Sorularınız mı var? Yardımcı olalım! İletişime Geçin
info@betakim.com.tr

Kalsiyum Molibdat , Kalsiyum Molibden Oksit, Calcium Molybdate, Calcium Molybdenum Oxide, 7789-82-4

Kalsiyum Molibdat , Kalsiyum Molibden Oksit, Calcium Molybdate, Calcium Molybdenum Oxide, 7789-82-4

KALSİYUM MOLİBDAT (CaMoO₄)

1. Kimyasal Kimlik ve Malzeme Sınıflandırması

  • Kimyasal Adı: Kalsiyum Molibdat, Kalsiyum Molibden Oksit

  • Eşanlamlılar: Molibdik Asit Kalsiyum Tuzu, Powellite (doğal mineral formu), Kalsiyum Tetraoksomolibdat

  • CAS Numarası: 7789-82-4

  • Moleküler Formül: CaMoO₄

  • Moleküler Ağırlık: 200,01 g/mol

  • EC Numarası: 232-192-9

  • MDL Numarası: MFCD00015974

  • Mineral Adı: Powellite (tetragonal kristal yapısı)

2. Fiziksel Özellikler

2.1 Genel Fiziksel Özellikler

Özellik Değer
Görünüm Beyaz ila açık beyaz kristal toz
Kristal yapısı Tetragonal (scheelit tipi yapı, uzay grubu I4₁/a)
Koku Kokusuz
Yoğunluk (20°C) 4,35 g/cm³
Yığma yoğunluğu (sıkıştırılmış) 1,5–2,5 g/cm³ (partikül boyutuna bağlı)
Erime noktası 1643°C (2989°F)
Kaynama noktası Kaynamadan önce bozunur (≥1600°C'de MoO₃ kaybı)
Sertlik (Mohs) 3,5–4 (doğal powellite için)
Kırılma indisi (optik) nω = 1,974, nε = 1,984 (doğal powellite için)
Partikül boyutu (tipik) 1–50 μm (üretime bağlı)

2.2 Termal Özellikler

Parametre Değer
Bozunma sıcaklığı (havada) >1000°C (yavaş MoO₃ kaybı)
Özgül ısı kapasitesi (C_p, 25°C) ~0,65 J/(g·K) (tahmini)
Oluşum entalpisi (ΔH_f°) -1545 kJ/mol
Oluşum Gibbs serbest enerjisi (ΔG_f°) -1440 kJ/mol

3. Çözünürlük ve Kimyasal Davranış

3.1 Çeşitli Çözücülerde Çözünürlük

Çözücü Çözünürlük Sıcaklık
Su Çözünmez (<0,01 g/100 mL) 20°C
Seyreltik mineral asitler (HCl, HNO₃, H₂SO₄) Çözünür (molibdik aside bozunur) 20°C
Konsantre asitler Yavaşça çözünür 20–50°C
Alkali çözeltiler Az çözünür (molibdat iyonları oluşturur) 20°C
Organik çözücüler Çözünmez 20°C

3.2 Asit Bozunma Reaksiyonu

  • Reaksiyon: CaMoO₄ (k) + 2H⁺ (aq) → H₂MoO₄ (aq veya çökelti) + Ca²⁺ (aq)

  • Not: H₂MoO₄, konsantre çözeltilerde sarı katı (molibdik asit) olarak çökebilir

3.3 Alkali Reaksiyonu

  • Reaksiyon: CaMoO₄ (k) + 2OH⁻ (aq) ⇌ MoO₄²⁻ (aq) + Ca(OH)₂ (k) (sınırlı çözünürlük)

4. Kimyasal Özellikler

4.1 Kimyasal Bileşim

Bileşen İçerik (%)
Kalsiyum (Ca) ~%20,0 (teorik %20,03)
Molibden (Mo) ~%48,0 (teorik %47,97)
Oksijen (O) ~%32,0 (teorik %32,00)
CaO eşdeğeri ~%28,0
MoO₃ eşdeğeri ~%71,9

4.2 X-Işını Kırınımı (XRD) – Karakteristik Zirveler (2θ, Cu Kα)

Zirve 2θ (derece) d-aralığı (Å) Bağıl Şiddet
1 28,9° 3,08 %100 (en güçlü)
2 47,1° 1,93 %60
3 34,4° 2,60 %45
4 58,5° 1,58 %30
5 18,9° 4,69 %25

5. Üretim Yöntemleri

5.1 Çöktürme Yöntemi (Endüstriyel Standart)

  • Reaksiyon: CaCl₂ (aq) + Na₂MoO₄ (aq) → CaMoO₄ (k) + 2NaCl (aq)

  • Alternatif: Ca(NO₃)₂ (aq) + K₂MoO₄ (aq) → CaMoO₄ (k) + 2KNO₃ (aq)

  • Proses: Kalsiyum tuzu (klorür, nitrat) ve molibdat tuzunun (sodyum, potasyum veya amonyum) sulu çözeltileri kontrollü koşullar altında karıştırılır → beyaz çökelti oluşur → filtrelenir → yıkanır → kurutulur → öğütülür

  • Verim: >%95

  • Partikül boyutu kontrolü: Konsantrasyon, sıcaklık, karıştırma hızı ve yaşlandırma süresi ile ayarlanır

5.2 Hidrotermal Sentez (Yüksek Saflık, Kontrollü Morfoloji)

  • Koşullar: 100–250°C, otojen basınç, 6–48 saat

  • Morfolojiler: Küreler, çubuklar, demetler, yıldızlar, çiçekler (koşullara bağlı)

  • Uygulama: Yüksek saflıkta pigmentler, lüminesans malzemeler

5.3 Katı Hal Reaksiyonu (Yüksek Sıcaklık)

  • Reaksiyon: CaCO₃ + MoO₃ → CaMoO₄ + CO₂ (g)

  • Koşullar: 600–800°C'de 2–6 saat

  • Uygulama: Seramik sınıfı malzeme, büyük ölçekli üretim

5.4 Doğal Kaynak (Powellite)

  • Oluşumu: Skarn yatakları, hidrotermal damarlar

  • Form: Doğal tetragonal kristaller (safsızlıklar nedeniyle tipik olarak sarı ila kahverengi)

  • Kullanım: Sınırlı endüstriyel kullanım; esas olarak mineral numuneleri

6. Kalite Spesifikasyonları

6.1 Pigment/Seramik Sınıfı

Parametre Spesifikasyon
Saflık (CaMoO₄, ağ/ğ) ≥ %98,0
Molibden (Mo) içeriği %46–48
Kalsiyum (Ca) içeriği %18–20
Nem (105°C, 2 saat) ≤ %0,5
Ateşte kayıp (800°C) ≤ %1,0
Partikül boyutu (D50) 1–10 μm (pigmentler için), 10–50 μm (seramik için)
Renk Beyaz ila açık beyaz
Suda çözünmeyen Geçer (≤ %0,1 çözünür)
Demir (Fe) ≤ %0,1
Ağır metaller (Pb olarak) ≤ 100 ppm

6.2 Yüksek Saflık / Lüminesans Sınıfı

Parametre Spesifikasyon
Saflık (CaMoO₄, ağ/ğ) ≥ %99,9
Nadir toprak katkıları (Eu³⁺, Tb³⁺, Dy³⁺, vb.) Belirtildiği gibi (%0,1–10 mol)
Demir (Fe) ≤ 10 ppm
Ağır metaller (toplam) ≤ 50 ppm
Klorür (Cl) ≤ %0,01
Sülfat (SO₄) ≤ %0,01

7. Endüstriyel Uygulamalar – Metalurji (Alaşımlı Çelik Üretimi)

7.1 Çelik Üretiminde Rolü

Parametre Değer
Fonksiyonu Çelik alaşımlarında molibden kaynağı
Tipik ilave Gerektiği gibi (özel çeliklerde %0,1–10 Mo)
Çelik üzerindeki etkileri Sertleşebilirliği, mukavemeti, tokluğu, sürünme direncini, korozyon direncini artırır
Yaygın çelik sınıfları Yüksek hız çelikleri (HSS), takım çelikleri, paslanmaz çelikler, yapı çelikleri

7.2 Diğer Mo Kaynaklarına Göre Avantajları

Kaynak Mo İçeriği Erime Noktası Maliyet Taşıma
Kalsiyum Molibdat (CaMoO₄) ~%48 Mo 1643°C Düşük (belirli uygulamalar için ferromolibdenden daha ucuz) Toz, tozlu
Ferromolibden (FeMo) %60–75 Mo ~1800°C Daha yüksek Topaklar, daha az tozlu
Molibden trioksit (MoO₃) %66,7 Mo 795°C Orta Toz, uçucu (süblimleşir)
Molibden metal tozu %100 Mo 2623°C Çok yüksek Toz

8. Endüstriyel Uygulamalar – Pigmentler

8.1 Kalsiyum Molibdat Beyaz Pigment Olarak

Parametre Değer
Renk Beyaz ila açık beyaz
Opaklık İyi
Kimyasal kararlılık Mükemmel (suda çözünmez, çoğu koşulda kararlıdır)
Isı kararlılığı Mükemmel (1000°C'ye kadar)
Toksik olmayan Düşük toksisite (kurşun kromat, kadmiyum pigmentlerinden farklı olarak)
Uygulamalar Seramik sırları, emayeler, boyalar, plastikler

8.2 Molibdat Pigment Serisi

Pigment Formül Renk Uygulama
Kalsiyum molibdat CaMoO₄ Beyaz Seramik, emayeler, dolgu maddeleri
Kurşun molibdat PbMoO₄ Sarı-turuncu (molibdat turuncusu) Pigmentler (Pb toksisitesi nedeniyle sınırlı)
Stronsiyum molibdat SrMoO₄ Beyaz Lüminesans malzemeler
Çinko molibdat ZnMoO₄ Beyaz Korozyon önleyici pigment
Karışık metal molibdatlar Ca₁₋ₓSrₓMoO₄ Beyaz ila açık beyaz Seramik, fosforlar

9. Endüstriyel Uygulamalar – Seramik

9.1 Seramik Sırları ve Emayeler

Parametre Değer
Fonksiyonu Opaklaştırıcı, beyazlatıcı ajan, akı düzenleyici
İlave seviyesi Sır ağırlığınca %1–10
Pişirme sıcaklığı 1000–1300°C
Faydaları Opaklığı, beyazlığı ve yüzey kalitesini artırır

9.2 Yüksek Sıcaklık Seramikleri

Parametre Değer
Uygulama Refrakter seramik bileşenler
Avantaj Yüksek erime noktası (1643°C), termal kararlılık
Kullanımlar Potalar, fırın astarları, ısı bariyerleri

10. Endüstriyel Uygulamalar – Lüminesans Malzemeler (Fosforlar)

10.1 Kalsiyum Molibdat Fosfor Ana Malzemesi Olarak

Parametre Değer
Fonksiyonu Nadir toprak katkıları (Eu³⁺, Tb³⁺, Dy³⁺, Sm³⁺, Er³⁺) için ana kafes
Uyarma dalga boyu (UV) 250–350 nm
Emisyon renkleri Kırmızı (Eu³⁺ ~ 615 nm), Yeşil (Tb³⁺ ~ 545 nm), Mavi (Tm³⁺/Dy³⁺), Beyaz (Dy³⁺)
Kuantum verimi Yüksek (optimize edilmiş bileşimler için %70–90)
Uygulamalar LED'ler, plazma ekran panelleri (PDP'ler), floresan lambalar, X-ışını sintilatörleri

10.2 Katkılı Kalsiyum Molibdat Fosforlar

Katkı Emisyon Rengi Zirve Dalga Boyu (nm) Uygulama
Eu³⁺ Kırmızı 615 nm (⁵D₀ → ⁷F₂) Beyaz LED'ler, ekran fosforları
Tb³⁺ Yeşil 545 nm (⁵D₄ → ⁷F₅) Yeşil fosforlar
Dy³⁺ Beyaz/sarı 575 nm, 480 nm Beyaz ışık kaynakları
Sm³⁺ Turuncu-kırmızı 600 nm, 645 nm Ekran fosforları
Er³⁺ Yeşil 550 nm Yükseltme lüminesansı

11. Endüstriyel Uygulamalar – Yağlayıcılar

11.1 Yüksek Sıcaklık Katı Yağlayıcı

Parametre Değer
Uygulama Yüksek sıcaklık gresleri ve kaplamaları için katı yağlayıcı katkı
Sıcaklık aralığı 300–800°C (1000°C'nin üzerinde bozunur)
Sürtünme azaltma İndirgeyici koşullar altında yerinde MoS₂ oluşturur
Tipik ilave Ağırlıkça %1–10
Mekanizma Tribo-kimyasal reaksiyon düşük sürtünmeli MoS₂ tabakası oluşturur

12. Endüstriyel Uygulamalar – Katalizör

12.1 Katalitik Uygulamalar

Uygulama Açıklama
Oksidasyon katalizörü Desteklenmiş molibden oksit katalizörleri için öncü
Hidrodesülfürizasyon (HDS) MoS₂'ye dönüştürüldükten sonra
DeNOₓ katalizörleri Seçici katalitik indirgeme (SCR) için karışık metal molibdatlar

13. Diğer Molibdatlarla Karşılaştırma

Bileşik Formül Mo İçeriği Suda Çözünürlük Erime Noktası Birincil Uygulamalar
Kalsiyum Molibdat CaMoO₄ ~%48 Çözünmez 1643°C Çelik alaşımlama, pigmentler, seramik, fosforlar
Sodyum Molibdat Na₂MoO₄ ~%40 Yüksek (~56 g/100 mL) 687°C Su arıtma, korozyon inhibisyonu, tarım
Amonyum Molibdat (NH₄)₆Mo₇O₂₄·4H₂O ~%54 Yüksek (~400 g/L) Bozunur Analitik kimya, katalizör öncüsü
Potasyum Molibdat K₂MoO₄ ~%40 Yüksek (~56 g/100 mL) 919°C Tarım (potasyum + molibden), analitik
Çinko Molibdat ZnMoO₄ ~%42 Çözünmez ~1000°C (bozunur) Korozyon önleyici pigment
Kurşun Molibdat PbMoO₄ ~%34 Çözünmez 1060°C Pigment (molibdat turuncusu) – toksik

14. Güvenlik ve Toksikoloji

14.1 Akut Toksisite

Parametre Değer
Oral LD₅₀ (sıçan) >5.000 mg/kg (düşük toksisite – tahmini)
Dermal LD₅₀ (tavşan) >2.000 mg/kg
Cilt tahrişi Hafif tahriş edici (toz)
Göz tahrişi Hafif tahriş edici (toz)
Soluma Toz solunum yolu tahrişine neden olabilir
Cilt hassasiyeti Hassaslaştırıcı değildir
Mutajenite Negatif (Ames testi)

14.2 Kronik Toksisite ve Kanserojenite

Parametre Sınıflandırma
ACGIH TLV (Mo olarak, çözünmeyen bileşikler) 10 mg/m³ (solunabilir), 3 mg/m³ (solunabilir)
ACGIH Kanserojenite Hayvan kanserojeni (çözünmeyen molibdatlar – insanlar için önemi bilinmiyor)
IARC Sınıflandırılmamış (Grup 3 – yetersiz kanıt)
Özel not Kalsiyum molibdat çözünmez; bu nedenle biyoyararlanım çözünür molibdatlara kıyasla düşüktür

14.3 Beslenme Notu

  • Molibden, insan beslenmesi için temel bir eser elementtir (günlük alım: 0,1–0,3 mg/gün)

  • Çözünmeyen molibdatların (CaMoO₄) biyoyararlanımı çok düşüktür

14.4 Mesleki Maruziyet Limitleri

Kurum Limit (çözünmeyen Mo bileşikleri) Tip
ACGIH TLV 10 mg/m³ (solunabilir), 3 mg/m³ (solunabilir) TWA (8 saat)
OSHA PEL 5 mg/m³ (Mo olarak, çözünür ve çözünmez) TWA
NIOSH REL 10 mg/m³ (Mo olarak, çözünmez) TWA

15. Güvenlik Önlemleri ve Kişisel Koruyucu Ekipman (KKE)

  • Tehlikeler:

    • Düşük akut toksisite

    • Toz gözlerde ve solunum yolunda mekanik tahrişe neden olabilir

    • Çözünmez – düşük biyoyararlanım, ancak çözünmeyen molibdatlar ACGIH tarafından hayvan kanserojeni olarak sınıflandırılmıştır

    • Yangın veya patlama tehlikesi yoktur (inorganik)

  • KKE (önerilen):

    • Toz maskesi (N95 veya FFP2) – tozlu işlemler için

    • Yan kalkanlı koruyucu gözlük (EN 166)

    • Kimyasal dayanımlı eldivenler (nitril – toz koruması için)

    • Koruyucu giysi (toz koruması)

  • Mühendislik kontrolleri:

    • Tozlu işlemler için yerel egzoz havalandırması (LEV)

    • Toz toplama sistemleri

    • Göz yıkama istasyonları

  • İlk yardım:

    • Soluma: Temiz havaya çıkarın

    • Cilt teması: Sabun ve su ile yıkayın

    • Göz teması: 15 dakika su ile durulayın

    • Yutma: Ağzı çalkalayın; su için (çözünmezlik nedeniyle düşük tehlike)

16. Çevresel Akıbet ve Bertaraf

Parametre Değer
Biyobozunma Uygulanamaz (inorganik)
Sucul ekotoksisite (balık, LC₅₀, 96 saat) >100 mg/L (düşük toksisite – çözünmezlik nedeniyle)
Çevresel kalıcılık Kararlıdır (bozunmaz; partikül olarak çökelir)
Toprakta hareketlilik Düşük (çözünmez, çökelir)
Biyobirikim potansiyeli Düşük (çözünmez, BCF <10)
Bertaraf yöntemi Düzenli depolama (tehlikesiz atık) – malzeme inerttir
Geri dönüşüm potansiyeli Evet – molibden asit çözünmesi ve çöktürme ile geri kazanılabilir

17. Depolama ve Raf Ömrü

  • Depolama koşulları:

    • Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan (10–30°C)

    • Orijinal ambalajında ağzı sıkıca kapalı tutun

    • Nemden koruyun (topaklanmayı önler, ancak çözünmez – etki minimumdur)

    • Güçlü asitlerden uzak tutun (reaksiyon mümkündür)

    • İndirgeyici ajanlarla kontaminasyondan kaçının (yüksek sıcaklıkta indirgeme mümkündür)

  • Raf ömrü:

    • Kapalı kap: 36–60 ay (kuru tutulursa sınırsız)

    • Açılmış kap: 24 ay (uygun şekilde kapatılırsa)

  • Bozunma göstergeleri:

    • Topaklanma (nem emilimi – malzeme çözünmez olduğu için minimum)

    • Önemli kimyasal bozunma yoktur

18. Taşımacılık Bilgileri

Düzenleme Sınıflandırma
UN Numarası Düzenlenmemiştir (tehlikesiz)
ADR/RID Tehlikeli mal olarak sınıflandırılmamıştır
IMDG Düzenlemeye tabi değildir
IATA Düzenlemeye tabi değildir
Uygun sevkiyat adı Kalsiyum molibdat (tehlikesiz)
Deniz kirleticisi Hayır

19. Eşanlamlılar ve Yaygın İsimler

  • Türkçe: Kalsiyum molibdat, Kalsiyum molibden oksit, Molibdik asit kalsiyum tuzu, Powellite

  • İngilizce: Calcium molybdate, Calcium molybdenum oxide, Molybdic acid calcium salt, Powellite (mineral)

  • Almanca: Calciummolybdat

  • Fransızca: Molybdate de calcium

  • İspanyolca: Molibdato de calcio

  • İtalyanca: Molibdato di calcio

  • Mineral Adı: Powellite (tetragonal kristal formu)

20. Neden Kalsiyum Molibdat Tercih Edilmelidir? (Teknik Özet)

Avantaj Açıklama
Yüksek molibden içeriği (~%48 Mo) Verimli molibden kaynağı – kg Mo başına birçok molibdata kıyasla daha düşük nakliye maliyeti
Yüksek erime noktası (1643°C) Yüksek sıcaklık uygulamaları için uygundur (çelik üretimi, seramik, yüksek sıcaklık yağlayıcılar)
Suda çözünmez Sızdırmaz – su direnci gerektiren uygulamalar için idealdir (seramik, pigmentler, dış mekan uygulamaları)
Mükemmel termal kararlılık Havada 1000°C'ye kadar kararlıdır; düşük uçuculuk
Toksik değildir (düşük biyoyararlanım) Kurşun molibdat (PbMoO₄), kadmiyum pigmentleri, kromat pigmentlerinden daha güvenlidir
Beyaz renk Seramik ve boyalarda beyaz pigment veya opaklaştırıcı olarak uygundur
Mükemmel lüminesans ana malzemesi LED'ler ve ekranlar için nadir toprak katkılı fosforlar (Eu³⁺, Tb³⁺, Dy³⁺) için yüksek kuantum verimi
Etkili katı yağlayıcı katkı Yüksek sıcaklıklarda tribo-kimyasal olarak düşük sürtünmeli MoS₂ oluşturur
Düşük maliyet Bazı çelik alaşımlama uygulamaları için molibden metalinden, ferromolibdenden daha ucuzdur
Yüksek saflıkta mevcuttur Optik ve elektronik uygulamalar için %99,9'a kadar
Doğal mineral (powellite) Bazı uygulamalar için doğal olarak temin edilebilir
Sınırlama notu: Çözünmez – su arıtma veya tarım için uygun değildir (çözünür molibdatlar gereklidir). Toz taşıma toz kontrolü gerektirir (çözünmeyen molibdatlar ACGIH hayvan kanserojenleridir). Kg Mo başına sodyum molibdattan daha yüksek maliyet.

21. Sektörel Uygunluk Özet Tablosu (Genişletilmiş)

Sektör Uygulama Tipik Dozaj/İlave Alternatifler
Metalurji (Çelik) Alaşımlı çelik için molibden kaynağı (HSS, takım çeliği, paslanmaz) Çelikte %0,1–10 Mo Ferromolibden (FeMo), MoO₃
Pigmentler Seramik sırları, emayelerde beyaz pigment, opaklaştırıcı Ağırlıkça %1–10 Titanyum dioksit (TiO₂), zirkonyum silikat
Seramik Opaklaştırıcı, beyazlatıcı ajan, akı düzenleyici Sırın %1–10'u Zirkon (ZrSiO₄), kalay oksit
Lüminesans/Fosforlar Nadir toprak katkılı fosforlar için ana kafes (LED'ler, ekranlar, sintilatörler) %0,1–10 mol katkı Y₂O₃, YAG, SrAl₂O₄, diğer molibdatlar (SrMoO₄)
Yağlayıcılar Yüksek sıcaklık katı yağlayıcı katkı Ağırlıkça %1–10 MoS₂, grafit, tungsten disülfür (WS₂)
Kataliz Katalizör veya katalizör öncüsü (oksidasyon, HDS) Değişken Amonyum molibdat, MoO₃
Korozyon Koruması Korozyon önleyici pigment (çinko molibdat ile) Kaplamalarda %1–5 Çinko molibdat (ZnMoO₄), çinko fosfat
Cam Cam renklendirici (eser element), opaklaştırıcı %0,1–1 CoO, NiO, Fe₂O₃, nadir toprak oksitleri
Elektronik Dielektrik malzemeler, mikrodalga seramikler Değişken BaTiO₃, TiO₂, Al₂O₃

Bu TDS, ISO 11014-1 formatına uygun olarak hazırlanmış olup, metalurjistler, seramik mühendisleri, pigment üreticileri, fosfor geliştiricileri, yağlama uzmanları ve satın alma profesyonelleri için tasarlanmıştır. Analiz Sertifikaları (CoA), Güvenlik Bilgi Formları (SDS), partikül boyutu analiz raporları ve numune validasyon raporları talep üzerine temin edilebilir.

Resimler

Sorularınız mı var? Yardımcı olalım!

Etkili İş Çözümleri? — İletişime Geçin
Sürükle