LANTAN BROMÜR

1. ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK

Parametre	Bilgi
Ürün Adı	Lantan Bromür
Kimyasal Adı	Lantan(III) Bromür
Diğer İsimleri	LaBr₃, Sintilasyon Sınıfı Lantan Bromür, Bromür Formu Nadir Toprak Bileşiği
CAS Numarası	13536-79-3
EC Numarası (EINECS)	236-903-9
Kimyasal Formül	LaBr₃
Moleküler Ağırlık	378.62 g/mol
Görünüm	Beyaz ila açık sarı kristalimsi toz
Koku	Kokusuz
Fiziksel Hal (20°C)	Katı (kristal toz)

2. KİMYASAL YAPI

2.1. Moleküler Yapı

Lantan bromür, lantanın bromür tuzudur. Lantan iyonları (La³⁺) ve bromür iyonları (Br⁻) 1:3 oranında bulunur. Bileşik hegzagonal (UCl₃ tipi) kristal yapıya sahiptir ve yüksek derecede higroskopiktir; havadaki nemi kolayca emer. Suda, alkolde ve asitlerde çözünür.

Yapısal Özellikler:

                    LANTAN BROMÜR (LaBr₃)
                          |
                La³⁺ - Br⁻ İyonik Bağlar
                          |
        +----------------+----------------+
        |                |                |
    Hegzagonal         Yüksek             Yüksek
    Yapı               Higroskopiklik     Çözünürlük

2.2. Yapısal Özellikler

Parametre	Değer
Kristal Sistemi	Hegzagonal (UCl₃ tipi yapı)
Uzay Grubu	P6₃/m (No. 176)
Kafes Parametreleri	a = 7.957 Å, c = 4.526 Å
Moleküler Ağırlık	378.62 g/mol
Yoğunluk	~5.06 g/cm³
Görünüm	Beyaz ila açık sarı kristalimsi toz
Koordinasyon Sayısı	9 (La için)

3. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER

Özellik	Değer	Açıklama
Görünüm	Beyaz ila açık sarı kristalimsi toz	-
Koku	Kokusuz	-
Kimyasal Formül	LaBr₃	-
Moleküler Ağırlık	378.62 g/mol	-
Yoğunluk	~5.06 g/cm³	-
Erime Noktası	~783 °C	-
Kaynama Noktası	~1550 °C	-
Suda Çözünürlük (25°C)	Çözünür (~50 g/L)	-
Alkolde Çözünürlük	Çözünür	-
Asitlerde Çözünürlük	Çözünür	-
Asetonde Çözünürlük	Az çözünür	-
Higroskopiklik	Yüksek	Havadan nem emer
Kararlılık	Normal koşullarda kararlı; neme karşı hassas	-
Termal Kararlılık	Yüksek	-
Sintilasyon Işık Verimi	Yüksek (~63 foton/keV)	-
Sintilasyon Bozunma Süresi	Hızlı (~16 ns)	-

4. SAFLIK DERECELERİ

Parametre	Endüstriyel Sınıf	Yüksek Saflık Sınıfı	Sintilasyon Sınıfı
Saflık	≥ %99.0	≥ %99.9	≥ %99.99
LaBr₃ İçeriği	≥ %99.0	≥ %99.9	≥ %99.99
Ağır Metaller (Pb)	≤ 50 ppm	≤ 10 ppm	≤ 5 ppm
Demir (Fe)	≤ 50 ppm	≤ 10 ppm	≤ 5 ppm
Kalsiyum (Ca)	≤ 100 ppm	≤ 20 ppm	≤ 10 ppm
Sodyum (Na)	≤ 100 ppm	≤ 20 ppm	≤ 10 ppm
Seryum (Ce)	Kontrolsüz	Kontrolsüz	<%0.1 (dopaj kontrolü için)
Klorür (Cl⁻)	≤ %0.1	≤ %0.05	≤ %0.01
Diğer Nadir Topraklar	≤ %1.0	≤ %0.1	≤ %0.01
Kurutma Kaybı	≤ %1.0	≤ %0.5	≤ %0.2

5. KARARLILIK VE REAKTİVİTE

Parametre	Bilgi
Kimyasal Kararlılık	Normal koşullarda kararlı; yüksek derecede higroskopik
Kaçınılması Gereken Koşullar	Nem, yüksek sıcaklık (>783°C), güçlü oksitleyiciler
Uyumsuz Maddeler	Güçlü oksitleyiciler, güçlü asitler, nem
Tehlikeli Bozunma Ürünleri	Lantan oksit (La₂O₃), hidrojen bromür (HBr)
Tehlikeli Polimerizasyon	Gerçekleşmez
Higroskopiklik	Yüksek; havadan nemi kolayca emer
Fotosensitivite	Düşük
Radyasyon Direnci	İyi; sintilasyon uygulamaları için uygun

5.1. Kimyasal Reaksiyonlar

Hidratasyon (nemli havada):

LaBr₃ + 7H₂O → LaBr₃·7H₂O

Su ile Reaksiyon (Hidroliz):

LaBr₃ + 3H₂O → La(OH)₃ + 3HBr

Alkali ile Reaksiyon:

LaBr₃ + 3NaOH → La(OH)₃↓ + 3NaBr

6. UYGULAMA ALANLARI

6.1. Sintilatörler ve Radyasyon Dedeksiyonu (En Önemli Uygulama)

Uygulama	Fonksiyon	Detaylar
Gama Spektroskopisi	Sintilasyon dedektörü	LaBr₃:Ce yüksek ışık verimi ve hızlı yanıt süresi sunar
Radyasyon Dedektörleri	Dedeksiyon ortamı	Nükleer ve tıbbi görüntüleme uygulamaları
Taşınabilir Dedektörler	Dedeksiyon elemanı	Güvenlik için elde taşınabilir radyasyon dedektörleri
Nükleer Tıp	Görüntüleme malzemesi	PET tarayıcılar ve gama kameraları
Spektroskopi Sistemleri	Yüksek çözünürlüklü dedeksiyon	Yüksek enerji çözünürlüğü (%2.8-3.5, 662 keV'de)
Çevresel İzleme	Radyasyon ölçümü	Çevresel radyasyon izleme

6.2. Optik Kristaller

Uygulama	Fonksiyon	Detaylar
Lazer Sistemleri	Lazer ortamı	Yüksek hassasiyetli optik cihazlar
Optik Bileşenler	Optik kalite	Yüksek şeffaflıklı optik malzemeler
Araştırma Optikleri	Özel optik	İleri optik uygulamalar

6.3. Araştırma ve Savunma

Uygulama	Fonksiyon	Detaylar
Yüksek Çözünürlüklü Sistemler	Dedeksiyon elemanı	Radyasyon ölçüm sistemleri
Nükleer Araştırma	Dedeksiyon malzemesi	Nükleer fizik deneyleri
Güvenlik Uygulamaları	Dedeksiyon	Sınır güvenliği ve nükleer güvenlik

6.4. Diğer Uygulamalar

Uygulama	Fonksiyon	Detaylar
Kimyasal Sentez	Öncü	Diğer lantan bileşiklerinin sentezi
Laboratuvar Reaktifi	Araştırma	Kimyasal araştırma ve geliştirme
Katalizör Öncüsü	Katalizör	Çeşitli katalitik uygulamalar

7. ÜRETİM SÜRECİ

7.1. Hammadde Kaynakları

Lantan bromür, lantan bileşiklerinden üretilir:

Hammadde	Kaynak	Açıklama
Lantan Oksit	La₂O₃	En yaygın öncü
Lantan Karbonat	La₂(CO₃)₃	Alternatif öncü
Lantan Hidroksit	La(OH)₃	Brominasyon için kullanılabilir

7.2. Üretim Süreci Akışı

Lantan Oksit (La₂O₃) veya Lantan Karbonat
         ↓
Hidrobromik Asit (HBr) ile Reaksiyon
         ↓
LaBr₃ Çözeltisi Oluşumu
         ↓
Filtrasyon → Saflaştırma
         ↓
Kontrollü Buharlaştırma → Kristalizasyon
         ↓
LaBr₃ Kristalleri
         ↓
Kurutma (kontrollü koşullarda)
         ↓
İsteğe bağlı: Dopaj (Seryum ile, sintilasyon sınıfı için)
         ↓
Ambalajlama (Vakumlu veya Argon altında)

7.3. Proses Aşamaları

Aşama	Açıklama
1. Hammadde	Lantan oksit (La₂O₃) veya lantan karbonat başlangıç malzemesi olarak kullanılır
2. Brominasyon	Hidrobromik asit (HBr) ile reaksiyona sokularak LaBr₃ çözeltisi oluşturulur
3. Filtrasyon	Çözelti safsızlıkları gidermek için filtrelenir
4. Saflaştırma	Çözelti kirleticileri gidermek için saflaştırılır
5. Kristalizasyon	Kontrollü buharlaştırma ile LaBr₃ kristalleri oluşturulur
6. Kurutma	Kristaller kontrollü koşullarda kurutulur
7. Dopaj	İsteğe bağlı: Sintilasyon uygulamaları için Seryum (Ce) dopajı
8. Ambalajlama	Yüksek higroskopiklik nedeniyle vakumlu veya argon altında paketlenir

8. SİNTİLASYON ÖZELLİKLERİ (LaBr₃:Ce)

Özellik	Değer	Karşılaştırma
Işık Verimi	~63 foton/keV	NaI:Tl'den daha yüksek (~38 foton/keV)
Bozunma Süresi	~16 ns	NaI:Tl'den çok daha hızlı (~230 ns)
Enerji Çözünürlüğü	%2.8-3.5 (662 keV'de)	NaI:Tl'den üstün (~%6-7)
Lüminesans Piki	~380 nm	Mavi-menekşe emisyon
Emisyon Dalga Boyu	370-430 nm	Çoğu PMT fotokatoduyla eşleşir
Sıcaklık Bağımlılığı	Düşük	Geniş sıcaklık aralığında kararlı

9. ALTERNATİF MALZEMELERLE KARŞILAŞTIRMA

Kullanım Alanı	Alternatif Maddeler	Notlar
Sintilatörler	Lantan Florür, Baryum Florür	Farklı ışık verimi ve bozunma süresi
Optik Kristaller	Seryum Bromür, İtriyum Bromür	Farklı optik pencere ve sertlik özellikleri
Nükleer Dedektörler	NaI(Tl), CsI(Tl)	Daha düşük çözünürlük ama daha ekonomik sistemler
Gama Dedeksiyonu	GAGG:Ce, LYSO:Ce	Farklı radyasyon sertliği ve ışık çıkışı

10. GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİ

Parametre	Değer
Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan)	> 2.000 mg/kg (düşük toksisite)
Dermal Toksisite	Düşük
Cilt Tahrişi	Hafif tahriş edici
Göz Tahrişi	Hafif ila şiddetli tahriş edici
Soluma	Toz solunması solunum yolu tahrişine neden olabilir
Karsinojenisite	Karsinojen olarak sınıflandırılmamıştır
Mutajenisite	Mutajenik değil
Kronik Etkiler	Yüksek dozlarda karaciğer ve kemik etkileri görülebilir
Çevresel Tehlikeler	Sucul yaşam için düşük ila orta toksisite

11. GHS SINIFLANDIRMASI

Tehlike Sınıfı	Kategori	H-İfadesi
Cilt Tahrişi	Kategori 2	H315: Cilt tahrişine neden olur
Göz Tahrişi	Kategori 2	H319: Ciddi göz tahrişine neden olur
Spesifik Hedef Organ Toksisitesi	Kategori 3	H335: Solunum yolu tahrişine neden olabilir

Sinyal Kelimesi: UYARI

Tehlike Piktogramları: GHS07 (Ünlem İşareti)

12. ÖNLEM İFADELERİ (P-KODLARI)

Kod	İfade
P261	Tozu solumaktan kaçının
P264	Elle muameleden sonra iyice yıkayın
P271	Sadece iyi havalandırılan alanlarda kullanın
P280	Koruyucu eldiven/göz koruması/yüz koruması kullanın
P302+P352	CİLDE TEMAS EDERSE: Bol sabun ve su ile yıkayın
P304+P340	SOLUNURSA: Kişiyi temiz havaya çıkarın ve rahat nefes alması için uygun pozisyonda tutun
P305+P351+P338	GÖZE TEMAS EDERSE: Su ile birkaç dakika dikkatlice durulayın. Varsa kontakt lensleri çıkarın
P337+P313	Göz tahrişi devam ederse: Tıbbi yardım alın
P501	İçeriği/kabı yerel yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edin

13. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ

Maruziyet Yolu	Yapılacak İşlem
Solunum	Temiz havaya çıkarın. Semptomlar devam ederse tıbbi yardım alın
Cilt Teması	Bol sabun ve su ile yıkayın. Kirlenmiş giysileri çıkarın
Göz Teması	En az 15 dakika boyunca bol su ile durulayın. Kontakt lensleri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın
Yutma	Ağzı çalkalayın. Bol su için. Kusturmayın. Tıbbi yardım alın

14. DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ

Parametre	Koşul
Depolama Koşulları	Serin, kuru ve iyi havalandırılmış alanda saklayın
Kap Gereksinimleri	Vakumlu veya argon altında, neme dayanıklı kaplar
Nem Koruması	Nem alıcı ile saklayın; yüksek derecede higroskopik
Sıcaklık	Oda sıcaklığı (15-25°C)
Raf Ömrü	Uygun koşullarda 24 ay (vakumlu)
Stabilite Notu	Yüksek derecede higroskopik; inert atmosferde işlenmeli

15. AMBALAJ SEÇENEKLERİ

Ambalaj Türü	Miktar	Malzeme
Vakumlu Torba	1 kg, 5 kg, 10 kg	Alüminyum folyo lamine, vakumlu
Cam Ampul	100 g, 500 g	Argon ile doldurulmuş kapalı cam ampul
Fiber Drum	25 kg, 50 kg	Nem alıcı ile PE astarlı
Plastik Varil	25 kg, 50 kg	Nem bariyerli HDPE varil

16. TAŞIMA BİLGİLERİ

Parametre	Bilgi
UN Numarası	Uygulanamaz (tehlikeli değil)
Tehlike Sınıfı	Uygulanamaz
Ambalaj Grubu	Uygulanamaz
ADR/RID	Düzenlenmemiştir
IMDG	Düzenlenmemiştir
IATA	Düzenlenmemiştir

17. DÜZENLEYİCİ DURUM

Bölge / Otorite	Durum
Avrupa Birliği (REACH)	Kayıtlı
Türkiye (KKDIK)	Uyumluluk gereklidir
TSCA (ABD)	Kayıtlı
EINECS	236-903-9
HS Kodu	2846.90

18. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR

Lantan(III) Bromür
Lanthanum Bromide
LaBr₃
Sintilasyon Sınıfı Lantan Bromür
Bromür Formu Nadir Toprak Bileşiği
Lantan Tribromür
LaBr₃:Ce (Seryum katkılı, sintilasyon sınıfı)

19. HIZLI BAŞVURU TABLOSU

Özellik	Değer
CAS Numarası	13536-79-3
EC Numarası	236-903-9
Kimyasal Formül	LaBr₃
Moleküler Ağırlık	378.62 g/mol
Görünüm	Beyaz ila açık sarı kristalimsi toz
Yoğunluk	~5.06 g/cm³
Erime Noktası	~783 °C
Suda Çözünürlük	Çözünür (~50 g/L)
Sintilasyon Işık Verimi	~63 foton/keV
Sintilasyon Bozunma Süresi	~16 ns
Saflık	≥ %99.99 (sintilasyon sınıfı)
Higroskopiklik	Yüksek
Termal Kararlılık	Yüksek
HS Kodu	2846.90
GHS Sinyal Kelimesi	UYARI
UN Numarası	Uygulanamaz

20. KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR

KRİTİK UYARILAR:

Yüksek Higroskopiklik: Lantan bromür yüksek derecede higroskopiktir ve havadaki nemi kolayca emer. Vakumlu veya argon altında kaplarda saklanmalıdır. İşleme inert atmosferde yapılmalıdır.
Sintilasyon Sınıfı Kalite: Radyasyon dedeksiyonu uygulamaları için yüksek saflık (>%99.99) ve seryum dopajı (LaBr₃:Ce) optimal sintilasyon performansı için gereklidir.
Radyasyon Dedeksiyonu Performansı: LaBr₃:Ce, geleneksel NaI:Tl dedektörlerine kıyasla üstün enerji çözünürlüğü (%2.8-3.5, 662 keV'de) ve hızlı bozunma süresi (16 ns) sunar.
Cilt ve Göz Tahrişi: Cilt ve göz tahrişine neden olur. Uygun kişisel koruyucu ekipman kullanın.
Soluma Tehlikesi: Toz solunması solunum yolu tahrişine neden olabilir. İyi havalandırılan alanlarda kullanın.
Nem Hassasiyeti: Nemli ortamlarda hızla bozunur. Kaplar hemen kapatılmalı ve nem alıcı ile saklanmalıdır.
Maliyet: Sintilasyon sınıfı lantan bromür, radyasyon dedeksiyonundaki üstün performansı nedeniyle yüksek değerli bir malzemedir.

EN İYİ UYGULAMA TAVSİYELERİ:

Depolama:

Serin, kuru ve iyi havalandırılmış alanda saklayın
Vakumlu veya argon altında kaplar kullanın
Nem alıcı ile birlikte saklayın
Nem ve asitlerden uzak tutun
Oda sıcaklığında (15-25°C) saklayın

Kullanım:

İyi havalandırılan alanlarda veya glove box içinde kullanın
Toz maskesi, koruyucu gözlük ve eldiven kullanın
Toz oluşumundan kaçının
Elleçleme sonrası ellerinizi yıkayın
Kullanımdan sonra kabı hemen kapatın
İnert atmosferde (argon veya azot) işleyin

Atık Yönetimi:

Yerel yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edin
Su kaynaklarına boşaltmayın
Büyük miktarlar için nadir toprak geri kazanımını değerlendirin

YASAL UYARI

Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi spesifik uygulamaları için uygunluğunu belirleme ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uyma konusunda tek başına sorumludur. Tam güvenlik, depolama, kullanım, nakliye, atık ve düzenleyici uyumluluk bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Bu belge profesyonel tavsiyenin yerini tutmaz. Lantan bromür yüksek derecede higroskopik bir malzemedir; özellikle sintilasyon sınıfı uygulamalar için işlenmesi sırasında uygun önlemler alınmalıdır.

Lantan Bromür, Lanthanum Bromide, Lanthanum (III) Bromide, 13536-79-3