Trioktil fosfat, Trioctyl phosphate, Trioctyl Phosphate, Tris 2-ethylhexyl Phosphate, TEHP, TOP, TOF, 78-42-2
TRİOKTİL FOSFAT (TOF / TEHP / TOP)
CAS Numarası: 78-42-2
EC Numarası (EINECS): 201-116-8
Moleküler Formül: C₂₄H₅₁O₄P
Moleküler Ağırlık: 434,63 g/mol
REACH Kayıt No: 01-2119491304-40-XXXX
BÖLÜM 1: ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK
| Parametre |
Açıklama |
| Kimyasal Adı (IUPAC) |
Tris(2-etilhekzil) fosfat |
| Diğer İsimler |
Trioktil Fosfat, Trioctyl Phosphate, TEHP, TOP, TOF, Fosforik asit tris(2-etilhekzil) esteri, Tris(2-ethylhexyl) phosphate |
| CAS Numarası |
78-42-2 |
| EC Numarası (EINECS) |
201-116-8 |
| Moleküler Formül |
C₂₄H₅₁O₄P |
| Moleküler Ağırlık |
434,63 g/mol |
| Kimyasal Sınıfı |
Organofosfat esteri (fosfat esteri) |
| Yapı |
[(C₈H₁₇O)₃P=O] - Üç 2-etilhekzil grubu içeren fosfat esteri |
| Görünüm |
Renksiz ila açık sarı sıvı |
| Koku |
Hafif karakteristik |
| REACH Kayıt No |
01-2119491304-40-XXXX |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer / Aralık |
| Moleküler Formül |
C₂₄H₅₁O₄P |
| Moleküler Ağırlık |
434,63 g/mol |
| Görünüm |
Renksiz ila açık sarı sıvı |
| Koku |
Hafif karakteristik |
| Yoğunluk (20°C) |
~0,92 g/cm³ |
| Kaynama Noktası |
~215°C (4 mmHg'de) |
| Erime Noktası |
< -70°C |
| Parlama Noktası |
> 110°C (Pensky-Martens kapalı kap) |
| Kendiliğinden Tutuşma Sıcaklığı |
> 400°C |
| Viskozite (25°C) |
13 - 15 cP (mPa·s) |
| Kırılma İndisi (n²⁰D) |
~1,442 |
| Suda Çözünürlük |
Çözünmez (~0,001 g/L) |
| Organik Çözücülerde Çözünürlük |
Alkoller, ketonlar, eterler, hidrokarbonlarda çözünür |
| Buhar Basıncı (20°C) |
< 0,01 mmHg (çok düşük) |
| LogP (oktanol/su) |
~6,0 (yüksek hidrofobik) |
| Asit Değeri |
≤ 0,1 mg KOH/g |
| Su İçeriği |
≤ %0,1 |
BÖLÜM 3: ÇÖZÜNÜRLÜK PROFİLİ
| Çözücü |
Çözünürlük |
Koşul |
| Su |
Çözünmez |
Tüm sıcaklıklar |
| Metanol |
Çözünür |
- |
| Etanol |
Çözünür |
- |
| Aseton |
Çözünür |
- |
| Etil Asetat |
Çözünür |
- |
| Benzen |
Çözünür |
- |
| Toluen |
Çözünür |
- |
| Kloroform |
Çözünür |
- |
| Mineral Yağlar |
Çözünür |
- |
| Alifatik Hidrokarbonlar |
Çözünür |
- |
Kritik Not: Trioktil fosfat, suda çözünmez (hidrofobik) ancak çoğu organik çözücü, yağ ve polimer ile mükemmel karışabilirlik gösterir. Yüksek LogP değeri (~6,0), yağda çözünürlüğünü ve plastikleştirici olarak etkinliğini açıklar.
BÖLÜM 4: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKSİYONLAR
| Özellik |
Açıklama |
| Kimyasal Sınıfı |
Organofosfat esteri (fosfat esteri) |
| Fonksiyonel Grup |
Fosfat esteri (P=O ve P-O-C bağları) |
| Reaktivite |
Normal koşullarda düşük reaktivite |
| Hidroliz (Asidik) |
Asidik ortamda yavaş hidroliz olabilir; 2-etilhekzil alkol ve fosforik asit açığa çıkarır |
| Hidroliz (Bazik) |
Bazik ortamda yavaş hidroliz |
| Termal Bozunma |
> 250°C'de fosfor oksitler, karbon oksitler ve hidrokarbonlar açığa çıkarır |
| Oksidasyon |
Kuvvetli oksitleyicilerle reaksiyona girebilir |
4.1. Stabilite
| Parametre |
Bilgi |
| Termal Stabilite |
Normal koşullarda stabil (~200°C'ye kadar) |
| Hidrolitik Stabilite |
Nötr pH'da stabil; asidik/bazik ortamda yavaş hidroliz |
| UV Stabilitesi |
İyi |
| Geçimsizlikler |
Kuvvetli oksitleyiciler, kuvvetli asitler (yüksek sıcaklıkta), kuvvetli bazlar (yüksek sıcaklıkta) |
| Bozunma Ürünleri |
Fosfor oksitler (POₓ), 2-etilhekzil alkol, CO, CO₂ |
BÖLÜM 5: SAFİYET VE KALİTE SPESİFİKASYONLARI
| Parametre |
Standart Kalite |
Yüksek Saflık Kalitesi |
| Saflık (GC ile) |
≥ %98,0 |
≥ %99,0 |
| Görünüm |
Renksiz ila açık sarı sıvı |
Renksiz sıvı |
| Renk (APHA) |
≤ 100 |
≤ 50 |
| Yoğunluk (20°C) |
0,920 - 0,925 g/cm³ |
0,921 - 0,923 g/cm³ |
| Asit Değeri (mg KOH/g) |
≤ 0,1 |
≤ 0,05 |
| Su İçeriği (KF) |
≤ %0,1 |
≤ %0,05 |
| Kırılma İndisi (n²⁰D) |
1,441 - 1,444 |
1,442 - 1,443 |
| Renk (Hazen) |
≤ 100 |
≤ 50 |
| Viskozite (25°C) |
13 - 15 cP |
13 - 14 cP |
BÖLÜM 6: BAŞLICA KULLANIM ALANLARI
6.1. Plastik ve Polimer Endüstrisi
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| PVC Plastikleştirici |
Esneklik ve işlenebilirlik sağlar |
Yüksek |
| Poliüretan (PU) |
Esneklik ve soğuk esneklik sağlayıcı |
Yüksek |
| NBR (Nitril Kauçuk) |
Plastikleştirici, işlenebilirlik artırıcı |
Yüksek |
| Polimer Boyama |
Pigment ve renk taşıyıcı olarak |
Yüksek |
6.2. Kauçuk Endüstrisi
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Soğuk Esneklik Sağlayıcı |
Düşük sıcaklıkta esneklik korur |
Yüksek |
| İşleme Yardımcısı |
Kauçuk bileşiklerinde işlenebilirlik artırıcı |
Yüksek |
6.3. Metal İşleme
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Kesme Sıvıları |
Yağlayıcı ve ekstrem basınç katkısı |
Orta |
| Kalıp Ayırıcı |
Metallerin işlenmesinde kalıp ayırıcı |
Orta |
| Metal İşleme Yağları |
Katkı maddesi olarak |
Orta |
6.4. Hidrolik Sıvılar
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Hidrolik Yağlar |
Baz sıvı veya katkı |
Orta |
| Isı Transfer Sıvıları |
Isı taşıyıcı sıvı |
Orta |
6.5. Gıda Temaslı Uygulamalar
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Gıda Ambalajı |
FDA onaylı dolaylı katkı (ambalaj) |
Düzenlemeye tabi |
| Gıda Teması |
21 CFR 181.27, 175.105, 175.300 uyumlu |
Düzenlemeye tabi |
6.6. Özel Uygulamalar
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Yağlayıcı Katkıları |
Ekstrem basınç katkısı |
Orta |
| Sentetik Yağlar |
Baz yağ bileşeni |
Orta |
| Solvent |
Reçineler ve plastikler için çözücü |
Orta |
BÖLÜM 7: SEKTÖREL UYGUNLUK MATRİSİ
| Sektör |
Uygunluk |
Açıklama |
| Plastik / Polimer |
Yüksek |
PVC, PU, NBR plastikleştirici; pigment taşıyıcı |
| Kauçuk |
Yüksek |
Soğuk esneklik sağlayıcı, işleme yardımcısı |
| Metal İşleme |
Orta |
Kesme sıvıları, kalıp ayırıcı |
| Hidrolik Sıvılar |
Orta |
Hidrolik yağlar, ısı transfer sıvıları |
| Gıda Temaslı Ürünler |
Düzenlemeye tabi |
FDA onaylı dolaylı katkı (ambalaj) |
| Kozmetik |
Uygun değil |
Kozmetik kullanımı onaylı değil |
| İlaç |
Uygun değil |
Farmasötik uyumlu değil |
| Gıda Katkısı |
Uygun değil |
Doğrudan gıda katkısı olarak kullanılamaz |
BÖLÜM 8: PLASTİKLEŞTİRİCİ OLARAK ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer |
| Plastikleştirici Tipi |
Birincil plastikleştirici |
| PVC ile Uyumluluk |
İyi |
| Düşük Sıcaklık Esnekliği |
Mükemmel |
| Termal Stabilite |
İyi |
| Volatilite |
Düşük |
| Yağ Direnci |
İyi |
| Su Direnci |
Çok iyi (hidrofobik) |
| Ekstraksiyon Direnci |
İyi (su, asit, baz) |
| Fiyat / Performans |
Orta-yüksek |
BÖLÜM 9: DİĞER İSİMLER VE TANIMLAR
| Türü |
İsim / Açıklama |
| IUPAC Adı |
Tris(2-etilhekzil) fosfat |
| Ticari İsimler |
TEHP, TOP, TOF, Trioctyl Phosphate |
| Eşanlamlılar |
Trioktil fosfat, Fosforik asit tris(2-etilhekzil) esteri, Phosphoric acid tris(2-ethylhexyl) ester |
| EC Numarası |
201-116-8 |
| REACH Kodu |
01-2119491304-40-XXXX |
| CAS Numarası |
78-42-2 |
| INCI Adı |
Trioctyl Phosphate |
BÖLÜM 10: ALTERNATİF MADDELER
| Alternatif CAS |
Kimyasal Adı |
Notlar / Kullanım Alanı |
| 126-73-8 |
Tributil Fosfat (TBP) |
Solvent, plastikleştirici, ekstraksiyon |
| 78-51-3 |
Tris(2-butoksietil) Fosfat (TBEP) |
Alev geciktirici, plastikleştirici |
| 115-86-6 |
Trifenil Fosfat (TPP) |
Alev geciktirici, polimer katkısı |
| 1241-94-7 |
Trikresil Fosfat (TCP) |
Yağ katkısı, plastikleştirici |
| 126-71-6 |
Triizobütil Fosfat (TIBP) |
Plastikleştirici, solvent |
BÖLÜM 11: TOKSİKOLOJİ VE SAĞLIK ETKİLERİ
| Parametre |
Değer / Açıklama |
| GHS Sınıflandırması |
Uyarı (Warning) |
| Tehlike İfadeleri |
H315 (Cilt tahrişine neden olur), H319 (Ciddi göz tahrişine neden olur) |
| Önlem İfadeleri |
P280 (Koruyucu eldiven/göz koruması kullanın), P302+P352 (CİLTTE İSE: Bol su ile yıkayın), P305+P351+P338 (GÖZDE İSE: Su ile dikkatlice durulayın) |
| Oral LD50 (Sıçan) |
> 5.000 mg/kg (düşük toksisite) |
| Dermal LD50 (Tavşan) |
> 2.000 mg/kg |
| Cilt Tahrişi |
Hafif tahriş edici |
| Göz Tahrişi |
Hafif tahriş edici |
| Cilt Duyarlılaşması |
Duyarlılaştırıcı değil |
| Mutajenite |
Negatif (Ames testi) |
| Kanserojenite |
Sınıflandırılmamıştır |
| Üreme Toksisitesi |
Sınıflandırılmamıştır |
| Hedef Organlar |
Cilt, gözler, solunum sistemi (yüksek sıcaklıkta buhar) |
BÖLÜM 12: EKOTOKSİKOLOJİ VE ÇEVRESEL DAVRANIŞ
| Parametre |
Değer / Açıklama |
| Balık Toksisitesi (LC50, 96 saat) |
> 1.000 mg/L (düşük toksisite) |
| Daphnia Toksisitesi (EC50, 48 saat) |
> 1.000 mg/L |
| Alg Toksisitesi (EC50, 72 saat) |
> 1.000 mg/L |
| Biyobirikim Faktörü (BCF) |
Potansiyel (LogP ~ 6,0) |
| Bozunabilirlik |
Yavaş biyolojik bozunma; biyobirikim potansiyeli |
| Hidroliz |
Yavaş hidroliz (pH 7, 25°C'de yarı ömür > 100 gün) |
| Toprak Hareketliliği |
Düşük (hidrofobik, toprakta kalır) |
| Biyobirikim Potansiyeli |
Orta - yüksek (LogP > 3) |
| Kalıcılık |
Orta - yüksek |
| Su Tehlike Sınıfı (WGK Almanya) |
WGK 2 (suya tehlikeli) |
Ekotoksikolojik Özet: Trioktil fosfat, yüksek LogP değeri (~6,0) nedeniyle biyobirikim potansiyeline sahiptir. Sucul organizmalar için düşük toksisite gösterir (LC₅₀ > 1.000 mg/L) ancak çevrede kalıcılık gösterebilir. WGK 2 olarak sınıflandırılmıştır (suya tehlikeli).
BÖLÜM 13: GÜVENLİK ÖNLEMLERİ VE KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMAN
| Parametre |
Bilgi |
| Solunum Koruma |
Organik buhar kartuşu (yüksek sıcaklıkta veya sis oluşumunda) |
| Eldiven |
Kimyasal dayanımlı (nitril, neopren, butil kauçuk) |
| Göz Koruma |
Kimyasal koruyucu gözlük |
| Vücut Koruma |
Kimyasal dayanımlı önlük |
| Havalandırma |
Yerel egzoz havalandırması ve genel havalandırma |
| Mühendislik Kontrolleri |
Kapalı sistemler (mümkün olduğunda) |
BÖLÜM 14: DEPOLAMA BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Depolama Koşulları |
Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Sıcaklık |
15 - 30°C |
| Kap |
Sıkıca kapalı metal variller, IBC tanklar, dökme tankerler |
| Kaçınılması Gerekenler |
Ateş, doğrudan güneş ışığı, güçlü oksitleyiciler, kuvvetli asitler |
| Nem Duyarlılığı |
Neme karşı hassas değil |
| Raf Ömrü |
24 ay (önerilen koşullarda) |
| Ambalaj |
200 kg varil, 1000 kg IBC, dökme tanker |
BÖLÜM 15: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| UN Numarası |
Düzenlenmemiştir (tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır) |
| Tehlike Sınıfı |
Uygulanamaz |
| Ambalaj Grubu |
Uygulanamaz |
| Doğru Taşıma Adı |
Trioktil Fosfat |
| ADR/RID |
Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu |
Düzenlenmemiştir |
| IATA (Hava) |
Düzenlenmemiştir |
| Deniz Kirletici |
Hayır |
| Taşıma Notları |
Isıdan uzak tutun; sızıntıyı önleyin |
BÖLÜM 16: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Yangın Tehlikesi |
Yanıcı (parlama noktası > 110°C) |
| Söndürme Maddeleri |
Su sisi, köpük, CO₂, kuru kimyasal |
| Özel Tehlikeler |
Isıtıldığında fosfor oksitler (POₓ), CO, CO₂ açığa çıkarır |
| Bozunma Ürünleri |
Fosfor oksitler, CO, CO₂, hidrokarbonlar |
| Koruyucu Donanım |
Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi |
| Patlama Riski |
Buhar/hava karışımları potansiyel patlayıcı |
| Su Kullanımı |
Yangın söndürme sularının çevreye karışmasını önleyin |
BÖLÜM 17: KAZARA DÖKÜLME VE TEMİZLEME
| Parametre |
Bilgi |
| Kişisel Koruma |
Eldiven, koruyucu gözlük, koruyucu giysi |
| Havalandırma |
Havalandırmayı artırın |
| Kontrol |
Döküntüyü kontrol altına alın; yayılımını önleyin |
| Temizleme Yöntemleri |
Emici malzeme (kum, toprak, vermikülit) ile emdirin; kapalı kaplarda toplayın |
| Çevresel Önlemler |
Drenajlara, kanalizasyonlara ve su kütlelerine girmesini önleyin |
| Atık Bertarafı |
Yerel düzenlemelere göre; yakma (tehlikeli atık) |
BÖLÜM 18: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu |
Yapılacak İşlem |
| Soluma |
Temiz havaya çıkarın. Solunum zorluğu varsa oksijen verin. Belirtiler devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması |
Kirlenmiş giysileri çıkarın. Bol su ve sabun ile en az 15 dakika yıkayın. |
| Göz Teması |
Bol su ile en az 15 dakika durulayın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Yutma |
Kusturmayın. Bol su için. Tıbbi yardım alın. |
BÖLÜM 19: MEVZUAT BİLGİLERİ
| Bölge / Kurum |
Durum |
| AB REACH (EC 1907/2006) |
Kayıtlı (01-2119491304-40-XXXX) |
| Türkiye KKDİK |
Kayıt zorunluluğu vardır |
| ABD TSCA |
Listelenmiştir |
| ABD FDA |
Gıda teması için düzenlenmiş: 21 CFR 181.27, 175.105, 175.300 |
| ABD OSHA |
Düzenlenmiştir |
| EU Kosmetik Yönetmeliği |
Kozmetik kullanımı için onaylı değil |
| Japonya ENCS |
Listelenmiştir |
| Çin IECSC |
Listelenmiştir |
| Kore KECL |
Listelenmiştir |
| Avustralya AICS |
Listelenmiştir |
| Kanada DSL |
Listelenmiştir |
| EINECS |
201-116-8 |
| GHS Sınıflandırması |
H315, H319 |
BÖLÜM 20: ÖZET VE KRİTİK UYARILAR
Ürün Özeti
| Parametre |
Değer |
| Ürün |
Trioktil Fosfat (TOF / TEHP / TOP) |
| CAS |
78-42-2 |
| Görünüm |
Renksiz ila açık sarı sıvı |
| Yoğunluk |
~0,92 g/cm³ |
| Kaynama Noktası |
~215°C (4 mmHg'de) |
| Viskozite (25°C) |
13 - 15 cP |
| Suda Çözünürlük |
Çözünmez |
| LogP |
~6,0 |
| Ana Sektörler |
Plastik, kauçuk, metal işleme, hidrolik sıvılar |
KRİTİK UYARILAR
-
Plastikleştirici Olarak Kullanım: Trioktil fosfat, PVC, poliüretan ve NBR için etkili bir birincil plastikleştiricidir. Düşük sıcaklık esnekliği ve iyi yağ/su direnci sağlar.
-
FDA Onayı: Trioktil fosfat, gıda temaslı uygulamalar için FDA 21 CFR 181.27, 175.105 ve 175.300 kapsamında dolaylı katkı olarak onaylanmıştır (gıda ambalajı, kaplamalar, yapıştırıcılar).
-
Biyobirikim Potansiyeli: Yüksek LogP değeri (~6,0) nedeniyle trioktil fosfat biyobirikim potansiyeline sahiptir. Çevreye salınımından kaçınılmalıdır.
-
Düşük Toksisite: Akut toksisite düşüktür (LD₅₀ > 5.000 mg/kg). Ancak, cilt ve göz tahrişine neden olabilir (H315, H319).
-
Yüksek Sıcaklıkta Bozunma: > 250°C'de fosfor oksitler ve toksik dumanlar açığa çıkarabilir. Yangın durumunda SCBA kullanılmalıdır.
-
Depolama: Serin, kuru ve iyi havalandırılmış alanlarda depolayın. Kuvvetli oksitleyicilerden ve asitlerden uzak tutun.
-
Plastikleştirici Performans: Trioktil fosfat, düşük sıcaklık esnekliği ve iyi ekstraksiyon direnci gerektiren uygulamalar için özellikle uygundur.
-
Gıda Teması: FDA düzenlemeleri kapsamında dolaylı gıda teması için kullanılabilir, ancak doğrudan gıda katkısı olarak onaylı değildir.
-
Alternatifler: Diğer fosfat esterleri (TBP, TBEP, TPP, TCP) benzer uygulamalarda kullanılabilir ancak özellikler ve düzenleyici durum farklılık gösterir.
-
REACH Kaydı: AB REACH kapsamında kayıtlıdır (01-2119491304-40-XXXX). KKDİK kapsamında Türkiye'de kayıt zorunluluğu vardır.
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Kullanıcı, ürünü kendi proses ve uygulamalarında test etmekle sorumludur. Trioktil Fosfat ile çalışırken tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uyulmalıdır.
