Ferro Mangan, Demir-Mangan Alaşımı, Ferro Manganese, Ferro Mangan, Ferromanganese, Iron-Manganese Alloy, 12604-53-4
FERRO MANGAN – FERRO MANGANESE
1. KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre |
Bilgi |
| Kimyasal Adı |
Ferro Mangan |
| Diğer İsimler |
Ferromanganese, Demir-Mangan Alaşımı, FeMn, Çelik Güçlendirici, Alaşımlama Metali, Kükürt Giderici, Deoksidasyon Maddesi, Endüstriyel Mangan |
| Alaşım Tipi |
Demir-mangan alaşımı |
| Kimyasal Sembol |
FeMn |
| CAS Numarası |
12604-53-4 |
| Görünüm |
Gri metalik katı (topak / granül) |
| Koku |
Kokusuz |
| Fiziksel Hal (20°C) |
Katı (topak, granül veya kırık) |
| Alaşım Sınıfı |
Ferroalaşım |
2. FERRO MANGAN NEDİR?
Ferro Mangan (FeMn), demir ve mangandan oluşan bir ferroalaşımdır. Çelik üretiminde en yaygın kullanılan ferroalaşımlardan biridir. Başlıca üç fonksiyonu vardır: deoksidasyon (oksijen giderme), kükürt giderme (desülfürizasyon) ve alaşımlama (çeliğe mangan ekleme). İki ana çeşidi bulunur: Yüksek Karbon Ferro Mangan (YK) ve Düşük Karbon Ferro Mangan (DK).
3. KİMYASAL BİLEŞİM
| Element |
Yüksek Karbon (YK) (%) |
Düşük Karbon (DK) (%) |
CAS Numarası |
| Mangan |
65 – 75 |
75 – 85 |
7439-96-5 |
| Demir |
Denge (~%20-35) |
Denge (~%10-25) |
7439-89-6 |
| Karbon |
6.0 – 8.0 |
≤ 1.0 |
7440-44-0 |
| Silisyum |
≤ 2.0 |
≤ 1.5 |
7440-21-3 |
| Fosfor |
≤ 0.30 |
≤ 0.20 |
7723-14-0 |
| Kükürt |
≤ 0.03 |
≤ 0.02 |
7704-34-9 |
4. FİZİKSEL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Yüksek Karbon (YK) |
Düşük Karbon (DK) |
| Görünüm |
Gri metalik katı |
Gri metalik katı |
| Yoğunluk |
~7.2 g/cm³ |
~7.3 g/cm³ |
| Erime Noktası |
1,100 – 1,200 °C |
1,200 – 1,300 °C |
| Yığın Yoğunluğu |
~4.5 – 5.5 g/cm³ |
~4.5 – 5.5 g/cm³ |
| Sertlik |
Sert ve kırılgan |
Sert ve kırılgan |
| Renk |
Gri ila koyu gri |
Gri ila gümüş-gri |
| Manyetik Özellikler |
Manyetik |
Manyetik |
5. KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Yüksek Karbon (YK) |
Düşük Karbon (DK) |
| Kimyasal Bileşim |
FeMn (Demir + Mangan) |
FeMn (Demir + Mangan) |
| CAS Numarası |
12604-53-4 |
12604-53-4 |
| Mangan İçeriği |
%65 – 75 |
%75 – 85 |
| Karbon İçeriği |
%6.0 – 8.0 |
≤ %1.0 |
| Deoksidasyon |
Güçlü |
Çok güçlü |
| Desülfürizasyon |
İyi |
Çok iyi |
| Kararlılık |
Normal koşullarda kararlıdır |
Normal koşullarda kararlıdır |
6. FERRO MANGAN ÇEŞİTLERİ
| Özellik |
Yüksek Karbon (YK) |
Düşük Karbon (DK) |
| Mn İçeriği |
%65-75 |
%75-85 |
| C İçeriği |
%6.0-8.0 |
≤ %1.0 |
| Kullanım |
Genel çelik üretimi |
Düşük karbonlu çelikler |
| Sertlik Etkisi |
Yüksek |
Orta |
| Süneklik Etkisi |
Düşük |
Yüksek |
| Kırılganlık |
Daha yüksek |
Daha düşük |
| Maliyet |
Daha düşük |
Daha yüksek |
7. ÜRETİM PROSESİ
| Aşama |
Açıklama |
| 1. Hammadde Hazırlama |
Mangan cevheri (Mn₂O₃, MnO₂), demir cevheri ve kok kömürü hazırlanması |
| 2. Yüksek Fırın / Ark Ocağı |
MnO₂ + Fe + C → FeMn + CO₂ |
| 3. Döküm |
Sıvı alaşımın kalıplara dökümü |
| 4. Soğutma |
Kontrollü soğutma |
| 5. Kırma |
Uygun topak/granül boyutuna kırma |
| 6. Eleme |
Boyut sınıflandırması |
| 7. Paketleme |
Çelik varil veya big-bag ambalajlama |
8. KULLANIM ALANLARI
8.1. Deoksidasyon (Oksijen Giderme)
| Uygulama |
Açıklama |
| Oksijen Giderme |
Çelik üretiminde çözünmüş oksijeni giderir |
| Gözenek Azaltma |
Çelikte gözenek oluşumunu önler |
| Kalite Artırma |
Daha temiz ve kaliteli çelik üretimi sağlar |
8.2. Kükürt Giderme (Desülfürizasyon)
| Uygulama |
Açıklama |
| Kükürt Bağlama |
Mn + S → MnS (mangan sülfür oluşumu) |
| Sıcak Kırılganlık |
Kükürtün neden olduğu sıcak kırılganlığı önler |
| Çelik Kalitesi |
Çeliğin tokluğunu ve sünekliğini artırır |
8.3. Alaşımlama Maddesi
| Uygulama |
Açıklama |
| Dayanıklılık |
Çeliğin mukavemetini artırır |
| Sertlik |
Çeliğin sertlik değerlerini yükseltir |
| Aşınma Direnci |
Aşınma ve darbe direncini artırır |
| Su Verme Kabiliyeti |
Isıl işlem kabiliyetini iyileştirir |
8.4. Çelik Türlerine Göre Kullanım
| Çelik Tipi |
Tercih Edilen Ferro Mangan |
| Karbon Çeliği |
Yüksek Karbon (YK) |
| Düşük Karbonlu Çelik |
Düşük Karbon (DK) |
| Paslanmaz Çelik |
Düşük Karbon (DK) |
| Takım Çeliği |
Yüksek Karbon (YK) |
| HSLA Çeliği |
Düşük Karbon (DK) |
9. MANGANIN ÇELİKTEKİ ETKİLERİ
| Özellik |
Manganın Etkisi |
| Deoksidasyon |
Güçlü oksijen giderici |
| Desülfürizasyon |
Kükürtü MnS olarak bağlar |
| Çekme Dayanımı |
Artırır |
| Akma Dayanımı |
Artırır |
| Sertlik |
Artırır |
| Süneklik |
Korur |
| Tokluk |
Artırır |
| Su Verme Kabiliyeti |
İyileştirir |
| Sıcak Kırılganlık |
Azaltır |
| Aşınma Direnci |
Artırır |
10. ÖNERİLEN KATKI ORANLARI
| Çelik Tipi |
Mn Katkısı (%) |
Gerekli FeMn (kg/ton) |
| Yapı Çeliği |
%0.5 – 1.0 |
7 – 14 |
| Karbon Çeliği |
%0.6 – 1.5 |
9 – 22 |
| Takım Çeliği |
%1.0 – 2.0 |
14 – 28 |
| Paslanmaz Çelik |
%1.0 – 2.5 |
14 – 35 |
| HSLA Çeliği |
%1.0 – 2.0 |
14 – 28 |
| Hadde Çeliği |
%0.3 – 0.8 |
4 – 12 |
11. FERRO MANGANIN AVANTAJLARI
| Avantaj |
Açıklama |
| Deoksidasyon |
Çelikten oksijeni etkili şekilde uzaklaştırır |
| Desülfürizasyon |
Kükürtü MnS olarak bağlayarak uzaklaştırır |
| Mukavemet Artışı |
Çeliğin dayanımını önemli ölçüde artırır |
| Sertlik Artışı |
Çeliğin sertlik değerlerini yükseltir |
| Aşınma Direnci |
Aşınmaya karşı direnci artırır |
| Tokluk Artışı |
Çeliğin tokluk özelliklerini iyileştirir |
| Ekonomik |
Uygun maliyetli mangan kaynağı |
| Geri Dönüştürülebilirlik |
%100 geri dönüştürülebilir |
| Çok Yönlülük |
Geniş uygulama yelpazesi |
12. FİZİKSEL FORMLAR
| Form |
Açıklama |
Tipik Boyut |
| Topak |
Düzensiz parçalar |
10 – 100 mm |
| Granül |
Küçük parçacıklar |
1 – 10 mm |
| Kırık |
Orta boy parçalar |
5 – 50 mm |
| Toz |
İnce toz |
< 1 mm |
| Briket |
Preslenmiş form |
Çeşitli |
13. YÜKSEK KARBON vs DÜŞÜK KARBON SEÇİMİ
| Faktör |
Yüksek Karbon (YK) |
Düşük Karbon (DK) |
| Karbon İhtiyacı |
Yüksek karbonlu çelikler |
Düşük karbonlu çelikler |
| Süneklik |
Daha düşük |
Daha yüksek |
| Kırılganlık |
Daha yüksek |
Daha düşük |
| Maliyet |
Daha düşük |
Daha yüksek |
| Mangan İçeriği |
%65-75 |
%75-85 |
| Kaynaklanabilirlik |
Daha düşük |
Daha yüksek |
| Soğuk Şekillendirme |
Sınırlı |
İyi |
14. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Tehlike |
Katı formda tehlikeli değildir |
| Toz |
Mangan tozu solunması solunum yolu tahrişine neden olabilir |
| Duman |
Ergitme dumanları mangan oksitler içerebilir |
| Manganizm Riski |
Uzun süreli toz maruziyeti nörolojik hasara neden olabilir |
| Cilt Teması |
Mekanik tahrişe neden olabilir |
| Göz Teması |
Mekanik tahrişe neden olabilir |
| Kanserojenite |
Sınıflandırılmamıştır |
| Mutajenite |
Sınıflandırılmamıştır |
14.1. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu |
Yapılacak İşlem |
| Soluma |
Temiz havaya çıkarın. Solunum zorluğu varsa tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması |
Bol su ve sabunla yıkayın. Kirlenmiş giysileri çıkarın. |
| Göz Teması |
En az 15 dakika bol su ile durulayın. Tıbbi yardım alın. |
| Yutma |
Ağızı çalkalayın. Tıbbi yardım alın. |
15. DEPOLAMA VE KULLANIM
| Parametre |
Bilgi |
| Depolama Koşulları |
Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Kap Gereksinimleri |
Temiz, kuru kap (çelik varil veya big-bag) |
| Korunması Gerekenler |
Nem, asitler, kuvvetli oksitleyiciler |
| Raf Ömrü |
Sınırsız (uygun depolama ile) |
| Kullanım Önlemleri |
Toz oluşumunu önleyin; solunum koruması kullanın |
| Özel Uyarı |
Toz, solunum yolu tahrişine ve uzun vadede nörolojik hasara neden olabilir |
16. TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| UN Numarası |
Düzenlenmemiştir (tehlikeli madde değil) |
| Tehlike Sınıfı |
Uygulanamaz |
| Ambalaj Grubu |
Uygulanamaz |
| ADR/RID |
Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu |
Düzenlenmemiştir |
| IATA (Hava) |
Düzenlenmemiştir |
| Deniz Kirletici |
Hayır |
17. AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Tipi |
Miktar |
Malzeme |
| Çelik Varil |
100 – 250 kg |
Çelik |
| Big-Bag (FIBC) |
500 – 1,000 kg |
Polipropilen |
| Çelik Kutu |
500 – 1,000 kg |
Çelik |
| Plastik Astarlı Torba |
25 – 50 kg |
PP/PE |
| Özel Ambalaj |
Müşteri gereksinimleri |
Çeşitli |
18. DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU
| Bölge / Otorite |
Durum |
| Avrupa Birliği (REACH) |
Kayıtlı madde |
| ABD (EPA TSCA) |
TSCA envanterinde listelenmiştir |
| Çin |
Envanterde listelenmiştir |
| Japonya (CSCL) |
CSCL envanterinde listelenmiştir |
| ISO 9001 |
Sertifikalı üretim |
19. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türü |
İsim |
| Türkçe İsimler |
Ferro Mangan, Demir-Mangan Alaşımı, Yüksek Karbon Ferro Mangan (YK), Düşük Karbon Ferro Mangan (DK) |
| İngilizce İsimler |
Ferro Manganese, Ferromanganese, Iron-Manganese Alloy |
| Kimyasal İsimler |
FeMn, Ferromanganese Alloy |
| Halk İsimleri |
Çelik Güçlendirici, Alaşımlama Metali, Kükürt Giderici, Deoksidasyon Maddesi, Endüstriyel Mangan |
| CAS Numarası |
12604-53-4 |
20. ÖZET VE KRİTİK UYARILAR
Ürün Özeti
| Parametre |
Yüksek Karbon (YK) |
Düşük Karbon (DK) |
| Ürün |
Ferro Mangan (YK) |
Ferro Mangan (DK) |
| CAS Numarası |
12604-53-4 |
12604-53-4 |
| Mangan İçeriği |
%65 – 75 |
%75 – 85 |
| Karbon İçeriği |
%6.0 – 8.0 |
≤ %1.0 |
| Görünüm |
Gri metalik katı |
Gri metalik katı |
| Birincil Kullanım |
Karbon çelikleri |
Düşük karbonlu çelikler |
KRİTİK UYARILAR
1. Yüksek Karbon vs Düşük Karbon Seçimi: Yüksek Karbon (YK) %6-8 C içerir ve karbon çelikleri için uygundur. Düşük Karbon (DK) %1'den az C içerir ve düşük karbonlu çelikler, paslanmaz çelikler için tercih edilir.
2. Deoksidasyon: Ferro mangan, çelik üretiminde en önemli oksijen gidericilerden biridir. Çelik kalitesini artırır ve gözenek oluşumunu önler.
3. Kükürt Giderme: Mangan, kükürt ile MnS (mangan sülfür) oluşturarak çelikten kükürdü uzaklaştırır. Sıcak kırılganlığı önler.
4. Alaşımlama: Çeliğe dayanıklılık, sertlik ve aşınma direnci kazandırır. Su verme kabiliyetini artırır.
5. Manganizm Riski: Uzun süreli mangan tozu maruziyeti ciddi nörolojik hasara (manganizm) neden olabilir. Toz oluşan işlemlerde solunum koruması şarttır.
6. Depolama: Kuru, serin ve iyi havalandırılmış alanda saklayın. Nemden koruyun.
7. Geri Dönüşüm: %100 geri dönüştürülebilir ve yüksek ticari değere sahiptir.
8. Kalite Kontrol: Her parti için kimyasal bileşimi (Mn, C, Si, P, S) doğrulayın. Safsızlıklar çelik kalitesini etkileyebilir.
9. Çok Yönlülük: Deoksidasyon, desülfürizasyon ve alaşımlama olmak üzere üç temel işlevi vardır.
10. Katkı Hesaplaması: Mangan geri kazanımı tipik olarak %90-95'tir. Alaşım hesaplamalarında bu oran dikkate alınmalıdır.
11. Paslanmaz Çelik: DK, paslanmaz çelik üretiminde tercih edilir çünkü düşük karbon içeriği korozyon direncini korur.
12. Kritik Hammadde: Mangan, çelik üretimi için kritik bir hammaddedir. Tedarik zinciri önemlidir.
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Bu belge profesyonel veya tıbbi tavsiye yerine geçmez.
