İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderPotasyum Molibdat, Potassium Molybdate, Dipotassium Molybdate, Potassium Molybdenum Oxide, 13446-49-6
POTASYUM MOLİBDAT (K₂MoO₄)
1. Kimyasal Kimlik ve Malzeme Sınıflandırması
-
Kimyasal Adı: Potasyum Molibdat, Dipotasyum Molibdat, Potasyum Molibden Oksit
-
Eşanlamlılar: Molibdik Asit Dipotasyum Tuzu, Dikalium Dioksido(Dioxo)molibden, Dipotasyum Tetraoksomolibdat
-
CAS Numarası: 13446-49-6
-
Moleküler Formül: K₂MoO₄
-
Moleküler Ağırlık: 238,13 g/mol
-
EC Numarası: 236-599-2
-
SMILES: [K+].[K+].[O-]Mo(=O)=O
-
InChI Key: NUYGZETUIUXJCO-UHFFFAOYSA-N
2. Fiziksel Özellikler
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Görünüm | Beyaz kristal toz |
| Form | Toz ve parçacıklar |
| Koku | Kokusuz |
| Moleküler Ağırlık | 238,13 g/mol |
| Yoğunluk (20°C) | ~3,0 g/cm³ (tahmini) |
| Erime noktası | 919°C (susuz form) |
| Kaynama noktası | >1400°C (bozunur) |
| Partikül boyutu | -100 mesh (<150 μm) |
| pH (5% çözelti, 20°C) | 9–11 (alkali) |
| Çözünürlük (su, 20°C) | Yüksek (>1000 g/L - çok iyi çözünür) |
| Çözünürlük (alkali) | İyi çözünür |
| Çözünürlük (alkol, aseton) | Çözünmez |
3. Kimyasal Özellikler ve Spesifikasyonlar
3.1 Saflık ve Bileşim (Reaktif Sınıfı)
| Parametre | Spesifikasyon |
|---|---|
| Saflık (K₂MoO₄) | ≥ %99,0 |
| Molibden (Mo) içeriği | ~%40,3 |
| Klorür (Cl) | ≤ %0,05 |
| Fosfat (PO₄) | ≤ %0,03 |
| Sülfat (SO₄) | ≤ %0,05 |
| Demir (Fe) | ≤ %0,01 |
3.2 Kimyasal Davranış
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Termal bozunma | >900°C (MoO₃ ve K₂O'ya) |
| Sulu çözelti pH'ı (%5, 20°C) | 9–11 (bazik) |
| Molibdat anyonu | MoO₄²⁻ (tetrahedral) |
| Reaktivite | Asitlerle reaksiyona girerek molibdik asit oluşturur |
4. Sentez ve Üretim Yöntemleri
4.1 Nötralizasyon Yöntemi
-
Reaksiyon: MoO₃ + 2KOH → K₂MoO₄ + H₂O
-
Proses: Molibden trioksit (MoO₃) sıcak potasyum hidroksit (KOH) içinde çözülür → çözelti kristallendirilir → filtre edilir → kurutulur
-
Verim: >%95
-
Saflık: %99,0+ (yeniden kristallendirme ile)
4.2 Alternatif Yöntem (Amonyum Molibdattan)
-
Reaksiyon: (NH₄)₆Mo₇O₂₄ + 6KOH → 7K₂MoO₄ + 6NH₃ + 4H₂O
-
Proses: Amonyum heptamolibdat (NH₄)₆Mo₇O₂₄·4H₂O çözeltisi, potasyum hidroksit ile muamele edilir → amonyak gazı açığa çıkar → çözelti kristallendirilir
5. Kalite Spesifikasyonları
5.1 Reaktif/Analitik Sınıf
| Parametre | Spesifikasyon |
|---|---|
| Saflık (K₂MoO₄) | ≥ %99,0 |
| Görünüm | Beyaz toz |
| Klorür (Cl) | ≤ 0,05% |
| Sülfat (SO₄) | ≤ 0,05% |
| Fosfat (PO₄) | ≤ 0,03% |
| Demir (Fe) | ≤ 0,01% |
| Ağır metaller (Pb olarak) | ≤ 0,001% |
| Nem | ≤ %0,5 |
5.2 Yüksek Saflık Sınıfı
| Parametre | Spesifikasyon |
|---|---|
| Saflık (K₂MoO₄) | ≥ %99,9 |
| Her bir safsızlık | ≤ 100 ppm |
| Toplam safsızlıklar | ≤ 0,1% |
6. Suda Çözünürlük ve Çözelti Özellikleri
| Sıcaklık | Çözünürlük (g/100 mL su) |
|---|---|
| 0°C | ~40 |
| 20°C | ~56 |
| 40°C | ~75 |
| 60°C | ~95 |
| 80°C | ~120 |
| 100°C | ~150 |
7. Etki Mekanizması ve Uygulama Prensipleri
7.1 Korozyon İnhibisyonu (Su Arıtma)
Molibdat iyonları (MoO₄²⁻), metal yüzeylerinde koruyucu bir pasivasyon tabakası oluşturarak korozyonu önler. Bu mekanizma, toksik kromatların çevre dostu bir alternatifidir.
-
Etki: Anodik inhibitör
-
Hedef metaller: Çelik, alüminyum, bakır
-
Optimum pH: 7,5–9,5
7.2 Bitki Besleme (Tarım)
Potasyum molibdat, bitkiler için temel bir mikro besin olan molibdenin (Mo) biyoyararlanımını sağlar. Molibden, azot fiksasyonu için kritik olan nitrogenaz ve nitratın amonyağa dönüşümü için nitrat redüktaz enzimlerinin kofaktörüdür.
7.3 Analitik Reaktivite (Heteropoli Asitler)
Potasyum molibdat, fosfat (PO₄³⁻), silikat (SiO₄⁴⁻) ve arsenat (AsO₄³⁻) iyonları ile karakteristik sarı renkli heteropoli kompleksleri (örneğin, fosfomolibdik asit, sarı) oluşturur. Bu reaksiyon, spektrofotometrik tayinlerin temelini oluşturur.
8. Sektörel Uygulamalar – Analitik Kimya
8.1 Fosfat Tayini (Kolorimetrik Yöntem)
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Prensip | PO₄³⁻ + 12MoO₄²⁻ + 24H⁺ → H₃PMo₁₂O₄₀ + 12H₂O (sarı) → indirgenme (askorbik asit) → heteropoli mavisi |
| λmax | 660–880 nm |
| Dedeksiyon limiti | 0,01 mg/L P |
| Uygulama | Su, toprak, gübre, biyolojik sıvılar |
8.2 Silikat Tayini
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Prensip | SiO₄⁴⁻ + 12MoO₄²⁻ + 24H⁺ → H₄SiMo₁₂O₄₀ (sarı) → indirgenme → heteropoli mavisi |
| λmax | 660–810 nm |
| Dedeksiyon limiti | 0,05 mg/L SiO₂ |
9. Sektörel Uygulamalar – Tarım (Mikro Besin Gübresi)
9.1 Uygulama Parametreleri
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Fonksiyonu | Molibden (Mo) kaynağı – bitkiler için temel mikro besin |
| Molibden içeriği | ~%40,3 Mo (K₂MoO₄) |
| Hedef ürünler | Baklagiller (soya, yonca, bezelye), karnabahar, brokoli, turunçgiller |
| Eksiklik belirtileri | Karnabaharda "kamçı kuyruk" hastalığı, azot eksikliği, yaprak klorozu |
| Toprak pH etkisi | Asidik topraklarda (pH <6) Mo mevcudiyeti düşüktür – kireçleme gerekebilir |
9.2 Uygulama Oranları
| Uygulama Yöntemi | Mo Oranı | K₂MoO₄ Oranı |
|---|---|---|
| Tohum işleme | 0,5–1 g Mo/kg tohum | 1,2–2,5 g/kg tohum |
| Yaprak spreyi | 50–200 g Mo/hektar | 125–500 g/hektar |
| Toprak uygulaması | 0,5–2 kg Mo/hektar | 1,2–5 kg/hektar |
| Fertigasyon | 0,1–0,5 mg Mo/L | 0,25–1,25 mg/L |
10. Sektörel Uygulamalar – Su Arıtma ve Korozyon İnhibisyonu
10.1 Kapalı Devre Soğutma Sistemleri
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Uygulama | Çelik, alüminyum, bakır için korozyon inhibitörü |
| Tipik dozaj (K₂MoO₄ olarak) | 50–500 mg/L (10–100 mg/L Mo olarak) |
| Optimum pH aralığı | 7,5–9,5 |
| Sinerjistler | Çinko (ZnSO₄), fosfonatlar (HEDP, ATMP), azoller |
| Avantaj | Kromata (toksik) çevre dostu alternatif |
10.2 Sodyum Molibdat ile Karşılaştırma
| Özellik | Potasyum Molibdat (K₂MoO₄) | Sodyum Molibdat (Na₂MoO₄) |
|---|---|---|
| Formül | K₂MoO₄ | Na₂MoO₄ |
| Mo içeriği | ~%40,3 | ~%39,6 |
| Çözünürlük (20°C) | ~56 g/100 mL | ~56 g/100 mL |
| Maliyet | Genellikle daha yüksek | Daha düşük |
| Uygulama | Bitki besleme (K da sağlar), analitik | Su arıtma (daha yaygın) |
11. Sektörel Uygulamalar – Pigment ve Boya Üretimi
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Uygulama | Molibdat pigmentlerinin sentezinde öncü (örneğin, molibdat turuncusu – PbMoO₄, kalsiyum molibdat) |
| Diğer metallerle reaksiyon | Pb²⁺, Ca²⁺, Zn²⁺, Sr²⁺ ile çözünmeyen molibdatlar oluşturur |
| Örnek | Pb(NO₃)₂ + K₂MoO₄ → PbMoO₄ (turuncu) + 2KNO₃ |
12. Sektörel Uygulamalar – Katalizör
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Uygulama | Oksidasyon reaksiyonlarında katalizör öncüsü, hidrodesülfürizasyon (HDS) katalizörleri |
| Reaktör tipi | Heterojen katalizör desteği (Al₂O₃, SiO₂ üzerinde) |
| Aktivasyon | Sülfidasyon (H₂S veya CS₂ ile) → MoS₂ aktif fazı |
13. Alternatif Molibdatlarla Karşılaştırma
| Bileşik | Formül | Mo İçeriği | Çözünürlük (su) | Birincil Kullanım |
|---|---|---|---|---|
| Potasyum Molibdat | K₂MoO₄ | %40,3 | Yüksek | Tarım, analitik kimya |
| Sodyum Molibdat | Na₂MoO₄ | %39,6 | Yüksek | Su arıtma, korozyon |
| Amonyum Molibdat | (NH₄)₆Mo₇O₂₄·4H₂O | ~%54 | Yüksek | Analitik kimya, katalizör öncüsü |
| Kalsiyum Molibdat | CaMoO₄ | %48 | Çözünmez | Pigmentler, seramik, cam |
| Çinko Molibdat | ZnMoO₄ | ~%42 | Çözünmez | Korozyon önleyici pigment |
| Stronsiyum Molibdat | SrMoO₄ | ~%40 | Çözünmez | Lüminesans, seramik |
14. Güvenlik ve Toksikoloji
14.1 Akut Toksisite
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Oral LD₅₀ (sıçan) | >5.000 mg/kg (tahmini – düşük toksisite) |
| Dermal LD₅₀ | >2.000 mg/kg |
| Cilt tahrişi | Hafif tahriş edici (toz) |
| Göz tahrişi | Hafif tahriş edici |
| Soluma | Toz solunması tahrişe neden olabilir |
14.2 Mesleki Maruziyet Limitleri
| Kurum | Limit | Not |
|---|---|---|
| OSHA PEL | 5 mg/m³ (TWA) | |
| ACGIH TLV | 0,5 mg/m³ (TWA) | |
| ACGIH Kanserojenite | Hayvan kanserojeni (insanlar için önemi bilinmiyor) | |
| California PEL | 0,5 mg/m³ |
14.3 Toksikolojik Notlar
-
Molibden bileşikleri, yüksek dozlarda hayvan çalışmalarında üreme etkileri ve eklem anormallikleri ile ilişkilendirilmiştir.
-
İnsanlarda mesleki maruziyet gut benzeri semptomlara (hiperürisemi) neden olabilir.
-
Molibden, insan beslenmesi için eser element olarak gereklidir (günlük alım ~0,1–0,3 mg/gün).
15. Güvenlik Önlemleri ve Kişisel Koruyucu Ekipman (KKE)
-
Tehlikeler:
-
Düşük akut toksisite
-
Toz mekanik tahrişe neden olabilir
-
Kanserojenite sınıflandırmasına dikkat edin (ACGIH TLV – hayvan kanserojeni)
-
-
KKE (önerilen):
-
Toz maskesi (N95/FFP2) – tozlu işlemler için
-
Koruyucu gözlük (EN 166)
-
Koruyucu eldivenler (nitril)
-
-
Mühendislik kontrolleri:
-
Tozlu işlemler için yerel egzoz havalandırması (LEV)
-
Toz toplama sistemleri
-
Göz yıkama istasyonları
-
-
İlk yardım:
-
Soluma: Temiz havaya çıkarın
-
Cilt teması: Sabun ve su ile yıkayın
-
Göz teması: 15 dakika su ile durulayın
-
Yutma: Ağzı çalkalayın; su için; tıbbi yardım alın
-
16. Depolama ve Kararlılık
-
Depolama sınıfı: 11 - Yanıcı Katılar
-
Depolama koşulları:
-
Oda sıcaklığında (RT) saklayın
-
Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan
-
Orijinal kabı sıkıca kapalı tutun (higroskopik)
-
Nemden koruyun
-
Güçlü asitlerden uzak tutun
-
-
Raf ömrü:
-
Uygun şekilde saklandığında 36 ay
-
-
Bozunma göstergeleri:
-
Topaklanma/sertleşme (nem emilimi)
-
Renk değişimi (sarı/kahverengi – safsızlık oluşumu)
-
17. Taşımacılık Bilgileri
| Düzenleme | Sınıflandırma |
|---|---|
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir (tehlikesiz) |
| ADR/RID | Tehlikeli mal olarak sınıflandırılmamıştır |
| IMDG | Düzenlemeye tabi değildir |
| IATA | Düzenlemeye tabi değildir |
| Uygun sevkiyat adı | Potasyum molibdat (tehlikesiz) |
18. Eşanlamlılar ve Yaygın İsimler
-
Türkçe: Potasyum molibdat, Dipotasyum molibdat, Potasyum molibden oksit
-
İngilizce: Potassium molybdate, Dipotassium molybdate, Dipotassium tetraoxomolybdate
-
Fransızca: Molybdate de potassium
-
İspanyolca: Molibdato de potasio
-
Almanca: Kaliummolybdat
19. Neden Potasyum Molibdat Tercih Edilmelidir? (Teknik Özet)
| Avantaj | Açıklama |
|---|---|
| Yüksek çözünürlük | Suda ~56 g/100 mL – konsantre stok çözeltileri hazırlamak için kolay |
| Yüksek molibden içeriği (~%40) | Verimli molibden kaynağı – kg Mo başına daha düşük nakliye maliyeti |
| Çift besin (K + Mo) | Potasyum aynı zamanda bitkiler için temel bir makro besindir (gübre uygulamalarında avantaj) |
| Temel analitik reaktif | Fosfat, silikat, arsenat tayinleri için gereklidir (heteropoli mavisi yöntemi) |
| Kromatın çevre dostu alternatifi | Korozyon inhibisyonunda toksik kromatların yerine kullanılır |
| Toksik değil (düşük dozlarda) | Tarım ve gıda temas uygulamaları için uygundur |
| Yüksek saflık mevcuttur | ≥%99,0 ve ≥%99,9 sınıfları – kritik uygulamalar için |
| Katalizör öncüsü | Petrol rafinasyonunda HDS katalizörleri için önemlidir |
| Sınırlama notu: | Sodyum molibdattan daha yüksek maliyet. Yüksek dozlarda toksisite (hayvan çalışmalarında). Toz göz ve solunum yolu tahrişine neden olabilir. ACGIH tarafından hayvan kanserojeni olarak sınıflandırılmıştır (insanlar için önemi bilinmiyor). |
20. Sektörel Uygunluk Özet Tablosu
| Sektör | Uygulama | Tipik Konsantrasyon | Alternatifler |
|---|---|---|---|
| Analitik Kimya | Fosfat, silikat, arsenat tayini | 1–10% a/ğ çözelti | Amonyum molibdat (daha yaygın) |
| Tarım | Mikro besin gübresi (Mo + K kaynağı) | 125–500 g/hektar (yaprak) | Sodyum molibdat (Mo kaynağı), amonyum molibdat |
| Su Arıtma | Korozyon inhibitörü (kapalı devre) | 50–500 mg/L | Sodyum molibdat (daha yaygın), çinko, fosfatlar |
| Pigment Üretimi | Kalsiyum molibdat, kurşun molibdat öncüsü | Stokiyometrik | Sodyum molibdat |
| Katalizör | HDS katalizör öncüsü, oksidasyon katalizörleri | %5–20 MoO₃ eşdeğeri | Amonyum molibdat (daha yaygın) |
| Laboratuvar | pH tamponu, reaktif | 0,01–1 M | Sodyum molibdat |
| Cam/Seramik | Lüminesans malzemeler için katkı (SrMoO₄, CaMoO₄) | %1–5 | Kalsiyum molibdat |
Bu TDS, ISO 11014-1 formatına uygun olarak hazırlanmış olup, analitik kimyagerler, tarım bilimcileri, su arıtma mühendisleri, pigment üreticileri ve satın alma profesyonelleri için tasarlanmıştır. Analiz Sertifikaları (CoA), Güvenlik Bilgi Formları (SDS) ve numune validasyon raporları talep üzerine temin edilebilir.
