Diaseton Akrilamid, Diacetone Acrylamide, Diacetonyl Acrylamide, DAA, DAAM, 2873-97-4
DİASETON AKRİLAMİD (DAAM)
CAS Numarası: 2873-97-4
EC Numarası (EINECS): 220-713-2
Moleküler Formül: C₉H₁₅NO₂
Moleküler Ağırlık: 169.22-169.25 g/mol
Kimyasal Sınıfı: N-sübstitüe akrilamid
BÖLÜM 1: ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK
| Parametre |
Açıklama |
| Kimyasal Adı (IUPAC) |
N-(1,1-Dimetil-3-oksobutil)prop-2-enamid |
| Diğer İsimler |
Diaseton Akrilamid, Diacetone Acrylamide, DAA, DAAM, N-(1,1-Dimetil-3-oksobutil)akrilamid, N-(2-Metil-4-oksopentan-2-il)prop-2-enamid |
| CAS Numarası |
2873-97-4 |
| EC Numarası (EINECS) |
220-713-2 |
| Moleküler Formül |
C₉H₁₅NO₂ |
| Moleküler Ağırlık |
169.22-169.25 g/mol |
| Kimyasal Sınıfı |
N-sübstitüe akrilamid |
| Yapı |
CH₂=CHCONHC(CH₃)₂CH₂COCH₃ |
| Görünüm |
Beyaz ila hafif sarımsı granül veya kristal |
| Koku |
Karakteristik |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer / Aralık |
| Moleküler Formül |
C₉H₁₅NO₂ |
| Moleküler Ağırlık |
169.22-169.25 g/mol |
| Görünüm |
Beyaz ila hafif sarımsı granül |
| Erime Noktası |
53-58°C |
| Kaynama Noktası |
120°C (8 mmHg'de) |
| Yoğunluk (60°C) |
0.998 g/mL |
| Parlama Noktası |
109-113°C |
| pH (20% sulu çözelti) |
4.0 - 8.0 |
| Renk (APHA) |
≤ 100 |
| Saflık |
≥ %99.0 |
| İnhibitör |
≤ 100 ppm (polimerizasyonu önlemek için) |
| Su İçeriği |
≤ %0.3 |
BÖLÜM 3: ÇÖZÜNÜRLÜK PROFİLİ
| Çözücü |
Çözünürlük |
Koşul |
| Su |
Çözünür |
|
| Metanol |
Çözünür |
|
| Toluen |
Çözünür |
|
| Tetrahidrofuran (THF) |
Çözünür |
|
| Benzen |
Çözünür |
|
| Etil Asetat |
Çözünür |
|
| Kloroform |
Çözünür |
|
| Petrol Eteri |
Çözünmez |
|
Kritik Not: DAAM suda ve çoğu organik çözücüde çözünür. Bu özellik, su bazlı kaplama ve emülsiyon sistemlerinde kullanımını kolaylaştırır. Higroskopik (nem çekici) özelliği nedeniyle, depolama sırasında nemden korunmalıdır .
BÖLÜM 4: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKSİYONLAR
| Özellik |
Açıklama |
| Kimyasal Sınıfı |
N-sübstitüe akrilamid |
| Fonksiyonel Gruplar |
Vinil grubu (polimerize olabilir), keton grubu (çapraz bağlanma için) |
| Reaktivite |
Yüksek; vinil polimerizasyonu ve keton-kondensasyonu |
| Polimerizasyon |
Kolayca polimerleşir (toplu, çözelti, emülsiyon) |
| Çapraz Bağlanma |
Keton grubu ile hidrazidlerle reaksiyon (DAAM-ADH sistemi) |
| Termal Bozunma |
> 200°C'de nitrojen oksitler (NOₓ) ve CO₂ açığa çıkarır |
| Oksidasyon |
Havada otooksidasyon ile patlayıcı peroksit oluşturabilir |
4.1. Başlıca Reaksiyonlar
| Reaksiyon Tipi |
Açıklama |
| Radikal Polimerizasyonu |
Vinil grubu üzerinden akrilamid polimerleri oluşturur |
| Keton-Hidrazid Reaksiyonu |
ADH ile çapraz bağlanma (hidrazon oluşumu) |
| Kopolimerizasyon |
Çeşitli vinil monomerlerle kopolimer oluşturur |
| Hidroliz |
Asidik/bazik ortamda akrilik aside dönüşür |
4.2. Stabilite
| Parametre |
Bilgi |
| Termal Stabilite |
Normal koşullarda kararlı (polimerizasyon inhibitörü içerir) |
| Polimerizasyon Riski |
Isı, ışık veya peroksitlerle tetiklenir |
| Nemis Hassasiyeti |
Higroskopik (nem çeker) |
| Geçimsizlikler |
Güçlü oksitleyiciler, güçlü bazlar, indirgeyiciler |
| Özel Risk |
Havada peroksit oluşturabilir |
BÖLÜM 5: BAŞLICA KULLANIM ALANLARI
5.1. Su Bazlı Kaplamalar (En Önemli Uygulama)
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Akrilik Emülsiyonlar |
Çapraz bağlayıcı monomer |
Yüksek |
| Su Bazlı Boyalar |
Su direnci ve mekanik dayanım artırıcı |
Yüksek |
| Lateks Filmler |
Film oluşumu ve dayanıklılık artırıcı |
Yüksek |
5.2. Polimer ve Reçine Üretimi
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Epoksi Reçineler |
Modifikasyon ve çapraz bağlanma |
Yüksek |
| Fotosensitif Reçineler |
Bileşen olarak |
Yüksek |
| Polimer Sentezi |
Yüksek molekül ağırlıklı polimerler |
Yüksek |
5.3. Tekstil ve Kağıt
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Kırışıklık Dirençli Kumaşlar |
Kalıcı pres kaplamaları |
Yüksek |
| Kağıt Kaplamaları |
Dayanıklılık artırıcı |
Yüksek |
5.4. Diğer Uygulamalar
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Yapıştırıcılar |
Çapraz bağlayıcı ve yapışma artırıcı |
Yüksek |
| Atık Su Arıtımı |
Polimer flokülant olarak |
Orta |
| Jel Elektroforezi |
Matriks bileşeni |
Orta |
| Yağlayıcı Yağlar |
Katkı maddesi olarak |
Orta |
BÖLÜM 6: SEKTÖREL UYGUNLUK MATRİSİ
| Sektör |
Uygunluk |
Açıklama |
| Kaplamalar |
Yüksek |
Su bazlı akrilik emülsiyonlarda çapraz bağlayıcı |
| Polimer / Reçine |
Yüksek |
Epoksi, fotosensitif reçineler |
| Tekstil |
Yüksek |
Kırışıklık dirençli kumaş kaplamaları |
| Yapıştırıcılar |
Yüksek |
Çapraz bağlayıcı ve yapışma artırıcı |
| Atık Su Arıtımı |
Orta |
Flokülant polimerler |
| Kozmetik |
Uygun değil |
Kozmetik kullanımı yok |
| Gıda |
Uygun değil |
Gıda katkısı olarak onaylı değil |
BÖLÜM 7: DİĞER İSİMLER VE TANIMLAR
| Türü |
İsim / Açıklama |
| IUPAC Adı |
N-(1,1-Dimetil-3-oksobutil)prop-2-enamid |
| Ticari İsimler |
DAAM, DAA |
| Eşanlamlılar |
N-(1,1-Dimetil-3-oksobutil)akrilamid, N-(2-Metil-4-oksopentan-2-il)akrilamid |
| CAS Numarası |
2873-97-4 |
| EC Numarası |
220-713-2 |
| RTECS Numarası |
AS3475000 |
| MDL Numarası |
MFCD00008788 |
| HS Kodu |
29241900 |
BÖLÜM 8: ÜRETİM YÖNTEMİ
| Parametre |
Açıklama |
| Yöntem |
Akrilonitril + Aseton → Diaseton Akrilamid |
| Reaksiyon |
Ritter reaksiyonu (konsantre sülfürik asit katalizörlü) |
| Koşullar |
Kontrollü sıcaklık, asidik ortam |
| Saflaştırma |
Kristalizasyon |
| Saflık |
≥ %99.0 |
BÖLÜM 9: TOKSİKOLOJİ VE SAĞLIK ETKİLERİ
| Parametre |
Değer / Açıklama |
| GHS Sınıflandırması |
Uyarı |
| Sinyal Kelimesi |
Uyarı |
| Tehlike İfadeleri |
H302 (Yutulması halinde zararlı), H315 (Cilt tahrişine neden olur), H319 (Ciddi göz tahrişine neden olur), H335 (Solunum tahrişine neden olabilir) |
| Önlem İfadeleri |
P261, P264b, P270, P280, P301+P312, P305+P351+P338 |
| Oral LD50 (Fare) |
7.7 mmol/kg (~1,300 mg/kg) |
| Cilt Tahrişi |
Tahriş edici |
| Göz Tahrişi |
Ciddi tahriş edici |
| Cilt Duyarlılaşması |
Veri yok |
| Mutajenite |
Veri yok |
| Kanserojenite |
Sınıflandırılmamıştır |
| Hedef Organlar |
Cilt, gözler, solunum sistemi |
BÖLÜM 10: GÜVENLİK VE DEPOLAMA
| Parametre |
Bilgi |
| Depolama Koşulları |
Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Sıcaklık |
Buzdolabında saklanması önerilir |
| Kap |
Sıkıca kapalı, inert kaplar |
| Özel Gereksinimler |
Nemden koruyun (higroskopik) ; polimerizasyon inhibitörü içerir |
| Kaçınılması Gerekenler |
Isı, ışık, güçlü oksitleyiciler, güçlü bazlar |
| Raf Ömrü |
12-24 ay (önerilen koşullarda) |
| Ambalaj |
25 kg torba, fiber variller |
BÖLÜM 11: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| UN Numarası |
Düzenlenmemiştir (tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır) |
| Tehlike Sınıfı |
Uygulanamaz |
| Ambalaj Grubu |
Uygulanamaz |
| Doğru Taşıma Adı |
Diaseton Akrilamid |
| ADR/RID |
Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu |
Düzenlenmemiştir |
| IATA (Hava) |
Düzenlenmemiştir |
| Deniz Kirletici |
Hayır |
BÖLÜM 12: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Yangın Tehlikesi |
Yanıcı katı |
| Söndürme Maddeleri |
Kuru kimyasal, CO₂, halon |
| Özel Tehlikeler |
Isıtıldığında nitrojen oksitler (NOₓ), CO₂ açığa çıkarır |
| Bozunma Ürünleri |
Nitrojen oksitler, CO, CO₂ |
| Koruyucu Donanım |
Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi |
BÖLÜM 13: KAZARA DÖKÜLME VE TEMİZLEME
| Parametre |
Bilgi |
| Kişisel Koruma |
Eldiven, koruyucu gözlük, toz maskesi |
| Havalandırma |
Havalandırmayı artırın |
| Temizleme Yöntemleri |
Döküntüyü su ile nemlendirin, uygun kaba aktarın |
| Çevresel Önlemler |
Drenajlara girmesini önleyin |
| Atık Bertarafı |
Yerel düzenlemelere göre |
BÖLÜM 14: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu |
Yapılacak İşlem |
| Soluma |
Temiz havaya çıkarın. Belirtiler devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması |
Kirlenmiş giysileri çıkarın. Bol su ve sabun ile yıkayın. |
| Göz Teması |
Bol su ile en az 15-20 dakika durulayın. Hemen tıbbi yardım alın. |
| Yutma |
Kusturmayın. Bilinçli ise 1-2 bardak su için. Hemen tıbbi yardım alın. |
BÖLÜM 15: MEVZUAT BİLGİLERİ
| Bölge / Kurum |
Durum |
| AB REACH |
Kayıtlı |
| Türkiye KKDİK |
Kayıt zorunluluğu vardır |
| ABD TSCA |
Listelenmiştir |
| EINECS |
220-713-2 |
| RTECS |
AS3475000 |
| WGK (Almanya) |
1 (suya hafif tehlike) |
BÖLÜM 16: ÖZET VE KRİTİK UYARILAR
Ürün Özeti
| Parametre |
Değer |
| Ürün |
Diaseton Akrilamid (DAAM) |
| CAS |
2873-97-4 |
| Görünüm |
Beyaz ila hafif sarımsı granül |
| Erime Noktası |
53-58°C |
| Saflık |
≥ %99.0 |
| Ana Sektörler |
Kaplamalar, polimerler, tekstil |
KRİTİK UYARILAR
-
Dual Fonksiyonellik: DAAM, polimerizasyon için vinil grubu ve çapraz bağlanma için keton grubu içerir. Bu eşsiz özellik, su bazlı kaplamalarda hem film oluşumu hem de çapraz bağlanma sağlar .
-
DAAM-ADH Çapraz Bağlanma Sistemi: Keton grubu, adipik asit dihidrazit (ADH) ile reaksiyona girerek hidrazon bağları oluşturur. Bu, su bazlı akrilik emülsiyonlarda etkili bir çapraz bağlanma sistemi sağlar .
-
Higroskopik (Nem Çekici): DAAM, higroskopiktir . Nemsiz ortamda depolanmalı ve ambalajı sıkıca kapatılmalıdır. Nem, polimerizasyonu tetikleyebilir veya ürün kalitesini düşürebilir.
-
Polimerizasyon Riski: DAAM, ısı, ışık veya peroksitlerle kolayca polimerleşir . Ticari ürünler polimerizasyonu önlemek için inhibitör (≤100 ppm) içerir . Depolama sırasında aşırı ısı ve ışıktan korunmalıdır.
-
Peroksit Oluşumu: Havada otooksidasyon ile patlayıcı peroksitler oluşturabilir . Uzun süreli depolamadan önce peroksit testi yapılması önerilir.
-
Toksikolojik Profil: H302 (Yutulması halinde zararlı), H315 (Cilt tahrişi), H319 (Ciddi göz tahrişi) . Uygulama sırasında uygun KKD (eldiven, gözlük, toz maskesi) kullanımı zorunludur.
-
Su Bazlı Kaplamalarda Performans: DAAM, su bazlı boyalar ve kaplamalarda su direnci, mekanik dayanım ve film kalitesini önemli ölçüde artırır . Özellikle akrilik emülsiyon sistemlerinde tercih edilir.
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. DAAM polimerleşebilir ve peroksit oluşturabilir! Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Kullanıcı, ürünü kendi proses ve uygulamalarında test etmekle sorumludur. Diaseton Akrilamid ile çalışırken tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uyulmalıdır.
