Göz Tahrişi Hafif ila orta tahriş edici
Soluma Toz solunması solunum yolu tahrişine neden olabilir.
Karsinojenisite Karsinojen olarak sınıflandırılmamıştır.
Mutajenisite Mutajenik değil.
Kronik Etkiler Tellür bileşikleri, maruziyet halinde geçici sarımsak benzeri vücut kokusuna ("tellür nefesi") neden olabilir.
Çevresel Tehlikeler Sucul yaşam için orta toksisite; tellür içeriği nedeniyle dikkatli olunmalıdır.

9.1. GHS Sınıflandırması

Tehlike Sınıfı Kategori H-İfadesi
Akut Toksisite (Oral) Kategori 4 H302: Yutulması halinde zararlıdır.
Akut Toksisite (İnhalasyon) Kategori 4 H332: Solunması halinde zararlıdır.
Cilt Tahrişi Kategori 2 H315: Cilt tahrişine neden olur.
Göz Tahrişi Kategori 2A H319: Ciddi göz tahrişine neden olur.
Spesifik Hedef Organ Toksisitesi Kategori 3 H335: Solunum yolu tahrişine neden olabilir.

Sinyal Kelimesi: UYARI

Tehlike Piktogramları: GHS07 (Ünlem İşareti)

10. ÖNLEM İFADELERİ (P-KODLARI)

Kod İfade
P261 Tozu solumaktan kaçının.
P264 Elle muameleden sonra iyice yıkayın.
P270 Bu ürünü kullanırken yemek yemeyin, içmeyin veya sigara kullanmayın.
P271 Sadece iyi havalandırılan alanlarda kullanın.
P280 Koruyucu eldiven/göz koruması/yüz koruması kullanın.
P301+P312 YUTULURSA: Kendinizi iyi hissetmezseniz ZEHİR MERKEZİ veya doktor arayın.
P304+P340 SOLUNURSA: Kişiyi temiz havaya çıkarın ve rahat nefes alması için uygun pozisyonda tutun.
P312 Kendinizi iyi hissetmezseniz: ZEHİR MERKEZİ veya doktor arayın.
P330 Ağzı çalkalayın.
P501 İçeriği/kabı yerel yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edin.

11. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ

Maruziyet Yolu Yapılacak İşlem
Solunum Temiz havaya çıkarın. Semptomlar devam ederse tıbbi yardım alın.
Cilt Teması Bol sabun ve su ile yıkayın. Kirlenmiş giysileri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın.
Göz Teması En az 15 dakika boyunca bol su ile durulayın. Kontakt lensleri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın.
Yutma Ağzı çalkalayın. Kusmayı kışkırtmayın. Bol su için. Büyük miktarda yutulduysa tıbbi yardım alın.

12. DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ

Parametre Koşul
Depolama Koşulları Serin, kuru ve iyi havalandırılmış alanda saklayın. Nemsiz ortam sağlayın.
Kap Gereksinimleri Sıkıca kapatılmış, etiketli kaplar. Nemden ve kuvvetli oksitleyici asitlerden koruyun.
Sıcaklık Oda sıcaklığı (15-25°C).
Raf Ömrü Uygun koşullarda 24-36 ay.
Stabilite Notu Normal koşullarda kararlıdır; oksitleyici maddelerden uzak tutun.

13. AMBALAJ SEÇENEKLERİ

Ambalaj Türü Miktar Malzeme
Laboratuvar Ambalajı 10 g, 25 g, 50 g, 100 g, 500 g HDPE şişe, alüminyum folyo torba
Endüstriyel Ambalaj 1 kg, 5 kg, 10 kg PE astarlı kraft torba, neme dayanıklı
Drum (Varil) 25 kg HDPE varil, neme dayanıklı
Külçe 100 g, 500 g, 1 kg Vakumlu ambalaj, inert atmosfer

14. TAŞIMA BİLGİLERİ

Parametre Bilgi
UN Numarası Sınıflandırılmamıştır (metal bileşikleri için özel düzenlemeler geçerlidir)
Tehlike Sınıfı -
Ambalaj Grubu -
ADR/RID Düzenlenmemiştir (toz formu için özel önlemler gerekebilir)
IMDG Düzenlenmemiştir
IATA Düzenlenmemiştir
HS Kodu / GTIP 2844.90.00.00.00 (Diğer metal tellürürler)

15. DÜZENLEYİCİ DURUM

Bölge / Otorite Durum
Avrupa Birliği (REACH) Kayıtlı
Türkiye (KKDIK) Uyumluluk gereklidir
TSCA (ABD) Kayıtlı
EINECS 215-135-2
Çin Kayıtlı; başlıca üretim ve ihracat ülkesi

16. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR

İsim Açıklama
Dibizmut Tritellürür Sistematik kimya adı
Bizmut(III) Tellürür Kimyasal adı
Bi₂Te₃ Kimyasal kısaltma
BST P-tipi alaşım için yaygın kısaltma
Bizmut Antimon Tellürür P-tipi katkılı form
Bizmut Selenyum Tellürür N-tipi katkılı form
Bi₂Te₃ Tozu Toz formu
Bi₂Te₃ Külçesi Külçe formu
Bi₂Te₃ Sıçratma Hedefi İnce film üretim formu

17. HIZLI BAŞVURU TABLOSU

Özellik Değer
CAS Numarası 1304-82-1
EC Numarası 215-135-2
Kimyasal Formül Bi₂Te₃
Moleküler Ağırlık 800.76 g/mol
Görünüm Koyu gri ila siyah kristal toz, granül veya külçe
Yoğunluk ~7.7 g/cm³
Erime Noktası ~585 °C
Bant Aralığı ~0.15 eV
Değer Katsayısı (ZT) ~1.0 (300 K'de)
HS Kodu / GTIP 2844.90.00.00.00
GHS Sinyal Kelimesi UYARI

18. KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR

KRİTİK UYARILAR:

  • Termoelektrik Malzeme: Bizmut tellürür, oda sıcaklığına yakın uygulamalar için referans ve en yaygın kullanılan termoelektrik malzemedir. ZT değeri ~1.0 ile ticari malzemeler arasında en yüksektir.

  • Sıcaklık Sınırlaması: Termoelektrik performansı 200°C'nin altında zirve yapar ve çalışma sınırı yaklaşık 250°C'dir. Yüksek sıcaklık uygulamaları için PbTe veya SiGe kullanılır.

  • Katkı Mühendisliği: n-tipi bacaklar Se ile, p-tipi bacaklar Sb ile katkılanarak performans optimize edilir.

  • Tellür Nefesi: Tellür bileşikleri, maruziyet halinde geçici sarımsak benzeri vücut kokusuna ("tellür nefesi") neden olabilir.

  • Toz Tehlikesi: İnce toz formu solunum yolu tahrişine neden olabilir. Toz kontrol önlemleri alınmalıdır.

EN İYİ UYGULAMA TAVSİYELERİ:

  • Depolama:

    • Serin, kuru ve iyi havalandırılmış alanda saklayın.

    • Neme dayanıklı, sıkıca kapatılmış kaplar kullanın.

    • Oksitleyici asitlerden ve oksitleyici maddelerden uzak tutun.

    • Oda sıcaklığında (15-25°C) saklayın.

  • Kullanım:

    • Yerel egzoz havalandırması olan iyi havalandırılmış alanlarda veya glovebox içinde kullanın.

    • Toz maskesi (N95/FFP2), koruyucu gözlük ve eldiven kullanın.

    • Toz oluşumundan ve solunmasından kaçının.

    • Kullanımdan sonra ellerinizi iyice yıkayın.

    • Asitlerde çözmek için, soğutma ve karıştırma altında oksidi asite yavaşça ekleyin.

    • Termoelektrik modül üretiminde vakum veya inert atmosfer (Ar, N₂) kullanın.

  • Atık Yönetimi:

    • Yerel yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edin.

    • Su kaynaklarına boşaltmayın.

    • Büyük miktarlar için bizmut ve tellür geri kazanımı değerlendirilmelidir.

YASAL UYARI
Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi spesifik uygulamaları için uygunluğunu belirleme ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uyma konusunda tek başına sorumludur. Tam güvenlik, depolama, kullanım, nakliye, atık ve düzenleyici uyumluluk bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Bu belge profesyonel tavsiyenin yerini tutmaz. Bizmut tellürür, termoelektrik uygulamalar için kritik bir malzeme olup, katı hal soğutma ve enerji hasadı teknolojilerinde yaygın olarak kullanılmaktadır; toz formunda solunum riskine karşı dikkatli olunmalıdır.

Resimler

Sorularınız mı var? Yardımcı olalım!

Etkili İş Çözümleri? — İletişime Geçin
Sürükle