LANTAN İYODÜR

1. ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK

Parametre	Bilgi
Ürün Adı	Lantan İyodür
Kimyasal Adı	Lantan(III) İyodür
Diğer İsimleri	LaI₃, Nadir Toprak İyodürü, Halojen Sınıfı Lantan Tuzu
CAS Numarası	13813-38-4
EC Numarası (EINECS)	237-494-7
Kimyasal Formül	LaI₃
Moleküler Ağırlık	487.63 g/mol
Görünüm	Beyazdan açık sarıya kristalimsi katı
Koku	Kokusuz
Fiziksel Hal (20°C)	Katı (kristal)

2. KİMYASAL YAPI

2.1. Moleküler Yapı

Lantan iyodür, lantanın iyodür tuzudur. Lantan iyonları (La³⁺) ve iyodür iyonları (I⁻) 1:3 oranında bulunur. Bileşik hegzagonal (UCl₃ tipi) kristal yapıya sahiptir ve yüksek derecede higroskopiktir; havadaki nemi kolayca emer. Suda ve alkolde çözünür.

Yapısal Özellikler:

                    LANTAN İYODÜR (LaI₃)
                          |
                La³⁺ - I⁻ İyonik Bağlar
                          |
        +----------------+----------------+
        |                |                |
    Hegzagonal         Yüksek             Yüksek
    Yapı               Higroskopiklik     Çözünürlük

2.2. Yapısal Özellikler

Parametre	Değer
Kristal Sistemi	Hegzagonal (UCl₃ tipi yapı)
Uzay Grubu	P6₃/m (No. 176)
Kafes Parametreleri	a = 8.298 Å, c = 4.765 Å
Moleküler Ağırlık	487.63 g/mol
Yoğunluk	~5.1 g/cm³
Görünüm	Beyazdan açık sarıya kristalimsi katı
Koordinasyon Sayısı	9 (La için)

3. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER

Özellik	Değer	Açıklama
Görünüm	Beyazdan açık sarıya kristalimsi katı	-
Koku	Kokusuz	-
Kimyasal Formül	LaI₃	-
Moleküler Ağırlık	487.63 g/mol	-
Yoğunluk	~5.1 g/cm³	-
Erime Noktası	~850 °C	-
Kaynama Noktası	~1410 °C	-
Suda Çözünürlük (25°C)	Çözünür	-
Alkolde Çözünürlük	Çözünür	-
Asitlerde Çözünürlük	Çözünür	-
Higroskopiklik	Yüksek	Havadan nem emer
Kararlılık	Normal koşullarda kararlı; neme karşı hassas	-
Işık Hassasiyeti	Orta (iyodürler ışığa duyarlıdır)	-
Kırılma İndisi	~1.98	-

4. SAFLIK DERECELERİ

Parametre	Endüstriyel Sınıf	Yüksek Saflık Sınıfı	Araştırma Sınıfı
Saflık	≥ %99.0	≥ %99.9	≥ %99.99
LaI₃ İçeriği	≥ %99.0	≥ %99.9	≥ %99.99
Ağır Metaller (Pb)	≤ 50 ppm	≤ 10 ppm	≤ 5 ppm
Demir (Fe)	≤ 50 ppm	≤ 10 ppm	≤ 5 ppm
Kalsiyum (Ca)	≤ 100 ppm	≤ 20 ppm	≤ 10 ppm
Sodyum (Na)	≤ 100 ppm	≤ 20 ppm	≤ 10 ppm
Klorür (Cl⁻)	≤ %0.1	≤ %0.05	≤ %0.02
Bromür (Br⁻)	≤ %0.1	≤ %0.05	≤ %0.02
Diğer Nadir Topraklar	≤ %1.0	≤ %0.1	≤ %0.01
Kurutma Kaybı	≤ %1.0	≤ %0.5	≤ %0.2

5. KARARLILIK VE REAKTİVİTE

Parametre	Bilgi
Kimyasal Kararlılık	Normal koşullarda kararlı; yüksek derecede higroskopik; ışığa duyarlı
Kaçınılması Gereken Koşullar	Nem, ışık, yüksek sıcaklık (>850°C), güçlü oksitleyiciler
Uyumsuz Maddeler	Güçlü oksitleyiciler, nem, asitler
Tehlikeli Bozunma Ürünleri	Lantan oksit (La₂O₃), iyot (I₂), hidrojen iyodür (HI)
Tehlikeli Polimerizasyon	Gerçekleşmez
Higroskopiklik	Yüksek; havadan nemi kolayca emer
Işık Hassasiyeti	Orta; ışığa maruz kalırsa kararabilir
Oksidasyon	Havada yavaşça oksitlenir, iyot açığa çıkarır

5.1. Kimyasal Reaksiyonlar

Hidratasyon (nemli havada):

LaI₃ + 7H₂O → LaI₃·7H₂O

Su ile Reaksiyon (Hidroliz):

LaI₃ + 3H₂O → La(OH)₃ + 3HI

Alkali ile Reaksiyon:

LaI₃ + 3NaOH → La(OH)₃↓ + 3NaI

Havada Oksidasyon:

4LaI₃ + 3O₂ → 2La₂O₃ + 6I₂

6. UYGULAMA ALANLARI

6.1. Halojen Lambalar ve Aydınlatma

Uygulama	Fonksiyon	Detaylar
Metal Halide Lambalar	Aydınlatma bileşeni	Yüksek yoğunluklu deşarj lambalarında kullanılır
Halojen Lambalar	Işık kaynağı	Belirli ışık spektrumu sağlar
Yüksek Yoğunluklu Deşarj Lambaları	Katkı maddesi	Renk verimliliğini ve verimliliği artırır
Özel Aydınlatma	Optik kalite	Yüksek performanslı aydınlatma uygulamaları

6.2. Optoelektronik

Uygulama	Fonksiyon	Detaylar
Kızılötesi Dedektörler	Dedeksiyon elemanı	Kızılötesi dedeksiyon uygulamaları
Özel Optik Cihazlar	Optik bileşen	Yüksek hassasiyetli optik sistemler
Fotodedektörler	Algılama malzemesi	Işık dedeksiyon uygulamaları
Optik İletişim	Sinyal işleme	Fiber optik sistemler

6.3. Sintilatörler

Uygulama	Fonksiyon	Detaylar
Radyasyon Dedektörleri	Matris bileşeni	Sintilasyon dedeksiyon sistemleri
Gama Spektroskopisi	Dedeksiyon malzemesi	Nükleer spektroskopi
Tıbbi Görüntüleme	Görüntüleme malzemesi	Araştırma uygulamaları

6.4. Ar-Ge ve Sentez

Uygulama	Fonksiyon	Detaylar
Lantanit Bileşik Sentezi	Öncü	Lantanit bazlı bileşiklerin sentezi
Kimyasal Araştırma	Laboratuvar reaktifi	Araştırma ve geliştirme
Katalizör Öncüsü	Katalizör	Çeşitli katalitik uygulamalar
Nanomalzeme Öncüsü	Sentez	Lantan içeren nanomalzemeler

6.5. Diğer Uygulamalar

Uygulama	Fonksiyon	Detaylar
Kimyasal Sentez	Ara madde	Çeşitli kimyasal sentezler
Laboratuvar Reaktifi	Araştırma	Kimyasal araştırma
Elektrolit Katkısı	Batarya araştırması	Araştırma uygulamaları

7. ÜRETİM SÜRECİ

7.1. Hammadde Kaynakları

Lantan iyodür, lantan bileşiklerinden üretilir:

Hammadde	Kaynak	Açıklama
Lantan Oksit	La₂O₃	En yaygın öncü
Lantan Karbonat	La₂(CO₃)₃	Alternatif öncü
Lantan Hidroksit	La(OH)₃	İyodinasyon için kullanılabilir

7.2. Üretim Süreci Akışı

Lantan Oksit (La₂O₃) veya Lantan Karbonat
         ↓
Hidroiyodik Asit (HI) ile Reaksiyon
         ↓
LaI₃ Çözeltisi Oluşumu
         ↓
Filtrasyon → Saflaştırma
         ↓
Kontrollü Buharlaştırma → Kristalizasyon
         ↓
LaI₃ Kristalleri
         ↓
Kurutma (kontrollü koşullarda)
         ↓
Ambalajlama (Vakumlu veya İnert Atmosferde)

7.3. Proses Aşamaları

Aşama	Açıklama
1. Hammadde	Lantan oksit (La₂O₃) veya lantan karbonat başlangıç malzemesi olarak kullanılır
2. İyodinasyon	Hidroiyodik asit (HI) ile reaksiyona sokularak LaI₃ çözeltisi oluşturulur
3. Filtrasyon	Çözelti safsızlıkları gidermek için filtrelenir
4. Saflaştırma	Çözelti kirleticileri gidermek için saflaştırılır
5. Kristalizasyon	Kontrollü buharlaştırma ile LaI₃ kristalleri oluşturulur
6. Kurutma	Kristaller kontrollü koşullarda kurutulur
7. Ambalajlama	Yüksek higroskopiklik ve ışık hassasiyeti nedeniyle vakumlu veya inert atmosferde paketlenir

8. ALTERNATİF MALZEMELERLE KARŞILAŞTIRMA

Kullanım Alanı	Alternatif Maddeler	Notlar
Halojen Aydınlatma	Lantan Bromür, Seryum İyodür	Farklı ışık spektrumu ve stabilite
Sintilatörler	Lantan Florür, Lantan Bromür	Farklı ışık verimi ve bozunma süresi
Optoelektronik	İtriyum İyodür, Lutesyum İyodür	Farklı bant aralığı ve optik yanıt
Sentez Öncüsü	Lantan Klorür, Lantan Bromür	Farklı reaktivite ve çözünürlük

9. GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİ

Parametre	Değer
Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan)	> 2.000 mg/kg (düşük toksisite)
Dermal Toksisite	Düşük
Cilt Tahrişi	Hafif tahriş edici
Göz Tahrişi	Hafif ila şiddetli tahriş edici
Soluma	Toz solunması solunum yolu tahrişine neden olabilir
Karsinojenisite	Karsinojen olarak sınıflandırılmamıştır
Mutajenisite	Mutajenik değil
Kronik Etkiler	Yüksek dozlarda tiroid ve karaciğer etkileri görülebilir
Çevresel Tehlikeler	Sucul yaşam için orta toksisite

10. GHS SINIFLANDIRMASI

Tehlike Sınıfı	Kategori	H-İfadesi
Cilt Tahrişi	Kategori 2	H315: Cilt tahrişine neden olur
Göz Tahrişi	Kategori 2	H319: Ciddi göz tahrişine neden olur
Spesifik Hedef Organ Toksisitesi	Kategori 3	H335: Solunum yolu tahrişine neden olabilir

Sinyal Kelimesi: UYARI

Tehlike Piktogramları: GHS07 (Ünlem İşareti)

11. ÖNLEM İFADELERİ (P-KODLARI)

Kod	İfade
P261	Tozu solumaktan kaçının
P264	Elle muameleden sonra iyice yıkayın
P271	Sadece iyi havalandırılan alanlarda kullanın
P280	Koruyucu eldiven/göz koruması/yüz koruması kullanın
P302+P352	CİLDE TEMAS EDERSE: Bol sabun ve su ile yıkayın
P304+P340	SOLUNURSA: Kişiyi temiz havaya çıkarın ve rahat nefes alması için uygun pozisyonda tutun
P305+P351+P338	GÖZE TEMAS EDERSE: Su ile birkaç dakika dikkatlice durulayın. Varsa kontakt lensleri çıkarın
P337+P313	Göz tahrişi devam ederse: Tıbbi yardım alın
P501	İçeriği/kabı yerel yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edin

12. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ

Maruziyet Yolu	Yapılacak İşlem
Solunum	Temiz havaya çıkarın. Semptomlar devam ederse tıbbi yardım alın
Cilt Teması	Bol sabun ve su ile yıkayın. Kirlenmiş giysileri çıkarın
Göz Teması	En az 15 dakika boyunca bol su ile durulayın. Kontakt lensleri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın
Yutma	Ağzı çalkalayın. Bol su için. Kusturmayın. Tıbbi yardım alın

13. DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ

Parametre	Koşul
Depolama Koşulları	Serin, kuru ve iyi havalandırılmış alanda saklayın
Kap Gereksinimleri	Vakumlu veya inert atmosfer, ışık geçirmez kaplar
Işık Koruması	Işıktan koruyun; kehribar veya opak kaplarda saklayın
Nem Koruması	Nem alıcı ile saklayın; yüksek derecede higroskopik
Sıcaklık	Oda sıcaklığı (15-25°C)
Raf Ömrü	Uygun koşullarda 24 ay (vakumlu)
Stabilite Notu	Yüksek derecede higroskopik; ışığa duyarlı; inert atmosferde işlenmeli

14. AMBALAJ SEÇENEKLERİ

Ambalaj Türü	Miktar	Malzeme
Vakumlu Torba	1 kg, 5 kg, 10 kg	Alüminyum folyo lamine, vakumlu, ışık geçirmez
Cam Ampul	100 g, 500 g	Kehribar cam ampul, argon ile
Fiber Drum	25 kg, 50 kg	Nem alıcı ile PE astarlı, ışık geçirmez
Plastik Varil	25 kg, 50 kg	Nem bariyerli HDPE varil

15. TAŞIMA BİLGİLERİ

Parametre	Bilgi
UN Numarası	Uygulanamaz (tehlikeli değil)
Tehlike Sınıfı	Uygulanamaz
Ambalaj Grubu	Uygulanamaz
ADR/RID	Düzenlenmemiştir
IMDG	Düzenlenmemiştir
IATA	Düzenlenmemiştir

16. DÜZENLEYİCİ DURUM

Bölge / Otorite	Durum
Avrupa Birliği (REACH)	Kayıtlı
Türkiye (KKDIK)	Uyumluluk gereklidir
TSCA (ABD)	Kayıtlı
EINECS	237-494-7
HS Kodu	2846.90

17. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR

Lantan(III) İyodür
Lanthanum Iodide
LaI₃
Nadir Toprak İyodürü
Halojen Sınıfı Lantan Tuzu
Lantan Triiyodür

18. HIZLI BAŞVURU TABLOSU

Özellik	Değer
CAS Numarası	13813-38-4
EC Numarası	237-494-7
Kimyasal Formül	LaI₃
Moleküler Ağırlık	487.63 g/mol
Görünüm	Beyazdan açık sarıya kristalimsi katı
Yoğunluk	~5.1 g/cm³
Erime Noktası	~850 °C
Suda Çözünürlük	Çözünür
Saflık	≥ %99.9 (yüksek saflık)
Higroskopiklik	Yüksek
Işık Hassasiyeti	Orta
HS Kodu	2846.90
GHS Sinyal Kelimesi	UYARI
UN Numarası	Uygulanamaz

19. KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR

KRİTİK UYARILAR:

Yüksek Higroskopiklik: Lantan iyodür yüksek derecede higroskopiktir ve havadaki nemi kolayca emer. Vakumlu veya inert atmosferde kaplarda saklanmalıdır. İşleme inert atmosferde yapılmalıdır.
Işık Hassasiyeti: İyodürler ışığa duyarlıdır ve ışığa maruz kaldığında kararabilir. Kehribar veya opak, ışık geçirmez kaplarda saklanmalıdır.
Oksidasyon Hassasiyeti: Havada yavaşça oksitlenir, iyot açığa çıkarır. Havaya maruziyetten korunmalıdır.
Cilt ve Göz Tahrişi: Cilt ve göz tahrişine neden olur. Uygun kişisel koruyucu ekipman kullanın.
Soluma Tehlikesi: Toz solunması solunum yolu tahrişine neden olabilir. İyi havalandırılan alanlarda kullanın.
Nem Hassasiyeti: Nemli ortamlarda hızla bozunur. Kaplar hemen kapatılmalı ve nem alıcı ile saklanmalıdır.
Özel Malzeme: Öncelikle araştırma ve özel uygulamalarda kullanılır; dikkatli kullanım ve depolama gerektirir.

EN İYİ UYGULAMA TAVSİYELERİ:

Depolama:

Serin, kuru ve iyi havalandırılmış alanda saklayın
Vakumlu veya inert atmosfer kaplar kullanın
Işıktan koruyun (kehribar veya opak kaplar)
Nem alıcı ile birlikte saklayın
Nem ve oksitleyicilerden uzak tutun
Oda sıcaklığında (15-25°C) saklayın

Kullanım:

İyi havalandırılan alanlarda veya glove box içinde kullanın
Toz maskesi, koruyucu gözlük ve eldiven kullanın
Toz oluşumundan kaçının
Elleçleme sonrası ellerinizi yıkayın
Kullanımdan sonra kabı hemen kapatın
İnert atmosferde (argon veya azot) işleyin
Kullanım sırasında ışıktan koruyun

Atık Yönetimi:

Yerel yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edin
Su kaynaklarına boşaltmayın
Büyük miktarlar için nadir toprak geri kazanımını değerlendirin

YASAL UYARI

Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi spesifik uygulamaları için uygunluğunu belirleme ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uyma konusunda tek başına sorumludur. Tam güvenlik, depolama, kullanım, nakliye, atık ve düzenleyici uyumluluk bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Bu belge profesyonel tavsiyenin yerini tutmaz. Lantan iyodür yüksek derecede higroskopik ve ışığa duyarlı bir malzemedir; işlenmesi sırasında uygun önlemler alınmalıdır.

Lantan iyodür, Lanthanum Iodide, Lanthanum (III) iodide, 13813-38-4