Tetraetil Ortosilikat, Etil Silikat, Silikon Tetraetoksit, Tetraethyl Orthosilicate, Tetraethoxy Silane, Ethyl Silicate, Silicon Ethoxide, Silicon Tetraethoxide, TEOS, 78-10-4
TETRAETİL ORTOSİLİKAT (TEOS) – TETRAETHYL ORTHOSILICATE
1. KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre |
Bilgi |
| Kimyasal Adı (IUPAC) |
Tetraetil Ortosilikat |
| Diğer İsimler |
Tetraetoksisilan, Etil Silikat, Silikon Tetraetoksit, Silisik Asit Tetraetil Ester, TEOS |
| Kimyasal Formül |
Si(OC₂H₅)₄ |
| Moleküler Ağırlık |
208.33 g/mol |
| CAS Numarası |
78-10-4 |
| EC Numarası (EINECS) |
201-083-8 |
| Görünüm |
Renksiz, keskin kokulu sıvı |
| Koku |
Keskin, karakteristik koku |
| Fiziksel Hal (20°C) |
Sıvı |
| Kimyasal Sınıfı |
Organosilikon bileşiği (alkoksit) |
2. TEOS NEDİR?
Tetraetil Ortosilikat (TEOS), Si(OC₂H₅)₄ formülüne sahip bir organosilikon bileşiğidir. Keskin kokulu, renksiz bir sıvıdır ve öncelikle silikon dioksit (SiO₂) öncüsü olarak kullanılır. TEOS, su varlığında hidroliz olarak silika (SiO₂) ve etanol oluşturur. Sol-jel prosesleri, yarı iletken üretimi, kaplamalar ve katalizör sentezinde yaygın olarak kullanılır.
3. FİZİKSEL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer |
| Görünüm |
Renksiz sıvı |
| Kimyasal Formül |
Si(OC₂H₅)₄ |
| Moleküler Ağırlık |
208.33 g/mol |
| Yoğunluk (20°C) |
0.933 g/mL |
| Kaynama Noktası |
168 °C |
| Parlama Noktası |
45 °C |
| Kırılma İndisi |
~1.383 |
| Viskozite (20°C) |
~0.5 cP |
| Suda Çözünürlük |
Reaksiyona girer (hidroliz) |
| Etanolde Çözünürlük |
Çözünür |
| İzopropanolde Çözünürlük |
Çözünür |
| Buhar Basıncı (20°C) |
~0.1 kPa |
| Kendiliğinden Tutuşma Sıcaklığı |
~260 °C |
4. KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Bilgi |
| Kimyasal Formül |
Si(OC₂H₅)₄ |
| CAS Numarası |
78-10-4 |
| EC Numarası |
201-083-8 |
| Silika İçeriği (SiO₂) |
~%28.8 |
| Etanol İçeriği |
~%71.2 |
| Hidroliz Reaksiyonu |
Si(OC₂H₅)₄ + 4H₂O → Si(OH)₄ + 4C₂H₅OH |
| Kondensasyon Reaksiyonu |
Si(OH)₄ → SiO₂ + 2H₂O |
| Reaktivite |
Su ile reaksiyona girer (hidroliz) |
| Kararlılık |
Normal koşullarda kararlıdır; neme karşı hassastır |
5. KİMYASAL YAPI
OC₂H₅
|
C₂H₅O — Si — OC₂H₅
|
OC₂H₅
Tetrahedral Yapı:
OC₂H₅
|
C₂H₅O — Si — OC₂H₅
|
OC₂H₅
Hidroliz ve Kondensasyon Reaksiyonları:
| Reaksiyon |
Denklem |
| Hidroliz |
Si(OC₂H₅)₄ + 4H₂O → Si(OH)₄ + 4C₂H₅OH |
| Kondensasyon |
Si(OH)₄ → SiO₂ + 2H₂O |
| Toplam |
Si(OC₂H₅)₄ + 2H₂O → SiO₂ + 4C₂H₅OH |
6. ÜRETİM
6.1. Kimyasal Sentez
| Yöntem |
Reaksiyon |
Açıklama |
| Alkoliz |
SiCl₄ + 4C₂H₅OH → Si(OC₂H₅)₄ + 4HCl |
Silikon tetraklorürün etanol ile reaksiyonu |
| Katalizör |
HCl (asit katalizör) |
Reaksiyonu hızlandırır |
6.2. Önde Gelen Üreticiler
| Üretici |
Bölge |
| Evonik |
Almanya |
| Sigma-Aldrich |
ABD |
| Wacker Chemie |
Almanya |
| Momentive |
ABD/Küresel |
6.3. Mevcut Sınıflar
| Sınıf |
Saflık |
Ambalaj |
Uygulama |
| Teknik Sınıf |
%98-99 |
HDPE bidonlar, IBC |
Endüstriyel uygulamalar |
| Elektronik Sınıf |
%99.99+ |
Metal kaplı IBC |
Yarı iletken endüstrisi |
| Yüksek Saflık |
%99.999+ |
Özel kaplar |
Araştırma, özel kullanımlar |
7. KULLANIM ALANLARI
7.1. Sol-Gel Prosesleri
| Uygulama |
Açıklama |
| İnce Film Kaplamalar |
Anti-reflektif ve UV bariyer kaplamalar |
| Silika Partikülleri |
Monodispers silika partikülleri (Stöber yöntemi) |
| Hidrofobik Yüzeyler |
Hidrofobik ve oleofobik yüzey işlemleri |
| Optik Kaplamalar |
Anti-reflektif ve koruyucu optik kaplamalar |
| Nanokompozitler |
Silika-polimer hibrit malzemeler |
7.2. Yarı İletken Endüstrisi
| Uygulama |
Açıklama |
| SiO₂ İnce Filmler |
Silikon dioksit yalıtım tabakaları |
| Dielektrik Kaplamalar |
Mikroçiplerde katmanlar arası dielektrikler |
| CVD Prosesleri |
SiO₂ için Kimyasal Buhar Biriktirme |
| MEMS Cihazları |
Mikro-elektro-mekanik sistemler |
| Spin-on Cam |
Düzleştirme ve yalıtım kaplamaları |
7.3. Taş Sertleştirme & Restorasyon
| Uygulama |
Açıklama |
| Tarihi Restorasyon |
Gözenekli taşların güçlendirilmesi |
| Su Geçirmezlik |
Doğal taşlar için su direnci |
| Çatlak Doldurma |
Mikroskobik çatlakların SiO₂ ile doldurulması |
| Mermer/Traverten |
Mermer ve traverten sertleştirme |
| Kumtaşı |
Kumtaşı yapıların güçlendirilmesi |
7.4. Zeolit & Katalizör Sentezi
| Uygulama |
Açıklama |
| Zeolit Sentezi |
Zeolit kafes yapıları için silika kaynağı |
| Hidrotermal Sentez |
Zeolit ve moleküler elek üretimi |
| Petrol Katalizörleri |
Rafineri katalizörü üretimi |
| Adsorbanlar |
Adsorban malzeme üretimi |
7.5. Kaplama ve Reçine Sistemleri
| Uygulama |
Açıklama |
| Çapraz Bağlayıcı |
Organosilikon reçinelerde çapraz bağlayıcı |
| Tekstil Kaplamaları |
Halı ve tekstil yüzey işlemleri |
| Ahşap Koruması |
Ahşap ve metal yüzey koruyucular |
| Isıya Dayanıklı Boyalar |
Yüksek sıcaklık boya sistemleri |
| Su Bariyerleri |
Su ve oksijen bariyer kaplamalar |
7.6. Aerogel Üretimi
| Uygulama |
Açıklama |
| Isı Yalıtımı |
Ultra hafif yalıtım malzemeleri |
| Akustik Bariyerler |
Ses yalıtımı uygulamaları |
| Uzay Teknolojileri |
Uzay araçları yalıtımı |
| Süperkapasitörler |
Enerji depolama için elektrot malzemeleri |
7.7. Diğer Uygulamalar
| Uygulama |
Açıklama |
| Cam Üretimi |
Özel cam formülasyonları |
| Seramik Bağlayıcılar |
Seramik kalıp üretimi |
| Kompozit Malzemeler |
Silika takviyeli kompozitler |
| Korozyon Koruması |
Metaller üzerinde pasivasyon kaplamaları |
| Diş Malzemeleri |
Diş kompozitleri ve kaplamalar |
8. TEOS ve ALTERNATİFLERİ
| Alternatif |
Açıklama |
Avantajlar |
Uygulamalar |
| TMOS (Tetrametil Ortosilikat) |
Daha uçucu, daha hızlı hidroliz |
Daha hızlı reaksiyon |
Sol-gel, ince filmler |
| Sodyum Silikat |
Sulu çözelti, düşük maliyetli |
Ekonomik |
Döküm bağlayıcı, su yalıtımı |
| Etil Silikat 40 |
Polimerize TEOS |
Daha yüksek katı madde içeriği |
Seramik bağlayıcı, pas önleyici kaplamalar |
| Silisik Asit Esterleri |
Özel formülasyonlar |
Özelleştirilebilir özellikler |
Zeolit sentezi, optik cam |
Karşılaştırma Tablosu:
| Özellik |
TEOS |
TMOS |
Sodyum Silikat |
Etil Silikat 40 |
| Formül |
Si(OC₂H₅)₄ |
Si(OCH₃)₄ |
Na₂SiO₃ |
Polimerize TEOS |
| Hidroliz Hızı |
Orta |
Hızlı |
Çok hızlı |
Yavaş |
| Çözücü |
Etanol |
Metanol |
Su |
Etanol |
| Silika İçeriği |
~%28.8 |
~%32.5 |
Değişken |
~%40 |
| Maliyet |
Orta |
Yüksek |
Düşük |
Orta |
| Toksisite |
Düşük |
Yüksek |
Düşük |
Düşük |
9. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Tehlike |
Yanıcı sıvı |
| Oral LD50 (Sıçan) |
~5,000 mg/kg |
| Solunum |
Solunum yolu tahrişine neden olabilir |
| Cilt Teması |
Tahriş ve kuruluğa neden olabilir |
| Göz Teması |
Şiddetli tahrişe neden olabilir |
| Yutma |
Gastrointestinal tahrişe neden olabilir |
| Kanserojenite |
Kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır |
| Mutajenite |
Negatif |
9.1. GHS SINIFLANDIRMASI
| Tehlike Sınıfı |
Açıklama |
| Yanıcı Sıvılar |
Kategori 3 (H226) |
| Akut Toksisite |
Kategori 4 (H302) |
| Cilt Tahrişi |
Kategori 2 (H315) |
| Göz Tahrişi |
Kategori 2 (H319) |
| Belirli Hedef Organ Toksisitesi |
Kategori 3 (H335) |
9.2. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu |
Yapılacak İşlem |
| Soluma |
Temiz havaya çıkarın. Solunum zorluğu varsa tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması |
Bol su ve sabunla yıkayın. Kirlenmiş giysileri çıkarın. |
| Göz Teması |
En az 15 dakika bol su ile durulayın. Tıbbi yardım alın. |
| Yutma |
KUSTURMAYIN. Ağızı çalkalayın. Tıbbi yardım alın. |
10. DEPOLAMA VE KULLANIM
| Parametre |
Bilgi |
| Depolama Koşulları |
Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Kap Gereksinimleri |
Sıkıca kapalı, orijinal ambalaj |
| Korunması Gerekenler |
Nem, su, asitler, bazlar, ısı, kıvılcım, alev |
| Raf Ömrü |
12-24 ay (uygun depolama ile) |
| İnert Atmosfer |
Azot gazı örtüsü önerilir |
| Sıcaklık |
15-30°C |
| Özel Önlemler |
Neme karşı hassastır; kuru ortamda kullanın |
11. TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| UN Numarası |
1292 |
| Tehlike Sınıfı |
3 (Yanıcı Sıvı) |
| Ambalaj Grubu |
III |
| ADR/RID |
3 |
| IMDG Kodu |
3 |
| IATA (Hava) |
3 |
| Deniz Kirletici |
Hayır |
12. AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Tipi |
Miktar |
Malzeme |
| HDPE Bidon |
25-200 kg |
HDPE |
| IBC Konteyner |
800-1000 kg |
Metal kaplı IBC |
| Metal Varil |
50-200 kg |
Çelik (astarlı) |
| Cam Şişe |
0.5-2.5 L |
Cam (laboratuvar) |
13. DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU
| Bölge / Otorite |
Durum |
| Avrupa Birliği (REACH) |
Kayıtlı madde |
| ABD (EPA TSCA) |
TSCA envanterinde listelenmiştir |
| Türkiye |
Kayıtlı madde |
| Çin |
Envanterde listelenmiştir |
14. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türü |
İsim |
| Türkçe İsimler |
Tetraetil Ortosilikat, Tetraetoksisilan, Etil Silikat, Silikon Tetraetoksit |
| İngilizce İsimler |
Tetraethyl Orthosilicate, Tetraethoxysilane, Ethyl Silicate, Silicon Tetraethoxide |
| Kısaltma |
TEOS |
| CAS Numarası |
78-10-4 |
15. ÖZET VE KRİTİK UYARILAR
Ürün Özeti
| Parametre |
Değer |
| Ürün |
Tetraetil Ortosilikat (TEOS) |
| CAS Numarası |
78-10-4 |
| Formül |
Si(OC₂H₅)₄ |
| Moleküler Ağırlık |
208.33 g/mol |
| Görünüm |
Renksiz sıvı |
| Kaynama Noktası |
168 °C |
| Parlama Noktası |
45 °C |
| Birincil Kullanım |
Sol-gel, yarı iletkenler, kaplamalar, katalizörler, aerogel |
KRİTİK UYARILAR
1. Nem Hassasiyeti: TEOS, su varlığında hidroliz olarak etanol ve silika oluşturur. Hava geçirmez kaplarda saklayın ve nemden koruyun.
2. Yanıcılık: Parlama noktası 45°C'dir. Isı, kıvılcım ve açık alevden uzak tutun. Patlamaya dayanıklı ekipman kullanın.
3. Hidroliz Reaksiyonu: TEOS + 4H₂O → Si(OH)₄ + 4C₂H₅OH. Bu reaksiyon ekzotermiktir ve şiddetli olabilir.
4. Silika Oluşumu: Tam hidroliz ve kondensasyon sonucunda TEOS, kaplamalar ve malzemeler için faydalı olan silika (SiO₂) oluşturur.
5. Yarı İletken Kullanımı: Elektronik sınıf (%99.99+) TEOS, SiO₂ ince filmler için CVD proseslerinde kullanılır.
6. Sol-Gel Prosesi: Hidroliz hızının kontrolü (pH, sıcaklık, su oranı) parçacık boyutu ve film kalitesi için kritiktir.
7. Depolama: Nem girişini ve hidrolizi önlemek için azot gazı altında saklayın.
8. Güvenlik: Yanıcı sıvı ve buhar. Buharlar hava ile patlayıcı karışımlar oluşturabilir. Uygun havalandırma kullanın.
9. Sağlık: Cilt, göz ve solunum yolu tahrişine neden olabilir. Koruyucu ekipman kullanın.
10. Bozunma: Termal bozunma, CO ve CO₂ dahil olmak üzere toksik gazlar üretir.
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Bu belge profesyonel veya tıbbi tavsiye yerine geçmez.
