LANTAN METAL

1. ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK

Parametre	Bilgi
Ürün Adı	Lantan Metal
Kimyasal Adı	Lantan, Elemental Lantan
Diğer İsimleri	La metal, Lantan elementi, Saf Lantan
CAS Numarası	7439-91-0
Kimyasal Formül	La
Atom Numarası	57
Atom Ağırlığı	138.90547 g/mol
Görünüm	Gümüşi beyaz, yumuşak metal
Fiziksel Hal (20°C)	Katı (metal)

2. KİMYASAL YAPI

2.1. Atomik Yapı

Lantan, lantanit serisinin (nadir toprak elementleri) ilk elementidir. Elektron dizilimi [Xe] 5d¹ 6s² olup oda sıcaklığında hegzagonal sıkı paket (HCP) kristal yapısına sahiptir. Bir lantanit olarak bileşiklerinin çoğunda karakteristik üç değerlikli oksidasyon durumu (La³⁺) gösterir.

Atomik Özellikler:

Özellik	Değer
Elektron Dizilimi	[Xe] 5d¹ 6s²
Oksidasyon Durumları	+3 (en yaygın), +2
Elektronegatiflik (Pauling)	1.10
İyonizasyon Enerjisi (1.)	538.1 kJ/mol
İyonizasyon Enerjisi (2.)	1067 kJ/mol
İyonizasyon Enerjisi (3.)	1850 kJ/mol
Atom Yarıçapı	187 pm
İyonik Yarıçap (La³⁺)	103.2 pm

2.2. Kristal Yapı

Parametre	Değer
Kristal Sistemi	Hegzagonal (oda sıcaklığında)
Kristal Yapı	Çift hegzagonal sıkı paket (DHCP)
Kafes Parametreleri	a = 3.770 Å, c = 12.159 Å
Uzay Grubu	P6₃/mmc
Koordinasyon Sayısı	12
Allotropik Dönüşüm	310°C: DHCP → FCC
Manyetik Düzen	Paramanyetik (4 K üzerinde)

3. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER

3.1. Fiziksel Özellikler

Özellik	Değer	Açıklama
Görünüm	Gümüşi beyaz, yumuşak, sünek metal	-
Atom Numarası	57	-
Atom Ağırlığı	138.90547 g/mol	-
Yoğunluk	6.162 g/cm³ (20°C'de)	-
Erime Noktası	920 °C	-
Kaynama Noktası	3464 °C	-
Sertlik (Mohs)	2.5	Yumuşak metal
Elektrik İletkenliği	Orta düzey	1.3 × 10⁶ S/m
Termal İletkenlik	13.4 W/(m·K)	-
Spesifik Isı Kapasitesi	195 J/(kg·K)	-
Erime Isısı	6.20 kJ/mol	-
Buharlaşma Isısı	400 kJ/mol	-
Manyetik Duyarlılık	Paramanyetik	χ_m = +1.14 × 10⁻⁶ cm³/mol
Vickers Sertliği	350 MPa	-

3.2. Kimyasal Özellikler

Özellik	Açıklama
Oksidasyon Durumu	+3 (en kararlı)
Hava ile Reaksiyon	Yavaş oksitlenir; La₂O₃ koruyucu tabakası oluşturur
Su ile Reaksiyon	Soğuk su ile yavaş, sıcak su ile hızlı reaksiyon
Asitler ile Reaksiyon	Seyreltik asitlerde kolayca çözünür
Halojenler ile Reaksiyon	Yüksek sıcaklıkta tüm halojenlerle reaksiyon verir
Hidrojen ile Reaksiyon	Lantan hidrür oluşturur (LaH₂/LaH₃)
Azot ile Reaksiyon	Yüksek sıcaklıkta lantan nitrür oluşturur
Korozyon Direnci	Orta; yüzey oksit tabakası koruma sağlar

3.3. Kimyasal Reaksiyonlar

Havada Oksidasyon:

4La + 3O₂ → 2La₂O₃

Su ile Reaksiyon:

2La + 6H₂O → 2La(OH)₃ + 3H₂↑ (yavaş)

Hidroklorik Asit ile Reaksiyon:

2La + 6HCl → 2LaCl₃ + 3H₂↑

Hidrojen ile Reaksiyon:

La + H₂ → LaH₂ (300°C'de)
LaH₂ + 0.5H₂ → LaH₃ (400°C'de)

Azot ile Reaksiyon:

2La + N₂ → 2LaN

4. SAFLIK DERECELERİ

Parametre	Endüstriyel Sınıf	Yüksek Saflık Sınıfı	Ultra Saflık Sınıfı
Saflık	≥ %99.0	≥ %99.9	≥ %99.99
La İçeriği	≥ %99.0	≥ %99.9	≥ %99.99
Oksijen (O)	≤ %0.5	≤ %0.05	≤ %0.01
Karbon (C)	≤ %0.1	≤ %0.02	≤ %0.005
Demir (Fe)	≤ %0.2	≤ %0.02	≤ %0.005
Kalsiyum (Ca)	≤ %0.1	≤ %0.01	≤ %0.001
Silisyum (Si)	≤ %0.1	≤ %0.02	≤ %0.005
Azot (N)	≤ %0.05	≤ %0.01	≤ %0.001
Diğer Nadir Topraklar	≤ %1.0	≤ %0.1	≤ %0.01

5. FORM VE TEMİN ŞEKİLLERİ

Form	Açıklama	Tipik Saflık
Parça / Topak	Düzensiz parçalar	%99.0-99.9
Toz	İnce metal tozu	%99.0-99.9
Folyo / Levha	İnce metal levhalar	%99.0-99.9
Çubuk / Tel	Silindirik formlar	%99.0-99.9
Granül	Küçük küresel parçacıklar	%99.0-99.9
Distile	Yüksek saflıkta distile metal	≥ %99.99
Sıçratma Hedefleri	İnce film biriktirme için	%99.0-99.99

6. UYGULAMA VE KULLANIM ALANLARI

6.1. Batarya Teknolojisi (NiMH Bataryalar)

Uygulama	Fonksiyon	Detaylar
NiMH Bataryalar	Hidrojen depolama alaşımı	Hibrit araç bataryalarında lantan-nikel alaşımı (LaNi₅) kullanılır
Elektrot Malzemesi	Negatif elektrot	Lantan içeren mischmetal (nadir toprak karışımı)
Enerji Depolama	Hidrojen absorpsiyonu	Hidrojeni tersinir olarak emer ve salar

6.2. Hidrojen Depolama

Uygulama	Fonksiyon	Detaylar
Metal Hidrürler	Hidrojen depolama	LaNi₅, LaNi₅H₆ oluşturmak için hidrojen emer
Hidrojen Yakıt Hücreleri	Depolama ortamı	Hidrojen absorpsiyonu/desorpsiyonu döngüleri
Enerji Depolama Sistemleri	Hidrojen depolama	Yüksek basınçlı tanklara alternatif

6.3. Optik Cam ve Optik

Uygulama	Fonksiyon	Detaylar
Optik Cam	Kırılma indeksi artırıcı	Lensler için yüksek kırılma indeksli cam
Fotoğraf Lensleri	Optik kalite	Renk sapmasını azaltır
Özel Cam	UV absorpsiyonu	Ultraviyole ışığı emer
Kızılötesi Optik	Kızılötesi geçiş	Kızılötesi emici camlarda kullanılır

6.4. Katalizör Uygulamaları

Uygulama	Fonksiyon	Detaylar
Petrol Rafinasyonu	Katalizör taşıyıcı	Akışkan yataklı katalitik kraking (FCC) katalizörleri
Otomotiv Katalizörleri	Üç yollu katalizör	Oksijen depolama bileşeni
Kimyasal Sentez	Katalizör katkısı	Çeşitli kimyasal reaksiyonlar

6.5. Metalurji ve Alaşımlar

Uygulama	Fonksiyon	Detaylar
Alüminyum Alaşımları	Tane inceltme	Döküm kalitesini artırır
Demir Döküm	Nodülerleşme	Küresel grafit oluşumuna yardımcı olur
Magnezyum Alaşımları	Alaşım elementi	Korozyon direncini artırır
Ferroalaşımlar	Alaşım katkısı	Mekanik özellikleri iyileştirir

6.6. Seramik ve Elektronik

Uygulama	Fonksiyon	Detaylar
Seramik Kondansatörler	Dielektrik malzeme	Baryum titanat dopingi
Elektronik Seramikler	Katkı maddesi	Elektriksel özellikleri iyileştirir
Süperiletkenler	Bileşen	YBCO süperiletkenleri
Fosforlar	Emisyon malzemesi	Aydınlatma ve ekranlar

7. ÜRETİM SÜRECİ

7.1. Cevher Kaynakları

Lantan, nadir toprak cevherlerinden elde edilir:

Cevher Türü	Lantan İçeriği	Ana Bölgeler
Monazit	Nadir toprakların %10-30'u	Avustralya, Brezilya, Hindistan, Çin
Bastnazit	Nadir toprakların %20-30'u	Çin, ABD (Mountain Pass), Vietnam
Ksenotim	Nadir toprakların %5-10'u	Çin, Malezya, Avustralya

7.2. Üretim Süreci Akışı

Cevher → Kırma/Öğütme → Asit/Baz Çözündürme → Liç
         ↓
Solvent Ekstraksiyonu (Nadir Toprakların Ayrılması)
         ↓
Lantan Konsantresi (La₂O₃)
         ↓
İndirgeme (La₂O₃ ile Ca veya Li)
         ↓
Vakum Distilasyonu (Saflaştırma)
         ↓
Ergitme/Döküm → Ambalajlama (İnert Gaz)

7.3. Proses Aşamaları

Aşama	Açıklama
1. Cevher Çözündürme	Cevher kırılıp asit (H₂SO₄ veya HCl) veya baz (NaOH) ile çözündürülerek nadir toprak elementleri ekstrakte edilir
2. Solvent Ekstraksiyonu	Lantan, solvent ekstraksiyon teknikleri kullanılarak diğer nadir toprak elementlerinden ayrılır
3. Konsantrasyon	Lantan, lantan oksit (La₂O₃) veya lantan klorür (LaCl₃) olarak konsantre edilir
4. İndirgeme	Lantan oksit, kalsiyum veya lityum ile metale indirgenir (La₂O₃ + 3Ca → 2La + 3CaO)
5. Saflaştırma	Yüksek saflık için vakum distilasyonu veya elektrolitik rafinasyon
6. Şekillendirme	Eritme, döküm ve istenen forma getirme
7. Ambalajlama	Oksidasyonu önlemek için inert gaz (argon) altında paketleme

8. ALTERNATİF MALZEMELERLE KARŞILAŞTIRMA

Uygulama Alanı	Alternatif Malzemeler	Notlar
Batarya	Praseodim, Neodim	Daha güçlü mıknatıs etkisi sağlar
Hidrojen Depolama	Titanyum, Magnezyum alaşımları	Daha hafif ama daha az kapasite
Cam Katkısı	Seryum, İtriyum	Renk ve parlaklıkta farklılık yaratır
Katalizör Taşıyıcı	Zirkonyum, Alümina	Daha yüksek sıcaklık dayanımı sağlar
Alaşım Katkısı	Seryum, Mischmetal	Benzer özellikler, daha düşük maliyet

9. GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİ

Parametre	Değer
Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan)	> 2.000 mg/kg (düşük toksisite)
Dermal Toksisite	Düşük
Cilt Tahrişi	Mekanik tahriş edici
Göz Tahrişi	Mekanik tahriş edici
Soluma	Toz solunması solunum yolu tahrişine neden olabilir
Karsinojenisite	Karsinojen olarak sınıflandırılmamıştır
Mutajenisite	Mutajenik değil
Kronik Etkiler	Yüksek dozlarda karaciğer ve akciğer etkileri görülebilir
Çevresel Tehlikeler	Sucul yaşam için orta derecede toksisite

10. KULLANIM VE DEPOLAMA

Parametre	Bilgi
Kullanım Önlemleri	İyi havalandırılan alanlarda kullanın. Toz oluşumundan kaçının. Kişisel koruyucu ekipman kullanın.
Depolama Koşulları	İnert gaz (argon) ortamında saklayın. Kapalı kaplarda muhafaza edin. Havaya ve neme maruziyetten kaçının.
Reaktivite	Hava, su, asitler, halojenler ve birçok metal olmayan madde ile reaksiyon verir
Uyumsuz Maddeler	Güçlü oksitleyiciler, asitler, halojenler, su
Tehlikeli Bozunma Ürünleri	Lantan oksit (La₂O₃), hidrojen gazı (su ile)

11. GHS SINIFLANDIRMASI

Tehlike Sınıfı	Kategori	H-İfadesi
Yanıcı Katı	Kategori 2	H228: Yanıcı katı
Su ile Temasında Yanıcı Gazlar	Kategori 2	H261: Su ile temasında yanıcı gaz açığa çıkarır
Cilt Tahrişi	Kategori 2	H315: Cilt tahrişine neden olur
Göz Tahrişi	Kategori 2	H319: Ciddi göz tahrişine neden olur
Spesifik Hedef Organ Toksisitesi	Kategori 3	H335: Solunum yolu tahrişine neden olabilir

Sinyal Kelimesi: UYARI

Tehlike Piktogramları: GHS02 (Alev), GHS07 (Ünlem İşareti)

12. ÖNLEM İFADELERİ (P-KODLARI)

Kod	İfade
P210	Isı/kıvılcım/alev/sıcak yüzeylerden uzak tutun. Sigara içmeyin
P233	Kabı sıkıca kapalı tutun
P261	Tozu solumaktan kaçının
P264	Elle muameleden sonra iyice yıkayın
P280	Koruyucu eldiven/koruyucu giysi/göz koruması/yüz koruması kullanın
P302+P352	CİLDE TEMAS EDERSE: Bol sabun ve su ile yıkayın
P305+P351+P338	GÖZE TEMAS EDERSE: Su ile birkaç dakika dikkatlice durulayın. Varsa kontakt lensleri çıkarın
P337+P313	Göz tahrişi devam ederse: Tıbbi yardım alın
P370+P378	Yangın durumunda: Söndürmek için kuru kum, kuru kimyasal veya D sınıfı yangın söndürücü kullanın
P402+P404	Kuru bir yerde saklayın. Kapalı kapta saklayın
P501	İçeriği/kabı yerel yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edin

13. TÜM LANTAN TÜREVLERİ – KİMYASAL FORM, CAS VE KULLANIM TABLOSU

No.	Form Adı	Kimyasal Formül	CAS No	Açıklama / Kullanım Alanı
1	Lantan Metal	La	7439-91-0	Saf metal form, batarya ve alaşım uygulamaları
2	Lantan Oksit	La₂O₃	1312-81-8	Beyaz toz, cam, seramik, katalizör
3	Lantan Karbonat	La₂(CO₃)₃·xH₂O	54451-24-0	Fosfat bağlayıcı, medikal ve seramik kullanımı
4	Lantan Nitrat	La(NO₃)₃·6H₂O	10277-43-7	Suda çözünebilen kristal, cam ve laboratuvar
5	Lantan Sülfat	La₂(SO₄)₃	10099-60-2	Suda çözünebilen toz, pigment ve katalizör
6	Lantan Klorür	LaCl₃·7H₂O	10025-84-0	Ara madde, çözelti formu, laboratuvar kullanımı
7	Lantan Asetat	La(CH₃COO)₃	917-70-4	Organik sentez ve kaplama sistemleri
8	Lantan Süspansiyonu	La₂O₃ dispersiyon	—	Nanoform, kaplama ve elektronik uygulamaları
9	Lantan Hidroksit	La(OH)₃	14507-19-8	Seramik ve katalizör öncülü, bazik çözeltiler
10	Lantan Florür	LaF₃	13709-38-1	Optik cam, lazer kristalleri, florlu kaplamalar
11	Lantan Bromür	LaBr₃	13536-79-3	Sintilasyon dedektörleri, nükleer uygulamalar
12	Lantan İyodür	LaI₃	13813-38-4	Halojenli lambalar, optoelektronik

Notlar:

1-7 numaralı formlar ticari olarak en yaygın kullanılan ve ithalatı yapılan türlerdir.
8-12 numaralı formlar daha çok özel uygulamalarda (nükleer, optik, nano) kullanılır.
Süspansiyon ve dispersiyon formları genellikle üreticiye özel olup CAS numarası olmayabilir.

14. HIZLI BAŞVURU TABLOSU

Özellik	Değer
CAS Numarası	7439-91-0
Kimyasal Formül	La
Atom Numarası	57
Atom Ağırlığı	138.90547 g/mol
Görünüm	Gümüşi beyaz, yumuşak metal
Yoğunluk	6.162 g/cm³
Erime Noktası	920 °C
Kaynama Noktası	3464 °C
Kristal Yapı	Hegzagonal (DHCP)
Elektrik İletkenliği	Orta düzey
Manyetik Özellik	Paramanyetik
Standart Saflık	%99.9
HS Kodu	2805.30
UN Numarası	3089 (Metal tozu, yanıcı)
GHS Sinyal Kelimesi	UYARI

15. KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR

KRİTİK UYARILAR:

Oksidasyon Hassasiyeti: Lantan metali havada hızla oksitlenir. İnert gaz (argon) altında veya vakumlu kaplarda saklanmalıdır.
Su ile Reaksiyon: Su ile temasında hidrojen gazı açığa çıkarır; bu gaz patlayıcıdır. Nem ve sudan uzak tutulmalıdır.
Yanıcılık: İnce tozlar piroforiktir ve havada kendiliğinden tutuşabilir.
Asitler ile Reaksiyon: Asitlerde kolayca çözünür ve hidrojen gazı açığa çıkarır.
Halojenler ile Reaktivite: Tüm halojenler ile şiddetli reaksiyon verir.
Sağlık Riskleri: Solunum yolu tahrişine neden olabilir. Kronik maruziyet karaciğer ve akciğerleri etkileyebilir.
Çevresel Riskler: Sucul yaşam için orta derecede toksisite. Su kaynaklarına salınmamalıdır.

EN İYİ UYGULAMA TAVSİYELERİ:

Depolama:

İnert gaz (argon) altında veya vakumlu kaplarda saklayın
Serin, kuru ve iyi havalandırılmış alanda muhafaza edin
Su, nem, asit ve oksitleyicilerden uzak tutun
Havaya maruziyeti önlemek için kapalı kaplar kullanın

Kullanım:

İyi havalandırılan alanlarda veya glove box içinde kullanın (ince tozlar için)
Toz maskesi, koruyucu gözlük ve eldiven kullanın
Toz oluşumundan kaçının
Statik deşarjı önlemek için tüm ekipmanları topraklayın
İnce tozları işlerken inert gaz püskürtme kullanın

Atık Yönetimi:

Yerel yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edin
Su kaynaklarına boşaltmayın
Nadir toprak geri kazanımı için geri dönüşümü değerlendirin

YASAL UYARI

Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi spesifik uygulamaları için uygunluğunu belirleme ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uyma konusunda tek başına sorumludur. Tam güvenlik, depolama, kullanım, nakliye, atık ve düzenleyici uyumluluk bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Bu belge profesyonel tavsiyenin yerini tutmaz. Lantan metal reaktif bir malzemedir; işlenmesi sırasında uygun önlemler alınmalıdır.

Lantan, Lanthanum, Lantan Metal, Elemental Lanthanum, 7439-91-0