İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderGümüş Nitrat, Gümüş Mononitrat, Silver Nitrate, Silver Mono Nitrate, Lunar Caustic, Argentum Nitrate, 7761-88-8
GÜMÜŞ NİTRAT (AgNO₃)
Gümüş Mononitrat / Lunar Caustic / Argentum Nitrate
CAS Numarası: 7761-88-8
EC Numarası: 231-853-9
1. KİMLİK BİLGİLERİ
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Adı | Gümüş Nitrat |
| Diğer İsimleri | Gümüş(I) nitrat, Nitrik asit gümüş(I) tuzu, Lunar caustic, Argentum nitrat, Gümüş mononitrat |
| Kimyasal Formülü | AgNO₃ |
| Molekül Ağırlığı | 169.87 g/mol |
| CAS Numarası | 7761-88-8 |
| EC Numarası (EINECS) | 231-853-9 |
| HS Kodu | 2843.29 |
| Görünüm | Renksiz, şeffaf kristal katı |
| Koku | Kokusuz |
2. FİZİKSEL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Fiziksel Hali (20°C) | Katı (kristal) |
| Görünüm | Renksiz ila beyaz, şeffaf kristaller |
| Kristal Form | Rombohedral veya ortorombik |
| Yoğunluk (20°C) | 4.35 g/cm³ |
| Erime Noktası | 212 °C (ışıkta bozunur) |
| Kaynama Noktası | 444 °C (bozunur) |
| Suda Çözünürlük (25°C) | Çok yüksek – 122 g/100 mL |
| Diğer Çözücülerde Çözünürlük | Etanolde az çözünür, asetonda az çözünür |
| Higroskopiklik | Hafif higroskopik |
| Buhar Basıncı | İhmal edilebilir |
| Kırılma İndisi | 1.744 |
3. KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Moleküler Formül | AgNO₃ |
| Molekül Ağırlığı | 169.87 g/mol |
| Gümüş (Ag) İçeriği | %63.5 (ağırlıkça) |
| Oksitleyici Özellikler | Güçlü oksitleyici |
| Işık Hassasiyeti | Işığa duyarlı – ışıkta bozunarak koyu gri/siyah renk alır |
| Kararlılık | Uygun depolamada kararlı (serin, karanlık, kuru koşullar) |
| Geçimsiz Maddeler | Organik maddeler, indirgeyiciler, alkaliler, klorürler, fosfatlar, sülfürler, asetilen, amonyak |
Bozunma Reaksiyonu (Işık/Isı):
text
2 AgNO₃ + Işık/Isı → 2 Ag↓ + 2 NO₂↑ + O₂↑
(Elementel gümüş birikir; malzeme kararır)
4. REAKTİVİTE VE KARARLILIK
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Oksitleyici Sınıfı | Güçlü oksitleyici (UN 1493, Sınıf 5.1) |
| Işık Hassasiyeti | Işığa duyarlı – elementel gümüşe bozunur (kararma) |
| Isı Kararlılığı | 212°C üzerinde bozunarak toksik nitrojen oksitler açığa çıkarır |
| Geçimsiz Maddeler | Organik bileşikler (selüloz, kağıt, ahşap) – yangına neden olabilir; İndirgeyiciler (hidrazin, hidroksilamin) – şiddetli reaksiyon; Alkaliler – gümüş oksit oluşturur; Klorürler, bromürler, iyodürler – çözünmeyen gümüş halojenürler oluşturur; Amonyak – patlayıcı gümüş nitrür (Ag₃N) oluşturur |
| Tehlikeli Bozunma Ürünleri | Nitrojen oksitler (NO, NO₂), oksijen, gümüş metali |
5. KULLANIM ALANLARI
5.1. Analitik Kimya (Birincil Kullanım)
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Halojen Tayini (Mohr Metodu) | Gümüş halojenürlerin (AgCl, AgBr, AgI) çöktürülmesi ile klorür, bromür, iyodürlerin kantitatif analizi |
| Titrasyon Standardı | Arjantometrik titrasyonlar için birincil standart |
| Laboratuvar Reaktifi | Genel analitik reaktif |
5.2. Elektronik ve İletken Malzemeler
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| İletken Mürekkepler ve Pastalar | Baskılı elektronik, membran anahtarlar, RFID antenlerinde kullanılır |
| Gümüş Kaplama | Metaller üzerine elektrolitik gümüş kaplama |
| Fotovoltaik Hücreler | Güneş pili kontakları için gümüş pasta |
| Elektrik Kontakları | İletkenliği artırmak için gümüş kaplama |
5.3. Metal Yüzey İşleme
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Gümüş Kaplama | Elektrokaplama banyosu bileşeni |
| Ayna Üretimi | Aynalar için gümüşleme işlemi (tarihsel) |
| Metal Dağlama | Belirli metaller için dağlayıcı |
5.4. Fotoğrafçılık (Tarihsel – Azalan)
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Fotoğraf Filmi | Işığa duyarlı emülsiyonlarda bileşen (şimdi büyük ölçüde dijitalin yerini aldı) |
| Baskı Kağıtları | Gümüş halojenür bazlı fotoğraf kağıdı |
5.5. Tıbbi Uygulamalar (Sınırlı – Azalan)
| Uygulama | Fonksiyon | Güncel Durum |
|---|---|---|
| Antiseptik | Topikal antimikrobiyal (Gümüş nitrat çubukları – "lunar caustic") | Sınırlı kullanım; büyük ölçüde gümüş sülfadiazin, antibiyotiklerle değiştirildi |
| Dağlama (Koterizasyon) | Siğillerin, granülasyon dokusunun, küçük kanamaların giderilmesi | Halen bazı klinik ortamlarda kullanılmaktadır |
| Yenidoğan Göz Profilaksisi (Crede metodu) | Yenidoğan gonokok göz enfeksiyonunun önlenmesi | Büyük ölçüde antibiyotiklerle değiştirildi; bazı ülkelerde hala kullanılmaktadır |
5.6. Seramik ve Cam
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Özel Cam Üretimi | Vitray için sarı leke bileşeni |
| Seramik Pigmentler | Sırlarda sarı ila turuncu renkler üretir |
| Porselen Boyaları | Yüksek kaliteli seramiklerde dekoratif element |
5.7. Kataliz ve Sentez
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Katalizör Hazırlama | Gümüş bazlı katalizörler için öncü |
| Organik Sentez | Çeşitli reaksiyonlar için reaktif |
| Araştırma | Malzeme bilimi, nanopartikül sentezi |
6. SEKTÖREL UYGUNLUK
| Sektör / Uygulama | Uygunluk | Açıklama |
|---|---|---|
| Tekstil | ⚠️ Sınırlı | Özel baskı/boyama uygulamalarında; toksisite nedeniyle kısıtlı |
| Gıda | ❌ Uygun değil | Gıda katkısı veya temas eden malzeme olarak yasaktır |
| Kozmetik | ❌ Uygun değil | CLP/REACH kapsamında kısıtlı; kozmetik formülasyonlarda yasaktır |
| Metal / Yüzey İşlem | ✅ Uygun | Gümüş kaplama, metalizasyon prosesleri |
| Seramik / Cam | ✅ Uygun | Özel pigmentler, cam üretimi |
| Laboratuvar / Araştırma | ✅ Uygun | Halojen tayini, sentez için yaygın reaktif |
| Elektronik | ✅ Uygun | İletken mürekkepler, pastalar, kaplamalar |
| Tıp | ⚠️ Sınırlı | Antiseptik/koterizasyon – sınırlı kullanım; büyük ölçüde terk edilmiştir |
| İnşaat Kimyasalları | ❌ Uygun değil | Kullanım alanı yoktur |
| İlaç (eksipiyan) | ⚠️ Çok sınırlı | Standart bir eksipiyan değildir; sadece spesifik topikal uygulamalar |
7. KALİTE SPESİFİKASYONLARI (Analitik Sınıf – Tipik)
| Parametre | Spesifikasyon |
|---|---|
| Saflık (AgNO₃) | ≥ %99.0 (analitik sınıf) |
| Gümüş İçeriği | %63.5 ± 0.3 |
| Çözünmeyen Madde | ≤ %0.005 |
| Klorür (Cl) | ≤ %0.0005 |
| Sülfat (SO₄) | ≤ %0.002 |
| Demir (Fe) | ≤ %0.0002 |
| Bakır (Cu) | ≤ %0.0005 |
| Kurşun (Pb) | ≤ %0.0002 |
| Nitrat (HNO₃ olarak) | ≤ %0.001 |
| pH (%5 çözelti) | 5.0 – 7.0 |
8. DEPOLAMA VE KULLANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, karanlık, kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Kap Gereksinimleri | Kehribar cam veya opak kaplar (ışıktan korumalı) ile hava geçirmez contalar; büyük miktarlar için HDPE veya PP kullanın |
| Korunması Gerekenler | Işık (UV), ısı, organik maddeler, indirgeyiciler, nem |
| Raf Ömrü | 24-36 ay (orijinal, açılmamış kehribar cam kaplarda uygun depolamada) |
| Geçimsiz Maddeler | Organik bileşikler, indirgeyiciler, alkaliler, halojenürler, asetilen, amonyak |
| Ambalaj Seçenekleri | 25 g, 100 g, 500 g, 1 kg, 5 kg (kehribar cam şişeler); 25 kg varil (astarlı) |
Depolama Notu: Zamanla minimal ışık maruziyeti bile gümüş metal oluşumu nedeniyle kararmaya neden olur. Bu, tamamen bozulma anlamına gelmez, ancak saflığı azaltabilir.
9. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ
GHS Sınıflandırması (CLP)
| Tehlike Sınıfı | Kategori |
|---|---|
| Oksitleyici Katılar | Kategori 2 (H272) |
| Akut Toksisite (Oral) | Kategori 4 (H302) |
| Cilt Aşınması/Tahrişi | Kategori 1 (H314) |
| Ciddi Göz Hasarı | Kategori 1 (H318) |
| Akut Sucul Toksisite | Kategori 1 (H400) |
| Kronik Sucul Toksisite | Kategori 1 (H410) |
Zararlılık İfadeleri (H-Codes)
| Kod | İfade |
|---|---|
| H272 | Yangını şiddetlendirebilir; oksitleyicidir |
| H302 | Yutulması halinde zararlıdır |
| H314 | Ciddi cilt yanıklarına ve göz hasarına neden olur |
| H318 | Ciddi göz hasarına neden olur |
| H400 | Sucul yaşam için çok toksiktir |
| H410 | Sucul yaşam için çok toksik, uzun süreli etkiler gösterir |
Güvenlik İfadeleri (P-Codes)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P210 | Isıdan, sıcak yüzeylerden, kıvılcımlardan, açık alevlerden uzak tutun |
| P220 | Yanıcı maddelerden uzak tutun |
| P260 | Tozu solumayın |
| P280 | Koruyucu eldiven, koruyucu giysi, göz koruması, yüz koruması kullanın |
| P301+P330+P331 | YUTULDUĞUNDA: Ağzı çalkalayın. Kusturmayın. |
| P302+P352 | CİLT İLE TEMASINDA: Bol su ile yıkayın |
| P305+P351+P338 | GÖZ İLE TEMASINDA: Su ile birkaç dakika dikkatlice durulayın |
| P501 | İçeriği/kabı yerel düzenlemelere göre bertaraf edin |
Toksikolojik Bilgiler
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Oral LD50 (sıçan) | 1,173 mg/kg (tahmini) |
| Dermal LD50 (tavşan) | > 2,000 mg/kg |
| İnhalasyon LC50 (sıçan) | Uygulanamaz (katı) |
| Cilt Tahrişi | Aşındırıcı – ciddi yanıklara neden olur |
| Göz Tahrişi | Ciddi hasara neden olur |
| Kronik Etkiler | Kronik maruziyette argyria (mavi-gri cilt rengi değişikliği) |
NFPA 704
| Sağlık (Mavi) | Yangın (Kırmızı) | Reaktivite (Sarı) | Özel (Beyaz) |
|---|---|---|---|
| 3 | 0 | 1 | OX (Oksitleyici) |
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD)
| Ekipman | Öneri |
|---|---|
| Solunum Koruması | Toz maskesi (N95 veya üzeri) toz halinde kullanırken |
| El Koruması | Kimyasala dayanıklı eldivenler (nitril, neopren, lateks) |
| Göz Koruması | Kimyasal güvenlik gözlüğü + yüz siperi |
| Vücut Koruması | Lab önlüğü, kimyasala dayanıklı önlük |
İlk Yardım Önlemleri
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | En az 15 dakika bol su ile yıkayın. Kirlenmiş giysileri çıkarın. Tıbbi yardım alın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika bol su ile hemen durulayın. Derhal tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Kusturmayın. Ağzı çalkalayın. Süt veya su için. Derhal tıbbi yardım alın. |
10. ÇEVRESEL BİLGİLER
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Sucul Toksisite | Sucul organizmalar (balık, alg, omurgasızlar) için çok toksiktir |
| Kalıcılık | Gümüş iyonları çevrede kalıcıdır |
| Biyobirikim | Sucul organizmalarda biyobirikim yapabilir |
| Ekotoksikolojik Etkiler | Düşük ppm seviyelerinde alg, kabuklular, balıklar için toksiktir |
| Atık Bertarafı | Yerel düzenlemelere göre tehlikeli atık olarak bertaraf edin. Atık çözeltilerden gümüş geri kazanılabilir. |
11. TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | 1493 |
| Tehlike Sınıfı | 5.1 (Oksitleyici madde) |
| Ambalaj Grubu | II |
| Doğru Taşıma Adı | GÜMÜŞ NİTRAT |
| ADR/RID Sınıfı | 5.1 (Kod O2) |
| IMDG Sınıfı | 5.1 |
| IATA (Hava) Sınıfı | 5.1 |
| Deniz Kirletici | Evet |
| EMS (Acil Durum Programı) | F-A, S-Q |
12. MEVZUAT BİLGİLERİ
| Bölge | Durum |
|---|---|
| AB | REACH kayıtlı; Ek XVII'de listelenmiştir (kısıtlamalar geçerlidir) |
| Türkiye (KKDİK) | Zorunlu uyum; kayıt gerektirir |
| ABD (TSCA) | Listelenmiştir |
| Kanada (DSL) | Listelenmiştir |
| Avustralya (AICS) | Listelenmiştir |
| Japonya (ENCS) | Listelenmiştir |
| Kore (KECL) | Listelenmiştir |
| Kozmetik Yönetmeliği (EC 1223/2009) | Kısıtlı – kozmetik ürünlerde izinli değildir |
| Gıda Düzenlemeleri | Gıda katkı maddesi olarak izinli değildir |
13. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| İsim | Açıklama |
|---|---|
| Gümüş Nitrat | Standart isim |
| Gümüş(I) nitrat | Sistematik isim |
| Lunar caustic | Tarihsel isim (Latince "luna" – ay; gümüşe atıfta bulunur) |
| Argentum nitrate | Latince/kimyasal isim |
| Nitrik asit gümüş(I) tuzu | Sistematik tuz ismi |
| Gümüş mononitrat | Küçük eş anlamlı |
| AgNO₃ | Kimyasal formül |
Veritabanı Tanımlayıcıları:
-
CAS: 7761-88-8
-
EC: 231-853-9
-
MDL: MFCD00003414
-
RTECS: VW4725000
-
PubChem CID: 24454
-
ChemSpider: 22878
-
UNII: 95IT3W8JZE
14. KULLANIM TEHLİKELERİ ÖZETİ
| Tehlike | Açıklama |
|---|---|
| Cilt ve Giysiyi Lekeler | Gümüş nitrat ciltte koyu kahverengi/siyah lekelere neden olur (elementel gümüşe indirgenir). Lekeler ciltte kalıcıdır (cilt döküldükçe solar) |
| Aşındırıcı | Ciltte ve gözlerde ciddi yanıklara neden olur |
| Oksitleyici | Yangına neden olabilir veya şiddetlendirebilir; yanıcı maddelerden uzak tutun |
| Işık Hassasiyeti | Işıkta bozunur – kehribar camda saklayın |
| Sucul Yaşam için Toksik | Uzun süreli etkilerle çok toksiktir |
| Patlayıcı Bileşikler | Amonyak ile karıştırmayın – patlayıcı gümüş nitrür (Ag₃N) oluşturur |
15. ÖZET
Gümüş Nitrat (AgNO₃, CAS 7761-88-8) , güçlü oksitleyici özelliklere sahip, renksiz, şeffaf kristal bir katıdır. Işığa duyarlıdır (ışıkta kararır), suda yüksek oranda çözünür ve cilt ve gözler için aşındırıcıdır.
Temel Özellikler:
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Görünüm | Renksiz/beyaz şeffaf kristaller |
| Yoğunluk | 4.35 g/cm³ |
| Erime Noktası | 212 °C (bozunur) |
| Suda Çözünürlük | Çok yüksek (25°C'de 122 g/100 mL) |
| Gümüş İçeriği | Ağırlıkça %63.5 |
| Oksitleyici Sınıfı | UN 1493, Sınıf 5.1, AG II |
Başlıca Kullanım Alanları:
| Sektör | Uygulamalar |
|---|---|
| Analitik Kimya | Halojen tayini (Klorür, Bromür, İyodür), titrasyon standardı |
| Elektronik | İletken mürekkepler, pastalar, gümüş kaplama |
| Metal Yüzey İşleme | Elektrokaplama, ayna üretimi |
| Seramik ve Cam | Özel pigmentler, sarı leke |
| Tıp | Antiseptik, dağlama (sınırlı kullanım) |
| Araştırma | Katalizör öncüsü, nanopartikül sentezi |
Temel Güvenlik Noktaları:
-
AŞINDIRICI – Ciddi cilt/göz yanıklarına neden olur
-
OKSİTLEYİCİ – Yanıcı maddelerden uzak tutun
-
IŞIĞA DUYARLI – Kehribar/opak kaplarda saklayın
-
SUCUL YAŞAM İÇİN TOKSİK – Çevreye salmayın
-
LEKE YAPAR – Cilt ve giysilerde koyu lekeler bırakır
16. ÖNEMLİ UYARILAR
-
Işık Hassasiyeti: Gümüş nitrat ışığa maruz kaldığında bozunarak elementel gümüş oluşumu nedeniyle koyu gri/siyah renk alır. Daima kehribar cam veya tamamen opak kaplarda saklayın.
-
Leke Yapma: Cilt ile teması koyu kahverengi/siyah lekelere neden olur. Bu lekeler zararlı değildir ancak kozmetiktir; cilt doğal olarak döküldükçe solarlar.
-
Oksitleyici Özellikler: Gümüş nitrat güçlü bir oksitleyicidir. Yangına neden olabilir veya şiddetlendirebilir. Organik maddelerden (kağıt, ahşap, kumaş, yağlar) ve indirgeyicilerden uzakta saklayın.
-
Amonyak ile Patlama Tehlikesi: Gümüş nitratı asla amonyak ile karıştırmayın – şoka duyarlı ve son derece tehlikeli olan patlayıcı gümüş nitrür (Ag₃N) oluşturur.
-
Toksisite: Gümüş nitrat yutulması halinde zararlıdır ve ciddi yanıklara neden olur. Kronik maruziyet argyria'ya (kalıcı mavi-gri cilt rengi değişikliği) yol açabilir.
-
Çevresel Tehlike: Gümüş iyonları sucul yaşam için çok toksiktir. Gümüş içeren atık çözeltileri doğrudan bertaraf etmek yerine gümüş geri kazanımı için işlenmelidir. Birçok yargı bölgesi, fotoğraf ve kaplama atıklarından gümüş geri kazanımı gerektirmektedir.
-
Mevzuat Durumu: Gümüş nitrat gıda, kozmetik veya gıda ile temas eden malzemelerde izinli DEĞİLDİR. Tıbbi uygulamalarda kullanımı giderek kısıtlanmaktadır.
-
Halojen Tayini: Analitik kimyada, gümüş nitrat, çöktürme titrasyonu (Mohr metodu, Volhard metodu, Fajans metodu) yoluyla klorür, bromür ve iyodürlerin kantitatif tayini için altın standart olmaya devam etmektedir.
-
Gümüş Geri Kazanımı: Gümüşün değeri ve çevresel toksisitesi nedeniyle, kullanılmış gümüş nitrat çözeltileri elektroliz veya kimyasal çöktürme yoluyla gümüş geri kazanımı için işlenmelidir.
-
MSDS Gereklidir: Tüm sevkiyatlarla birlikte bir Malzeme Güvenlik Bilgi Formu (MSDS) sağlanmalı ve işyerinde bulundurulmalıdır.
Önemli Beyan: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS) başvurun.
