Neodymium Iodide, Neodim İyodür, Neodimium Triiodide, 13813-24-6

NEODİMYUM İYODÜR (NEODİMYUM(III) İYODÜR) 

Kimyasal Adı: Neodimyum(III) İyodür / Neodimyum Triiyodür
CAS Numarası: 13813-24-6
EC Numarası: 237-263-3
UN Numarası: 3077 (Çevresel riskli madde)
Gümrük GTIP Kodu: 2846.90.00.00.19

1. ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK

KİMYASAL YAPI VE AÇIKLAMASI:

Neodimyum İyodür (NdI₃), neodimyumun +3 oksidasyon durumundaki iyodür tuzudur. Bileşik, neodimyum iyonları (Nd³⁺) ve iyodür iyonlarından (I⁻) oluşan trigonal BiI₃ tipi kristal yapısına sahiptir. Son derece higroskopiktir ve havadaki nemi hızla emer. Suda ve polar organik çözücülerde çözünür, bu da onu organometalik sentez ve diğer kimyasal uygulamalar için değerli bir öncül yapar. Lewis asidi katalizörü olarak, çeşitli uygulamalar için neodimyum kaynağı olarak ve özel optik sistemlerde kullanılır.

Yapısal Özellikler:

• Trigonal BiI₃ tipi kristal yapı

• Son derece higroskopik

• Suda ve polar organik çözücülerde çözünür

• Karakteristik açık mor-pembe renk

• Lewis asit özellikleri

2. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER

Neodimyum İyodür, açık mor-pembe, son derece higroskopik kristal bir katıdır. Yoğunluğu yaklaşık 5,5 g/cm³ ve erime noktası ~782°C'dir. Suda, alkolde ve polar organik çözücülerde çözünür. Havaya ve neme karşı aşırı duyarlılığı, inert atmosfer altında hava geçirmez kaplarda kullanım ve depolama gerektirir. Neodimyum bileşiklerine özgü paramanyetik özellik gösterir.

3. ÇÖZÜNÜRLÜK PROFİLİ

Neodimyum İyodür, su ve etanol, aseton, tetrahidrofuran (THF) ve asetonitril gibi çeşitli polar organik çözücülerde çözünür. Aprotik organik çözücülerdeki çözünürlüğü, organometalik kimya ve organik sentez uygulamaları için değerlidir. Polar olmayan hidrokarbonlarda çözünmez.

4. KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKSİYONLAR

Neodimyum İyodür, organolitiyum bileşikleriyle reaksiyona girerek organoneodimyum reaktifleri oluşturabilen reaktif bir Lewis asididir. Son derece higroskopiktir ve neme maruz kaldığında bozunur. Nd³⁺ iyonunun koordinasyon yeteneği nedeniyle çeşitli ligandlarla kompleks oluşturur.

Temel Kimyasal Reaksiyonlar:

Sentez (Çöktürme):
Nd³⁺ + 3I⁻ → NdI₃ ↓

Hava/Nem ile Reaksiyon:
NdI₃ + H₂O → NdOI + 2HI (nemli havada bozunma)

Organoneodimyum Reaktif Oluşumu:
NdI₃ + RLi → RNdI₂ + LiI

5. SPESİFİKASYONLAR (TEKNİK VE YÜKSEK SAFLIK)

Neodimyum İyodür, teknikten yüksek saflığa (≥ %99,9 - %99,999) kadar çeşitli kalitelerde mevcuttur. Su içeriği <%0,1 olan ultra kuru sınıflar, organometalik sentez gibi neme duyarlı uygulamalar için gereklidir. Yüksek saflık sınıfları, eser safsızlıkların performansı önemli ölçüde etkilediği araştırma, optik ve elektronik uygulamaları için tercih edilir.

6. KULLANIM ALANLARI VE ENDÜSTRİYEL UYGULAMALAR

6.1. Organometalik ve Organik Sentez (En Önemli Uygulama)

Neodimyum İyodür, organik sentezde öncelikle Lewis asidi katalizörü ve organoneodimyum reaktif öncülü olarak kullanılır. Hafif Lewis asitliği gerektiren reaksiyonlarda avantaj sağlar ve özellikle karbon-karbon bağı oluşumu ve polimerizasyon reaksiyonlarında kullanışlıdır.

6.2. Lazer Kristalleri ve Optik Uygulamalar

6.3. Vakum Sistemleri ve İnce Film Kaplamalar

6.4. Nd-Fe-B Mıknatıs Üretimi

6.5. Araştırma ve Laboratuvar Uygulamaları

7. ALTERNATİF / MUADİL ÜRÜNLER

8. SEKTÖREL UYGUNLUK TABLOSU

9. HALK DİLİNDEKİ İSİMLERİ

• Neodimyum tuzu

• Açık mor iyodür kristali

• Nd-Fe-B öncülü

• Lazer katkı iyodürü

• Neodimyum triiyodür

• Nadir toprak iyodürü

10. ÜRETİM SÜRECİ

Reaksiyon Denklemi:
Nd₂O₃ + 6HI → 2NdI₃ + 3H₂O
veya
NdCl₃ + 3KI → NdI₃ + 3KCl

Üretim Şekli: Teknik, yüksek saflık ve ultra kuru sınıflar

Başlıca Üretici Ülkeler: Çin, Hindistan, ABD

Ticari Saflık: %99 ile %99,999 arasında değişir

11. GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİ

ÖZEL UYARILAR: Neodimyum İyodür, cilt tahrişine, ciddi göz tahrişine ve solunum yolu tahrişine neden olabilir. Son derece higroskopik yapısı nedeniyle inert atmosfer altında kullanılmalıdır. Sulu çözeltiler cilt ve göz ile temasında tahrişe neden olabilir. Uzun süreli maruziyette iyodür tuzları tiroid fonksiyonunu etkileyebilir. Kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır.

12. TAŞIMA BİLGİLERİ

Neodimyum İyodür, UN 3077 kapsamında çevresel tehlikeli madde olarak sınıflandırılmıştır. Taşıma sırasında çevreye yayılımı önlenmelidir. Neme karşı hassasiyeti nedeniyle, inert atmosfer altında contalı ampuller veya sızdırmaz kaplarda taşınmalıdır.

13. MEVZUAT BİLGİLERİ

Neodimyum İyodür, tüm büyük endüstriyel pazarlarda kayıtlıdır. Türkiye'de kullanım için KKDİK kaydı gereklidir. Gümrük GTIP kodu 2846.90.00.00.19 altında sınıflandırılmıştır.

14. DEPOLAMA VE KULLANIM

Kullanım Notları:

• KRİTİK: Bu bileşik son derece higroskopiktir ve inert atmosfer altında kullanılmalıdır

• Tüm kullanım işlemleri için glove bag veya kuru kutu kullanın

• Açtıktan sonra hava geçirmez kaplar kullanın

• Cilt ve göz temasından kaçının (koruyucu eldiven ve gözlük kullanın)

• Toz oluşumundan ve solunmasından kaçının

• Azot veya argon altında saklayın

• İyi havalandırılmış alanlarda veya çeker ocak altında kullanın

• Neme ve havaya maruziyetten kaçının

15. YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ

Neodimyum İyodür, yanıcı bir madde değildir. Yangın durumunda koruyucu giysi ve SCBA kullanılmalıdır. Termal bozunma, toksik iyot dumanları ve neodimyum oksitler açığa çıkarabilir.

16. KAZARA DÖKÜLME ÖNLEMLERİ

Dökülme durumunda uygun kişisel koruyucu ekipman giyilmelidir. Bozunmayı önlemek için inert atmosfer altında temizleyin. Temizlik için kuru yöntemler kullanın. UN 3077 kapsamında sınıflandırıldığından çevresel yayılım önlenmelidir.

17. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ

Özel Notlar:

• İyodür tuzları uzun süreli maruziyette tiroid fonksiyonunu etkileyebilir

• Tıbbi personel iyodür tuzu maruziyeti konusunda bilgilendirilmelidir

• Yutma durumunda, olası aspirasyon riski nedeniyle kusturmayın

18. HAM MADDELER VE ALT ÜRÜNLER

18.1. Hammaddeler (Yukarı Akış)

18.2. Alt Ürünler (Aşağı Akış)

19. KALİTE KONTROL PARAMETRELERİ

20. ÖZET VE ÖNEMLİ UYARILAR

ÖZET:

Neodimyum İyodür (NdI₃, CAS 13813-24-6), açık mor-pembe, son derece higroskopik kristal bir katıdır. Moleküler ağırlığı 520,83 g/mol, yoğunluğu yaklaşık 5,5 g/cm³ ve erime noktası ~782°C'dir. Trigonal BiI₃ tipi kristal yapısında bulunur. Suda ve polar organik çözücülerde çözünür, bu da onu çeşitli kimyasal uygulamalar için değerli kılar. Neodimyum İyodür havaya ve neme karşı aşırı duyarlıdır, maruz kaldığında bozunur.

En önemli kullanım alanı, organik sentezde Lewis asidi katalizörü ve organoneodimyum reaktif öncülü olmasıdır. Ayrıca Nd:YAG ve Nd:YLF sistemlerinde lazer kristal katkısı, optik cam üretiminde kırılma indeksi ayarlayıcı, vakum kaplama sistemlerinde buharlaştırma kaynağı ve özel proseslerde çözünür neodimyum kaynağı olarak kullanılır.

Bileşik, UN 3077 kapsamında çevresel tehlikeli madde olarak sınıflandırılmıştır. Cilt tahrişine, ciddi göz tahrişine ve solunum yolu tahrişine neden olur. Son derece higroskopik yapısı nedeniyle, inert atmosfer (azot/argon) altında hava geçirmez kaplarda saklanmalı ve kullanılmalıdır. Raf ömrü, neme karşı hassasiyeti nedeniyle sınırlıdır. İyodür tuzları uzun süreli maruziyette tiroid fonksiyonunu etkileyebilir.

Temel Özellikler:

Başlıca Kullanım Alanları:

Temel Güvenlik Noktaları:

• ÇEVRESEL TEHLİKELİ: UN 3077

• TAHRİŞ EDİCİ: Cilt, göz ve solunum yolu tahrişi

• SON DERECE HİGROSKOPİK: İnert atmosfer altında saklanmalıdır

• DEPOLAMA: İnert atmosfer, hava geçirmez, serin, kuru

• KORUYUCU EKİPMAN: Eldiven, koruyucu gözlük, toz maskesi

• EKOTOKSİK: Deniz kirleticidir

KRİTİK UYARILAR:

1. SON DERECE HİGROSKOPİK: Neodimyum İyodür son derece higroskopiktir ve inert atmosfer altında kullanılmalıdır. Kaplar yalnızca kuru ortamlarda açılmalı ve hemen yeniden kapatılmalıdır. Neme maruz kalma, iyot salınımı ile bozunmaya neden olur.

2. UN 3077 SINIFLANDIRMASI: UN 3077 kapsamında çevresel tehlikeli madde olarak sınıflandırılmıştır. Taşıma, depolama veya bertaraf sırasında çevreye yayılımı kesinlikle önlenmelidir. Deniz kirletici olarak listelenmiştir.

3. LEWIS ASİDİ VE KATALİTİK UYGULAMALAR: Neodimyum İyodür, değerli bir Lewis asidi katalizörü ve organoneodimyum reaktif öncülüdür. Organolitiyumlarla reaktivitesi, seçici dönüşümlere ve karbon-karbon bağı oluşum reaksiyonlarına olanak tanır.

4. İYODÜR TOKSİSİTESİ: İyodür tuzlarına uzun süreli maruziyet tiroid fonksiyonunu etkileyebilir. Solunum, cilt teması ve yutmadan kaçınmak için uygun güvenlik önlemleri alınmalıdır.

5. İNERT ATMOSFER ALTINDA KULLANIM: Tüm kullanım işlemleri inert atmosfer (azot veya argon) altında glove bag veya kuru kutu kullanılarak yapılmalıdır. Bileşik neme ve havaya karşı son derece hassastır.

6. GÜMRÜK SINIFLANDIRMASI: Doğru gümrük tarife kodu 2846.90.00.00.19'dur. Nadir toprak bileşikleri için ülkeye özgü kısıtlamalar olabileceğinden, uluslararası ticaret için doğru sınıflandırma önemlidir.

7. RAF ÖMRÜ: Neme karşı aşırı hassasiyeti nedeniyle raf ömrü sınırlıdır. Su içeriği <%0,1 olan ultra kuru sınıflar, neme duyarlı uygulamalar için mevcuttur. Uzun süreli depolama için argon altında contalı ampuller önerilir.

8. ATIK BERTARAFI: İçerik ve kabı yerel, bölgesel, ulusal ve uluslararası yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edin. Çevresel sınıflandırması nedeniyle tehlikeli atık olarak işlem görsün.

Önemli Beyan: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sağlanan bilgiler mevcut verilere dayanmaktadır ve doğru olduğuna inanılmaktadır. Ancak, kullanıcı ürünün kendi özel uygulamaları için uygunluğunu belirleme ve tüm geçerli düzenlemelere ve güvenlik gerekliliklerine uyma konusunda tek başına sorumludur. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurun. Kullanıcılar ürünü kendi proses ve uygulamalarında test etmekle yükümlüdür. Neodimyum İyodür ile çalışırken tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uyulmalıdır. Son derece higroskopik yapısı ve çevresel sınıflandırması nedeniyle, kullanımdan önce detaylı risk değerlendirmesi ve kullanım prosedürü oluşturulmalıdır.